장음표시 사용
701쪽
illud PETRONII in fragmentis circa finem: -
Iudaeus licet re porcinum numen adoret, . in coeli summas advocet auriculas. .
Vbi tamen nonnulli, pio coeli legendum esse icensent GH, hoc est, Viut, eum idem sit, ac 'Quicquid huius sit, facile suid
aliis, hinc colligere, ac si non aliud numen, quam naturam .rerum ν hoc est, reuera nullum, colerent. adeoque plane athei essent. El. in
omnes conIinexet, terram mare, quod coelum re mundum re rerum omnium naturam appellamus, lib. XVI. geograph. p. m. ID. Nec abinludunt, quae de Moie ac ind.ieorum religione resert DIODORUS SI- Lus , biblioth. histor. M . . in eclogix apud PHOTIVM, myraob bl. cod. CCXLIV. Quae quo atrocior est calumnia, eo maior est Io N. ToLANDI, qui eam nostra aetate renouauit, impudentia : castigatus
ideo a nobis iam supra ad g. III. ET XI. huius. sectionis Videtur autem apud gentiles calumnia inde orta, quod iudaei nihil eorum, quae in terra, aut sub coelo essent, adorarent, unde nihil aliud, quam, coelum ipsuin superesse , quod colerem, tibi persLiaserunt: Coelum
praeterea Der rhranum ex ED. LMUL. I. vocabant. & cum Daucle aim. CXV. s. Deum in coelo esse, profitebantur: hine & orantes Mulos in coelum conuertebant.' Immo tum inscriptura sacra, tum in iudaeoruin scriptis, Deus ipse oeti nomine' quaniaque venit; neque in veteri tantum, sed & in 1spuo teita; neruo ῆραιος pro Deo ponitur, ut Matth. XXIII. aa. Unde dc Luc. X, . II. II. m coelum peccare , est, contra Deum peccare. Hoc Passim viris eruditis obseruatum est. Atque haec cum ita sint, facile gentiles in hunc errorem induci potuerun ; obliante insuper aut malitia, aut agnaitia, quo '. minus in mentsm sententiamque Lbraeorum acc xatius Inquirerent. cons. IOAN. sELDENVS, de diis Θνιε sucagm. II. cap. XVII. FG. Iro. seqq. itemqtie C EGIUS VITRINGA , de synagoga Peteresart. I. cap. . XII. P.M. aaI. seqq. Factum autem nonnulli putant ut ob hancce ia
702쪽
gentilium calamniam, audaei olim coelicolae dicti sint; quorum cum sine inde in eodice cum Theodosiano, tum Iustimaneo, iniiciatur mentio, non alios. quam iudaeos, hoc nomine inaelligi debere, viri quidam docti contendunt. Quibus tamen obstat, Od iudaeis comi colarum nomea per calumniam tribuatur, cum imperatoribus conistra de eiusmodi hominibus sermo sit, qui reuera magno in errore vetiati sunt. Tribuunt enim illis crimen supersitionis; nomenque
illorum vocant nomen an-ritum, uouumque crimen iis exprobrant.
Quae omnia de iudaeis intelligi nequeunt, quibus pridem ante Honorii ac Theodosii tempora, coelicolarum nomen, crimenque. a gentilibus impositum fuit. Quinam ergo coelicolarum nomine veniant, incertum valde est, fluctuantque hae idi re viri etiam
sententias enarrasset, tandem concludite is quibus nihil certi statuere ausimus, praeter hoc reum, quod incerta snt omnia, Uae quidem nos adhue apud auctores de iis tradita leginus; in pagano ostrea. tore, fib. II. cap. II.pag. au. Sed ut ad rem ipsam reὸeamus, non defuisse inter gentiles, qui iudaeis Bacchi cultum tribuerent, ex C. CORNELI. TACITO colligas, fiso . lib. V. eap. V. PLvTAR Mus id ex instituto agit, ut euincat, iudaeos Dionysio seu Baccho. quem Romani Lib rum patrem vocabant, saera fecisse. Verba eius, sed breuitatis causa latino saltem sermone, referemus, eo quod multa notatu digna con tineant. Primum, inquit, maximae reperfecti ae ludaeorum memnitatis s tempus,s modus,eum Bacchi furi' eongruit. Auod enim ipsi νoeant ieiunium, id sic celebrant, νt maxime feruente vindemia rop
nant mensas, in quibus expositae sint omnis generis stetes; re sub tabernaculis desidera, poti mum e palmitibus se sedera, quae contexuntur is diem, quae um antecedi, tabernaculariam nominant. Paucis Per
post diebus abam festiuitatem non obsare, std omnino aperte Raetasnvincupatam celebrant. V etiam selenne apud eos festum Crat ephoria, i a palmitibusnflandis, re t0rsophoria, iat thyrsos gessantes in templum intrant. Evid intus faciant, ignoro : eredirile est, Bacchi ab iis sacra per agi. Nam re tubis exiguis. sicut Argivi Bacchanalibus. Nuntur admo tisaum numinis e N abi progrediuntur cubaris ludentes, quos i Rrre Levitas
703쪽
Levitas appellonii flue a lasio ,sue ab Euis utraque vox Raecho conuenit,) ita dctos. Opinor etiam, sabbatorum ferias non plane a Baetho esse alienas. Suod enim Sabbos etiamnum musti Bacchos appelient, eamque edunt vocem, dum orgia Baeehi celebrant, licet re e Demosthene ostendere.
Menandro, re asiquis fortasse dixerit, factum esse ob asebesim, id
est, impietatem, qua tenentur bacinantes. Ipsi autem huic sermoni testimonium dicunt. Sabbatum enim colentes maxime ad bibendum re ebrietatem inuicem sese intritant 2 aut si qua gravior res obstat, omnino quidem stare merum in more habent. Has fortasse aliquis esse eoniectu- ras asprat. Sed alia seunt argumenta , quae plane hostram demonstrent sententiam. Primum enim arguit hoc Pontifex maximus,qui festis diebus mitratus ingreditur, hinnuli pellem auro contectum indutus, tunicamque ad talos pertinentem gestans, es cothuruos. Multa autem tinis rinnabula dependent de peste, quae inter ambulandum strepitum edunt, ut oe apud nos. Sonitibus autem nune piuntur in sacrificiis, re aeratas
Dei nutrises appellant--τς ω Θεοῦ προσαγορευουή monstraturque in aduersis seblimi ιhyrsus expressus, re ympanae quae
sane non abi Deo, quam Baccho conueniunt. Porro autem mel sacraficiis non adhibent, quod eius admixtione pinum corrumpι rideatur, eoque obabatur, s ebrietaι parabatur, antequam ritis eniti G, s hodieque barbari, qui rino earent, mulsum bibunt, dulcedinem Naecibus austeris EF pini saporem aemulantibus, medicantes, ac inaeci Nephaba, id est, sobria haee, s libationes melleas dis osterunt, quod rino maxime adue Dan naturam mel habeat. Bacchum vero a iudaeis cob, id quoque a gumento non leui est, quod inser mulim poenarum formas una μαι eodiosas, qua vino interdicitur damnatis ad certum temus, quod a tuis dice praescribituν; sympositae. bb. IV. quas. V.pam. οι. Calumniae istius origo atque Oeeasio ex ipsa hacee PLUTARCHI narratione, in qua veris quibusdam plurima falsa admixta sunt, satis manifesta est. Nec, ut eam a iudaeis depellamus, necesse est, cum nemo tam ignarus rerum iudaicarum sit, ut ignoret, a Bacchi eultu hanc gentem quam longissime abfuisse. Immo eundem, qui diuinae legis atque institutorii in patriorum tenaces fuerunt, adeo execrati sunt, ut ad eum suscipiendum a gentilibus nulla ratione cogi potuerint. Hinc
704쪽
de ipse C. CORNELIvs TACITVs agnouit, perperam talia iudaeis tribui. Liberam patrem, inquit, de iis verba faciens, cob, domitorem orientis,
quidam arbitratisunt, NE O VAM CONGRUENTIBRS INSTI TVTI v. mppe Libur festos laetosque ritus risiis r iadaeomm mos absirdus fraedurque ; histor. bb. V. cap. V. Immo ipse Augustus imperator in litteris ad procuratores Asiae testatus est, iudaeorum sacra bacchanalia non este, apud PHILONEM legat. ad Caium Pag. ιυT. Ea autem grauior atrociorque haec erat calumula, quo magis inuisa apud ipsos ethnicos etiam Bacchi sacra erant. Quod vel ex tauro constat, qui ila originem istorum essisserit, & quibus sceleribus occasionem dederint, indicat: apud quem etiam grauissima Posthumii consulis hac de re extat Oratio, qua sacra ista damnantur. Nunquam, inquit inter alia, tantum malum rurepublica fuit, nec ad plures, nec ad plura
pertinens. auicquid his annis tibissine, quicquid fraude. quιcquid sce- ὸ
sere pereatum es, ex illo uno sacraris scitote ortum esse. Hinc & senatus decreto Bacchanalia abrogata iunt. vid. LIVI s. his. bb. XXXIV eap. VIII. seqq. add. vAl.ERIvs MAxIMVS , dbr. VI cap. III. g. VILAlia inepta non minus, quam impia, prorsuque maligna est gentilium calumnia, qua & asini cultum iudaeis exprobrant. Praeter alios huius rei auctor est CORNELIO TACITus, qui & causam & originem eius sibi inuenisse visus est. . De egressu enim Israesitarum. ex Aegypto verba faciens, sed nihil, inquat, aeque, quam ιnδ'a aquae,c eum in deserto vertarentur fatigabat. Iamae hauι procul exitιo
tot/s campis procubuerant, cumgrex a orum areinum epou in rupem nemore Faciam conce . Secutus Moses coniectura ώενbissi soli longas aquarum renas verit, b stor. δεών. V. cap. III. & hinc cap. IV.
addit: E figiem animatis, quo mo strante errorem sitimque depuleram. pene/rali sacrauere. Similia & PLvTARCHus habet, sympo c. lib. m. . qu. V. p. Do. His accedit APION, qui auctor est, iudaeos caput asini in . templo Hierosolymitano collocatum veneratos suisse, idque propalatum , quando Antiochus epiphanes . templum illud exspolians eaput ibi illud ex auro pretiolissime sabrefactum inuenerit; vid.
FLAMIus IosEPHus , lib. II. contra tionem eap. X. Huc etiam PETRONII ARRITRI illi versias speetant, quos antea iam recitaui.mus, praesertim si pro coeli legatur Gl. Mendacium mendacio Rrrra auxit
705쪽
auxit DEMOCRITus historicus , non tantum iudaeos aureum istuc asini caput adorasse, sed & homines ei immolasse, scribens, apud sum M in νoe. Iάδας. Verba eius sunt: Xρυσὸν ονου κεφαλlta προσεκυνουν , ς' πιε Πυ ξενον ἀκμον - - ἡφερον , κω κα- ῶον, τάς σαρκοὶς διίξωνον, νὴ at τως ἀνηρουνὴ aureum asini caput adis orabant , re tertio quoque anno captiuum peregrinum illi osserebant, carnibus minuratim dissectis occidentes. Mitto reliqua. Originem calumniae turpissimae nonnulli ex Gen. XXXVI. a . derivant, ubi a inuenisse dicitur N hoc est , iuxta quosdam, aquas ealido, at iuxta alios, mulos, cum pasceret asinos Zibeonis patris sui. Ita NIC. rvLLERus lib. III. miscellam faeror. eap. VIII. sespiciens praesertim ad ea , quae ex TACITO & PLUTARCHO antea retulimus. Eadem sententia te probauit CER HARDO IOANNI VOS-sIo, de orig. idololatν. D. III. eap. LXXV. quam tamen ceu ridi- culam relicti ΤANAQVILLVs FABER , epistolar. para. L. epist. VI. ubi
aliam, quam multo probabiliorem putat, proponit. Heliopolyanam nimirum in Aegypto regionem, ubi Onias templum iudaici rhus condidit, a tonditore Onia τιυ σνίου vel ta ονιωον dictam esse: hinc Alexandrinos aliosque Graeculos, ad facetias pronos, ob similitudinem vocis ενος, iudaeos, ac si ονον seu asellam praecipua quadam religione colerem , traduxisse. Alii alia commenti
sunt, ut calumniae huius Originem detegerent, quae omnia recem sere aut excutere , prolinum nimis foret. Proxime sorte ad veritatem accessit Io. SLLDENus, ex iure ac more redimendi asini primogenitum gentilibus perperam intellecto, exprobrationem istatri O Iam, contendens, de iure nat. re gent. iuxta discipL Ebriteor. lib. II. ca Ip. Ua. Forte & fama de asina Bileami, quae non sine ingent, miraculo locuta es , Num. XXII. γδ.io. aut traditio iudaeorum de asino Messiae, si modo gentilibus ea innotuit, errorem istum Profanorum hominum, si non peperis, certe auxit, aut confirmavit. Vidia IDAN. BENIDICΤI CARP2 VII philologema sacrum de asimo Messae, Lipsiae M DC LXXI. editum. Ex isto vero, quod in iudaeos conlectru , coiniitio, haud dubio etiam Ortum, ut veteribus chrah-- Ω-Iitria obiiceretur, quod dc recte iam animaduersumma v--ο, ira .ves Setuo cad. VI. Frequens enim admodum crat,
706쪽
erat, cum christianis confundere iudaects. Alii tamen & alias conis uitii huius in christianos coniecti rationes adferunt e qua de re vid. CHRIs rIANus xoRTHOLTus, in pagaxum trectatore v. II. e. I. p. a1D seqq. Quam vana autem ista ethnicorum de iudaeorum sacris fumrit Calumnia, cum per se pateat, ut prolixe demonBemus . necessis non est. Facit hoc FLAv Ius Ios EPHus see. eiri ubi Apronis illud illepidum commentum studiose refellit. Ne quid tandem conuitiorum aut calumniarum deesset, etiam porcorum cultum iudaeis gentiles obiecerunt. Constat hoc itidem ex pETRONII s pra iam allatis versibus. Suffragatur quoque pLUTARCHUS, ITN Fac. bb. IV. quae s. V. p. m. ωρ. seqq. ex institiito disputans e M. προν οι layδMοι σ3βορῆσι τώ δυσχερ νον-ς, ἀπέχον τακ των κρεω trum suem venerantes iudaei, aus potius auersantes, carne eiur abstineant ρ tandemque concludens, ex veneratione fuis iudae carne eius abstinere. Nimirum ex Aegyptiorum more de iudaei iudicat, qui non eomedebant animalia, quae colebant. Hinc cum de Aegyptiorum, vilissima animalia ob eaussas leuissimas dμuinis honoribus assicientium , sacris late disseruisset, subiicit: ο Iude δὲ μ -Iουδαίους, τι- υν , -κτεινειν αννοι suistis τους- mκτείνουσr. νυς δε ραοί- - ἴαγῶντο ανελῶν -ρρη ν εον - R. ἶ-ς εχει λογον , άς τμοῦνον δὲ ἀνα*ηνα mi γην -rοῖς υλιν' 'ααimit, ηδ τενιν risεθα οπαρου μω ' στου διδάσκαλον smmilis. Existimo autem iudaeos, st abominarentur porcum, lauersecturos eum finisse, si cur
mures Nee.rnt moest. Nunc taem intescere, quam edere Dem, iis ererellio. Et fortassis rationi hoe cossentit ,sicut asino Jus est apud eorhonor, qui fonsem aquae eis demonstrauit r ita fem eost venerari, Pistrionis re arationis mori Rram. Non tamen sibi ipsi' satis con
stat PLUTARCHus. Deinceps enim rationes varias, interque eas metum leprae adfert, cur iudaci sues auersentur. Habetque, quod. ad ultimam rationem attinec, secum contentientem C. CORNELIUM
TACiTVM , qui, sue , inquit, abstinent, memoria cladis, qGod ipsos scabies quondam turpaue rat , cui id animal obnoxium ; histor. M. V. c.F. IV. Vterque autem, & PLUTARCHUS & cITus , a veritat. quam ma ime disiqntium e cum praecipua. eausi, cur iudaei sues Arta 3 , auς
707쪽
auersentur. sit interdictum diuinum de carne suilla non comedenda. Leuιt. XI. I. Deut. m. I. Idque ex gravissimis rationibus profectum esse , non est , . quod dubitemus, quas exponere, hiis ius roci non est. Legat, qui volet, SAM. BOCHARTUM, Derozs c. pari. I. bb.. II. cap. LVII. dc Grin. IOAN. vosSIUM, de idolos,r. gentia. bb. III. cap. LXXV. Et licet alia quoque animalia ceu impura Iudaeis interdicta sint, sues tamen vel maxime varias ob rationes
auersantur, quas inter haud ultima est, quod a gentibus, a quibus durissima quaeque passi sunt, carne suilla ad defectionem a lege diuina tentarentur. cons I Maccab L Io. II. Maccab. VI. G. VII. l. FL. IOSEPHUS , antiquis. ιώδεις. tib. XII. cap. n. Ratiocinia, quibus PLUTARCHUS euincere conatus est. , veneratione iudaeos a carne
suilla abstinere, oppido infirma sunt. Ex Aegyptiorum enim, animalibus, quae colebant, parcentium, mΘribus, alias non statim aestimare gentes licet. Nec sequitur, quia iudaei sues non intersiciunt, ergo ex veneratione quadam ab iis abstinent. Murium enim, quos magi interficiebant, & ex quibus nulla ad homines uti- litas, damna auoem plurima redundant, dc porcorum, qui aliarum gentium usibus inseruiunt, de sine damno domini interfici temere nequeunt, maximum est discrimen. Sed de hisce, quae hactenus paucis dc in compendio diximus, pluribus, dc quidem copHOse ae
Ho historiae ιudaicae ex gentilium potUsimum scriptoribus costiato, cap. XIX. XX. XXI. EF XXII. qui dc cap. XII. de gentilium odio dc
profano contemptu religionis iudaicae multa notatu digna collegit. Mihi vel ideo haec attingere visum fuit . quia inde discimus, quod . dc hodie experientia docet, veri Dei cultores turpissimis foedulitas. que profanorum hominum calumniis atque conuitiis semper expositos fuisse.
Cultus praeterea Numinis externus multis Variisque, iisque interdum onerolis ritibus ac ceremoniis auctus eth, idque cum sinamo rigore. Iam sacris faciendis certus con
708쪽
quoque certi atque ministri destinati, illi ex gente Aaronis, hi ex reliquis Levitis ; dies quoque festi, praeter sabb
ilium, varii. Ipse vero cultus sacrificiis praecipue, quae varii generis erant, atque oblationibus, aliisque praestationibus absoluebatur. Sacramentorum quoque auctus est numerus, accedente ad circumcisionem agno paschali.
Ne quid nunc de ceremoniis priuatis, in vestitu , ciborum discrimine,, purificationibus, similibusue obseruandis,
Ita ordinis causa leges ceremoniales in eeraas classes dispesci possunt, ut, quae ad locum, in quo cultus diuinus peractus fuit, spectini, primam occlipent. Is in hocce quidem temporis interuallorabernaculum suit, a Mose iussu Numinis constructum. De cuius materia, forma, partibus, mysteriis, multa dici possent, nisi hisce prolixius immorari ab instituti nostri ratione alienum esset. Ab
aliis etiam iam pridem occupatum hoc argumentum, & accuram pertractatum fuit. vid. ARIAs MONTANVs , in anarat. Fer. reg. tract. Bezaleel, seu de tabcrnaculo; cAROLus sICONIus , de repub Ebraeor. lib. II. cap. VIII. Io. CONR. DILTsRICVs , antiquit. bibl. p. aoo. seqq. IO. BUXTORFFIus , de arca sederis cap. VI. HERMANNUS Non , miscelianeor. Dcro . pari. I. lib. I. dissert. L. quae de imbernaculi Levitici in Driis ex instituto asit , p. 3υ. seqq. PETRU
stam. cap. XIX. p. I. seqq. aliique. Facere autem non possum, quin de origine tabernaculi aliquid adiiciam, cum ad nostrum hoc vel maxime institutum pertineat. Neque repetam, ' qua iam si pra ad per. I. ferit. IIL. f. XVIII. de origine & antiquitate templorum disputauimus: ubi & hontra Io. sp ENCERUM euici, nullo idoneo argumento comprobari posse, iam Mosis aetate templa apud ethnicos in usu fuisse. Idem' vero spENCERVs i ut tabern culi originem ab ethnicis derivet, aliam viam ingreditur de legi'. Ebro
709쪽
rituabbas, ML III. dissert. I. cap. LII. p. gor. seqq. Nam Aera-ptiis, inquit, aliisque ζentibiu in more fuit, Deorum imagines aut
eorum Ombola,in thensis, ναυκως aut tentoriis collocata circumferiare , νel ut eor honore singulari colerent, vel Pt eos haberent indisi. os riarum ae periculorum suorum comites. Cum autem morem
illum tollere non ita promptum esset, Deo pisum es, ad secub morems modum se dimitrere, in tabernaculo habitare, tabernaculum etiam ministris eiuι circumferendum tradere. Cuius quidem sententiae suae fundamentum praecipuum in loco μοι. V. ac collocat: portastis tabernaculam Molochι υFri, re Chιian, imagines refras, sidus Dei νestri, quae fecistis vobis ; quem adeo prolixe & operose explicandum sibi sumsit. Nos equidem, ut ea saltem observemus, quae ad rem faciunt, nou refragabimur, quo minus per tabernaculum Molochi thensa eiusmodi, seu aedicula, in qua idoli cuiusdam Mago continebatur. intelligatur; quam etiam sententiam calculo
DENus, de diis Bris ρ. isto. seqq. Nec enim insolens erat, Deorum imagines in eiusmodi aediculis circumferre. Neque oegabimus iam tempore Mosis eiusmodi quid apud gentiles in usu fuisse. quanquam nullo alio arguineato, quam hoc ipso Amosi loco, hoc eom. probari queat. Hinc nec illorum sententiam tuendam suscipiemus, qui ad exemplum tabernaculi Israelitici, aediculas eiusmodi a genuialibus confectas, contendunt, quos inter & THOMAS GOD Iesus est, de ritibus Ebraeorum ciuilib. re eccles bb. IV. cap. II. quam vehemen ter impugnat SPEN ERVs t. c. sta. II. r. διρ. seqq. Id saltem assera si haec omnia e eedantur,' nihil tamen inde sequi, quo eius de origine tabernaculi Israelitici sententia confirmetur. Duo enim adhue illi demonstranda supersunt alterum , inter tabernaculum Israeliticum & aediculas Molochi, tantam intercessisse conuenientiam, ut illud harum imaginem retulerit λ alterum , Deum non alia, quam hacce ratione permatum, tabernaculum istud in gente Israelitica confici voluisse. Quod ad prius equidem attinet, comvenientiam quandam inter tabernaculum Israeliticum & aediculas lolachi, ostendere annititua sPENCERus. Quam vero infeliciter
Moc ei comparatio cesserit, res ipsa docet. Suificit itaque ad eum
710쪽
confutandum, ipsa eius allegasse Verba Erat rabernacussim testi montieemplum portatue s erat etiam tabernaculum Moleui ν διαν aut templum paruatum, quod, Prout occasio ferebat, huc re illae portabatur. Dei ea, maculum arcam s typos duos, imagines nempe cherasιeas inelusa continebit; ου Molechi tabernaculum illius ponsΑΝ re Chii uni τυπον aut imaginem inclusam amplectebatur. In tabernaculo resimo
nis Deus habitabat, re non raro sensistis praesentiae suae restimonium exhibebat, unde Nod habitaculum appellabatur: re in tabernaculis in idololatrico Moloch per symbolum aut imaginem, V FORTE p rresumse se praesentem indicabat se. . Haec si quis legat, statim in
telliget, quam lubrico fundamento ista viri clarissimi sententia innitatur. Ad alterum autem quod attinet, ne unicum quidem verbum protulit, aut proferre potuit, quo probet, Deum tabernaculi constitutione mori s gentilium, indolique populi Israelitici, sie attemperare volui se. To minus autem hoc est verosimile, quo magis istud sanctitati Numinis aduersatur, quoue certius constat, mores illos atque instituta gentium, Deo fuisse abominationi. Accedit, quod ipsemet Deus, cum construi tabernaculum a Mose vellet, non ad ethnicos eum ablegauerit, ut formam eius ab iis condisiceret, sed ipsemet imaginem& formam tabernaculi eum omni illius apparatu accurate ei praeis monstrapit, addito mandato seuertissimo: omnino, prout ostendo tibi, fructuram ipsius tabernaculi, o fructuram omnium in 'rumentorumetin, sic ergo curato fieri, Exod. XXV. p. & iterum vers. o. ride igitur,s Der ex structura r sorum, quae tibi exhibita es in monte. Nee necesse est, ut in rationibus tabernaculi exquirendis ad vana ista commenta nos recipiamus, cum grauiora verioraque suppetant. Ni. mirum, cum ipse Deus regis summique principis munere in gente Israelitica sungeretur, praesentiae siuae singularis documentum aliis quod externum. sym lumque extare voluit, prout domiciliorum palatiorumque magnificentia, regem ibi adesse, demonstrare solet. Et huic quidem fini, primo tabemaculum, deinde templum a Salomone extructum inseruire debebat. Idque aperte indicatur Exod. XXm I. Facient mihisanctuarium, re habitabo in me is raram. Conueniens praeterea erat, ut cultui diuino, sacrificiisque offerendis, certus Ioeus destinaretur: qui vero alius ad hoc aptior erat, quam ille ipse.