장음표시 사용
271쪽
a 2 rex. I. AB ADAMO AD MOS. Matrimoniorum apud eos ratio, F. XIX. itemque regiminis domestici, F. XX. Pruditio patriarcharum, huius acui: scripta quae illis tribuum tur an tam tum scholae fuerint publicae Z F. XXI. De iis, γέ hoece aeuo perae e
clesiae se Nposuerum s idololaistrae, ni olbi huiuι temporis ,
Exogicorum scriptorum de tria Ais, aliisque reώus a commemos. tu , tesι non , LXXIV.
tus antiquitales Pariarsm gentium, quae hocce temporio interuallo innotuerunt, ac celo
brιtatem consecatae surit a LXXIV.
CVm superstitio pariter ac morum improbitas passim inoualesceret, & ipsa Sethi progenies, speciatim & Ebcri
la milia, eodem veneno amaretur, η visum Deo fuit, euocare hinc Abramum , cui deinceps Abrahami nomensuit, quippe qui ea indole. erat praeditus, Vt, suae , eum in omnibus pariturum voluntati, facile praeuideret Deus. Pater Abrahami Tharali, filius Nahoris , atque Serugi nepos suit 9 Serui autem pater Rem, qui filius Pelegi fuit, quem ab Ebero genitum, iam stipra diximus.
Hoe i m supra ad F. XII. sectionis praecedentis , ex Ios
Res ipsa & tractationis ordo postulat, ut temporum ra tiones hie expediamus. Altera enim epocha solennior, iuxta chron logorum scita, ea est, quae a diluuio usque ad Abrahamum procediti dolet autem haec epocha ab aliis ad natiuitatein Abrahami, ab aliis ad promissionem primam, quam de semine benedicto accepit, aut potius vocationcm patrios lares relinqRendi, cui etiam obediuit, Gen. XII. I. a. 3. seqq. extendi. Nos posteriorem sequemur temporum rationes ineundi uiodum, quippe nostrae partitioni conuenientem. . A diluuio itaquo usque at tempus primae huius Pomissi ut eauique secutae em grati Disiligoa by Maiae
272쪽
grationis emuxere CCCC xxv II. anni. Idque hunc in modum com
probari potest. Λ diluuio usque ad natiuitatem Arphaxadi, qui fuit filius Semi, essiuxerunt anni ri, a nato Arphaxado usquM ad natiuitatem Salah xxxv I a Salah usque ad Lberum xxx; ab Ebero ad Peleg xxxi v ; a Peleg ad Regu xxx, a Regu ad Serugxxx II; a Serug ad Nahor xxx; a Nahor ad Tharah xx Ix; a nato Tharin ad natum Abrahamum cxxx; a natiuitate Abrahami usque ad tempus promissionis antea memoratae LXT . Pssicitur hinc testima annorum cccc xxv II, quibus si adiiciantur anni prioris mundi MDC Lur, sequitur, ab orbe condito ad tempus huius promissionis eRuxime MM L xxx I I I. annos. Occurrunt equidem & in haece chronologiae sacrae parte dubia quaedam , quaptamen haud adeo dissicili ratione diiΙolui possunt. De Cainano, quem inter Arphaxadum & Salal, Lxx. interpretes collocant, eique m. annos, donec genuerit Salah, tribuunt, iam stipra dictum. De anno quoque natiuitatis Abrahami inter viros doctos disputari s
let. Sutit enim, qui Abrahamum anno Tharae LXX. natum putant, cum alii contra eum anno Tharae e xxx. in lucem editum conte
dant. Qui priorem sententiam defendunt, sequentibus nituntur rationibus: i) quod Gen. XL af expresse dicatur, pixitque Tharia,LXX. annis, tenuit Ab rbam, Nachor s utram Cum enim Omnes tres eo ipio anno nati non sint, valde verosimile est, Abrahamum eo anno natum esse, perque eius annos chronologiam ibi continuari. IIJ Cum scriptura sacra primum locum Abrahamo intres fratres tribuat, hoc ipso innui putant, Abrahamum inter D. tres esse primogenitum. IIIJ Nisi hoc concedatur, incertum fore rahami natalem, dicunt, quod eo minus admittendum, quo maiorem industriam Moses in annis vitae Abrahami designandis demo strauit. Addunt denique, xv si Abrahamus anno aetatis Tharae
CX xx. natus esset, neutiquam pro miraculo eum reputaturum fuisse, virum centum annos natum, prole beari, Gen. XVII. V. Sed qui posteriorem sententiam amplectimtur, sequentia pro ea adferunt argumenta : I Mosaicae narrationis hoc suadere seriem. Cum enim Moses retulisset, Tharam anno aetatis LXX. generare
273쪽
l. Pin. I. As ADAMO AD Mos. . historia an . mortis ThaTe tacet, quod anno aetatis suae
e e. diem obierit, dc hinc tandem vocationem Abrahami subiunisu Ouo ipso innuitur, Xocationem Abrahami ex Charan post ostem demum Tharae contigisse. Constat vero & supra iam
qndieatum est, vocationem hanc cum prima promissione ei factaeoniunctam, obtigisse Abrahamo anno aetatis eius in xv. Cum tantae Thara anno aetatis suae cc v. mortuus sit, necessario hinc consecuitur, Abrahamum anno Tharae C xxx. natum eta. annis nim cc v. si demas L xx V. remanent C xxx. II Praecipue
Urgent estimonium Stephani, quod extat Act. Pu Diserte enim ibi dieitur, Abrahamum mortuo patre suo, ex Charan in terram Ci-
naan translatum esse. Iam vero, cum antea probatum sit, Λbrahaismum, cum in terram Canaan migraret, L Tv. annos natum fuisse, non potest non hinc colligi, eum anno aetatis Tharae C xxx. nlucem editum fuisse. mὶ Qui hanc sententiam defendunt, ita uuoque rationes subducunt : si Abrahamus natus est anno Tharao Lx sequitur, eum c xxxv annoram fuisse, cum pater eius more
retur quod si esset, iam tum & Ismaelem & Isaacum genuisset:
illum enim anno aetatis Lxxxv I, hunc autem centesimo genuit. At hoc rursus repugnaret effato stephani, qua testatur, eum in terram Canaan multa , cum nondum haberet liberos, Actor. VII. s. Atque haec ut inuicto robore pollent argumenta, ita nec, quod ad .ationes pro priori sententia allatas respondera queat, deeit. Namque i ad locum Genes XL assi quod attinet non Ibi dicitur , Quod Thara septuagesimo aetatis anno genuerit Abrahamum , sed hoe bi .ult diuinus scriptor, quod Thara Lxx. annos natus, Inceperu-liberos gignere. Nec concedendum temere , chronologiam ibi per Mn-- continuari. In antecedentibus enim una tantum nominatur persona genita , adeoque annus, quo generatio facta. 43 eandem indubitato determinatur, computusque chronolo ': eua extra controuersiam ponitur, hic autem computus plane in U . esset cum tres nominentur Tharae filii, nec indicetur, quis
in illi, sit primogenitus. Etsi Moses Abrahamo primum inter fratres locum tribuat, non tamen inde sequitur, eum fuisse primoia genitum. Non enim sempir scriptorcs RGI eum seruant ordinem,
274쪽
ut primogenitum primo loco ponant. Inter Noachi filios, ut ia-pra iam obseruauimus, Semo primus locus tribuitur, cum tamen, Iaphetum primogenitum fuisse,constet. Et quemadmodum haud dubio id eam ob caussam faetiim, quod ex Semo gens ebraea esset descenis fura, ex qua oriturus esset Meuias, ita, ut de Abrahamo idem existimemus, par est. m) Nec incertus ita erit natalis Abrahami, eum hic aliunde erui queat, etiamsi hoc in loco non sit expressus. Sufficit, si ex historiae collatione intelligatur, quando natus sit Abrahamus, etiamsi expressis verbis hoc in scriptura non commemoretur. rv) Etsi Thara centum, & quod excedit, annos natus, liberos genuerit, haud dubio tamen id iam ea aetate rarum fuit, &minus frequens. Ηine & mirum videri potuit Abrahamo, quod
vir centenarius sobolem sit procreaturus, etiamsi unum alterutnue exemplum eiusmodi generationis non ignoraret. Nec tantum ad se, sed & ad uxorem eiusque aetatem respexit, cum hac in re he
roica eius fides sese exereret. vid. Rom. IV. U.ao. cons. COB Usus εERI Us, in annal. ad haec re onus IsAACus vossIus, de aetate
mundi cap. n. p. aI. ABRAHAM CALovιvs , in chronici biblico pag.
Abrahamus 'itaque diuinitus admonitus, ne super stitione ac seculi labe inficeretur, ' gentem suam
patriamque reliquit,'' suo exemplo demonstraturus, veram ecclesiam ab impiorum consortio separandam esse. ''' In Canaane cum aliquantisper commoratuS esset, ingruente fame in Aegyptum descendere coactus est, unde
mox in Canaan remigrauit. ' itinerum etiam atque sort
nae socium cum Lothum haberet, fratris sui Haranis mlium, eundemque veri Numinis cultorem, ab eodem, ad seruorum euitand.un discordiam , sibi discedendum ratus est. Amicitiae nihilotectus vinculum saluum intemeratumquo
275쪽
tumque inter eoS mansit, adeo, ut Abi hamus eundem, cui Sodomae, Gomorrhae, aliisque regibus, captum, armata manu iterum libertati restitueret. Immo ipsum Abrahamum ante vocationem suam fuisse
Idololatram, praeter PHILONEM, MosEN MAIMONIDEM , aliosque, tum ex Romanae, tum ex reformatae ecclesiae doctoribus, etiam haud pauci ex nostratibus afferunt, speciatim MARTIN vs CHEMNITIus, exam. contat. Trident.part. I. p.rg. II . Putantque, id colligi pol Ie ex
Ios. XXIV. a. ubi per patres non pollit intelligi solius Tharah, sed omnes postea nominati, ipseque adeo Abrahamus, de quo expresse adiiciatur
- tuli ergo patrem vestrum Abr.thamum. Negant vero alii, Abrahamum
seculi labe infectum Risse, ut rLAv. r o s E p H v s lib. I. assuit. c. VII nonnullique ex veteris ecclesiae doctoribus, laudati MICHAELI πα- THERO barm. bibl. pag. 33y. Spectatque huc Iudaeorum commentum , iam supra ad F. XII. fere praeced. commemoratum, de Λbra hamo in ignem coniicto, ob non adoratam Nimrodi imaginem. Perinde vero est, quamcunque amplectamur sententiam. Aeque magnum enim beneficium supremi Numinis fuit, siue iam ad idololatriam prolapsum Abrahamum reuocauerit, siue e domo paternaeum euocando impediuerit, ne in eam prolaberetur.' Abrahamus cum patre Tharah fratrisque Haranis filio. Lotho, & uxore Sarai, ex Ur Chaldaeorum profectus dicitur Genestast. Ubi quidem extra dubium, Vr esse nomen urbis. Iudaeorum enim, vocem ὶ lN pro nomine appellativo accipientium, & hine fabulae de Abrahamo in ignem ob non adoratam Nimrodi imaginem, coniecto, colorem quaerentium , commenta, iam pridem explosa sunt a viris eruditis. Legi de illis poterit Io AN. HENRICVxH TTINGERus,smegm. orient.pag. o. Et sane, cum Vr hic comis memoretur, ceu terminus a quo profectionis familiae Abrahamitiis me, ecquis dubitaret, proprium illud urbis cuiusdam nomen esse Quod i c FL. IOsEPHus . lib. I. antiqv. ιuae cast. VII. & R. AB EN Es Raad h. l. aliique ex ipsis Iudaeis. agnoscunt. Eoque minus hac de re dubitandum, quod & exteri scriptores, ut nonnullis videtur, eius Nominis urbem commemore , ut ex dicendis constabit. Dubium oriri
276쪽
φriri inde potest, .quod Chaldaei hic commemorentur cum tamen τί P, unde nomen habent, nondum natus esset. Sed, per προλπινιν historicam hoc fieri, facile intelligitur. Maioris moia menti est, quod ex sermone Stephani protomartyris oritur, Aes. VII. a. Deum enim apparuisse Abrahamo, eique mandatum de familia paterna doserenda dedit se, dicit, cum esset in Mesopotamia, priusquam moraretur in Charr3n. At & hoc evanescet, si admittamus, quod nonnulli contendunt, Mesopotamiae nomine intelligi omnes regiones, quaς CVanaeae *ot trans Euphratem, Assyria scilicet, Chaladaea, Mesopotamia, speciatim sic dicta', dc Babylonia. Prouocantque ad FL. IosEpilum, qui ant uiri tuae tib. I. cap. VIII. Chaladaeo Mesopotamitis, late sic di iis . annumerat. Certe, ut Meso potamiae nomen interdum latius, interdum strictius sumeretur, Deile fieri potuit; .nec infrequoias est in nominibus regionum. Cum vero Stephanus addit: priniquam montiretur in Charran, Chartan neutiquam xtra Mesopotamiam constituit, sed locum hunc Euphrati & Syriae viciniorem, etsi etiam in Mesopotamia situm, sipeciatim designat. .Qui urbem Vr apud profanos scriptores quaerunt, eam apud prois Lo MAEEM sibi inuenisse visi sunt, qui inter Chaldaeae urbes etiam Orchom commemorat. Quia nimirum in voce Orchoe aliquid voei H simile deprehenderunt, hinc, Orchoen, Vr esst, concluserunt. Quae eum infirmo admodum & lubrico fundamento innitatur sententia, haud sine ratione aliis displicuit, qui ' ANNIΛNO NARCE ino lib. V. p. VIII. memoratum, huc rectius aduocari censent, quod inter Tigrim&Nisibim situm fuit. Refert enim ibi ΛMMI AN Rs, Romanos transmisso Tigri, ad locum a Corduena centesimo lapide separatum , via sex dierum emensa, ad VR nomine Persicum castellum
venisse, unde profectis primo Tisalphata, deinde Nisibin iter fuerit.
hami patriam in septentrione Mesopotamiae, Tigrim fluuium versus, inueniri. Quod quidem cum Stephani narratione Actor. VII. b. satis conuenit i at non cum Mosis , qui Vr in Chaldaea collocat. Sed tum de voce Chaldaea idem dicendum fuerit, quod de voce Mesopotamia antea diximus, eam patere latius, ut Mesopotamiae partem, quic Tigrim versus est, quamve Chaldaei olim
277쪽
tenuerint, Complectatur. vid. CHRISTOPHOR. CELLΛRFus, in πηχnno . antiqui tom. II. lib. III. caP. XVI. pag. 7D. res. Nisi forte illo ι um admittere velis sententiam, qui Ur Chaldaeorum diei volunt non a regno vel regione Chaldaea, sed ab artis astrologicae peritisqqui Chaldaei vocati sunt, uti IAC. vssERIus contendit, in annat ναμ. testam.pag. 6. Qua ratione etiam nonnulli verba EvPOLEMI apud EusEBIvM , lib. IX. praep. euangu cap. XVII. aecipiunt, cum dicit: is πολει Βαβυλονίας καμαρίη, ἐν τινες λεγουσι πολινδείαν, in urbe Babyloniae Camarina, quam quidam Uriam a petis Iant. Vt enim per Uriam haud obscure Vr designare videtur, ita eam Camarinam vocat, quia in ea erant P QP sacerdotes seu phialosophis quod, ostendit Ios. s CALIGER, not. in fragm.pag. U. Cui
R eso lutans subscriberςm .sententiae, modo satis constaret, illam vocis Ch Mari notionem , qua artis astrologicae peries, denotat. in hanc quadrare aetatem. Quicquid huius sit, Melopotamiae rectius, quam Babyloniae, urbein intelligi, inde quoque euincunt vir; docti, quod ex illa potius , quam ex urbe Babyloniae, via recta per Charan in Cananaeam fuerit; unde & , EvPOLEMvΜ falli, docent, qui loc. eis. Abrahami patriam Babyloniae adscripserit; nec Vram,
cuius PLINIus lib. V. histor. nat. cap. XXIV meminerit, pro eadem. Abrahami patria haberi posse. Sed aliud quid adhuc superest, pa
cis expediendum. Cum Deus Abraliamo diceret: migra e terra, tua, a cognatione, re domo laterna in cam regionem , quam tibi ostes dero , hoc, cum iam in Charran esset, fietan constat ex G n. XII. f. a.
'At Stephanus haec ad illum dicta iunia iii priusquam in Charrbn veniret. Quae ut inter se compunant, nonnulli quidem, geminam esse , ω vocationem ,& prosectionem Abrahami, contendunt, ait ram ex Ur Chaldaeorum, alteram ex Charran, utramque &-a 2 lose innui, illam quidem Gen. M. p. hanc autem XII. q. & a Stephano Actor. VII. . priorem, verbis: . τοτε ἐκ γῆς χαλλώων κατωκησεν εν χῶραν; posterio em , . verbis sequentibus. Hine &de tempore, quam diu in Charran commoratus sit, quaerunt. Nonnulli, supponentes, pόsferiori profectioni e Charran in terram Canaan , assignatum esis annum aetatis Abrahami septuagesimum quintum, quod & ex Gn, XII. coinat, & septuaginta cum an-
278쪽
s m. HI. A UOCAT ABRAHAMI AD MOsEN.norum fuisse, cum ex Vr chaldaeorum proficisteletur, concludunt
inde, per quinquennium circiter etim Charris commoratum. Ita DIONYs Ivs PETAUIus, de doctrina temporum libr. IX. cap. XLVIL aliique. At incollus rasisIus eodem anno utramque & vocationem& profectionem contigisse, & Abrahamlim saltem in gratiam Tharae senis grandaevi, vel lassitudine ves morbo detenti, illic aliquamdiu substitisse, ne eundem animam agentem auxilio & solatio destitueret, existimat, in annalib. p.rg. g. Fauentem sibi haec sententia,
libr. TVL. de etaiat. Dei, cap. XVI. Nec obstat, quod Genes. XI'. f., dicatur, Abrasamum ibi substantiam acquisiuise; de.an .u fecisse 2.
' Vitiinum enitti non de generatione, ut nonnulli putant, sed de seruorum & iumentorum acquisitione, est intelligendum. Quodsi ergoi hoc admittatur, eodem anno, quo Vre etiam Charris , cum exiguae temporis spatio ibi substithlet, egressim Abrahamum , no altam πω mina profectio, quam profectionis aliquantisper interruptae incitinuatio fuisse videtur. Interim , qui geminam profectiomum , etsi eodem anno susceptam, admittunt, geminam quoque statuum X cationeni, putantque,a Stephanti referri tenorem vocationis primae. a Mdse secundae ; & verba: exi e rerra tua, dc e cognatione tua, etiam vocationi Charrist factae conuenise, idque ex Grinys XTIV. . pre -γ-bare annituntur, ubi innuatur, quod Nachor eum familia sua ibi, manserit, quo pacto & terra eius & cognationis eius, dici potuerit. - Quodsi posterior prosectio prioris saltem statuatut continuatio, non . videtur gemina vocatio locum habere, nisi dicamus, posteriorem e vocationem fuisse saltem repetitionem prioris ad profectionem con- 'tinuandam. .i Quae haud dissicultest admitti sententia potest, cum ea ratione dubiis omnibus occurratur. Neve verba Mosis Genef. illis, qui unam saltem vocationem statuunt, obstent, ea per. ἡτερολογία ita explicante Num dixerat Dominus Abrahamo, exi-ns terra tuis, re cognatione. a, σ Eomo par u Dei. Hinc civersi Q culi quarti primum incisiam dei paritione ad vocationem illam, ini Vr factam, accipiundi posteriori vero incisci continuari, finita paren-
thesi. narrationem de uberiori Abrahami e Charris post mortem -i kharae profectione. addito etiam temporis charactere, quod nempe Κλ 1 anno
279쪽
anno aetatis Abrahami lxxv facta sit. Ita una eademque vocatio erit Abrahami, quae a Mose, & quae a Stephano iisdem verbis de scripta resertur , quam in Ur Chaldaeorum acceptam cum Thara patre suo dc Lotho executus est, etsi ob morbum oc mortem parentis sui ad' breue tempus in Charran subsistere coactus si, quo defuncto eodem illo anno ex Charran, porro in terram, quam ipsi monstrauit Dominus, profectus est. Hoc enim Thara iam mortuo contigisse, dubitari prorsus nequit, cum non tantum Mosaicae narrationis ordo hoc ostendat, sed Stephanus diserte, post Tharae hoc δε- ctum obitum perhibeat. Prolixe. ω erudite hac de re disquirit IACOBus vfsEnius, 'ui chronologia sacrae, annalibus eius addita, cap. VII. Vii . seqq. add. ΛBRAHAM vs CALO VIus, ad Actor. VII.
. , Quo pacto Abrahamus .fidem suam heroicam, tam, prompte in re oppido difficili voluntati diuinae obtemperando, demonstrauerit, ostendit Paulas Ebr. XI. νών. .
, Damascenusia quanathistoriarum sic ait: AHahamis regna is .in Damasco, umiens adum a cum exercitu de terra , quae supre Babylonem dis rur Chaldaeorum, Idem IusTINus, TROGI POMPEm epitomastes
tradit: Nomen visi a Damasco rege inditum ρ post Damascum Metus , ' . mox Adores π.Abraham, oe Israel reges fuerunt ρ histor. lib. XXXVI. rap. II. . . Vnde quandam huius rei apud veteres, sed incertam, famam, fuisse colligas. , Cui, quo minus fidem adhibeamus, silentium Molis, qui tanta diluentia ia Abrahami rebus describendis versatus est, obstat. Certum itaque, Abrahamum ex Charranestatim in Cananaeam venisse, perque eam regionem ad locum
usque Sichemi, ad quercum Morae peruenisse. Ibi cum Dominus ei
280쪽
apparuisset, seminsque eitis se hanc'daturum . erram promisisset, ab tare extruxit Domino, qui ei apparuerat. Postea isntorium refigens inde ρd montana profectus est, versus orientalem tractum Lura, postea Bethel dicti, ubi itidem extructo altari nomen Do ni inuo cauit. Mox & inde prosectus est, indesinenter pergendo in meridianum regionis tractum, qui Aegyptum spectat. Atque haec eo Ipso, quo e Charris prosectus .est, anno contigisse uidentur. Tum anno sequenti, fame cogente, in Aegyptum descendit, uxore Sarai, quam vitandi poriculi caussa sororem suam dixerat, ob formae prae-yantiam, a Pharapne assumta,. led mox, cum rei veritatem restiui set, restituta. Et it/ incolumis cum suis, cellante haud dubio fame, in Cananaeam reήiit ἱ Gen. XII. c. usque ad M. rL. . Ios EPH VH hic iterum ως ἐν notare liceat, qui, Abrahamum in Aegyptum descendisse, ait, tum, ut Aegyptiorum copiis, audita illorum ubertate frueretur, tum ἱερέων ἀκροατὴς ἐσυμνος, ων λέγοιέν τε πεζι Θεων, ' νt sentemiam fuere dotum de dis iste cognosceret, nimirum secu- turus, ut idem addit, illorum opinionem , si modo recta fuisset,
aut ipse rectioia eis commonstraturus 3l antiquit. libr. I. cap. IX.
' γ in hacce pangione ,. quam a quissimis, cpndi iqnibus, Abrahamus Lotho propositit, pasis concordiae studium maxi- . mum, rerumque huius mundi contemtum, mohstiamque singuIarem, V virtutes merito omnibus imitandas, Abrahamus demonstrauit. Neci fine Numinis prouidentia singulari id factum, ut hae ratione Lothus, a, ςoriram , concedens, adhortari. voce α exempla iniustos implos bosquo hominest ad poenitentiam posset. . Facta seselso ,, DAuso Abrahamci tertia vice apparuit , rep*tita terrae Cananaeae & Ψ1-- merosae prolis promistione. Hinc M inamus e loco inter Bethel i& Haium, ubi prius aItare extraxerat, tenιoria mouens, habitauit' in planitie Mamiae, ibique altam extruxit Ono,i sisses. Xm, fler
- 2 '' i De bello pentapolitano, quod post ea, quae de Ab&hamo hactenus diximus, Moses Genes. XIV nsqq. naurat, di de cuius
tempore nihil aliud constat, quam quod in diebus seraphelis regia