장음표시 사용
851쪽
adgredi secum constituunt: quibus dum suppetias fert Iosua, precibus illorum accitus, res ad manus venit. Fusos fugatosque hostes Iosea per P m adscensin Bethchoronse per sicquitur, atque ad Hare hi m& Mahridam usque magna clade eos adfecit. Ubi, ad Bethchordis nem, quod attinet, cum duplex ea fuerit, inferior 6c superior, I. Par. VII. a . probabilis illorum sententia videtur, qui utramque in tribu Ephraim, nec alteram ab altera longe dissitam, alteram sorte in valle, alteram in monte, unde illa inserior, haec superior dicta sit, fuisse, contendunt. Hare k & Mahliada urbes fuere tribus Iudae, eaeque a finibus Beniaminis meridianis non usque adeo remotae; ut adeo reges Belchom ne sugientes, quae fuit ad fines septentrionales eiusdem tribus, non potuerint petere, nisi eas urbes, quae in septentrionali tractu tribus Iudae sitae fuerunt, ut recte Io. CLERICQ ad h.L obseruatum. Dum ita per decliuitatem Bethchoronis Hare ham versus fugiebant, Deus in eos immisit lapides magnos e coelo,quibus longe plures quam serro Israelitarum, periere. Per lapides magnos grandinem inusitatae magnitudinis intelligi, ipse scriptor sacer indicat, resque ipsa docet. Tonitrua
& plerumque cum grandine solent elle coniuncta. Id pro singulari
miraculo vel hoc nomine habendum, quod non tantum eo tempore tempestas tam inustata contigerit, quo hoc vel maxime e re Israelitarum esse videbatur, sed&, quod hostibus tantum, non autem Israelitis tempestas illa incommodum aliquod attulerit. Iosua cum istam Opportunitatem delendi prorsus hostium copias sibi oblatam vidisset, nec dies nunc absoluendae victoriae sussicere videretur, allocritus csIAouam, preces ad eum fundendo, iisque confirmatus. & in fide robustior factus, in conspectu populi Israelitici dixit: o sis morare Gababone, re tu luna in νalie Aialonis r statimque, moratus est fili σluna substitit, donec Graei visionem de hostibin suis sumsissent. Tan-rum vero cum hoc sit miraculum, ut nec inter miracula Mosis maius deprehendatur, eo minus mirandum, fuisse nonnullos, qui hoc in taubiam vocare, aut imminuere, verbis scripturae suo initituto accommodatis, suilinuerunt. MAIMONIDEM , alioSque ebraeae gentis
doctores, nullum hic miraculum agnoscentes, sed phrasin poeticam adhibitam existimantes, quasi si ea si classet, donec occidio hostium
852쪽
1ΕCT. II. A IOSUA AD SAMUELEM. perfecta foret, adducit ANDREAS MAsius, ad h. l. Nec improbabile hoc videtur HVGONI CROTIO, qui tamen addit, fieri etiam potuisse, xt post solis occasum steries eius in nube supra horizontem extanti per
repercussum ostendereIur, ad h. l. In eadem sententia versatur systematis praeada tici auctor ν ISAACvs PETREMVs, s m. theol. pari. I. lib. IV. cap. V. g. s. seqq. Cum enim verba scripturae, quibus
sol stetisse perhibetur, recitasset, addit: Nemo est, quin primo intuιIuhaec legens asseveret, solem Vsum stetisse in coelo. Verum si quis attenti ut νει miracub expendar, re miraculum ipsum intra Mes suos contineat, facile deprehendet, lumen re fulgorem solis, non solem ipsum
hoc loco intelligendum esse, sicut in miraculo Eaechiae demonstratum es. Auctoritatem s considentiam coniecturae aducit,quod scriptum est : S LEM STETISSE IN MEDIO COELI. Sol enim occiduus coelopraecis pitabat,quando illam Iosua re iussit. Nequefol flare tunepoterat,in medio
coeli,in quo non erat.Distat enim occasus Io o coeti quadrante,a medio coeli. Accipiendum ergo ira est miraculum hoc, Pt eum sol sese reuera occumberet, neque cessaret interea coelestis cae naturalis rerum ordo, fulgor solis snes, ipso. re miraculo maximo, siveresset in atmosphaera, vel regione vaporum illa, quae riuitati Gabaonicae, coeli s aeris medio, incubabat: filis νero fulgor ciuitatem Gabaonicam, oe montem Gabaon Perinberaret , ita ut reuerberati ex fulgore illo radii iacentes unaequaque conu.rsies illustrarent, at enim fusi s fugati Amorrhaei immanentem illis Iosiam essugere non poFent, quae miraculi causa erat. Λddendus denique his est vir doctissiinus, IOANNEs CLERICus, qui similem fere in modum de hocce miraculo disierit, ad Ios cap. X. Wrs. a. seqq. me igitur, inquit, voluit Iosiua, flem visum flare oculis eum Gaba-hone binantibur, ita ut videretuν serias occidere. Sic autem loquiis
mur , pluribus de rationibus. Primum enim nunc satis constri apud omnes astronomiae peritos, filem non moueri, sed terram. Deinde,si
proprie loquamur, fit non potest videri sare Gabahone, cui νrbi pertia
calis esste non potuit, quippe Procul extra tropιeum cancri ad tentrione tae. Potuit ergo tantum videri flare, θectatus Gaiahone. Praeterea non es simile vero . ob rem tantillam , qualis fuit caedes aliquot Cananaeorum, cae quidem eo die Potiuw, quam postridie, terrae momm
853쪽
sie loquar , sic prodigin us , miraculorum , ut naturae ordinem in tam insigni miserstatis parte leui de causa perturbet. Denique Prdentu haec desumta ex tiPro poetico, qui in stequentibus verbis laudatur, ut mox Vendemus. M autem moris poetarum hyperbolicis locutionibuι
res seblimius defribere. Voluit fretasse scriptor libri recti inicare,
non sine diuina prouidentia loca, in quibus caedebantur Cananaei, diuintius, quasi stis σ lunae luce, fuisse issis Ma r νsem enim esse selem
Gababone spectatum diutius supra horizontem, quam solebas: nec tu nam in Aialonis valle, persequentibuι Cananaeos Israesitis tam cito occiadere visam. Auod fleri potuit insolitis refractionibus,quibus, Pt notumes, set nobis supra horizontem esse νidetur, cum nondum ortus sit, siam occiderit ; idemque in Laponia oculis non occidit seipitialibus diebusi licet reuera horizontem subeat. Fieri etiam hoc potuis extraor dinario quodam lumine, quod illic steriem ac vicem fusinlunae praebueris p quis enim , Deo, aut angelis innumeras esse rationes conficiendi id, quod praeter ordinem naturae est, nesciit Sed haec omnia ita comparata sunt, ut ab iis, qui rem omnem accuratius pensitarunt, admitti nequeant. Quod enim ad lumen attinet, sue extraordin rium a Deo aut angelis productum, quod solis atque lunae vicem sustinuerit, siue ex radiorum solis refractionibus ortum, id perperam asseritur, cum scriptura tam clare tamque aperte dicat, idque nou
semel, sed saepius, solem ipsum stetisse. De sole atque luna ipsa loquitur Iosea, cum dicit: o sel f morare Gabaone, atque tu luna in valle Aialonis. ' Quod omnino ita intelligendum, in ca coeli parte, qua tum fuit, solem subsistere debere, ut Gabaune conspici ab omnibus posset. Idque mox repetit scriptor sacer: moratuc vero es Di, cs luna substitis. Confirmat id porro testimonio ex libro recti es fletis uel in medio coelo, neque festinauit occidere. Quo ipso & innuitur, suis se id eiusmodi miraculum, quod dignum sit, ut in omne
aeuum commemoretur. Omne denique dubium eximit, dum asseris, nec antea nec postea ad suam aetatem usque, diem suille huic similem quo Iehoua vocem hominis' exaudiset, natui ae scilicet ordinem ipsum. miraculo prorsus stupendo, immutando. Eoque modo veteres iudaeos hoc miraculum intellexisse, vel ex Siracide discimus. dum dicit, suem
impertum fuisse ιη cur se seo, et ramque diem fictam insar duarum,
854쪽
cap. XLVI. 1. Frustra etiam ex libro poetico hoc desumtum dicitura ut hyperbolicae lacutiones hic ingeri queant. Primo enim scriptor sacer ipsa Iosuae ,erba reseri, quae coram toto populo Israelitico pronuntiauerit. Imperatorem autem istum in seruore pugnae constitutum, & cupiditate hostes persequendi flagrantem, poetice locutum, non temere sibi quis peribaserit. i Deinde, cum scriptor sacervςrba Iosuae recitasset, ipsemet suis verbis hoc addit: moratuς veroes sol,mluna substitit. In quibus quod poetice vel hyperbolice loqui voluerit, ne minimo quidem indicio constat. Tum demum hoc quia res plane singularis erat, & quae multis incredibilis videri poterat, testimonio ex libro recti petito confirmat. De isto quidem 'D 'UT' bbro re Ii , seu bbro iustoram, variae sunt virorum doctorum coniecturae, de quibus in sequentibus ex instituto dicemus. Nos facile concedimus, fuisse librum metricum, seu poeticum, in qu virorum in gente ebraea illustrium res praeclare sortiterque gestast descriptae fuerint. Sed inde non sequitur, etiam scriptorem sacrum, qui hoc miraculum narrat, aut ipsum Iosuam, dum verba ista pronuntiauit, poetice & υmρSoλικως locutum fuisse. Reliquae rationes, quae nostrae sententiae opponuntur, aut pro contraria asseruntur, non adeo magnum momentum trahunt. Scilicet, parum simile vero videtur, Deum ob rem tantillam totius naturae mutasse Ordianem. Sed id quidem, ut in omnibus quodammodo miraculis contingit, ut naturae leges sistantur, ita Deo, siue hac, siue alia ratione hoc faceret, perinde fuit. Quam enim facile est Deo, resti scitare mortuum, tam facile etiam, solis Omniumque siderum sistere cursum. Nec res adeo exigua nobis videri debct, propter quam istud mirac sum edidit. Non tantum enim ob Cananaeorum quorundam cae dem hoc factuin, sed &, ut omnes gentes intelligerent, Deum coeli& terrae conditorem ebraeae gentis curam agere, utque ipsi Israelitae hac ratione valide in fide sua eonfirmarentur. Nec DE YRERII ut nos morentur argutiae, cesse est, qui vel hac ratione sententiam, quae, in hoc miraculo naturae mutatum ordinem statuit, euerti
poste putat, quod scriptor sacer dicat, filem fletisse in medio coeli, cum tamen iam sol occidens coelo praecipitaret, quando illum Io sua stare iussit. Verum, contagii se hoc miraculum, cum sol occasui
855쪽
iam vicinus esset, frustra tum a PETRERIO, tum ab aliis asseritur. Nul- tibi enim in scriptura sacra hoc dicitur, nec ulla praegnans adest ratio, qua hoc probari queat. Ceterum, medium coeli, non mathema. tiee, sed moraliter, intelligendum, nee medietatem totius hemispha tii, sed medietatem quadrantis ab horizonte ad verticem, notari, iam aliis obseruatum est. Et ita quidem cum euictu in satis sit, eius modi hoc esse, de quo loquimur, miraculum, in quo naturae ordo vniuersus immutatus sit, hoc saltem, ut disquiramus, superest, num sol, an terra, Iosuae tuta substiterit. Constat enim, plurimos inter astronomos in eam ingressos sententiam, non solem, sed terram moueri, solem autem quiescere. Quam a Pythagoraeis iam aliisque
defensam, cumprimis NICOLAVS CDPERNICus reuocauit, qui & inter recentiores plurimos nactus est sectatores, quos inter RENATVs CAR-τssius haud ultimum locum tenet ἡ etsi non quoque desuerint, qui aeriter eam impugnarim. Vtrosque in compendio recenset GEOR-orvs P sCHIus , de inuentis Nou--Πquis cap. VII. pag. F. p. seqq. Cumque illi, qui, terram moueri, negant, tum ad alia scripturae ora iscula, tum ad hunc ipsum, de quo verba facimus, locum prouocare soleant, in quo diserte,ston aliquoties dicitur, illis, qui secus sentiunt, nihil aliud relictum, qua in ut contendant, tum hic, tum alibi scripturam ita loqui, ut hominum rudium ac plebeiorum captui se attemperet. At isthoc quidem asserto ipsim scripturae sacrae auctoritatem veritatemque magno periculo exponi, non sine ratione censuerunt alii. Vnde nouae controuersiae argumentum, quae multis eruditorum virorum scriptis agitata fuit. cons. IOAN. HERBINII examen theologicosbilosophicum famosae de solis pes teliaris motu controuersitire, ad sacrosanctam normam in tutum, edatumque Ultraiecti anno M DC LV, itemque PETRI VAN MASTRICHT vindiciae peritatiss auctoritatu sacrae scripturae in rebvsphilosophicis, itidem Vltraiecti eodem anno editae. Nostri quidem non est instituti, haec omnia accurate discutere, aut in philosophorum, quibus telluris motum probare satagunt, rationes inquirere. Id in confesto esse existimo, quam facile Deo fuit, terram ita condere, ut moueretur. quod C PERNICI sectatores volunt, tam facile quoque eidem fuisse, eadem ratione eonderet solem, aut corpus sole ipso adhuc multo maius. Adein
856쪽
Λdeoque &, quod ad miraculum, de quo nobis sermo est, attinet. eadem potentia, quae requiritur ad telluris motum sistendum, si m do moueatur, etiam sussicit ad sistendum motum solis. Vtrobique enim talis potentia requiritur, quae naturae leges mutare queat, quae, ut maxima est, ita soli Deo est propria. Vt reliqua persequamur, quam diu sol steterit, accurate non videtur definiri posse. IvsTINus martyr, duodecim horis ordinariis, quibus dies absoluitur, vigintiquatuor accessisie, existimat, ut adeo ille dies, quo victoriam illam Iosua retulit, triginta sex horarum fuerit; dialog. cum TIphone in- aereo p. m. is. Sed alii aequiesseendum putant in isto Siracidis emto:
vers. 6. At strupulum mouent verba scriptoris sacri: EI non fuit talis Hes antea, vel post, ut obediret dominus poci viri. Quae quidem vulgatus ita reddit: Non fuit antea re postea tam longa dies, obescente domino reci hominis. Huic enim effato repugnare videtur. quod de miraculo in gratiam Hi,hiae saeto, V. reg. XX. M. dc V XXXIVII. νref δ. legitur. Si enim sol decem gradibus retrocessit, iterumque descendit, adeoque spatium x graduum ter uno die emensus est, sἡ.quitur, diem suisse xxx horarum, adeoque multo longiorem illo die. quo victoriam reportauit Iosua, saltem secundum receptam opinionem. Quod ut tollerent dubium, viri docti varia excogitarunt. Nonnulli, umbram saltem in horologio Achari, non solem, retroces-- sta, autumant, ut Is. PETRERIVs, in δε m. praeadam.'art. I. lib. IV. cap. IV. p.rg. D. Alii concedunt, retrocessisse solem, at sciaterio Αctari tribuunt gradus non horarios, sed ἡμω ωους; alii rursus, horarios gradus suisse, aiunt, sed solem retrocedendo non confecisse decem horas, sed abreptum suisse momento, ordinaria mora autem regressum. Non spernenda eΘrum sententia, qui, auctorem libri Iosuae de eo locutum, quod ad sua usque tempora contigit, existimant. Sique ponamus, eum ante Erechiae tempora vixisse, quod omnino probabile, rectissime dicere potuit, neque antea, neque postea, ad suum scilicet aetatem Vsque, tam longam diem fuisse. De iit enim, quae post suam aetatem euentura fuerint, eum locutum, simile non est vero. Hoc enim si esset, agerendum quoque esset, Deum singulari inutiatione illi Mais festasse, nunquam iterum tam longam
857쪽
diem fore, quod, licet non fit ud υναὶον, non temere tamen, nec sine praegnanti causa eiusmodi quid statuendum. eonL MICHAEL WALTHERus , in b.ινm. bibl. p .s . Interim, ut huc quoque nos recipiamus, necesse non est, cum breuiori via res omnis eonfici queat. In textu enim ebraeo non dicitur, non fuisse ram longam
Him, quod vulgatus habet, sed saltem talem diem, qua stilicet eiu modi quid factum, ptroci νιηι Dominus obessiret; quanquam, si supinponatur, in sciaterio Achazi intelligendos gradus semi - horarios, rein uera etiam dies Ioluae longior fuerit die Hisnae, vid. AvG. PFEIFFP- Rus , in dub. Pexat. cent. II. loc. XLIX. p. yso. Fuss fugarisque hostiabus Iosua in eo erat, ut Gilgalem in castra rediret, sed, cum nuntium de regibus in speluncam prope Makkedam abditis accepisset, eo iter reflexit, atque Israelitas, ut hostes porro persequerentur, adhortatus est,& tum ad exercitum, qui prope Makkedam erat, rediit. Et ita cessat dubium, quod inde oriri poterat, quod vers. N. Gilgalem in castra reuersus dicatur, cum tamen Persar. prope Mahhedam castra fuisse perhibeantur. Quinque istorum regum quae fuerint fata, n tum est. Nec durum nimis aut crudele alicui videri debet, quod, priusquam interficerentur, Iosea colla eorum a ducibus militum conis culcari voluerat. Signum enim id crat plenae victoriae, & ita confirmandus populus erat in fide, & eondocendus, praedictionibus diuinis suam constare veritatem. Praeterea semper cogitandum, Deum Cananaeos ob enormia istorum scelera punire voluisse, ut iam supra obseruauimus. His ita feliciter & voto gestis, Mahhedam expugnat Iosua . incolasque omnes una eum rege ipso interficit. E dem adhue die, quo victoriam istam ingentem a quinque regibus retulit, hoc factum, nonnulli putant, & in ipso quoque textu innui
videtur, etsi dimentiam ANDREAS MASIVs atque NICO Vs SERARIUS.
Mox Libna, quae deinceps ad tribum Iudae relata, & hine Lachis,
quae non procul inde sita erat, eadem experiebantur sata. Cum vero rex Ga teris, quae urbs ad tribum Ephraim deinceps relata, audiret, Lachisum ab Ebraeis oppugnari, ut auxilium ei ferret, accurru. Sed & is temeritatis suae poenas dedit, ad internecionem usque
a Iosua caesius. Egloni & Chebroni idem , quod reliquis urbibus,
858쪽
demum capta dicatur, verosimile est, eam a Cananaeis, qui ex locis vicinis eo confluere poterant, iterum restauratam. Atque idem de Dehira urbe dicenὸum videtur, quae hoc quidem loco a Iosua exis Pugn. za & deleta, at cap. XVILII. & Iud. LII. ab Othoniele occupata perhibetur. Ea Κiriath-Sepher prius dictam, quam Debira vocaretur, ex iisdem locis discimus. Reliqua scriptor sacer unico velut faste complectitur: Itaque Iosia concidis totam regionem msn- ranam cis meridianam, planitiemque s radices montium, earumque re ges, neminemquesuperstitem reliquit, sic omnem animam, ut i strat Le- uua Dciu orariis ad ιnternecionem deleuit. pro eo, quod diximus, radices montium, in Araeo est: mTUN, quam vocem vulgatus atque Lxx interpretes pro nomine proprio accipiunt. Sed & HERONYMus, in locis ebr. Asedoth, inquit, rivisas, quam expugnauit Resin, rege eius interfecto. filii, & quidem, ni fallor, rectius, nomen appellatauum esse, contendunt: cumque πUN Ufusionem, dearursum, Henotet, nonnulli quidem de aquis seu rivulis interpretantur, ut R. LvTHERus noster, alii tamen loca decliuia, seu declinitates, vel radices montium intelligunt, ut sensus sit, tum planities, seu loca amontibus remotiora, tum radices montium, seu loca montibus propiora in potet atem Ioseae venisse. Addit porro scriptor sacerrCecidit Iosua istos populos, a radesbarnea', quae australibus in finibus Iudaeae fuit orientem versus, usque ad Gazam, Philistaeorum urbein ad mare, in iisdem finibus, occidentem verius, re omnem terram G
Fenmdem, se a tractum urbis Gosen, quae deinceps tribui Iudae adscripta, dc in parte meridiana sita fuit, a quo adeo diuersa fuit regio Gosen, in Aegypto, quam Israesitae incoluerant, usque ad G
Donem, qui fuit terminus septentrionalis agrorum hocce tempore ab Israelitis occupatorum. Haec omnia una impetu, nTN EMD Iosea
cepit: idque documento erat, Deum ipsum pro Ebraeis militare. Omnibus autem ex voto peractis, ad castra fixa & ordinaria Gilgalem reuersi sunt.
f. V. In ea Cananaeae parte, quae ad septentrionem vergit, eminebat Iabinus, rex Chazoris, qisi securitati suae contau
859쪽
turus, omnes regulos, qui imperio eius subiecti erant, ad bellum euo eat, magnam peditum equitumque vim cum ingenti curruum copia, Ebraeis oppositurus. At tantas copias nihil moratus Ioia impetum in hostes facit, ingentique edita strage, eos in fugam vertit, regibusque intersectis , reliquis caesis aut dissipatis, urbibusque direptis, atque incensis, agros illorum late patentes occupat. Tandem ingenti terrarum tractu in potestatem Israelitarum redacto, Anahaeos quoque aggressus, eosdem vicit, & ex omnibus locis3 quae Israelitis inhabitanda erant, eiecit, exterminauit, atque e medio sustulit.
Cum australis Cananaea subacta esset, tandem & septen- rion. les, nunc suam rem agi rati, se mouerunt. Principem inter eos locum tenebat Iabinus rex ChaZoris, cui reliquos, qui in belli societatem cum illo coluere, subiectos fuisse, ex cap. XI. Pres Io. colligas. Charor, regia sedes ad tribum Naphtali deinceps relata est,& teste PLAv. IOSEPHo sita fuit supra Semechonitidem paludem, scit. ad latus eius septentrionale antiquit. rudaic. bbr. V. cap. n. Inter sederatos Iabini memorantur reges Madon, iamron, & Achseph. De urbe Madon nihil certi definire licet, cum alibi eius non fiat mentio. Si mronem tribui Zabulonis deinceps adscriptam, intelligimus ex cap. XIX. II. Non confundenda cum Somron, seu Samaria, quod fa
saph in tribu Aseritica deinceps fuisse, intelligimus ex ev. XIX. U. Reliqui populi, qui in eandem belli Bcietatem coluerunt, indica
tur cap. XI. a. s. Copiae erant innumerabiles, equitibus insuper accurribus instructae, quae adeo formidinem iniicere Israelitis potuissent. Numerum earum definit FLAv. IOSEPHvs : τε δεπικτώ παντος, οπλιτων ραἐν ῆσαν μυροαδες πιάγων, , αύνοι δ' larπῶς καὶ ae λοιδα, δυσμυρο ιν eramque omσes Me copiae peditum trecenta millia, equitum decem millia, curruum Pgmtι miliai antι uri. iud. bb. V.
860쪽
SECT. II. A I SVA AD SAMUELEM. 837 cap. I.p. m. ι o. Sed haec e singenio suo fingit: cuiusmodi & alia quaedam sunt, quae in hac ipse historia tradit, de quibus in scriptura
sacra nihil legimus. Omnes isti populi regesque cum conuenissent, una castra metatum luerunt ad Meromi aquas, s. e. Semechonitidem paludem, ut ex Ios EPHo constat, lib. XI. de bella tuae cap. XXXI. aliisque locis. Iosua autem oraculo diuino confirmatus, siumma celeritate ad eundem locum contendit, hostesque adortus sudit atque fugauit, eosque persecutus est ad Sidonem magnam, ad aquas calentes, usque ad νadem A shae, orientem Persius. Sidon cur magna vocetur, nemini obscurum esse potest. Erat enim iam eo tempore haec Vrbs opibus, commerciis, potentia, longe florentissima. Cum autem porro in ebraeo dicitur: NA quod aquas calentes reddidimus , nonnulli quidem vocem ut nomen proprium ea piunt; alii tamen rectius, ut appellativum. Constat enim, quod usionem, combustionem, co agrationem significet. Longius petitum, quod nonnulli fornaces vitriarias intelligunt, quasi arena vi ignis excocta & liquata, ex qua vitrum conflatur, aqua vocetur. Ita tamen M. TREMELLIVs atque FRANCiscvs IVMus reddunt: usque ad fornaces vitriarias, suffragante & ANDR. MAsIo, nec abnuente prorsus DC. BONFRERIo, ad h. l. Nec meliore sorte fundamento chaldaeus
paraphrastes, R. fALOMON IARCHI, aliique, salinas reddunt. Ex vocis enim significatione nihil aliud colligas, quam aquai calidas, seu thermas fuisse, quemadmodum & R. DAvID XIMcHI, aliique reddunt, quos & in versione germanica sequitur l. LVΥΗinus. Suadet id soli, in quo sita Sidon fuit, conditio. Bitumine enim id abundasse, eonstat. Nec obstat, quod ab aliis thermae seu aquae calidae
in hac regione non commemorentur. In tanto enim scriptorum,
qui res Phoenicias accurate descripserint, defectu, id mirum non est. Fugatis hostibus, & interemtis, qui in populi victoris potestatem Venerant, Iosea, quod Deus praeceperat, fecit, equis captis poplit
succidens, currusque igne comburens. Noluit namque Deus Isra
litas in bello uti equis, curribusque, ne illis potius, quam suo auxilio, confiderent. Quod antea Iositae eiusmodi praeceptum datum non est, ratio sorte haec est, quia urbium obsidionibus maximam partem occupatus fuit, in quibus hosti equorum eurruumque. Nnnnn 3 usus
