장음표시 사용
321쪽
No ADAMO AD MOS. ad quam se induci passias est, omnino quoque huius criminis reus est. Sed ipsa quoque illa ebrietas iure meritoque peccatum maximum grauissimumque censetur. Eo maius vero in Lotho pe eatum est, quod eo tempore isto se commaculauit, quo iudicia diuina, quae in Sodomitis viderat, & in uxore expertus ipse
erat, ei vel maxime ante oculos versari,& horrorem peccatorum ineutere debebant. Accedebat, quod iterata vice in idem se induet peccatum passiis sit Nec rectius excusantur filiae eius. Erme enim, in quo versabantur, ac si omnes homines periissent, vincibilis erat Haud nesciebant, superesse adhuc vicum Zoar. Igno Tare non poterant, poenam Sodomitis, Urbiumque vicinarum incolis ob illorum peceata diuinitus inflictam, neutiquam pertinere ad omnes homines. Stulta itaque haec erat persuasio, qua inisductae tam nefario se obstrinxerunt crimine. Nec ignorasse eas, senon recte agere, vel inde etiam constat, quod cum patre inebriato concubuerint. Si enim seiugiant, hoc, quod in animo habebant. non esse turpe, cur patri consilii sui rationem non aperuerunt Sed
res manifesta est. cons. N AT ALIS ALEXANDER, histori ecclis peten
f. VII. Mortua Sarai, uxore, Abrahamus ex Milium equidem liberos suscepit: sed haeres unicus, ut bonorum , ita cumprimis promi monum diuinarum perma sit Isaacus, per quem de vera ecclesia in gente Eberi' propagata sulci Cum variis vero & huic calamitatibus cum conflictandum fuit, ' militantis ecclesiae exemplum praebuit. Vbique autem fidem constantiamque suam satis probauit
' Λnnos nata ex xv I Sarah Hebrone mortua est. Antiqua ea erat urbs 3c celebris, condita antetram, quae supponitur urbs
valde antiqua in Aegypto esse, Num XUI. V. Abrahamus, ut eam honeste sepeliret, & ita spem suam de mortuorum resurrectione x vita aeterna testaretur, speluncam agri Macpelae, primam in terra
322쪽
Cananaea possessionem, ab Ephrone Hittaeo pretio acquisiuit, Greg. XXIII. l. a. s. as. Vocem a 'BP nonnulli vertunt fluncam duplicatam: nataque inde iudaeorum fabula de quatuor patriarchis cum uxoribus, Adamo scilicet de Eua, Abrahamo di Sarah , Isaaeo & Rebecca, Iacobo dc Lea, ibi sepultis: qua de re legendus
RE Rus, de re M. Graeon lib. II. cap. VIII. pag. M. Verum rectius dicitur, esse nomen proprium tractus cuiusdam, qui ar boribus etiam fuit consitus, Genes XX III. ι' in quo fuit spelunca, quae ei sepulcrum pro uxore praebuit. Hoc ordo verborum MO sis docet: Et det mihi: BP stet eam Ma Ietae, hoc est, quae in illo tractu est, eui nomen Macpelah, ρομeius est, quae est in extremitate agri sui m. Genes. XXIII.ρ. Dubium autem aliquod hic inde oritur, quod Abrahamus a Mose dicatur speluncam, seu agrum emisse ab Ephron filio Zoar ; cum Stephanus contra Actor. VII. rL innuat, quod eum emerit a filiis Emor Sichemidis. Λd quod diuersa equidem ratione viri docti respondent, nonnullis etiam, ceu re desperata, qd textus corruptionem e recipientibus: at rectissime omnium hinc se expediunt, qui Ephronem, a quo Moses agrum emtum dicit, unum ex filiis Hemor Si-ehemidae fuisse, contendunt. Ita nulla inter scriptores sacros pugna, cum filios inmor memoret Stephanus, quorum unum diserte designet Moses. Nec obstat , quod Ephron filius diar dicatur erun fieri potuerit, ut Hemor etiam Zoar dictus sit, vel Mar
Isbah & Suah, Gen. XXVI. . Varios hine ortos Arabiae pope los, praesertim cum Ismaelitis coniugiis & affinitate se iunxerint, dubitari nequit. Per eos etiam ritus, genitalia puerorum circum eidendi, longe lateque propagari potuit, uti iam supra dictum. FL. IosE Hus auctor est, filios hosce, quos ex Kethura susceperat Abraha mus , in varias regiones deduxisse colonias easque occupasse Trogl.-
323쪽
dulicam regionem, magnam partem Arabiast felicis, quae ad mare rubrum peltinet, immo eum, fui ν. ρ. I tire vocatur. profectum esse eum exercitu. in Lybiam, mirique occupasse, ac a te Africam
eam tenuit, posteraque diuo re onis incolae ab eius nomio Africania Vpellauere. Confirmat hoc testimoniO CLEODEMI ex ALex ANDR.
polyhistore allato, euius hic est sensus: ex Chatura Abrahamρ naiatos plures filios, interque eos Aphram, surrim, Iaphiala; & a Suri quidem Assyrios elle vocatos, a duobus vero aliis Aphro dc Iaphra urbem Aphram & regionem Arhricam dictam antiquAiud tic. lib. I. eap. XVI. Quae etsi partim incerta, partim falsa sine Memonstrant tamen, quae Moses de matrimonio cum Kethura ic liberis hine procreatis memorat, nec exteris stliptoribus incognita plane fuisse.' Eaedem itaque promissiones, quae Abrahamo factae. dc Isaaco a Deo repetitae sunt, Gen XXVI. I. it. δ .
Prima calamitas erat uxoris Rebeccae ii quam post Sarao matris mortem. curante dc prospiciento patrς , cum quadraginta 3nnorum esci, Gen. XXV. ι.fSI. duxerat, per undeviginti post nuptias annos sterilitas, Genes o. Sic. visum di uinae sapientiae fuit, eadem ratione Isiaci fid in explorarq, qua patris Abrahami explorauerat. Hinc fame litarus nise ad Abimplectam Geraris regem se contuliti, prohibitus . Deo, ns .in Aegyp uim descenderet, de diuina protectione & benediistione eertiρς reqditus . Genes XXVI. a. i. G. IosΕpHus Abimelechum hunc eundem facit cum eo, apud quem peregrinatus fuerat Mirahamu . antiquit. iu ic. lib. I. cap. XVIR Quod vix admitti potest. A temeore enim se oris inter Abrahamum de Abimelechum initi, usque ad aduentum Iaaci ad Abimelechum, effugere anni septuasinta quinque, Noc in iis, quae inter Saacum & hunc Abimelechum gesta tant, ulla Abrahami mentio. Nec ex eo, quod de regi & exercitus duci idem nomen , eundem adhuc dc re-go 'ςxercitus ducem. quibuscum Abrahamus fedus pepigit,
324쪽
SE . III. A VOCAT, ABRAHAMI.ΑD VISEN. 3M. Gen. XX. aa. suisse, quibuscum idem fecit Isbaeus, colligere lic t. Fieri enim potuit, saepit Iime contingit, ut diuersi reges in uno eodemquς regno sibi inuicem succedentes, codzm insgmanturi u - . ne , quod & de ducibus illorum, seu ini ris intelligendum. Interim Isaacus Phil ili aeorum insidias 'eri rus, ad exemplum patrii Abraham i, uxorem Rebeccam pro sorore venditauit, Abimesectio 'mox rei veritatem edocto, cum Istacum ludentem cum Re-'breea, hoc est, paulo familiarius liberiusque erga Tam se gerentem, obseruasset. - . Et Niruelechus quidem, cum esset vir honei us ot probus, exinde securitati si iaci satis prospexit: hie vero turn opi Phus cresceret, Phil illaeorum mox incurrit inuidiam, ipsiiss regis' haud obscure ab eo alienato animo, & discestum , ob auctas nimis 'opes, suadente. In vallem itaque Geraris cum concessisset, ibi quo que Philistaeorum, ob puteos aut restauratos aut effossos, rem eo Τcontendentium, inimicitias Expertus eae'Sed iir Berseba elim homo moraretur , Λbimelech ij se ad illum venlt,' amicitiae fessus cum illo initurus.' Gen. XXVI. L Aq. Et sanie ipsa illa, quam patrram chae tenuerunt, vitae ratio. dum peregrini & hospites fuere in tertacananaea, Taedili etat' plena, multisque de magn=s intommodis io ovia. Vnde uόpbstolus inter fidei document, illius ita, quae Abrahamus edidit, & hoc refert, quod ἐν ι ηνοῶς a tabernaculis ha-'hitauerit, samra lσαιακ ὴ Ιακὼβ τά, συγκληρζοιομων τῆς ἐπαγγελίας in αυτ c. IV XI.
Rebecca, quam in matrimonium Is acus fluxerat, ge-imellos ei peperit, Esauum atque Iacobum, quorum, Cum 'adhuc in utero materno existerent, pugna, ipsaque natiui -'tas, utriusque gentis, ab utioque descensurae, sata praesignificauit. Fuitque bac de re diuino oraculo certior xe dita. Rebecca. ' Vivente adhuc Abrahamo haec contigio,
temporum rationes docent. . No sterilitas Rebeccae cum solicitum haberet Isiacum, preci-hua ad Deum se conuerili, quod eo maiori Educia sacere poterat: quo
325쪽
esse multiplicandos, & mundi quoque seruatorem ex suo nastitu rum semine. Preces itaque hasce benigne etiam exaudivit Deus . factaque Rebecca est grauida. Loque in statu dum erat m προ- m pd in In collidebantur in utero eius paruuli. Genes XXV. at Vehementius enim & supra consuetum naturae ordinem dum comis mouebantur, non poterat illud sine mutua qmdam collisione, oc velut colluctatione fieri. Idque cum animaduerteret Rebecca, eius.
que rei caussam ignoraret, perrexit r- rm τπ' - quae-νradum dominum; quod pro igius temporis conditione uri aliter intelligi potest, quam quod aut prophetam quendam consuluerit, aut Deum ipsa precata sit, ut per somnium vel alia ratione sibi , . id hoc sibi vellet, manifestaret. Alium enim modum reI cuiusdam euentum sciscitandi, ante. legem fuisse, non constat. Hinc &interpretes, qui haud raro ea scire cupiunt, quae Deus non reuisuit, coniecturii suis alterutrum horum modorum, quo Nuia minis responsum expetierit, & Obtinuerit, comprobarunt. THEO- . DORETus, quaes. LXXVI. in Genes reiecta illorum sententia, qui . Melchisedecum per eam consultum putant , exilliinat, eam ad autarium unum a patriarchis extructorum , prosectam, preces ibi ad Deum fudisse, & futura cognouisse. Aliis admodum verosimile vi- , destir, eam in locum aliquem secretum concessisse, & precibus ar- .dentissimis ad Deum fusis responsum accepisse, siue in somno, siue per vocem coelitus demissam, siue quacunque demum alia ratione. Qui prophetam quendam ab ea consultum putant, qua in re pluin re onueniunt, in eo rursus disi liunt, quis ille propheta hierit Paraphrastes Hierosolymitauus,quem & alii ex raraeis seqviIntur, Se- i mum fuisse, contendit, supponens, eum eundem esse cum Melchised eo Sed cum iuxta alios Semus iam mortuus sueri cum haec continge- , rei id quidem admitti non potest; qui tamen non abnuunt, Melchisedecum, diuersum a Semo, posse intelligi. Non alienus ab hae
sententia est Io. CLEM cvs ad h. l. Alii rursus Λbrahamum, alii Heberum intelligera malunt. Priori sententiae R. ABEN GRA, po steriori R. Mos. MAINONIDEs suffragatur. Quorsum vero haec omnia λ Gomecturae enim sunt, quaCum cur una praeferenda' siti
326쪽
sECT III. A AECAT. ABRAHAMI AD MOSEN. 3oyalteri, ratio adferri solida nequit. LicQt nobis ignorare, quo pa- cto responsum a Deo acceperit, cum H constet, quod acceperit. Recte Avavs Trsus: tauidquia horum cs , π si quid altari, quod me forte ia ne eommemorarem, praeterierit, mentiri tamen scriptura non potest, quae dixit, Rebecc.am iuisse ad inter Manaeum Dominum, atque Dominum restonaesse ; quas. LXXII. in Gen. Responsum autem Numinis ita se habebat: duae gentes sunt in ptero tuo, oe duo populi de pisceribus tuis diuidentur: populus aurem populo robustior , es maior seruiet minori. Hoc euontu si ut comprobatum. Et si enim Idumaeorum opes initio multo citius creuerint, & maiores, quam Israelitarum per liquot generationes fuerint, Quin etiam minges suos habuerint, & in proprio solo habitarint, priusquam Israelitae ex Aegypto egressi rempublicam constituerent, postea tamen inferiores Israelitis fuerunt, subacti quippe a Dauide, II. Gm. Vm.1 . I. reg. XLV. Fremimque cum deinde morderent Idumaei, Israeis litae subinde eos ad officium redire coegerunt, II. reg. LIX. at. XIV. . Maccabaeorum in Idumaeos gesta exponit E L. IOSEPH Vs, praesertim lib. XIII. antiquit. cap. XVII. ' Fallitur FL. Ios EPHus, cum, post mortem Abrahami Re- . beccam concepisse, gemellosque peperiste, auctor est, antiquit. b. f. cap. VIII. Vixit enim post Iacobi & Esaui natiuitatem annis adhuc quindecim, Obiitque anno aetatis CL xxv, centesimo post aduentum in Cananaeam, orbis autem conditi iuxta calculum I A C. UssERII, MM C Lxxx HI.&a filiis Isinaele & Isaaco in spelunca Mac-pelae, cum Sara uxobe sua sepultus est, Gen. XXV. 7. Io. . Digna sunt
diuini scriptoris verba , quibus monem viri sanctissitui describit, quae probe observentur: deficiens obiit in Erouecta senectute, senex que θ annorum Atur ad populum suum adgregatus est. Iis enim mortem placidam, beatam, & exoptatam describit. Nec inconcinne nonnulli obseruant, animarum immortalitatem & ad beatorum s des trans lagonem, formula ista: adgregari ad populum suum, innui. Certe enim, cum Abrahamin in Palaestina dc uiortuus & se pultus sit, in Deo a sepulcris maiorum ιuoruin procul remoto, de sepultura corporis haecce phrasis intelligi nequit. Nihil itaque se rest, quam vi do statu animae hoc intclligamus , secundum
327쪽
quam Abrahamus ad populam suum, hoc est, ad coetum sanctorum beatorumque .hominum, aggresatus est. Scio, aliter 'lic senistite ductissimum virum I . CLE-Icv M, tum ad Gen. XXV. S. tum ad Gen. XV. N. Sed rationes eius ae me, ut sententiam mutem, non impetrant. cons. & NELCHIOR LLIDER Rus, de repun. Ebruere. Lb. II. cap. VIIίρ. sa. Redargui autem hinc, aliisque ex locis, facile possunt, qui doctrinam de immortalitate animae fidelibus veteris testamenti ignotam fuisse, aut ad minimum Meteligionis substaptiam eo tempore non pertinuisse, contendunt, Vid. HIGO GROTIus, ad MAItb. cap. X. 2I. Sed hac de te alibi.
. pratrum, Elaui 3c Iacobi, diuersa fuit indoles.' IlIead seculi huius studia pronus, a patris atque aui pietate
multum declinauit. Animi leuissimi, diuinarumque promis, fionum conteitatoris, documentum dedit, dum primogeniturae ius statri Iacobo vendidit. Hoc ipso namque significauit, caricis voluptatem pluris a se fieri, quam bonorum spiritualium, cum primogenitorum iure coniunctorum, possessioneni. ' Sed patuit quoque Esaui exemplo, coarfla Min magis magisque veram ecclesiam separatione improborum a piis, Deumque timentibu , itemque non statim Deo gratos acceptoSque esse, qui externa quadam inter homines iovi nituntur. m ' ' . . . ' Nativita utriusque & Iacobi de Esaui describitur Mnes.
XXV. as. Et de Esauo quidem memorabile est, quod cum nascere
rae instar, animum ferocem velut praesignificante natura. Hine cum adolasceret, vitae genus indoli suae moribusque rasommoda tum sectatus est: venator s Pir agri. Per agros .itaque oberrans &feras. consectans, agrestiores 'etlim mores contrixit, ingenitam mentis forociam multum auxit. Hoc enim illis, qui venationibus
328쪽
Persis venatio τῶν ποος το πολεμον, ν reum stelIcarum emercitatio, este videbatur, teste XENOPHOWE, M. I. Cyropaeae Et de Traiano Psimus: olim haec experientia iuuentutis, haec potve est; his a tibus futuri ces imbuebantur 2 eerine cum fugacibis feris cursu , eum audacibus robore, cum callidis astu panei cap.
I. Uenatorum hinc etiam ut pluriurum a mansuetioribus studiis, ipsaHie pietate, alieni erant animi. Vnde , quod male in scriptura Iacra audiant, mirum non est. Longe alia evat indoles Iacobi. Erat enim mn pis integer, hi est, mitis, ut noninnulli Eolunt, aut mansuetus, cum hic eo vox Esaui asperis ac agrestibus moribus opponatur: nec abludit versio Germinica B. LvTHERI. Eadem fere etiam ratione utriusque ind3lem exprimit PMIL iudaeus, dum, Esaunm ferum fuisse, dicit, & indomitum, ira scupiditate plenum ; Iaco m autem in f φιλανθ ωπον, m.m- Delum,inhumanum virtutis cultorem, lib. I. de stram. 9 poenis p. 7 a. , . 'cons. & Io. CLERICus ad h. l. Dicitur autem porro de Iacobo, quod fuerit N a U habitans in tabernaculis, hoc est, multum in tabernaculis tum parentibus versatus, excepto tempote, quo gregum paternoru eustos erat. Ebraei ad D entiae stridia hoc referunt, unde Ti. gum ONicELosI hoc ita explicat, eum fuisse ri 'taciministrum domus doctrinae, hoc est , frequentantem scholas, seu' domos doctrinae, ut sapientiam & Dei timorem disceret. R. sΛL. t acu I lentoria Semi & Eberis frequentasse Iacobum existimat, ut sapientiam & notitiam rerum coelsium ab iis hauriret. Sed parum probabile est, ut vecte Io. HENRIevs HEIDEGGERus iudiea Eberum grandaevum hac aetate puerili institutioni operam Ure ille, vel una chim Abrahamo Euphratem transfretiae; in hist. pririarch. p.rri. II. exercit. DII S.IIL E verbis etiam Mosaicis et ismodi quid non colligas, quippe quae nihil aliud significant, quam Iacobum, ut miti ingenio fuit praeditus ita tranquillum & sedatum vitae ge- .nus, quale eorum est, qui in tentoriis seu tabernaculis multum versantur, sectatum. Interim non negamus., sapientiae quoque studio , pro istius temporis conditione, Iacobum incubuisse. Sed
329쪽
PER. I. AB ADAMG AD MOS. '' Non disquiram quale illud pulmen i fuerit, Oli d. tantopere inuus expetierit: sufficit enim, quod losi diuino scriptori illud a colore tantum describere placuerit: da missi, ut com dum E NI EIM' Io λ. rufo rufo isto, Genes a X V. Io. Tum repetitio vocis N tum verbum ad I n cupiditatem verihementissimam de festinationem cibo illo potiundi, in Esauo indicare videntur. Id potius considerare iuuat , quanti hicce cibus Esauo constiterit, & qu in graui peccato hocce facinore per sum- νmam antini leuitatem. se obstrinxerit. Pretium cibi tantopere exmpetiti erat primogenitura, hoc est, ius & ἐξοχ π, quac primogenituram comitabat r. Illud autem ius ex consuetudine iam tum recepta valde eximium erat, & singularem quandam qua tempyralia, qua spirimalia, praerogatiuam, singularemque parentum benedictionem complectebatur: quibus etiam nonnulli addunt ius sacerdotii, quod proprium fuerit primogenitis, ea quidem ratione, ut parentis superstitis loco primogenitus sacAfieare potuerit; item quς, ut patre defuncto, nec, dum ex eadem familia digressis fratribus, primogenitus solus sacerdos fuerit, & denique ut fratribus in promasias familias transeuntibus adeoque sacerdotii ius acquirentibus, . primogenitus tamen ceteris fratribus sacerdotii dignitate antei ueritimn equidem desunt, qdi sacerdotii dignitatem inter primogenitotiruns praerogatiuas reserendam abnuunt ; . quos inter etiam est vir doctissimus CAMPEoivs v I TRINGA, qui hoc ex instituto agit obse uat. sacri lib. II. cap. II. Sed idoneis eos minime niti rationibus, in sequentibus euincemus, ad g. XVIII. huius sectionis.' Esauum. qaie ius illud primogeniturae inconsiderate nimis pro pulmento vendentem, grauissimo se obstrinxisse crimipe, dubitari nequit. Animum enim leuissimum, ingratissimum, diuince am beneficibrum, terrestrium pariter as coelestium, Contemtorem , aperte prodebat. Atque hoc satis etiam verba eius ostendunt: in ego vado, ut moriar' 'ima no, π tui bisno haec mihi primogenitura R. Addunt nonnulli intemperantiam eiuς& gulam, quae tanta fuit, Vtres maximi momenti, ius sacerdotii & adoptionis in- hereditatem ecclesiae, poneret in minimis, modo cupitis potiretur. Impietatem hanc Esaui etiam asnouerunt nonnulli ex ebraeae gentis doctori
330쪽
negauitque resurremonem mortuorum. Sed id sine fundamenm, cumscriptura sacra nihil hae de re memoret. Cumprimis autem de . impietate Esaui, in hocce eius facinore vel maxime elueescente, test tur Paulusapostolus, Ebr. XI. ιε. ubi eum βεβηλον profanum vocat, hoc est γε urum, pollutum, ideoque a rebus sacris arcendum, aut, ut alii volunt, mundanum, carnalam, ventri adeo deditum , ut spici- tualia non curet, sed negligat, ac parui pendat. Dissentiunt equidem anter se viri docti, quam ob caussam Esanus apostolo βέβηλῖν audiat. Singalaris plane est sententia Io AN. sp ENcERI, qui, apostolum ad idolothyta gentilium respicere, pulpi, ut sensus sit: cavete, nevis inter vas fornicator oriatur, aut ethnice profanus, qui ut Esau ἀντι 'βώσεως i ας.propter escam aut discum unum, in epulo scili cet idololatrieo, iure coelestis hereditatis ex idate dissertat. in Anycim XV. ao. quae lib. II. de legibus ebr. ritualibus ,.subiuncta est, eap. III, sect. I. p. m. Ias. Quae etsi speciem quandam prao se ferant , & i genii laudem auctori pariant, accuratius tamen examen non susti ment, uti a me iam ostensiim in iussertat. de precatis typicis,g. XXIV, ' p.rg. 77. Alii equidem alias caussas adferunt, cur Esauus ab apostolo βεβηλ vocetur, sed melior, ni fallox, adserri'hequit, ea quam ipse . Esaui historia suppeditat. Ob venditum namque pro pulmento ius primogeniturae, spretumque sacerdotium, & bona spiritualia eum is o iure quodammodo connexa, iure meritoque s βηλγ vocari poterat. Hoc pluribus etiam praeter alios confirmat Io AN. B R A V N I v s se comment. ad Gr. XII. as. Sed occurrit nobis hic iterum PETRus IvRI AEus, peccatum hocce Esaui valde extenuans, ut, illud saltem l . typicum fuisse, euincat. Miuum β.βηλον profanum dici, quoiu fuerit typus hominum plofanorum, quemadmodupi sacrificia veteris testamenti dicantur propitiatoria, non ,.quod per te vim propitiandio
placandique iram Numinis habuerint, sed quσd typi' essent magni istius sacrificii propitiatorii, quod pro nobis semel obtulit Christus. Nec aliud quid in animo habuisse Esauum, caena prim'genituram suam venderet, quam quod ore professes est, moriendum ibi esse, quid