장음표시 사용
441쪽
vLR. I. AB ADAMO AD MOs. mata & instituta gentium, quae vixerunt ante Mosen. De libris
Sabaeorum, NAIMONIDI, Io. HENR. HOT INGERO, THUNAE STANALEIO, atque sPEM CERO memoratis, Ut multa addamus, necesse non
et . Vanitatem & iactantiam litorum hominum inde intelligere licet, quod libros a Setho, Edri seu Enocho, immo ipso Adamo conteriptos sibi elle, mentiti sunt. Nota satis sunt, quae hac de re habet MAIMONIDM , more neuota. pari. III. cap. XA IX. & supra a nobis quoque iam explosa. Inter reliquos duo maxime eminent, quorum
alteri titulus est: GVri cultur, siue de cultu Nobathaeorum, alias ex praua tituli versione, liber de agricultum Aegyptiorum dictus; alteri et .viber Isaaci Zibii de Zabiorum gente s moribus, saepius MAIMONIDI laudatus. Sed hos omnes & reliquos eius antiis quitatis esse, ut ex iis aliquid de gentibus Mole antiquioribus probari queat, ipsemet asserere non audet sPENCERus, immo eos sub exspitantis iudaismi tempora primitus in lucem erupisse, & seculo circi ter septimo & octauo in linguam arabicam translatos, ex illimat. Cum ergo ista Sabaeae antiquitatis monumenta aliquot demum post Christum natum seculis in lucem eruperint, & auctores, a quibus rerum Sabaearum notitia ad nos peruenit, multo adhuc sint recentiores, vitio nobis nemo vertet, si in rebus antiquis, Mosisque aetatem antecedentibus, iis fidein non adhibeamus. Facessant itaque hinc, quae de ritibus, cere ni is, dogmatibus Zabiorum dicuntur, quaeue in compendio exhibet morias fraNLEius, hisor. philospari. XV. c.F. IV. IV. ιι i. hqq. Etsii enim gentilium quorundam populorumque orientalium haec dogmata & instituta esse potuerint, ante Mosis tamen tempora ea iam in via fuisse, inde prosari nequit. Ergo nec legum Mosaicarum caussae, rationesve , ex istis Zabiorum
ritibus ac institutis peti pollunt. Sed hac de re suo loco ex instituto. Non nego, tum apud alias gentes, tum & apud Chaldaeos iam ante Mosis tempora idololatriam inualuisse i hoc ex iis, quae iam supra de origine idololatriae diximus, conliat: sed qualis illa fuerit, non ex spuriis Zabiorum monumentis, sed ex iis, quae hine inde in kriptura sacra occFrunt, deliniendum.
442쪽
SECT. III. A VOCAT. ABRAHAMI AD MOSEN. qaI Immo in ipsa familia Iacobi erant, qui idola colerent Iussu enim Numinis Bethelem prosectiarus, dum familiam lustrat, & adios lans iter sanctificatione tum hominum, tum rerum imperata prae parat; a rete, inquit, Deos rite os, qui sunt in meaeo vestri, π mum damini ac murate restimenta Pe a, Genes XXXI a. ubi, quinam fuerint Dii alieni, quaeritur. FLAV. Ios EPHus hoc de Teraphim Labanis, a Rachele furto sublatis, intelligit, antiquitat. iudaic. lib. L. cap. XII. Et certe Rachel penates paternos, quos secum abstulerat , nuspiam abiecisse legitur. Renuit quidem quouis modo ABENEskΑ ad h. l. fieri non potuisse, existimans, ut vir tam sanctus cum uxore idololatrica concumberet. sed fieri potuit , ut hactenus id ignorauerit Iacobus, quae etiam est sententia IosEpHi Dc. cit. Fuerunt autem haud dubio in eius familia, qui idola colerent, quod, cum hactenus eo conniuehte factum sit, nunc declarat, se non amplius eiusmodi quid conccissurum. Satis hoc indicant verba: a ferte Deos alienos: P na V N qui sunt in medio restro. Proinde non alii fuerunt Dii alieni, quam quos quidam ex eius domesticis
ex Mesopotamia secum attulerant, eosque coluerant. Mandato autem Iacobi nunc obtemperantes, dederunt ei omnes Deos alienos, qui erant in manu sua inaures, quae enunt in auribus
ipsorum. Non illud scilicet inaurium genus intelligitur, quod ornamenti caussa a mulieribus potissimum gestabatur, sed alterum, quod sacrum habebatur, & amuleti instar, ad malum quodpiam auerruncandum, etiam a viris solebat geri. Hos annulos Ausus Ti Nus
vocat, Idolorum phylactina, in quasionibus ad h. l. cons. & epist. LXXII. De purificatione, quam Iacobus hac occasione suis iniunxit, supra ad s. XII. diximus. Inter nomina idolorum , quae in scriptura sacra occurrunt, primum adeoque antiquissimum eis Temphim, quippe quo penates Labanis designantur, Genes XXXI. N. seqq. De vocis istius origine nihil certi pronuntiare licet. Qui enim cam inuestigare aggressi sunt, notionis, quae iam antea animo illorum sedit, cumis primis habuerunt rationem. Sic qui vocem eandem esse
443쪽
wPER. I. ΑΠ ΑDAMO AD MOS. voluerunt, cum mi Ξ π, mutato Syrorum more M in P, iam supponunt, hac voce imagines denotari, quas angeli insidere, ae ex iis responsa dare crediti sint. Et haec est sententia IOAN. s ENCERI disserrat. de Urim π Thummim c.F. III. fere VII. cons & Lvo. DE
Pari ratione, qui cum EDNvNDO CAsTELLO , Ierico heptagi. col. In . hanc vocem a verbo syriacol,l percunctari, iudicare, derivant, itidem supponunt, hac voce imagines, quae responsa de rebus futuris dederunt, designari. Quod de Labanis Teraphim nondum eui ctum est, licet non negem, sequenti aetate hanc vocem speciatim de eiusmodi idolis adhibitam, quae ceu oracula quaedam in rebus dubiis consulta fuerunt. Reliquas derivationes lubens mitto , cum
meris nitantur coniecturis. Id saltem obseruamus, cum no
men hoc sit pluralis numeri, significationem nihilosecius habere singularem, ut vel ex L Samuel. XIX. s. liquet. Ad rem ipsam quod attinet, si loca scripturae, in quibus Teraphim mentio iniicitur, consideremus, haud obscure tandem, quid ea vox sibi velit, deprehendemus. Primo namque hinc constat, Teraphim fuisse idola, seu imagines, vel statuas potius, cultui idololatrico destinatas. Id ex locis, ubi Teraphim mentio iniicitur, aperte liquet. Labanis Tera phim idola fuiste, vel inde constat, quod ea diserte appellet Deossuos, Gen. XXXI.yo. simulque Deum Nachoris & patrum sitorum, a Deo
Abrahami distinguat, pers 13. Reliqua loca, ubi Teraphim iniicitur mentio, L. Sim. XV. G. II. reg. XXIII. a . Ezech. XXI. II. Zachar.
X. a. idem luculenter euincunt. Nihilosecius non desunt, qui hac Voce aut generatim imagines, aut sacras omnino nec improbatas Deo, olim significatas, existimant. IACOBus G AFFARELLus in ea Versatur sententia, Teraphim imagines fuisse licitas, quibus veteres inexploranda Numinis voluntate usi sint, immo eiusdem eas fuisse figurae, ac Seraphim, &Cherubim: imaginesque arcam federis obumbrantes, angelosque repraesentantes, mox Cherubim, mox Seraphim, mox denique Teraphim appellari, in curio lib. inaudit. cap. III.
In eadem versatur opinione rRANCIsCvs MONCΛEIus, de Pitulo aureo ob. I. cv. XX. Pag. m. t seqq. Immo praeeuntem sibi, qui ita sentiunt,
444쪽
sentium, habere videntur, ipsum HIERONYMvΜ, in cap. III. Hos e.
Tenuom, in luit, proprie appellantur μζφωματα, id est, figurae ssimulacra , quae nos possumus in praesenti duntaxat loco, Cherubim re Se raphim, siue alia, quae in templi ornamenta fieri iussa sunt, ae cere: &paulo poli: sine Ephod Tenuphim, id es, instrumentis sacerdotulis
mim esse, existimat, ut eo facilius euincat, ut reliquos ritus, ita & Urim ac Thummim Isiae litas a gentilibus accepisse; in disserrat. de Urim ac Nummim, c. III. ferit. II. Sed hac de re in sequentibus ad per. II. t. L. F. XXX L ex instituto disquiremus. Nunc saltem Obseruamus, er rare illos omnes, qui, Graphim aliud quid, quam idola, fuisse, existimant. Solent equidem ad loca quaedam scripturae sacrae prouo care, Ut probent, vocem Teraphim in bonam quandoque partem sumi. At frustra istud fieri, ipsa horum locorum consideratio quem libet condocere potest. Etenim quod ad illum attinet, qui Iussi
XVII. .seqq. extat, licet etiam GER HARD vs IOANNEs vos SIvSexistimet, ibi per Graphim simuIacrum veri Numinis intelligi, de
idololatri gentil. lib. I. cap. III. secus tamen se rem habere, mani se
stum est. Mater enim Michae fecisse dicitur mota ,ΣΩ sci istite ac fusile simulacrum, duas scilicet statuas, alteram lapideam, aut
ligneam, alteram argenteam, quae simulacra deinceps Teraphim VO- Caratur. Quem vero in finem fecit Z Ut sub hisce simulacris Deum toleret, & ita benedictionem diuinam, secundum si iam opinionem sfibi attraheret, quod aperte ν' s. s. innuitur. Quae licet turpissima esset idololatria, ex ignorantia aut superstitione profecta, voluit tamen Micha simul Mosaicae legis utcunque habere rationem, hinc & Ephode fecit, seu ornamenta sacerdotalia, & Leuitam deinceps aere conduxit, qui sacerdotis munere fungeretur. De idolis itaque Teraphim hic intelligenda esse, ipse agnoscit IOAN. CLERIcus, ad h. l. a IOAN.sPENCERo hac in re dissentiens. Alter locus L. Sam. XIX. I. adhuc minus difficultatis habet. Cum enim Michal Dauidis uxor eripere maritum Saulis satellitibus vellet, fingeretque, eum aegrum esse, Ut in terea tempus fugae ei daretur, ne dolus statim proderetur, si quis forte
cubiculum ingrederetur,fumsit Temphim, lectoque composuit. Idola hic intelligi, multi abnuunt, quod neutiquam verosimile videatur, in domo Dauidis,
445쪽
Certe cultus diuini gratia fuisse, nec ego dixerim, quippe quod apietate Dauidis prorius abhorret. Fieri autem potuit, ut memoriae causta, ceu monumentum aliquod antiquitatis, eiusmodi imago a Michaia fuerit asteruata, idque non tam ad superstitionein, quam potius ad
idololatriae detestationem. Dici quoque posset, vocem Teraphim, quae proprie & primario idolum aliquod significat, deinceps interdum ad imaginem quandam generatim significandam, fuisse translatam. Certe eam propriam & genuinam este significationem, quae in plerisque sciipturae locis occurrit, dubitari nequit. Prior vero magis placet sententia, fuisse idolum, quod non amplius tanquam idolum colebatur. Denique nec locus Hos III. q. s.cua senilentium opinioni praesidium aliquod adfert. Et si enim HIERONYMus, ut antea iam obseruatum, ibi per Teraphim, Cherubim, aliaque templi ornamenta intelligi posse, exillimet, alii vero omnino Vrim& Thummim innui velint, idque etiam forte in animo habuerint Lxx. interpretes, vertentes λλλεις, & Aquila reddens φωτισμους, ex antecedentibus tamen liquet, de idololatris ibi sermonem este, adeoque Israelitis praedici, eos tum cultus veri Dei exercitio, tum idolis priuandos esse. Et hinc etiam patet, quid de HrERONYMI existimanis
dum sit sententia. Nimirum n&n ille censet, generatim vocem Te
raphim in bonam partem accipi, sed in fraesenti di meti loco, uti piemet loquitur. Neutiquam autem eum credidi isse, Te raphim fuiste figuras Cherubinorum, patet ex .lpistola elas ad Marcellam, ton . III. opp. fol. a . ubi ex instituto hac de re agit. idque pluribus
cum constet, Teraphim fuiste idola, nunc porro obteruandum, fuiste illa domestica, quae Latinis lares dicebantur. Patet id primo exemplo Teraphim Laban is, qui idola haec Deos suos vocat. Quodsi idola publica filassent, custodiae forte Labanis concredita, omnes haud dubio loci istius incolae concurristent, ad sacrilegium a Rachele commissum vindicandum. Deinde idem patet ex historia Michae, qui ideo Teraphim confecit, ut hae ratione sibi luisque diuinam benedictionem conciliaret, quod larium apud veteres munus erat.
446쪽
SECT. III. A VOCAT. ABRAHAMI AD MosEN. qasIdque porro conuenientia in reliquis etiam inter lares & Teraphim docet, quam, instituta comparatione, iam alii pluribus demonstra runt. Quod autem nonnulli addunt, ex nomine ipso argumentum peti posse, quia idola haecce initio dicta π)ῖ P, hoc est, fanatores.sβitatores, a verbo , littera ta deinceps in P mutata, infirmum eli, nec ullo roboro pollet. Incertam enim admodum vocis esse originem, supra iam obseruauimus. Ceterum apud Romanos lares erant essigies maiorum, quos, uti viui splendorem familiae pronumerant, defunctos etiam pro eadem curam gerere, putabant. Sed valde quoque verosimile, Labanis Teraphim nihil aliud, quam effgies maiorum fuisse, quorum memoria in cngulari apud eum erat vene
ratione, & a quibus rerum suarum incrementum domusque conserinuationem sibi pollicebatur. Speciatim Noachi & Semi fuisse imagines, quae quorundam est sententia, nec abnuerim, nec assirmauerim, cum mera nitatur coniectura. Plures fuisse, ex numero plurali vocis Teraphim colligas: non tamen multas, ex eo liquet, quod
Rachel sub strato cameli eas occultauerit. Ex iis etiam, quae de Michae idolis supra obseruauimus, constat, duo fuisse Teraphim, seu statuas. Vnde nonnulli in eam ingressi sunt sententiam, duos olim tantum cultos fuisse lares, indeque o v ID Io enatam occasionem fia-gendi, lares filios fuisse Larundae nymphae, a Mercurio constupratae, cum iussis Iouis ad inferos eam deduceret:
Atque grauis, geminosque paris Uc.
fastor. lib. II. v. σύ. Originem autem huius rei ex eo esse, quod Laban.& forte alii etiam, initio Noachum & Semum, ceu Deos domesticos, coluerint. Quae omnia quo loco habenda sint, quiuis facile intelligit. Λpud Romanos deinceps plures, quam duos, lares cultos fuisse, constat, locusque, in quo Deorum istorum domesticorum
simulacra colebantur, lararium dicebatur, teste AELIO LANPRIDIo, in Alexandro Seuero cap. XXIX. Quod ad figuram των Teraphim attinet, eam humanam fuisse, non est, quod dubitemus. Id ex L Sim.
XIX. U. satis patet. Ideo enim Teraphim seu statuam illam in lecto Michal posuit, ut legati Saulis, si forte in cubiculum intrarent, crederent, Dauidem aegrotantem in lecto decumbere. Idque ex Ebraeis. Hhh docto-
447쪽
doctoribus agnoscunt etiam R. SALOMON IARCHI & R. DAVID RIM-cMi ad h. l. & R. AB EN EsRA ad Genes M. V. Materia non
semper una eademque fuit. De Michae Teraphim iam antea obseruauimus , ex diuersa ea materia fuisse, quod mater eius fecisse dicatur rizd B sculptile s fusile simulacrum. Labanis simulacra
ex pretiosiori materia, forte argento, conflata suisse, facile crediderim. Larium apud Romanos imagines aut argenteas, aut omnino aureas fuisse, intelligitur ex suETONIO, in Vitellio cap. II. Promateriae autem diuersitate diuersam quoque magnitudinem horum simulacrorum fuisse, coniicere haud temere licet. Denique & illud ex scriptura sacra notum est, Teraphim, ceu oracula quandoque consulta, responsa de rebus dubiis edidisse. Dubitare nos hac de re vetat locus Egechielis cap. XXI. Pres ar. Stabit rex Babyloniae in Lino, principio scilicet duarum Piarum ad diuinandam diuinationem, e polier leti βελομαντεια seu diuinatio per sagittas innuitur) interr gabit Temphim, ingliciet iecur. Non minus luculentus est alter locus Zachar. X. a. DN Q A nn Temphim locuta sunt vaniatatem. Addunt nonnulli, & Labanis Teraphim iam eo fuisse comparataia AvGusTINus huc refert verba illa Labanis Genes. XXX. vers. v. 'QUna auguratus sum, quod benedixerit mihi Dein propter te, quas. XCIV. in Genes Quod augurium etiam AB EN EsRA, ad h. L de diuinatione exponit. io. CLERICus, vir doctissimus, non satis sibi constare videtur Namque ad Gen. xa'verba Labanis itidem de diuinatione per Teraphim intelligit: at ad Gen. XXXI. p. recte scribit: Autamen iam a Labanis temporibus fierent ut habet Onhelos,hoe est, imagines, unde oracula edi credebantur, non satis constat. Rectissime etiam respondet ad ea , quae nonnulli afierre solent, ut euincant, Teraphim iam tum pro oraculis habita- Enimuero ita sentio, Teraphim initio
fuerunt statuae maioribus consecratae, ad memoriam eorum conseruandam: accedente autem mox superstitione, cultu diuino ad bene dictionem a maioribus impetrandam, mortales ea prosecuti sunt. Tandem vero cum magicae artes apud Chaldaeos magnum incre
448쪽
Teraphim idoIa saltem seu simulacra maiorum fuerunt, quae superis stitioso eultu prosequebatur. Vox min a Genes. XXX. Pres an non necessario diuinationem denotat. Vt enim alias idem est, aesti aciter colligere, ita nihil obstat, quo minus eandem hic quoque obtineat significationem. Certe rationibus omnibus probe subductis, facile intelligete , Laban poterat, opera Iacobi istam sibi in rerum suarum incrementis obtigisse benedictionem , ut adeo ad
Teraphim recurrere non esset necesse. Consentientem hac in re praeter alios nobiscum habemus doctissimum virum P ETRYM Iv-RIEu, qui & de forma oraculi τῶν Teraphim, postquam in hune
usum adhiberi coeperunt, singulare quid commentus est, his. crit. etc. pari. VI. cap. tV pag. V. Positum namque in more apud gentes orientales fuisse existimat, ut in secretiori domus parte maiorum, aut patriarcharum, qui familiae originem dederant, reliquias, aut, si hoc fieri non posset, in eorum memoriam, monumenta sepulchralia
vacua, seu Mνοταφια adseruarent, ad quorum extrema Teraphim, seu maiorum suorum imagines erexerint, ut adeo haec κενοταφια cum Teraphim, quodammodo arcam federis a Deo Israelitis datam cum Cherubim, repraesentaverint. Et hinc rationem reddi posse, cur Lxx. interpretes L Sam. XIX. U. Teraphim reddiderint κενοταφια. Interim& a MoNcAEII pariter & GAFFARELLI, non minus & IO. sPLNCERI sententia, multum discrepat sententia IvRIAE . Non enim eandem& Cherubim & Teraphim, quod illi faciunt, formam statuit, sed saltem Teraphim apud idololatras idem fuisse putat, quod Cherubim
apud Israelitas fuerunt, in sanctuario. Negat quoque prorsus, Clie- rubim ad exemplum τοὐν Teraphim a Deo in arca sederis constituta,
corum Originem a gentilibus derivantium, est sententia, sed gentiles potius istam oraculorum suorum formam a Mose atque Ebraeis accepisse, contendit. Etenim, etsi Teraphim in se spectata lege Mosaica multum sint antiquiora , prout tamen oraculorum instar ad diuinationes adhibita fuerunt, ea Mosaica lege multum esse recentiora. Fateor, ingeniose excogitata sunt, quae auctor hac de re dilierit: praesertim ii rationem spectes quam reddit, cur LXX. interpretes L Sam. au. U. vocem Teraphim per κενοταφια reddiderint. Quid
449쪽
enim ceteroquin interpretes illos ad vocem hanc ita vertendam impulerit , haud temere dici poterit. Sed hoc unicum etiam est fundamentum, cui tota illa hypothesis innititur. Quod an satis firmum sit, dubito. Esto enim, rationem reddi ceteroquin non posse, cur Lxx. vocem Teraphim loc. cit. reddiderint per κενοταφια. Quid tum Z Plurima sunt loca in hacce versione, in quibus rationem reddere, cur ea ita reddi Ierint, non licet. Et si ceteroquin vox ista reddi ita potuisset, in loco citato tamen ineptissime hoc fieri, palam est. Referamus itaque & hancce IvRIA EI sententiam inter coniecturas, quibus & adhibere & denegare fidem aeque licet. Cum autem in eo consentiamus, Teraphim saltem post Mosis tempora ceu oracula consulta fuisse, quaeri adhuc posset, qua demum ratione
responsa reddiderint λ Ipsa simulacra locuta, sibi aliisque persuadere
conatur ROBERT Vs BELLAR MINus, de ecclesii triumphante, lib. II.
cap. XIII. Quod ab omni prorsus verosimilitudine abhorret. Ora cula gentilium varia ratione responsa dedissse, constat. Interdum sacerdotes, qui oraculorum templis praeerant, responsa dabant: in terdum in fomniis, qui ea considebant, de quaesitis certiores reddebantur: interdum vocem ex Iocis subterraneis audire sibi videbantur, & qui reliqui erant respondendi modi, eiusdem fere generis. De Teraphim simile quid cogitare licet, etsi modus 1peciatim non magis determinari queat, quam modus, quo idololatrae haec oracula consuluerint. Et ita quidem cum nostram de Teraphim sentcntiam exposuerimus, reliquorum placita hinc facile diiudicari possint. Ebraei doctores hic more ibo commentis indulgent. Horribilis των Teraphim fabrica a R. ELIEsERE, in capitulis suis, cap. XXXVI. descripta, e capite mactati filii primogeniti, saleque & oleo conditi, cuius ori inserta sit lamina aurea daemonis nomine insignis,& coram quoad parietem posito, lampades incenderent, nota satis est, sed & iam diu explosa. Nec melioris multo notae sunt, quae alii tradunt, fuisse scilicet Teraphim instrumenta quaedam, certo artificio ad stellarum positum effabricata, ut inde futura cognosci possent, cuiusmodi imagines Arabes Tis mas vel Tab as appellare solent, & de quibus mira nonnulli narrant. Sed qui vim de indolem astrorum perspectam habent, vix ac ne vix quidem sibi persuadebunt,
450쪽
sECT. III. A VOCAT. ABRAIIAMI AD MosEN. 62sex illorum influxu talem effcaciam in imagines eiusmodi derivari posse, adeoque inter vanissima commenta referent, quicquid hac de re dicitur. Quod autem Teraphim apud veteres ethnicos responsa quandoque dederunt, non ex influxu siderum, sed arte magica, adeo que opera daemonum contigit. Sed de Talismis illis plura dabunt
R. MosEs ΜΛlMONIDEs, in auodah sanuh cap. III. IV. & in mores neuoch. lib. III. cas. XXIX. IoAM HENRICvs HoTTINGERus, histor. orient. lib. I. cap. VIII. IAcosus G AFFAR,LLus, euriositato. inaudit. cap. III. & GREGORivs MicHAELis notis ad h. l. aliique. Solet etiam,
ut uni eum hocce addamus, quaeri, quo consilio Rachel Teraphim patris secum abstulerit Z Sed nec hoc adeo liquet. Qui benigne de Rachele sentiunt, id factum putant, ut patrem ab idololatria abduceret. Quod si fuisset, abiecisset potius aliquo ista idola, nee tanto cum periculo seruasset, & furtum mendacio texisset. Alii putant, id factum, ne fuga mariti a Teraphim proderetur. Sed hi perperam supponunt, ea eiusmodi fuisse idola , quae oracula ediderint, quod
iam antea refutauimus. CHRYsos TOMI, aliorumque sententia est, paternae superstitioni & Rachelem addictam fuisse, nee tam cito eam potuisse exuere animo. Forte & pretiosior materia animum eius tentauit. Namque ex argento ea fuisse, iam supra coniecimus. In re crepera & obscura nihil certo definire licet. Praeter auctores hactenus laudatos, de Teraphim etiam legi meretur IOAN.sELDENus, de Diu Syris syntam. I. cap. II. & Λ vGVST. PFEI FPE- Rus, in peculiari dissertatione, de Teraphim, quae inter exercitationes, dubiis eius vexatis subnexas, quarta es, pag. 77.σρqq. item IOAN. HENRICus v Rst Nus, de Zoroastre, Hermete I rismerso, &Samhoniatone,pag. MF.seqq.
cum hic primum merito, sibi vindicat MERcvmus , quem Aegyptii vocant ωὐθ', ALExANDRiNI S Graeci Eteste v S EBI o, lib. I. praepanari euangel. cap. m. p. Ia. Hic tametsi homo fuit, tamen antiquissimiuininstructissimuι omni genere doctrinae, adeo,
ut ei multarum rerum artium mentia TRIsMEGIsTI cognomen rNoneret , teste LACTANT Io, diuinari institution. lib. I. cap. VI. M. TvLL vs CDe ERO quinque Mercurios enumerat, quorum tres priores