Ioan. Francisci Buddei ... Historia ecclesiastica veteris Testamenti ab orbe condito vsque ad Christum natum variis observationibus illustrata 1

801쪽

cantatorem putant, quod carminibus consocis et, seu congregaret se pentes, quia significat sociare, quasi eiusmodi incantatores aristem calluissent. cogendorum in unum locum serpentium. R. Mosta MMMONIDES, qualis est, inquit. I ri ιncama νῆ qui Perbis utitur

nulti gensi Utam,s misisignificantibus,sultitiaque hae atiis is per sua. Ium, verba ista prodesse. Ita dicunt, si quis haec vel issa praefatus sic coram serpente, aωι scorpione, misi damna dabit: νel, si protuleris roνisam nocere is non poterit. SAnt in his etiam, qui clauem arripiunt, is nummum, νel huius generis atiuae Omnra haec uet faria habentur ιυ I. Modah saris seu de iustilatria eas .XI. s. n. Generatim it que iuxta MAIMONIDEM , qui certis verbis caminibusque ad mira

quaevis perpetranda utuntur, nomine tam ri veniunt: quod cum speciatim & illi facerent, qui serpentes carminibus incantare annit bantur, fieri potuit, ut denominatio haec inde orta omnibus deinde haereret. Fortassis & ex precibus fidelium orta est haec superstitio: dum nudis verbis homines inepti vim singularem tribuebant, qua preces rite susae ad ea, quae Deus nobis promisit, impetranda ga Mnt ἱ quemadmodum olim quoque Deus aliquando ad preces fide. tum miracula perpetrauit. Videtur hoc inde confirmari, quod diuianis nominibus homines superstitissi haud raro ad incantationes sitas abuterentur. Quantam vim de essicaciam iudaei nomini rima' tribuant, & quod nonnulli eius opera, miranda quaevis essici atque peris petrari posse, sibi persuadeant, notius est, quam ut hic commemorari debeat. Fuerunt & apud ethnicos, qui, per Deum Ebraearo dammctnes expelli polle credebant; qua de re notatu digna iunt. quae tefert PHOTIus, in bubotheca, eod. CCXLIL pag. ross. Γυνά επωδο πιιον ἄγεl- ως δε tam επείθετο τὰ δαι/ιόνιον τῆς γυναικὸς - ' λόγοις ἡμραωροκ, Ορκω άinis επηναγκαζον ὀ Θερσι- βιος. κoiam ἔτε ααγευειν ώδως, ου τε Θεουργας. μά ηνὶ μελετ σας.

oreanae gratia. Verum, cum daemonium, quod mulierem obsidebor,

802쪽

mitiorib- να is c aduratum ab ea exire a MIN. cogit ipsum Thresebius orcismo ι quamuis maliae peris s non esset, nullove thear in me di aiseus fuisset, Adtarabae uisur manibus proten f, RADIOS SOLIS s RAEORIM DEUM. Da mon vero expellabatur, exclamans,se Lasem pereri Deos,sed si Thraserium se reuereri. Immo non tantum Dei Ebraeorum,sed & Meahaim,aliorumque patriarcharum nomina in adiurationibus adhibebant, ut ex ORIGENΕ diicimus, lib.IV. contra

Celsum p. m. ιυ. Quicquid autem sit de origine huius superstitionis, longe eam apud ethnicos fuisse frequentissimam, constat. Nec rein fragatus illis fuero , qui, ex Chaldaea dc Assyria haec sim iliaque commenta ad reliquas mundi gentes pertransiille, sibi persuadent. Constat autem, quod speciatim nominibus peregrinis.& barbaris ad miranda quaedam perpetranda usi sint, vim quandam & effractam sinis gularem iis inesse, stulte sibi persuadentes. Quod & nonnulli egueteris ecclesiae haereticis imitati sum, quorum nomina quaedam incondita ac barbara, quibus usi sunt, veterum monumentis coninseruata, adhue nota sunt. Immo & nonnullos eeclesiae veteris patres nominum incaeiae plus, quam decebat, tribuentes, eadem superstitione infectos fuisse, nonnullis obseruatum est, cuius vestigia hinc inde ad nostram aetatem usque deprehenduntur, dum non nulli certis vocibus iamrulisque, aut scripturae sacrae quibusdam inciis, daemones expellere, morbosque varios sanare, similiaque perficere aggrediuntur. Multa huc spectantia diligenter collegit --TONIVs vΑN DALE , saepe nobis iam laudatus, Eusertat. eitat. ωF. . at qui & hae occasione cap. VI. His . seqq. de exorcis- mis & exorcisiis iudaeorum, de artibus euriosis, litterisque Ephesius, de perlaphis & amuletis, similibusue disserit. Finem innisdem superstitiosorum hominum catalogo impositurus Moses, lac. citi

terrogans Ob s Idoni, re qstaerens a mortuis Ubi ira interpretes habent: ἐγγα e ιμ,υθύγ και τκρτησκμγ, καὶ ἐσπρωτοῦντους νεκρους, & vulgatus: neque, qui 'thmas consulat, nec dumos, re quaerat a mortuis νeritatem. Vox IN & in plurali Irta Nee e. roquin νιrem significat, ut Iob. XXXV. . Hina vero translata est

803쪽

sgnificatio eius ad)νentriloquos, seu εγγαπιμ υΘ- , eo quod uspiritu maligno obsessi , velut vires inflati turgescerent, & impurus ipiritus interdum ex illorum ventre, aut partibus obsedenis: responsa

ut & alibi, ipse potius spiritus malignus denotatur, qui cerris artiabus eliciebatur, ut euocaret mortuorum manes, qui resiporiderent ad ea, quae risis quaerebantur, aut alia maeanque ratione futura

iudicaren. Hine& mulier, quae eam vietem tenebat. I, ribra domina ob, seu habens Ob vocatur L Sum XXVIII. g. Non itaque ipsa mulier erat Ob, sed per ob respondebat ad m, de quibus com sulebatur. Quare & Saulus rex eam ita alloquitur: diuina mihi NI per ob, s De mihi astendere, quem tibi dixero. Vnde & l

culenter patet, daerrionis maligni operam hic icitercessisse. Confiria 'matur id etiam ex Esa. XXIV. . ubi adflictas Hiemsolym anorum opes describens propheta: humidiaberis, inquit, e terra loqueris atque e pulueres humilis erit tua oratio, erit I m sicut ob nox tua, atque e puluere si mo tum murmurabit. Vbi per Dibonem, mi spiritum, qui arte magica' euocatus voce humili aut submaea, velut murmuratione quadam responsa dabat, magno consensu plerique interpretes intelligunt. Et res ipsi quoque, de qua prophetae serismo est, longe hoc videtur conuenientius, quam si vocem I N hie per pirem, quod nonnulli volunt, vertamus. De ludaeorum menia te non est, quod dubitemus, qui I N Ira seu eum, qui Ob habet , alias Σποῖ vocant. voca ex Graecorum πυΘ- efficta. Nec in diuersum hic abit MosEs MA4MONIDES. si modo recte, quae hac

' de re dicit, capiantur. Cuitumori, inquit, est istud, P Nn ntam opus P tbonise Es, qui co 'it, re ostierat certam seu tuo genus; is

manu sua virgam.pibrat myrteam. ac recepta quaeilam incantationis preba profert; mox estnsulit alium, quasi loquentem secum,minis terrogatis , re*ondentem quasi e terra, submissa admodum voce, quam auribin percipere non Paleat, sed cogitatione tantum assequatur. Similiter est, 'qui cranio mortui arrepto illud susu inbuae σ incantet, donec praeeuntem audiat vocem, quae exeat quasi ex

804쪽

oun. auod.rb sar ab cap. VI. N. II. ANTONIVS MN DALE , qui meo totus est, Vt euineat, )N nihil aliud , quam meras h

minum callidorum fuisse praestigias, idem ex hocce MAIMONIDIs Deo videtur colligere velle, ideoque notat, ab eo dici, mox eo fulis alium arasI loque mem secum, re interrogatis refundentem QV gI te terra M. At neutiquam id sibi velle MMMONIDEM, facile intelluget, qui linguae ebraeae peritus, cuncta paulo accuratius cousi derauerit: & si vellet, tum a veritate ipsa, tum a reeepta apud tabraeos sciditentia, maximopere dissentiret; quod adeo dissileri nequie ipse DALIus , ut in sequentibus, cum iudaeorum de voce sententiam editseruisset ,i indignabundus tu Mee erumpat.verbR quod minust mirum iis videbitur i noram , rudaeos posi natum

um Chrsum pene nihil, arare daemonii , seia diabolos, somniasin f, l. c. cam M. P. Dyo in P. My. Obstant vero DALII sententiae non tantum , quae hactenus diximus seo & eamprimis laeus Actor. XVI. L via mentio fit puellae, quae habuit spiritiam Pythonis. quem Paulus ex ea expulit. Aperte enim hinc constat, Huae is Pythonicis peragebantur, non meras fuisse praestigias, sex daemonis maligni operam intercessisse. Ita enim fi res se non habuisset se spiritum Pythonis non potuisset i eiieete apostoluε 3 add.

GEORGIVS, MOELIVS , de oraculonum ethnicorum origiis, propagarism

s duratione, cap. L. P. δ' ita NTEPHANvs MORINus, in dissertari de ora lis , cs cur desierunt, p.no. De Pythonibus autem & PDinonicis plura dabunt EDMVNBvs DIGRIMONus in Delphia Phoenicis utibin ca . IX. p. 3ι. sto. LEO ALLATIVs, s t m. da eva im iso; DION mus vosSIus, ad Maimonitas te. altique. Per i qui interrogantibus P N iunguntur, eos intestin, puto, qui propter eommercia eum spiritibus malignis, rerum futurarum notitiam

prae se ferebant. Id ex orbo um sitiat, viae dicuntur T uri', liaud dissiculter colligitur. Iudaeorum enim de nescio quo animas, Ladme dicto, fabulas , non est, quod moremur. Unde et seri

Onueniem fere cum z'N ' ara, seu Pythonicis y certo plerumquerram cum TNm eoniunguntur, ut non tantum De t.XVIII. un& Leuis. XIX. yr. sed & LI. Ngg. XXI. C de cap. XXIII. a . ut ad

eo Moles eclarare in nostro textu prohibuerit, primo am 8N

805쪽

seu eos, qui Pythonas, vel ipsos spiritus vatidicos, itemque a Miseu homines ope istorum spirituum futura praedicentes edentesque oraedia, consulebant, deinde omnes P itan ,N quam

rentes a mortuis, quacunque demum ratione hoc fieret. Vltimis namque verbis νενέομαντειαν seu νεκυομα τειαν prohiberi, positumeth extra controuersiam. Existimabant nimirum homines suprestistioni ad delirium usque dediti, certis ritibus, aut malignorum spis rituum ope euocari animas desunctorum posse, a quibus futura, aut quae scire vellent, condiscerent; idque a I'ythoiusia Endorea

Sauli quoque persuasum suit. Vsitatissimum Rufia hocce superst

tionis genus, tum ex scriptura sacra, tum ex profanis auctoribus constat. Recteque ad Deut. t. c. notat HvGO GROTIus: Nεκυια

omnium diuinationum antiqui ma, s signum ereditae τῆς των ψυ- ωλ διαμονῆς. Frequenter id factitatum in oriente dascimus ex A Fhνυ s Herodoto. Et sane non tantum HERODoΤvs inter historti eos, sed & inter poetas HOMERUS, vi reliquos taceam. superstiti Ais istius diserte meminere , add. CA PAR PEUCERus, de praecia γuis generibus dini Donum, p. m. asst. Frequentissima etiam apud gentiles olim fuit diuinatio ex somniis, unde oni critica partem quandam sapientiae apud varias gentes constituit. Eius Moses hoc loco non equidem meminit, nisi per somniorum etiam interpretes, quod nonnulli faciunt, intelligere velis, usitatam ta. 'men iam tum suille, non est, quod dubitemus. Etenim, cum

Pharao, qui tempore Iosephi rerum in Λegypto potiebatur, de somnii sibi oblati significatione solicitus esset, a ' bra Dpιentis su&-ἀuinis suis, quos eum in finem conuocauerat, eam

discere voluit. Quod ab iis profecto non postulasset, nisi eum aliis suprestitionis partibus, artem quoque interpretandi somnia, pr fessi essent. IvsTINus equidem de Iolepho refert, eum somnιorum primum intelligentiam condidisse: lib. XXXVI. histor. cap. II. ut iam supra obseruauimus. Sed non meret fidem, cum scriptura hae de

re nihil commemoret, & Iosephus non ex reguIis artis, sed ex diuina reuelatione, somnia interpretatus sit. Inde autem cum magnam eelebritatem adeptus esset, occasio hinc aliis, pro Onimcri tices conditore eum venditandi, enata est. Ceterum, ut & Mece,' diu,

806쪽

ICT. I. A MNE AD IOsVAM. diuinationis genus eonsectarentur homines superstitiosi, ficile induci potuerunt. Antiquissimis enim temporibus, ut alia ratione, ita de per somnia Deus hominibus sanctis multa reuelabat. Immo. &inter ethnicos diuinhus per somnia quaedam nonnullis patefacta. esse, exemplum Pharaonis ac NebucadneZaris nos condocet.' Nec

dubium, quin & in1ernalis genius somnia quaedam de rebus futuris. quae illi forte notae erant, obtulerit, ut aut in superstitione eo firmaret homines, aut aliis peccatis illaquearet. Hinc cum viderent, per somnia quandoque res futuras indicari. in eam ingressi sunt sententia generatim somnia eum in finem hominibus obtingere, praesertim, si viuidiora sint, ut, quae illis euentura snt, ostendant. Cumque euentus, qui sorte huic aut illi somnio respondissent, notassent, ex hisce obseruationibus certas tandem sibi confecerunt regulas, quod &is aliis diuinationibus factum, recte obseruat HERODOTus, lib. V. eap.

LXXIII. . r/ν. secundum quas somniorum interpretationem institue rent, unde Ontro ritica tandem enata. Λd Graecos hauc somniorum disciplinam transiisse, testantur scriptores Onirocritici, quorum aut scripta, aut memoria ad nos peruenit, ut ARTEMIDORus, de quo prae ceteris Io. AM: Estos FABRICIVs , biblioth. Vaee. lib. IV. P. XIII. agit, qui & reliquorum scriptorii in ontroci ilicorum notitiam suppedit .it. In rationes, cur Deus artes istas diuinatorias ac ma

gicas, de quibus hactenus dictum, tam seuere Ista elitis prohibue

rit, ut operose inquiramus, necesse non est, cum istae cuiuis, rem' Omnem paulo accuratius pensitanti, sua sponte pateant. Primo namque, ad artes diuinatorias quod attinet, in illis. qui eas adhibent, animuε incredulus, de futuris nimis anxius, prouulentiae diuinae nullam habens rationem, se aperte prodit. Et licet Deus fidelibus sutura aliquando reuelauerit, hoc tamen non factum, ut curiositati aut cupiditatibus illorum a Ii quid concederetur, sed ob. causas longe sanctiores, grauioresque. Deinde, in artibus illis diuinatoriis latitabat fundamentum ethnicismi, eo quod rebus crea- 'tis, aut fictitiis gentilium diis, praedictiones illas ae significationes futurorum dirigentibus, talia tribuebantur, quae soli vero Deo competunt. Vnde non semel, quoties de iis in scriptura sermo. est, dicitur: quod in viis gentium ambulare non debeant. Accedebant tertio, in magicis praesertim artibus, commercia cum daemo is

807쪽

nibus, quorum opera ad ea, quae cupiebant, perpetranda, homianes superstitiosi utebantur. Iam antea obseriam imus. ANTONIUMvAN DALE id omni conatu agere, ut daemonum malorum comis

mercia hinc procul facessere iubeat. Idem constitutum est BAL. THAsARI BECKERo, qui in mando fascinato, tum alibi, tum maxime hs. . III. cap. VIII. IX.seqq. nomina ista diuination a magicarumque artium, de quibus liactenus diximus, ita explicat, ut daemonum aut malignorum spirituuru interuentum excludat. Verum, utrumiaque falli, ex hactenus dictis constat. Non nego, fraudes praesti,gi.isque hominum multum in his omnibus valuill at omnem infernalis genti operam hac prorsus remouendam elle, concedi, ut ostendi inus, ncquit. δ' Daemonem iam tempore Mosis inter ethnicos responsa dediise, ex iis, quae de num & antea diximus, constat. Atque hinc oraculorum, quae gentilium scriptorum documentis celebrantur, origo arcessenda. Quorundam itaque ex iis summam esse antiquitatem, & MOsis tempora anteuertere, non videtur dubitanis

ρωναίων, Λητους ἐν Βουτοι πολι Gi hi μείξι γε μαντέ u σφι κατ- τα,υm irim, άλλα um. Divinatio apud eos ira es constituta, ut eius artificium nulli mortalium νindisetur,sed certis diis. Siquidem Herculis Assic oraculum est, s Apollinis,WMineruae, Dianaeisque ac Martu, o Iouis ; sd, quod praecipuo honore colant ex omnia

tis oracialis, Latonae es, in ννbe Lati. Verum haec Paticinia non eodem modo sunt omnia instituta, sed di renter, si II. cap. LXXXm. pag. Πρ. Vbi quidem Mineruae oraculum in urbe Sri, Dianae in urbe Bubasti, & Mattis in urbe Papremi, Iovis Thebis fuisse, contendit IOANNEI MARS IAM, s , in canone chronico sui. IV. Ias. 6 . qui

808쪽

spm. I. A ΜΟ3E AD IOSVAM. 787& ibidem asserit, a Iouis Thebani oraculo originem duxisse illud Ammonis in Lybia, atque illud Iouis Dodonaei in Thesprotia, quod

itidem HERODOTO teste, straculorum, quae apud Graecos seunt, vetusticis smum b. betur; lib. I. cap. LIL. V. Do. Quod si ita se habet, aegyptiorum oraculorum antiquitatem intelligere licet, cum, s nonnullis credimus, virumque & Ammonium, & Dodonaeum oraculum

Mose fuerit antiquius, maxime Ammonium, quod a Cham Noacisi filio, nonnulli derivant. Sunt tamen, qui, aegyptiaea ista

Dracula NERODΟΥ commemorata, post Ammonium atque Dod naeum originem sumsisse, autumant; cons. GEORGIVs MOEBIVs, de etbnreorum oraculorum origιne, propagatione re Euratιone, cap. II. f. i.

sqq. ubi de utroque, Ammonio & Dodonaeo ora lo pluribus disserit. PLINIus auctor est, apud Aegyptios Apin quoque signa rerum futurarum edidisse. AFis, inquit, inuemus dericitur Mem hi a sacerdotibus t sunt drcubra et gemina, quae Poeant that mos, auguria populorum: alterum intrasse,iaeeum est,in altero dira portendit. Reis se ono priuatis dast, e manu consulentium cibum capiendθ. Germanici Caesaris manum aures tus est, haud multo pos extincti; histor. natur. lib. VIII. cap. XLVI. pag. m. ΠΤ. Eius autem rei cum HERODOTus non meminerit, hanc consuetudinem Apim ceu oraculum consuislendi, non adeo vetustam apud Aegyptios fuisse oportet. Post Amamonium & Dodonaeum oraculum, alia deinceps celebrari coeperunt,

ut Pythium seu Delphicum, Trophonium, Amphiarai, Branchidarum in Milesia, Sabaeum in Phocide, & reliqua; de quibus hie dicendi

Iocus non est. Eruditorum potius virorum de hisce oraculis audire sententias, ac paucis discutere placet. Namque nee ipsi ethnicorum philosophi hac de re inter se conueniebant. Stoici quippe vim quandam naturalem futura praedicendi hominibus insitam ast rebant, quae modo in dormientibuε, m s in furore percitis, accedentibus praesertim caiisis, vim hancce excitantibus . sese exereret. Eodem etiam redibat sententia Peripateticorum: saliem, ex causis naturalibus facultatem omnem vaticinandi procedere, sibi persuade bant. ARIsTOTELEs ipse eausas ν quibus Sibyllae bacchantes & vates fiant, telisit in calorem, quem in mentis sede cieat atra bilis problem. Adi. XXX. AMMONIVs quoque apud PrivHRCHvM de or

809쪽

culorum defectu, tom. II. NE. pag. m. p. sessi variis rationibus probare annititur, naturalem vaticinandi vim mentibus hominum inesser quas ex eodem repetie, pressiusque vrget PEmvs PETITus,

medicus di philos phus Parisiensis, de S0sia bb. I. c. VILL p. so seqq. Nec procul hinc discedunt, qui menti peculiarem a natura dispositiciis

nem ad reuelationem a Deo aut genio quodam profectam, recipiemdam, inesse contendunt, ut MosES MAIMONIDES, aliique ex ebraeis doctori s , item BENEDICTvs DB sPINΟΣA ae PE TRVς σηπιTus . laudatia me atque resutati in dissertatione cui titulus: an natarati homines

polleant vaticinandi facultate 8 9. VIII.seqq. Mirum vero non est, lapiisentioribus gentilium, praesertim post Ortum christianisimum, hanc se adprobasse sententiam, cum ita demum rationem defeetiis oraeulo rum reddere possent. Epicura ei contra in omnia alia ibant, omnia diuinationum genera explodentes, & eorum, quae essem praecognita praedictaue, plurima elle vulgi ineptias, aut saeerdotum impostu-υς, imperitae vero multitudini praetextu pietatis & religionis talia facile persuaderi, asserentes. In eandem deinceps praeter alios ingressiis

i b. II. cap. XII. Si, inde irre crint, inquisi oracula primum, indagine euriosa st frutandum, videor lectione iugi comperisse, non ab diis, non ab daemoni, M insitura vel propagara, sed ab vafris quibusdam, squaestuarais initio inchoata, in quam sententiam cestherrimi e Graeco. m sapientibus iere pedibus, Peripatetici, onici, Epicuraei, a quibus aeon soluo scri is oraculorum Panitas est palam facta, sed commonstrarum quoque, quae malorum Foboles inde pultaturit. Rectiora tamen

doctus, mutasse deinceps iententiam COELI vs perhibetur. Interim horum aliorumque vestigia insistens ANTONIus vAN DALE , id omnibus viribus egis , ut responsa oraculorum apud ethnicos nihil aliud, viam meras praestigias, callidorumque hominum suisse imposturas, incepet, in Esse tutionibus duabus de oraeulis νι rerum ethnico. w, Amstae lodam, anno M DCC recusis. Nec negauerim, praestiisti . multas ae imposturas hominum callidorum, praesertim iacerdotum, miraecii ale. Responsa ut plurimum metrica, hinc & ambigua, o ne Obsc ura, ad que cillere apta, specus, aut antra luce destituta .

a. tactu in quibus sitabantur Oracula, ad fraudem faciendam prorsus

810쪽

accommodam, & quae reliqua sunt eiusdem generis, dubitare haede re neminem sinunt. Daemonis maligni nunquam intereessita eperam, non euineunt. Secus se rem habere, exemplis constat: siquiisdem interdum oracula responsa dedere aperta, de rebuν futuris, quae hominibus prorsus ignotae erant, nec solertia humani ingenii cois osci poterant, quibus eventuu accurate respondit. Nec enim duis hium, quin varias ob rationes nituri quidam euentus daemonibus noti esse queant, qui homines latent. cons. GEORG. MOERIVS ,, d oraculorum ethnicorum origine reri cap. Vpag. II.seqq. itemque STMPHANvs M RINus, in iussertat. de oraculis re cur desierunt, pag.ών. st r. Hine vero etiam patet, quid de Sibyllis censendum, quarum nonnullas, fallem vitam, tam antiquam faciunt, ut Mosis aetatem an otecesserit; immo pro Noachi venditure filia non erubescunt. Sed certa omnia stat, quae & de numero & de aetate Sibyllarum vulgo dicuntur. Eritque de istis, ut &de oraculis, quae vocantur, Sibyllinis , alibi dicendi locus. Interim eonferre iuvabit SERVATH GA LAEI ,. disse ti-es de Sibyssis earumque oraculu.

citerum ea, quae Moses gessit, tam illustria fuere, ureorum fama non potuerit non bonge lateque dimanare. Plu rima hinc apud seriptores ethnicos de eo , rebusque ab illo gestis, eaque luculentissim testimonia; quibus, quae ipse diuino instinctu litteris consignavit, mirifico confirmantur. De reliquis vero gentibus,in hocco temporis interuallo,quod rerum potius gestarum magnitudine, quam diuturnitate ,, memorabile est,. pauca, quae notatu digna sunt,i oceu

runt. .

Frequentissimam Mosis, rerumque ab eo gestarum, apud et ni eos scriptores fieri mentionem, restimoniis plurimis congestis iant .

ex veteribus demonstrarunt FLAR IOSEPH ,, Apionem. CLK- ' .

라틴어 텍스트