장음표시 사용
821쪽
regnasse annis xxv dc mendibus quatuor; partim denique, quia valde probabile sit, post interitum regis cum Omm exercitu in mari rubro. magnam rerum mutationem in Aegypto accidisse, atque adeo nouam tunc dynastiam .rtam, cuius primus fuerit rex ille, qui primus post istam adeo grauem calamitatem seu cladem regnauerit. Dc. cit. cap. XX.p. 3II. Quae eiusmoedi sunt, ut minime contemnenda via deantur. Sunt, ut reliqua persequamur, qui inter Aegypti reges hac aetate celebres Busiridem referunt: sed, cum is rectius Iosuae demum tempore regnasse censeatur, si modo Busiris aliquis unquam .extitit, de eo in sequentibus dicendi locus eris. De Mercurio autem, quem nonnulli eo tempore, quo Israelatae in deserto errarunt, in Aegypto Us
floruisse perltibent, quid censendum sit, patet ex iis, quae supra adsent. I.per. III. S. XIII. fuse disputauimus. Sed dc de reliquarum.
quae vulgo commemorantur, gentium rebus, quales hoc temporis
spatio fuerim, iudicium ferendum ex iis, quae itidem supra adster. L. ρLI. m. g. XXIV. diximus. Quod dc speciatim de Graecorum rebus est intelligendum. Id saltem obseruamus, este viros doctos, qui mutationem, quae apud Argivoε contigit, qua pulso ultimo Inachiadarum rege Gelanore, imperium Danao, qui ex Aegypto in Graeciam
venerat, detulerunt. ad haec circiter tempora reserunt 4 unde Danai
deinceps pro Argivis dicti sunt. Verum supponunt. Danaum hune esie filium Amenophis Aegypti regis, dc hunc illum ipsum esse, qui in mari rubro perierit. Quae quam incerta sint, ex antea dictis paret. Ab aliis ad Ioseae tempora haec reseruntur. De Danai filiabus quinquaginta, quat totidem Aegypti. fratrem suum bello
persequentis filios, excepto uno, a sponta sua seruato, interfecisse perhibentur, uotissima est fabula, dc apud mythologos scriptores
aliique. Deniqui dc Lacedaemon rex in ea regione, quae ab eo deinceps nomen sortita est, eo tempore, quo Moses cuin Ebraeis in deserto egit, ituperitavit . urbemque condidit, cui Spartae nomen dedit. a Sparta uxore, Eurotae filia, de quo pluribus PAv-εANIAs, in caconscM. siue libro III. Pag. ao . Cetae ad haec tem. pora
822쪽
pora haec resert EVSAEIus, in chronicis, pag. 7s. De Atheniis ensium aptem aliarumque gentium rebus, quae hue quodam. modo meelare videntur , commodior in sequentibus erit discendi locus.
Israelitae, ex quorum fatu e clesiae flatiu pendet, dure I
ν lunt, deletis quoque Ana meis, I. R. Distributa per I rer Drartyrarum tribu s ter a Canaan sed reque inter Deum s huncce populuis renouato, Io fua moritur, g.M. Belia contra Cananaeos stos morarem Iosiae eontiauata: πω ta men extirpati Cananaei penosus, de eatimitatum, quaad inteps Israelisis incubuere, strigo, s. VII. A Mesopotamitarum iugo Israeliatas hberauit Othaniel; a Mom tar- uds rarisaeos νε-
823쪽
MOPER. II. A. MOSE AD CHRIs6MPhilsaeos tandem,quιbus quadra- nus, qualis bac aetate fuerit, ginta Unis fν meram Israelia g. XIV. tae, in oraulem redegit Smson, Deflatu domesico,mMImine elui XI. Ii, quid obseruandum, g. XV. Sub Elisacerdote, qui iuditis mu. De litterarum sudiis, Fhoia, Cnere itidem funetin est, quae rea b isque hoc tempore eaetu, vrum in gente ebraea facies fue-
Viris iacis itus, ροι bac tempora Hosan rum siri orum de rebus inter Eum nuditarunt,adri sub Iosiasjudiribu gestis tes3da femina Rutha, F. XIII. monia; aliarumquegentium hoc Religio Pultusque Numinis exteris tempore flatus, S. XVIII.
I. LVT ecclesiae facies, quae post Mosen ad Samuelem us
que fuit, cognoscatur, ad ipsius populi Israelitici, in quo sedes eius praecipua fuit, fata attendendum. De hoc autem constat, quod duce Iosiua, Nunis ex Ephremitica tribu filio, ad peragenda, quae, ut promissis diuinis sua constaret veritas, supererant, diuinitus excitato & confirmato, Iordanem tande discedentibus utrinque non sine miraculo aquis, traiecerit, & ita tandem terram Canaan ingressus
Mosen, Iositam necessorem suum Numinis iussu designasie iam supra g. X. sectionis praecedentis . obseruauimus ἱ cons. Num. XXVII. ιδ. sqq. Deut. III. ar. XXXI. r. seqq. Confrmatus idem suit. & alloquio diuino corroboratus, cum mortuo Mose in eo esset, ut munus sibi demandatum susciperet, Iof I. r. a. sqq. Vocatur ibi Mosis minister, non v feruin, sed I GP miniser, ut indicetur, non ea illum praestitisse, quae seritorum sunt, sed ceu magnae dignitatis virum in rebus magni momenti Mosi praelio fuisse. confANDREAI MASIVS , ad h. l. Dictus antea fuerat Hostah, sed a Mose
824쪽
RA . IL A IOsVA AD SAMUELEM. vocatus est vulam Iosab, non sine praesegio, cum is suturus esset, qui populum ebraeum prudentia dc consilia seruaturus. tandemque ad quietem perducturus esset. Num. XIII. 3. II. Postea mutata inis flexione d ustus est unde LXX interpretibus Ir τους adpellitatur.
Patrem eius Nun vocatum, constat, quam vocem cur LXX interpretes
per Nαυῆ exprimant, eius rei non facile reddideris rationem. Variade nomine hocce diligenter congessit GEORGIUS SERPILIus , in per sonalibus, quae vocat, Iosiae, cap. L
' In munere sibi demandato confirmatus Iosea, & diuini auxilii promissione ad res maximas peragendas excitatus, simulque, quae sui essent officii, denuo edoctus, Numinis voluntate populo
indicata, quae ad continuandum iter ac traiiciendum Iordanem ne cessaria. erant, comparare iubet. Sittimis itaque profecti, ad Iordabnem peruenerunt. Haec dum ca8. III. Pres. I. commemorantur.
additur: Etipsis vero tribus diebus per media cora transierunt praeis cones, ed tamque promulgarunt populo his perbis.c. Vbi de tridui istius computatione dubium oritur: disputatque fuse liae de re MD ID EI MCHI, ad h. l. Nonnulli namque triduum intelligunt a prosectione a Sittim, quod & innuere videtur interpres vulgatus, versem hunc praecedenti iungens, diverteris: morati sunt ibi per tres dies. At alii de triduo, quod Iosea praeparationi ad iter constituit cap. I. II. intelligunt, ut tamen iterum in eo dissentiam, an tridui istius dies tertius. an qui finito triduo illuxit, seu quartus, intelligatur. Prius plerique ex Ebraeis defendunt, traditioni vel rum , quod Moses mortuus sit, die VII mensis Adar, inhaerentes. Cum vero ista traditio fundamento certo destituatur, alii triduum illud intelligunt, in quod Iosua iussi viaticum parari ad transeundum Iordanem, cap. I. vers. II. sed ita, ut finito isto triduo, seu die quarto praesecti per castra transierint, transitumque Iordanis & eius mois dum promulgaverint, qui & die sequenti fuerit subsecutus. Sensus itaque verborum antea allatorum erit: Atque ita factum es a sine ἔνiam Herum, sicut Iosia fore dixerat, vi praefecti transirent per castra G. Cumque ex IV. IV. . constet, transitum Iordanis factum die x mensis primi, scilicet sacri seu paschalis, dies isti ita dis-
825쪽
poni possunt: die vI indictum Israelitis fuit, ut cibaria pararent rhinc cum motis die VIII castris , ad Iordanem eodem die peruenissent, die ix transitus Iordanis illis indictus est, qui dc die decimo est secutus. Nec obstat, quod sis. I. M. dicatUr, post tres dies, hoc est,
quarto die eos Iordanem transituros, ctim iuxta nostram sententiam quinto demum die eum traiecerint: si enim transitus latius cum
antecedentibus acccipianar, finitis tribus diebus initium eius factum est. conf. SLB. SCHMlDIVS, a 4 h. l. Iosia itaque pridie istius diei, quo Iordanem traiecerunt, Israelitis, quo pacto transitus fieri, & qua ratione se praeparare debeant, significar: speciatim & voluit, pi se
sentctificarent, pnn sancti are vos tum vestium lotione, tum
abstinentia ab usu thori coniugalis, ut animo pariter & corpore, ad maximum, quod Deus editurus esset, miraculum spectandum, parati essent. Cum ipse dies decimus illuxisset, Iolua iterum saeerdotes pariter ac Israelitas, quae ab utrisque fieri vellet, monuit, rers seqq. tumque traiecerunt fluuium. Simul ac enim sacerdotes arcam federis ferentes aquas Iordanis attigissent, statim aquae e superiori fluuii parte descendentes steterunt, exurrexeruntque in cumulum IzPINI INP p recedentes milis in Adam. Quae verba cum obscuriora sint, multum negotii interpretibus facessimi. Id constar, inagnoque consensu iudaei occhristiani plerique tradunt, Adam hic nomen urbis esse, 'uae sita erat e latere Zarethan; eaque cum igno bilis fuerit, aut forte non multum post deleta, mirum non est, quod eius deinceps nulla amplius occurrat mentio. Diuersam esse ab Adama ad mare mortuum sita, alii iam monuerunt. Nec prope Zarethan eam sitam fuisse, dicitur, sed a latere, seu in ea Iordanis ripa, in qua Zarethan, urbs nobilior & potior posita erat. Nec praetermittendum, quod Maseret hae pro P dira legendum moneant T NI, quam lectionem plerique sequuntur; quamuis ne tum qui
dem de horum verborum sensu inter 1 e consentiant. Ebraeorum doctores existimant, aquas adeo in altum, non autem in latitudinem excreuisse, ut sana longe ab urbe Adam, quam antea, abfuerint. Hae aliorumque reiecta sententia, s En. fCHMIDIus, sacrum scriptorem
hoc sibi velle, existimat, qu.u superiores fiubsitisse, σ perstitisse νι cu
826쪽
trocessiu, ab arca re coram arca quasi refugis aqua, tum demum seι r. Idque indicari, putat, Psalm. IRI.F. Satis quidem ingenioseliaee dicuntur . si p sequi velimus. At, qui praeferunt, planius sorte dici, sibi persuadebunt, aquas ex mente scriptoris
sacri stagnantes recessisse ad Adam usque, ut pdeo tum in altitudinem, tum in latitudinem excreuerint, aut qua extensionem latius spatium occupauerint. Nec insolens, ut particula P ita capiatur: quemadmodum & miraculi magnitudini nihil hac ratione detrahi.tur. Ita ergo cum aquae superiores consisterent, in serioresque in mare salom, seu mare mortuum defluerent, sicco pede transire poterant Israelitae. De loco, in quo sacerdotes cum arca substiterint, itidem quaeri solet, num in citeriori ripa, an in medio aluei, an in ripa aduersa fuerit. Diuersas enim hac de re esse sententias, IO. DRusIvs. ad h. l. obseruat. Cum veto statim ac Iordanem sacerdotes ingressi
sunt, diuisio aquarum facta sit, valde verosimile, eodem in loco eos substitissie, donec populus uniuersiis traiecit. Firmiter autem & pede immoto eos constitisse, ubi semel pedem fixerant, donec transitus peractus esset, vers r. diserte dicitur. Miraculum hocce, quod in
illo transitu contigit, extenuare videtur FLAV. IOSEPHUS , ans qui tari tuae lib. V. cap. I. p.rg. UF. Imperatore autem , inquit, solicito de traiectu, amnis enim aumia aquis fluebat, fri cum pontem non baseret, ne
fabricari quidem hosis passuruόνι-MNur, nec naues vllae praesta ad rant , Deus se illis transisse procuraturum promisit, μειωσας oinra
το πληΘ .fluentis eius imminutis. Hinc cum narrasset,quo ordine
. Θεος προῶπι-τοιῆτον κα3νοῶ, ς- Vt vero sacerdotibin rimis ingressis Odabile in risem, quod σ aqua decreuisset, re glarea
827쪽
omnes iam intrepide Padum transibant, tale redditum rementes, quale Deus promiserat. At, haec cum narratione sacri scriptoris minime conuenire, manifestum est. Eo minus vero, quae IosEPHus innuit, locum inueniunt, quod eo insuper tempore Iordanem traiecerint Israelitae, quo aquae eius ripas exeedebant, quod diserte cap. III. Hrs V. dicitur. Id nimirum verno tempore contingebat, quod erat tempus messi , quo etiam niues Antilibani montiumque vicinorum liquefactae, & in Iordanem defluentes, aquas eius augebant. Ceterum in memoriam tanti miraculi duplex monumentum extare
Iosua voluit; alterum in i plo Iordane, alterum in Gilgal, seu loco isto, ubi post fluuium traiectiam, Israelitae pernoctarunt. Nimirum duodecim lapides ex medio Iordanis cum aquae eius adhuc diuisae essent, a totidem viris, pro numero tribuum Israelis, tolli, & in I cum, ubi pernoctaturi es lent, ut ibi erigerentur in monumentum, transferri voluit, simul & totidem lapides in ipso Iordane, eo in loco, ubi sacerdotes cum arca constiterant, erigi iussit. Cumque antea obseruatum sit, sacerdotes prope ripam, cum fluuium ingressi essent, substitisse, eodem in loco erecti lapides, cum aqua Iordanis exigua esset, facile coniici potuerunt. PL v. IosEmus auctor est, Iositam ex lapidibus iustu eius ex Iordane sublatis, aram extruxisse,& in ea sacrum feeisse Deo, loe. cit. lib. V. cap. Llet. 131. At id ex striptura saera non colligas. Cum eum in finem Israelitae traiecto Iordane terram Cainnanaeam ingressi sint, ut eam possetaribus suis ereptam sibi subhic rent, quo demum iure hoc factum sitὶ quaeri solet. Cananaeos, maximam hoe ipso sibi seri iniuriam, cum gentem ebraearn nulla. tenus Iaesissent, existimasse, non est, quod dubitemus. Idque i Iliindicarunt, qui ex Cananaeis in Africam se receperimi, ibique co- Iumnis a se erectis haec inscripserunt verba: Nos sumus, qui ' mus a facie Iesu latronis, sibi Naue, quod PROCOPIus releri, debelgo Vanda co. Lb. II. & ex eo hvAGRivs , histor. ecc&s lib. IV. cap. XVIII. de qua tamen inscriptione plura deinceps ad s. XVIII. dicemus. Sed S' apud scriptores ethnicos passim hoc iudaeis ex-prubnatur, quod praeter ius atque fas terram Cananaeam sibi vim
dicarim. Immo dc inter veteris ecclesiae haereticos idem fecere Mani-
828쪽
Manichaei, apud EpIPHANIVM, haeres LXUL Nee recte causae Issae litarum consulunt, qui eos, ut punirent Cananaeos, ob atrocit sima, quae hactenus admiserant, delicta, horum occupare prouincias, possessoribus aut eleetis, aut contrucidatis, potuisse, contendunt. Cum enim populi a se inuicem non dependentes, aequales sint, nulli ius alterum puniendi competit. Alii itaque ex titulo repetundarum ius Israelitarum in terram Cananaeam repetunt. Iuxta partitionem enim Orbis inter Noachi filios factam, Can naeam cessisse posteris Semi, qui eum a Cananaeis hinc expulsi essent, Israelitas ex Semo prognatos, hancce terram optimo iure
repetiisse. Ita AvGv INVs serm. CV. de tempore. EPIPHANIVS l. c.
aliique. Quae quam infirma sint, vel inde intelligitur, quod, quae
de partitione orbis inter filios Noachi, deque Semitarum ex Cana naea expulsione, dicuntur, sine certo fundamento supponuntur& si vera essent, non minus reliquis populis ex Samo Oriundis, quam Ebraeis, ius occupandi hanece terram fuisset. Rectius itaque hinc se expediunt, qui ad auctoritatem ae praeceptum Numinis se referunt. Deus enim, ceu supremus orbis uniuersi omniumque populorum iudex, punire Cananaeos ob delicta atrocissima, eorumque adeo bona, terramque, quam possederant, ad IssaeIitas transferre potuit. Idque passim scriptura facta testatur, quae soli Deo hoc tribuit, quod iniquitates Cananaeorum vindicaturus sit, eorumque terram concessii rus Israelitis. Hinc ipse Deus ad Iosuam dicit: Surge, re ιransi Iordanem istum, tu es omnis populus tecum in temram, quam EGO DABO sinis Uraei, IU I. a. Et cum Iordanem
per maximum miraculum Ilraelitae traiecissent . ingens omnes inu
sit terror: fractus es eorum anιmus, neque ulla fuit in illis amplius fiducia propter Ipraebias, Ios. V. Senserunt namque, Deum esse, qui poenam delictorum hactenus comini sorum ab illis posceret. Idque alibi agnoscit ipse Avcvsrisus, cum contra Manichaeos disputat, ιb. XXXII. contra Haustum, cap. LXVIII. conL IO. AD Mus osIANDER ad Hux. Gror. de rure belhqpacis, lib. I. casn II. d. 97. q. Quo pacto ebraeorum doctores in gemara Babylonica,
ad tit. Sanhedris cap. XI. causam suam contra Cananaeos agant,
829쪽
Ebraeor. lib. VII. cap. VII. P. δε . sqq. Denuntiasse Iosuam gentiabus Cananaeis bellum, in scriptura sacra non legitur. Tradunt id equidem doctores ebraei apud IO. SELDENvM, L e. lib. VI. cap. XIII. . ra. Sed sine fundamento. Nec enim in isto bello, quod
iussu & auctoritate Numinis ad puniendos homines gerebatur, deis nuntiatione opus erat. Sunt & , qui existimant, cum Cananaei voluntatem Numinis ignorauerint, non peccasse eos, dum se conintra Israelitarum insultus defenderunt: indeque concludunt, posse contingere, ut bellum ex utraque parte iustum sit. At & hoc peruperam asseritur, cum Cananaei, si voluntatem Dei nesciuerint . eanis dem tamen scire potuerint, adeoque ignorantia fuit vincibilis. Dixi hae de re in insit. theol. morat. pari. II. cap. IV. ad S. XXV . add. o. ADAMus OsIANDER ad Hug. Grol. de ιure besti paci lib. I cap. XXIII. S. XI α
Circumcisione tum, rituque paschali hactenus intermita, repetito, ad Hierichuntem occupandam sestina
tum, cuius situm statumque per exploratores iam antea Io- sua cognouerat. urbem munitam & propugnaculis.validis cinctam, nouus plane ac inauditus expugnandi adhibebatur modus. Milites circuire moenia iussi, septem facerdotibus, qui arcam sederis praecedebant, buccina
clangentibus: idque cum sex diebus fecishnt, septimo ea
dem ratione) cum septies urbem circumluissent, muri, siponte corruentes, Isiraelitis aditum ubique in eam praebuerunt.
Urbs cum incolis omnibus deleta landitus, sola seruata cum suis Raab semina, quae exploratores Iosuae hospitio
exceperat, eOSque occultauerat. Φ Ad circumcisionem quod attinet, ea, quam diu Israelitae in itinere constituti erant, intermissa fuerat. ' Cum enim certam stabilemque sedem non haberent, sed, quoties columna mouebatur, t ties castra quoque mouenda effent, fieri circumcisio commode & interis dum
830쪽
dum citra periculum vitae non poterat. Per inobedientiam enim circumcisionem omissam , quae est sententia AvGusTINI , ad h. l. v. VI. aut quod populus ebraeus in deserto constitutus, signo, quo a reliquis gentibus discerneretur, Opus non habuerit, Vt Tri EODORETVS putat, ad h. l. quas. II. ac Io. D ASCENvs , de orthodoxa fide tib. IV. cap XXVII. sine omni fundamento dicitur. Iudaeorum hac
legere licet.. Atque hinc ratio quoque patet , cur circumcisi dicantur. Renovationem scilicet circumcisionis, hactenus ob rationem antea allatam intermilliae, indicari, res ipsa docet.
Quod enim ANDREAs MASIPS, ad h. l. praeeunte R. DAVIDE LIMCluo Contendit, vocem Nauin non pertinere ad circumcisionem, sed ad eius procurationem, ut Iosea iterum iterumque circumeundo solicite curare debuerit, ne quis incircumcisus maneret, non minus coaetium est,
ac illud, quod alii dicunt, circumcisionem duabus vicibus fuisse per gendam, ut primo una pars populi circumcideretur, deinde altera, ne,s omnes simul ex vulnere languerent, Cananaeorum iniuriis, expositi essent. Mitto iudaeorum de praeputio in deserto a nonnullis reducto,& aliis, commenta, quae &.hic moresio ingerunt. Licet autem Iosua ipse de circumcidendis filiis Israel, illis scilicet, qui nondum circumcisierant, mandatum accepisset, nCn tamen verosimile, hoc ab ipso factm, sed a viris potius idoneis ad hoece ossicium ab ipso electis. Immo fieri non poterat, ut Iosua tot homines, tam breui praesertim temporis spatio, circumcideret. Interim non negauerim, Iosuam nonnullos forte, qui ex ipsius familia erant, circumcidisse. Sed nihil certi hac de re a r mare licet. cons. που. sci MIDius, ad h. L Initru meu turn, quo circumcisio haec peracta, erant naz n cultri petrι ni seu fixei. Ex lapidibus enim quibusdam cultros acutos confici posse, supra iam obseruauimus, cum do circumcisione a Zippora peracta verba faceremus. Vox zrim, licet ceteroquin gntdium denotet, adiramen & de cultro recte adhibetur, Iieet sorte haecce vox ideo hic usurpctur, quod cultri paulo maiores, & gladii sormam referentes, ad hunc actum fuerint conficiendi. Vnde ta-ta lapidum ad tot cultros conficiendos idoneorum copia praelio suerio, frustra quaeri tur. Si enim eo in loco praesto non fuisset, Deus hoc non praecin