장음표시 사용
771쪽
eent. I. loco LXXXVIII. pag. aaa. ubi & aliorum sententias adfert. Nobis perinde esse potest, quaecunque demum vocis origo sit, cum ex locis scripturae sacrae, in quibus occurrit, certum sit, ea magos, seu incantatores, lignificari. Vid. Dan. Lao. II. a. . Sapientum aput Aegyptios varios ordines fuisse, constat ex CLEMENTE Alexandrino
prom. libr. VI.pag. 6II. Ad quemnam ex issis res rendi sint, no liquet, nisi NUMENIO sorte adhibere fidem velis. qui Iannem & Iambrem ex ordine τῶν ἱερογραμια τέ- fyisse perhibet, apud EusEBIVM fraeparat. --ges. lib. IX. cap. VIII. Namque de Ianne&Iambre potdsimum intelligendum, quod Moses de dicit. Nobis id ex hisce condistere licet. viros sapientes dia sacer dotes in Aegypto, qui veritatis custodes & conseruatores esse de isbant, maximos eius fuisse corruptores, eosque, qui veri Dei cognitionem vel maxime inculcare ae propagare debebant, candem summa Pudio oppressisse, alios iς ab ea abduxisse. Quod illorum exemis plum &alii magno numero ad hodiernum usque diem imitati s unt. Duos ex illis, qui haud dubio praecipui fuerunt, Iannem & Ι-htem dictos, nobis non constaret, nisi ipse Paulus apostolus hoc noseondocuisset, II. Nim. III. g. Eorundemque & apud iudaeos pariter dc ethnicos mentio inlicitur. Namque dc paraphrastae chaldaei, Io-υ τΗ- & Hieroselymitanus eorum ad h. l. meminerunt, de talm diei scriptores in tractatu menaeboth cap. IX. ex ethnicis autem PLI Nivs histor. natur. bb. XXX. cap. I. cumprimis NuMENIVs, Pythago laeus, cuius illustre hac de re testimonium extat apud EusEBIvM .pra , -- l. lib. IX. cap. VIII. quod iam supra ad g. V. huius sectionis recitauimus, ubi & PLINII verba iam produximus. cons. &MENR. HAMMONDVS , ad Π.Dm. m. I. & SAM. BOCHARTus , hiero-
Micipari. I. bb. II. cap. LIII. Quaeri solet, unde isti auctores, iideque Paulus huius rei notitiam habue t. eo quod Moses nomina ista
magorum non prodideritὶ IOAN. DRUSIVS in eam ingreditur 'senistentiam, ex libro quodam veteris ecclesiae apocrypho. cuius titulus. Dames s Iambres, & cuius meminerit ORIGENEs tract. XXam in Matth. haec desumta esse, indeque tum ad iudaeos, tum ad ethnicos istorum magorum uomina promanasse, immo ad ipsum Paulum, in
uenota. cap. XIX. Mihi vero longe probabilior. illorum videtur
772쪽
sententia, qui in commentariis publicis 'Aegyptiorum, quos libros sacros vocabant, & quorum DIODORVs McvLVs meminit his. L .M. ea, quae Mosis tempore gesta sint, adeoque & haecce magorum nomina consignata fuisse, existimant. Inde enim facile fama huius rei cum ipsis magorum nominibus, ad iudaeos pariter ae ethnicos per uenire potuit. Ad Paulum vero apostolum quod attinet, illis haud inuitus subscribo, qui ex diuina reuelatione istud ei irinotuisse, contendant; quod recte quoque obseruat LEO ALLATres, aegstra. de misga Utho cap. XX. In NICODEMI plendo-euangelio, ut hoc ώς ἐν παροδ notemus, vocantur Lannes & Mambres; sed & LL. Tim. LILy. quidam codices iam olim habuere , ut vel ex veteri latino interprete patet i quemadmodum & in tractatu talmudico antea alis legato pro Iambres, est Mambres. Sed Iambres verum nomen esse. vel Inde patet, quod ita NuMENIo vocetur apud ORI NEM, M. In contra Celsum, pag. lv. & apud FHEBIVM , lori eis. ut reiste obseruar vir doctissimus, IOANNM ALBERTO FABRICIus , in eodice apocryphori T. ad euangelium Nicodemi pag. Vo. De portentis, quae magiisti aegyptiaci ediderunt, fuerintne vera miracula, an saltem prae sigiae, supra iam disputauimus ad g. V. huivi fimonis. Ceterum cum Exod. XI a. vox malaephon occurrae, nonnulli quidem e Ebraeorum magistris. idolum aliquod '-τροπαειν intelligunr, amasis aegyptiis arte Telesmica . ad siderum positum fabricatum, &iuxta sinum Arabicum collocatum, quod vi magica viatores, Praesertim Israelitas, fascinaret, retineret, de perple os reddi t. Fid.
Sed quid de eiusmodi imaginibus censendum sit, paret iis, quae supra de teraphim disputauimus. Rectius iraque sentiunt, qur Baalis
Zephon, nomen oppidi esse. existanant. vido IOAN. FELDENVS , du
Bileamus hicce vocatur fisos Beor, Num. XXII . quod Petrus per mutationem litterarum, apud Graecos haud adeo inusitatam, effert Bofir. II. F. LL IT. fuitque ex Pethora, Syriae urbe
Num XXII. F. σ XXIII. . Ea scili et Syria intelligitur, quae imi r Euphratem & Tigrim sita, Mesopotamiae nomins rivit. ViX.-
773쪽
eat in eo tractu apud Labanem socerum Iacobus, filiosque omnes ibi, excepto Beniamine, genuerat; unde fieri potuit, ut ad veri Dei eultum nonnulli traducerentur . ex quorum posteris & Bileamus sorte suit, veri Numinis cognitione imbutus. Falluntur, qui ex
voce Pr z Num. XXII. I. colligunt, Bileamum somniorum in terpretem & aenigmatum explicatorem fuisse, quia 'im est interpretari quibus exemplum praeivit interpres vulgatus, hanc vocem per ariolam reddens ἔ constat enim, hocee nomen esse proprium vinis in Mesopotamia. conL Deut. XXIII. . HIERONYMus & cum eo alii quidam, eum ex veteri Ebraeorum traditione eundem esse putant cum Elthu, uno ex amicis Iobi: sed futilem illam traditionem esse, omnique fundamento destitutam, ostendit FRιDERIcvs
spANHEMIus , in historia Iosi cap. XV. S. XVIII. XIX. Quo loco
vero habendus sit Bileamus, quaeritur. Nonnulli, tum veterum. tum recentiorum, eum pseudo- prophetam, magum, ariolum suis se, existimant, qui praestigiis suis homines fascin tuerit, daemonisvique mali opera admiranda perpetrare, aut res abditas ac occultas inuestigare, hine & praedicere sutura in animum induxerit, magnamque hinc apud homines credulos consecutus si austoritatem. Ita AMARosos lib. VI. epis. XXXVII. GREGORIvs NTSSENus, de vita Mosis , CYRILLus, tib. VI. de orat. AvGusTINH, quaest. XLVIII. in Num. THEODORETVS , quaes. XL.seqq. aliique, quibus plurimitum ex nostratibus, tum ex Romanensibus, & resormatae ecclesiae Mustoribus suffragantur, laudati GEORGIO MOABIo, in historia pro
Ibetae Bileanti ἀθ. II. g. XXXIII. p.ώ.seqq. add. & IsAAC s VOs-sIus, de Sibyllis cap. VII. itemque HERM. wΠsIus, miscello. sacror. pari. I. lib. I. cap. XVI. S. XXXIII. seqq. Nil contra, eum verum Dei prophetam fuisse, virumque prorsus insignem, non dubitant, ut
in quaestionib. ebr. ad Num. XXII. PL. IosEPHus, bb.IV. antiquit. --cu. eo. VI. & ex recentioribus plurimi, eidem GEORGIO MOEBIO lata. dati l. c. p.8 sqq. quibus & ipse accedit. Ex ebraeis doctoribus nonnulli eo usque progressi sunt, ut eum ipsi Mosi aequiparare non dubitauerint. Cum enim Deuteron. XXXIV. ro. dicitur: Non sum rexit pro exa a Fb M IN IORAM, sicut Mosese non in Israel, inquiunt,
774쪽
in populis mundisurrexit. Et quuine rem omnia uin optime expedire videntur,qui galeamum equidem virum improbum& nequam, nitem eo tempore quo in gratiam Balaki auaritia excomcatus, nitul non egit, ut gentem Ita eliticam Perderet, cuius concedunt, at idololatram, magum, ariolum fuisse,abmiunt. Necavero me aberrare existimo, si dixerim, Bilemum, priusquam a Baraho eus
retur. ad maledicendum Israelitis, fuisia hominem probum. verique Dei cultorem sincerum, cui ideo Deus se patefacere singulari ratione
consueuerit: at per dona a Balaho Oblata ua captum, ut a pristina pi tate deflecteret, & insigne ac in omne aeuum memorandum horrendaeo πιπασίας exemp/um praeberet. ' Haud dissiculter illud demonstrabimus, si paucis perlustremus, quae de eo a Mose memoriae prodita legimus. Insignem viri famam ac existimationem fuisse. oportet, cum ea permotus Balaus Maabitarem ac Midianitarum senes ad eum miserit, magna mercede oblata, si Israelitis malo diceret. In ea itaque Balahus fuit opinione, virum hune Deci
longe esse gratissimum, qui precibus suis, quicquid vellet, ab eo
impetrare possiet. Quam opinionem licet forte magus ac ariolus praestigiis suis fibi comparare potuerit, non minus tamen in veri Dei cultorem, eumque pietate insignem, quadrat. Cum legati reis gis mandata ei exposuissent: pernoctate, inquit, bis hac nocte, σνotis referam verbum, quod Iehoarab mihi dixeris. Non daemo. nem, non idolum, sed verum Deum se consulturum, profitetur e nec mentitur; cumireuera Ieho vah, quid fieri vellet, illi reuelaue. riti veri itaque Dei cultorem , non magum , non ariolum hinagnoseas. Ut anxie inquiramus, unde nomen Ictonali illi lan
tuerit, necesse non est. Cum enitis supra ad s. LII. huius sectio4nis . euie uin sit, id patriarchis ante Mosen ignotum non fuisse, haud dissiculter intelligitur, eius notitiam ad alios quoque homines pios.& adeo ad ipsum Bileamum peruenire polinile. Bileamus, cum a Deo admonitus estet, sibi cum legatis istis neutiquam eundum eue , nec fas esse, populo illi imprecari mala, cui Deus ipse bene dixisset, diuino mandato. statim , obtemperat. legatosque dimisit Redise, inquit, in paeriam Pesram, πam Iehouis mihi, Pt eam dio. iscum, perm ciere recust . Nec dubium quin munem, quae se
775쪽
cum attulerant, recusauerit. Ea vocantur M incantamenta; HIERONYMus vertit: Humationu pretium: munera scilicet intelliis guntur, quibus gratiam ei referre volebant, si mala Israelitis ima precatus esset, simulque eum permovere, vet eo lubentius votis rogis assurgeret. Si ita porro se gessisset Bileamus, optime rebus suis consuluisset. Sed, qui primum regis impetum repulerat, alterum
non aeque sustinere potuit. Irerum enim ad eum Bala us legatos milit, plures honoratioresque prioribus, ampliora etiam praemia .fferens. Quae cum videret Bueamus .lmitio quidem recte & coridate respondit: es mihi de frit Bala ur ptrarum domum suam aris gento re auro, non fastuuero, praeter imperium Iehouae Dei mei, paruum aut magnum quidquam agere. Nihil prosecto dicit, quod non hominem probum verumque veri Dei cultorem deceat. Quia autem siniat legatos manere iussit, ut cognosceret, quid Deus porro laeum locuturus sι, documentum inde capere licet, eum iam tum, sorte munerum aut pollicitationum splendore ae magnitudine e plum, Vacillare coepit te. . Rectius utique fecisset, si mandato diuino, de quo dubitare non poterat, accurate inhaerendo, istis hominiabus non ampli ux praebisisset aurem. Interim a Deo hocce respon. sum tulit ri quandoquidem te accersium venerum viri titi, syrge, ita eum iED, νerumtamen , quod tibi aerxero , facito. Quae verba ali. quid difficultatis habetit. Revera. enim Deum noluisse, ut ad Baista hum iret, constat. Absit vero, ut hinc, aut mutabilem Deum esse, abi. aliud velle, aliud prde se ferre, concludamus. Talia vel coguare, ne sis. I Recte, ni fallor, iam ex veteribus Trit οὐ
Tus atque AUGUSTINVs obteruarum, permissionem saltem his venis
bis innui, sine adprobatione, ut sensus sit: quandoquidem tresponis iam tibi dato non vis acquiescere, vadas per me licet ε sed tuo periculo. Nec enim Dei erat, vi quadam retrahere hominem,
aut coercere,, voluntatem eius iam sitis edo fium. cons Cho RG ivs
in itinere condituro conligrint, & quo pacto exceptus sit a Bais L , nota sunt ex m. XXII. a . usque ad finem. De asina, voce hiunatio loqtiente, iam sit a diximus ad F. XXm. huius se. elicinia. Deus equidem. Cum s.leamus, se peccasse, agoosceret,
776쪽
ae domum reuerti vellet, iterum dixit: ito cum Pisu. verumtamen,
quod tibi duam, proferto. Ve*m nec illud aliter, quam de per missione, intelligi potest. Interam sapienter Deus haec ita
ut vel iumenti voce commonefactus Bileamus intelligeret, quanto pere Deo Balahi petitum displiceret e liberam tamen illi eo eundi potestatem fecit, tum quod homines ad meliora amplectenda, si sua sponte sequi detrectent, emere nolit tum, quod videret, Baiahum & Moabitas hae ratione intellecturos, neminem inter mora tales esse, qui populo Israelitico , quem Deus Protegebat, noeere posset. Ad Balatam ergo cum Bileamus venisset, postera die Baalii
excella cum rege ascendere iussus est, extrema Ebraeorum castra
inde prospecturus. Montium Moabiticorum iuga intelliguntur, in quibus Baali, haud dubio Pheliorio, de quo deinceps, facra fiebant.
Bileamus tamen non eo animo isthuc ascendit, ut Baalem coleret,
cum potius vero Deo ibidem eum sacra fecisse . statim subiiciatur 'Nec aliud quid ex eo colligas, quod septem addificari ibi altaria. septemque iuuencos, ac totidem arietes sibi adferri voluit. Namque septenarium numerum sibi quodammodo lacrum esse, Deus ipse sibinde testatus est. Eundemque in sacrificiis, quae ab amicis Iob Deus sibi offerri voluit, obseruare licet . Iob. XLII. δ. Unde sereeolligas, solenne fuisse viris tinctis ante Mosis aetatem, hunc numeiarum in sacrificiis obseruare. Videturque in eo aperta quaedam veti Dei confessio contineri, qui intra septiduum Oinma fecit. cons. I. Chron. XV. a1. U. Chron. XXIX. al. Dum victimae adiactantur, seorsim secessit Bileamus, ut Dei sibi forte oci siri voluntatem emnose rei. Non semel hoc Bileamo Lim antea euenisse Oportet, qui ea de te ceu non inusitata loquitur. Quod ut summam viri familia ritatem cum Deo. si ita loqui fas est, arguit, ita nec idololatram nee improbum sileamum.fuisse, cui tam inusitati fauoristaeumenta Deus dederit. firmiter inde colligitur. Et licet iam
auaritia excoecatus magis m. gisque in propriam perniciem rueret, Deus tamen istam gratiam 1 .uim illi subtrahere noluit, partim ut vel hac ratione ruentem retineret ac reuocaret, partim ut Balahi votum , imprecari mala Bileamum Israelitis volentis, irritum redde.
rit. Dicitur de sileamo: 'DU ''m quod vulgatus transferte abiis
777쪽
velociter; quemadmodum & B. LVTHARus noster. Nil vertunt
in v.1dem . seu locum depressiorevi. Quiequid huius fit, seaessum
quaefiuie Bileamus, ut commode alloqui diuino frui posset. ΑδBala hum reuersus accurate ea, quae Deus iusserat, prolocutus est, R non mala, sed bona quaevis atque fausta populo ebrae. pr catus est. Anim iam desciscere a Deo inceperat Bileamus per auaritiam, nec tamen statim eo usque improbitatis progredi auius est, ut contra expressum Numinis mandatum ageret. Si magus,
si arisius, si idololatra fuisset, non dubitasset ea proloqui, quae . re sita esse, aut quibus Balaho se placere posse j credidi liet. Bal kus superstitione & cupid1tate noeendi Israelitis lymphatus, in alium lacum Bileamum deduxit, an is forte aptior esset ad mala qua uis Israelitis imprecanda. Sequitur Bileamus, sacrisque ut antea instructis, secessit, ut solus mandata Domini exciperet. ' Cenardi demum ab isto inllitulo Bileamus debuisset sed animum voluntati Balaki morem gerere cupientem nouo documento prodidit, maximis hoc ipse peccatis se obstringens. Quicquid autem ageret, Non alia ei proferre Deus permisit, quam quae fausta & salutaria dent Ebraeis. Agnouitque ipse Bileamus, diuinis decretis reluctarrnefas este. etsi ista decreta libentet mutata vellet. Longe pulcher
rimum itaque veracitati & constantiae diuinae testimonium perhibuit, quando Dein vir non est, inquit, νι mentιatur, nequδ μι- hominu ν υι eum poeniteat. An dixeris , nec tamen facie P an locutus furri , nec tamen idpraestibu Z Num. XXIII. N. Laudat quoque ex eis, Ista eliticae gentis felicitatem, quod nec augurium nec
disinatio, superstitiosa scilicet & idololatrica, in ea esset : quod haud dubio non fecisset, si hisce artibus ipsemet addictus fuisset. Quantumuis autem ingratus Balaho esset hicce Bileami sermo, ut suam etiam indignationem proderet, diceretque; si diris deuouere
Israelis gentem nollet,l ne laltcm bene ei adprecamur; spem tamen oblinendi , quod cupiebat , nondum abiecit. . In alium itaque iterum concesserunt i Ictim, sacraque, ut antea, ibi fecerunt. Tum B leamus tandem intelligeris, superuacaneum esse, denuo Nuis minis voLmtatem, ut antea. hac super re exquirere, quam satis
edoctus erat, non secessit seorsim, ut antea, sed statim ad ea, quae
778쪽
a Deo proloqui iussus erat, iterum confirmanda, se conuertit. Diaeitur: non ivit, Pt modo fecerat se in oc sum diuinationum , quod nonnulli ita capiunt, ac si , quoties Bileamus smeelserat, non Dominum, sed daemonem malum consul iisset, adhibitis hunc in finem ritibus magicis ae superstitiosis. Proinde hic vocem tari na in malam partem capiunt, ac si Bileamus artibus illis amplius uti noluerit, quod videret, nihil iis se proficere. Ve-xum haec locum non imientem, si cogitemus, quod diserte Moses dixerit, non tantum Bileamum in occursum Domini processisse, sed Dominum illi occurrisse, dc perba, quae proloqui debebat, in ore eius posuisse, Num. XXIII. 11. Nihil itaque aliud superest, quam ut vocem Uria in bonam accipiamus partem, quemadmodum &verbum inla interdum accipitur, ut sensus sit, eum non, ut antea, secessisse, ut Dominum, quid fieri vellet, rogaret. cons. IACOBUS BONFRERIus ad h. l. Eoque minus nobis hac de re dubitare licet . quod statim additur, eumque inuasit stiritus Dei, hoc est, spiritu prophetico repletus suit, ab eoque ad vaticinia prorsus egregia edenda concitatus. Eo nimirum hoc contingebat modo, quo& alii prophetae a spiritu diuino ad futura praedicenda, seu ea, quae Deus illis immediate reuitabat, proloquenda impellebantur, qui mentis simul & rationis usum retinebant, nec inuiti & coacti, sed sua sponte & impulseti spiritus sancti morem gerentes, illud faciebant. Illis enim, qui, Bileamum haec Omnia inuitum, ac contra animi sententiam pronuntiasse , ut Deus non multo aliter organa eius, ae asinae, mina erit, suffragari prorsiis nequeo: etsi me non lateat, versari in laaece opinione PHILONEM aeque I M. I SEPHVM,
illum l br. I. de pita Mosis,p My. hunc antiquit. iudaic. bbr. IV. cap. VI.Λtque ut vel hinc colligitur, Bileamum neutiquam magum aut id lolatram iuisse, im contrariom ex iis, quae de seipso praedicat, pr bari nequit ; immo idem potius inde confirmatur. Vocat se ipsum virum I π G, quod nonnulli vertunt, cuius ape Ius e F ocutur. Exemplum his praeivere Lxx interpretes: φησὶν o ἀνθρωπιγ αλη- νος όρων, dieit homo verax videns. At rectius vulgatus interpres habet: euius obturatus es oeutus, cum tanta idem sit ac En oecim dere , obfrucre. Λtque Ira, ut reliquias taceam, ex Ebraeis hoc explia. ccc 3 . caut
779쪽
cani R. A N Esra . & R. SAL. IARCHI. Nimirum recte se oculis
clausum vocat, eo quod angelum Domini non vidisset, quem asina eius viderat: quanquam alii aliter haec verba capiant, ut apud IAC. aoNrRERIuM ad h. l. videre licet. Vocat se porro auditorem sermoianum Dei, qui visiones omniflotentu videt, qui cassins apertos habes oemtos, alludendo scilicet ad ea, quae in ulnere sibi contigerant, vel, ut alii volunt: quι in somnum prodabitur, re tamen oculos mentis apertos habet. In quibus cum nihil, quod a veritate alienum sit, oecurrat,
6c ex impulsu insuper spiritus sancti illa locutus si, veri potius Dei prophetae, quam magi aut idololatrae, character in iis perspicitur. Atque id magis adhuc ex luculentissimo illo, quod deinceps de stella ex Iacob oritura edidit, vaticinio, patet, quod eiusmodi est, ut non temere praestantius ab ullo propheta sit profectum; de cuius etiam sensu iam supta ad g. XXXI. huius sectionis dictum. Nee
praetermittendum, quod Petrus apostolus, ubi eius mentionem fecit. auaritiam quidem eius, ac improbitatem reprehendit, quo nomine &in aliis noui testamenti locis male audit, at magum aut idololatram fuisse, non arguit, nec Eseudoprophetam, sed simpliciter 'o ream vocat; II. F. II. G. His & alia nonnulli addunt, quibus non immorabimur. Nec, quod nostrae opponi sententiae, praeter ea, ad quae iam responsum, queat, videmus, nisi quis urgere velit, quod Ios XIII. aa. ariolin adpellitetur, quodve n psemper in malam accipiatur pariem. Enim vero, cum Bileamus, postquam semel a tecto tramite deflectere coeperat, tam illustribus d uini fauoris documentis aut retineri in Ossicio. aut reuocari ad meliorem mentem non posset. qiun maximum tandem scelus admitteret, mirum non est, eo nomine illum insigniri, quo veniebant, qui Deo maxime inuisierant. Nimirum hoc adhuc obseruare iuuat, ut, quae nostra mens sit, eo rectius intelligatur. Cum hactenus veri non minus Dei cultor, quam vir pius sanctusque extitisset, dignusque adeo a Deo habitus suisset, cui singulari ratione se patefaceret, Baiahi donis ex-coeratus, primum vacillate, mox vehementer ea concupiscere coepit, quae Deo displicere, ignorare non poterat. Hinc inuito nocitantum Numine, etsi permittente, iter ad Balahum suscepit, sed &nihil non egit, ut Balaho gratificariaur ἱ valdequς verosimile, quoties.
780쪽
eum Deo locutus est, eum precibus suis gentis Israeliticae maledictionem impetrare voluisse Quo ipso ut magis magisque a vero virtutis de pietatis tramite discedebat, ita Deus suam gratiam non statim ei sitbtraxit, sed ei, ut antea consueuerat, se reuelare non desiit, an vel hac ratione in rectam eum reuocare viam posset. At Bileamus, eum ista sperneret, Sc haud dubio aegerrime ferret, se hae ratione donis amplissimis, a Balako p missis, potiri non posse, tandem ad maximum turpissimumaue flagitium progressiis est, consiliumque s ducendi per scortationem ad idololatriam Israelitas, Balaho dedit. Hoc tam execrabili facinore apost.tta factus est turpissimus, diuinamque merseo expertus est vindictam. Nee illis multum refragatus fuero , qui, eum peccatum in dirimm motum commisisse statuunt, certe eiusmodi hoe fuit, quod commisit, ut peccato in spiritum sanctuin aequiparari queat. Ita si de Bileamo statuamus, rationem non antum videbimus, Cur nomen eius ceu execrabile passim comis memoretur. Ac ille tanquam apostata atque scductor repraesentetur, II. Pere. II. . syc. LI. . sed cuncta ita etiam sibi constant, &ad dubia, quae moueri solent, promte responderi poterit. Cons. O IVRIEvi histori erit. dogm.m s euiro pari. I. V. V. IV. sa. fre . ' Aegyptios iam ante Mosis tempora in turpissimam idololatriam prolapsos, praeter alias res creatas etiam animalia iam tum ut Numina coluisse, ex instituto supra euicimus, ad period. I. fere. IV. f. XXIV. Eo tempore, quo Ebraei ex illorum terra egrediebantur. eos itola coluisse, inde quoque .constat, quod Pharao veri Dei ma data parum eurauerit. Immo luculentius adhuc inde patet, quod Iehouali, in Λegyptiorum Deos iudicia sita exercuisse dicatur, Exod. XII. ra. & Num. XXXIII M. Et in priori quidem loco dici turr studicia in omnes Aegypti Deos edam. Vnde haud sine ratione main suam idolorum multa udinem dc varietatem iam tum in Λegyptonisse, colligitur. Probabile autem est, simulaera Deorum aut animalium, quae colabant, namque de eorum simulacra cultu religioso eos prosecutos supra loci eis. probauimus eo tempore confracta atque disicta suisse; cuiusmodi quid deinceps Dagoni Philistae lum idulo, contigit, ut praeter alios R. AEEN Es ad h. l. Obseruat.