장음표시 사용
871쪽
PER. II. A MOSE AD CHRISTUM quo ad breue tempus collocaretur, ut hac quidem Oceasione factum est. In ultima itaque haece congregatione Iosua, expositis Numinis in gentem Israeliticam collatis benesiciis, optionem dat proce bus populi. eligςndi, quem Deum colere vellent: iisque respondenia tibus, se velle colere Deum Israelis, fedus nomine Dei cum iis conis Manat. Memcirabile est, quod Numinis beneficia commemoranslata inter alicis ra. dicat: Praems Amte vos crabronem, qui exispulit e conssectu restro duos Emo eorum reges se. Nullibi equidem, si ab hoc loco discesseris, ubi hoc velut in transitu memoratur, legiis tur, Deum crabrones praemisisse Israelitis, ad hostes eorum expellendos: etsi hoc se facturum Deus promiserat, Exod. XXIII. at de . Deus. ΠΙLao. Nec ideo dubitandum, quin reuera eiusmodi quid contigerit. Multa enim in narratione historica subinde a scriptoribus sacris omitti nouimus, quaa alibi velut ex accidenti commemorantur. Vnde de nulla nos cogit necessitas, ut cum aliis crabrones de terrore Cananaeis immisso, vel alia ratione interpretemur. Ae-eedit enim, quod testimoniis & eremptis condoceri queat, culices &vespas ingentes saepius clades intulisse et cuiusinodi collegit sAM.no CHARTus , hiero iri pari. II. bbr. IV. cap. XIII. Federe denique renouato fir sit, ut νersa fi dicitur, haec verba in libro legis Dei; hoc est, orationem illam, quam retulerat, sederisque instaurationem; quae ita in peculiari volumine scripta, quin libro sederis a Mose scripto adiunxerit, non videtur dubitandum. De toto libro Ioseae haee non intelligenda, etsi, eum a Iosua scriptum, aliunde constet, ut in sequentibus ostendetur. In perenne etiam sederis renouati mois numentum, lapidem magnum sub quercu. quae erat ad sanctuarium Domini, statuit, atque, erit, inquit, si, testimonium contra vos,
nam audiuit verba omnia Domini, quae prorutis nob cum erit testimoniam contra vos, ne Deum Vestrum abnegetis. Nimirum per prosopopoeiam lapidi tribuitur, quod verba ista audiuerit, quodque testis futurus dicitur. Sensus namque est, quoties ipsi aut posteri illorum huno lapidem conspecturi sint, fore, ut in memoriam sbi reuocent, quae eo in loco gesta sint. Fundamento itaque destituitur, quod
chaldaeus habet, ipsi lapidi verba ea inscripta fuisse.
872쪽
Numerus annorum. quibus Iosita vixit, sequentem in m dum confici potest. In Aegypto cum tempore seruitutis populiebraei natus ellet, cum inde egrederetur, annorum fuit LIII; in peregrinatione per desertum transacti anni xL; ex quo denique post mortem Mosis genti Israeliticae praefuit, essi uxere anni xv u. Hinc summa conficitur annorum CX. Cumque exitus populi ebraei contigeritanno mundi MM D x III , ut supra ad period. II. feci. I. 3. XIV demonstrauimus; Moses porro anno mundi MM D LIII mortuus sit, sequitur, Iosuam mortuum esse anno mundi MM D LXX. Ceterum, cum liber Iosuae finiatur, narratione mortis Eleararis, & vero hic decennio Iosuae supervixille credatur, factum inde, ut nonnulli Ioseae annos xxv II post initum principatum tribuerint. Qua in sententia praeter doctores quosdam ebraeos, EusEBIus, CLEMENs Alexandrinus. AUGUSTINUS, aliique versantur. Quod hae quidem ratione concedi potest, si de annis libri Iosuae, seu de initio regiminis Ιο- suae, usque ad mortem Eleazaris, intelligatur: minime autem, si de annis principatus Iosuae sermo sit. conL NATALIs ALEXANDER, Missior. eccles ret. testam aet. mund/ IV. dissertat. XV.p. m. s. De nomine Iosua supra iam ad g. I. huius sectionis, egimus. Vitam eius ex hactenus dictis abunde intelligere licet, quam & nonnulli ex instituto, praesertim, qui librum Iosuae commentariis suis illustrarunt, Vt ANDR. MASIVS, NICOL. SERA RIVs, aliique, descrip Ierunt, laudati GEORGIO SEII PILIO, qui & ipse multa notatu digna in personatib- , ut vocat, Iosiae, de eo collegit. Λn sub Herculis imagine delitescat, deinceps disquiremus. De libro, qui sub nomine eius extat, quem isnam agno lcat auctorem, non una equidem omnium eli sententia. Λ Samuele scriptum, R. Is AC ARARLANEL adfirmat, praef.M. in Iospost tempora Salomonis eum elaboratum, coniicit HVGO GROTius, in IV IV. st. Immo ab Esdra, Dei tamen instinctu, eum scriptum, contendit ANDREAS MASIv , stra .rt. commentari m Ios. In eo cum auctoribus hactenus laudatis conueniunt Τ ΟMAs Hon BEIIus, & DKNEDICTvs DE sPINOZA , eum longe post Iosuae aetatem scriptum,
idque ex formula subinde in hocce libro occurrente: νsque in 'ra sentem diem, colligunt, ille in Leuiath. cap. XXXIII. hic an tr.rc .st. thologico -polis. cap. VIII. Verum, quod ad formulam utam atti-
873쪽
net, si ponamus, librum hunc a I Osua iam sene conscriptum, nihil obst ibit, quo minus eam adhibere potuerit. Ante Daui tu tem in opora scriptum, vel ex cap. XV. 0. G. constat, cum ibi de Hieros lyma dicatur: At Iebusaeos incolas merosolymae non potuerunt expetilere postera Iudae, incoluerunIque cum eis Hierosolum ebusaei ad huncis νsque Lem. A Davide namque Iebusaeos, arce Sionis expugnata, expulsos inde, notum est. Incerti auctoris & temporis hunc l=rum este, NATALIs quoque ALEXANDER existimat, idque euincere annutitur, in histor. eccles ret. test. aet. mundi IV. disperi. XVI. ρ.Fo. seqq. Sed ab ipso Iosua hunc librum conscriptum, non est, quod dubitemus. Primo enim tot nomina virorum & locorum, quae in libro hocce occurrunt, traditi ene, quam vocant, orati, conseruari nunquam Potuissent. Deinde, ipsarum tribuum intererat, conseruari tabulas scriptas, easque authenticas diuitionis terrae Cananaeae, quas hicce
liber exhibet, ne periculosae aliquando inter ipsas tribus, & in bella ciuilia erupturae, orirentur contentiones. Quod dum nunquam fastum, Ebraeos ex hocce ipso libro Iosuae, de diuisione facta certos redditos fuisse, merito inde colligitur. Recte haec obseruauit IOAN. CLTRIC s, in disperi. de scriptoribus bHorum historicori verre. testamenIi, commentario in hosce libros praemissa, g. H. Est etiam' admodum probabile, Ioseam, ut in aliis, ita & hac in re exemplum Mosis imitatum. Addunt nonnulli, quod cap. XXIV. versa Ldicatur, eum verba haec in tibro legis Dei scripsisse. At non de i tegro Iosuae libro, sed de oratione, quam Io Iua tum habuit, sederisque cum Deo renouatione, hoc intelligendum es e, iam antea obse uauimus- Λd rationes autem, quibus dissentientes euincere volunt , Ioseam libri huius auctorem non esse, solide iam & accurate reis spondit PETRus DANIEL HI ETIVS, demons t. euangel. prop. IV.pag. a G. seqq. Praecipuum inter eas momentum trahunt loca, in quibus memorantur, quae post mortere Iosuae contigarunt, ut
cap. XIX. Wrs. 7. & alia quaedam. Sed haec haud dubio ab alio quodam viris sa iusto, diuini usque inspirato, adiecta sunt: adeoque non obstant, quo minus liber uic Iosuam auctorem agnoscat.
874쪽
Cum hactenus res omnes Israelitis ex voto animique sententia fluxissent, post mortem Iosuae, & seniorum, qui Viderant, quae Deus per Ionam perpetrauerat, ipsimet ca- Iamitatum, quae deinceps eos exceperunt, parcendo subinde hominibus impiis &idololatris, immo amicitiam cum illis ineundo, quos ex mandato Nummis extirpare penitus debebant, auctores exti tere. Hinc enim factum, ut exemplo istorum abrepti subinde a vero Deo desciscerent, castigandi inde saepius, sed liberandi etiam, quoties admissiorum criminum serio eos poeni tebat. Eo etiam tempore, cum post mortem Iositae ac seniorum anarchia in populo Israelitico esset, Micha quidam Epitres mita sacerdotium & simulacra domi suae constituendo,turpissimae idololatriae occasionem praebuit; quemadmodum & obGibeenses,qui Levitae cuiusdam pellicem constuprauerant, bellum ciuile longe atrocissu. mum inter BeniaminitaS, reliquosque Israelitas ortum, tamdemque, cum illi magnam cladem accepissent, consopitum est. ο Ut historiae atque thronologiae ordo sibi constet, obse
uandum, quae in libro Luaecum cap. I. narrauitie, non ita capienda esse, ae si post mortem Ioseae contigerint. Cum enim auctori huius libri constitutum sit, causam calamitatum, quae subinde Israelitas exceperunt, & quorum scribere historiam illi animus erat, aperire, scilicet, quod reliquos Cananaeos non expulerant, ut facere Ac potuissent,&debuissent, nonnulla, quae iam vivente adhuc Ios contigerunt, quorum etiam quaedam in libro Iosua iam commem rata sunt, speciatim quo pacto tribus quaedam terrarum tractus sibi assignatos Oeeupauerint, praemittere, e re sua esse duxit. Idque vel
inde patet, quod tribum Iudae cepisse Hierosolymam, de Calebum suam fortan occupasse, diserte in libro Iosuae dicatur. Quod, qui
875쪽
ibi per σψηxνιν commemorari autumant, aut ab aliena manu addi. tum, magnis sine omni necessitate se inuolliunt dissicultatibus.& de auctore ac auctoritate istius libri aliis dubitandi occasiti nem praebent. Neque enim, quod supra concessimus, nonnulla ab alio viro sancto in hqcce libro addita,vltra, quam par est, extendendum. Cum vero & r liqua.quae ab initio capitis huius primi usque ad p.aI. commemorantur, arctusimo vinculo inter se cohaereant, non st. vi aliter censeamus, quam haec omnia ante Iosuae mortem contigisse. Id quod & de iis,quae versosqq. de tribu Iosephi narrantur,censendum ; quorum alia ratio, quam eorum, quae de tribu Iudah, Schimeone & Beniamine narrata
sunt, esse nequit. Neque obstat initium libri huius capitisque, quo indieari videtur, post Iosuae mortem ista contigisse. Verba enime braea ita reddi possunt: Et factum ess pos mortem Iosuae; interrogauerant suiuente adhuc Iosua filii Israel Dominum; ut sic reliqua,
quae t quuntur, in plusquam persecto itidem reddantur. Ita sEvAsarisCHMIDIus , in commem. ad h. l. ubi hane sententiam pluribus comprobat ; quod & aliis adhuc in medium allatis rationibus facit IoAN. CLERICus , ad h. l. qui verba ebraea ita reddit: Post mortem Issuae respirauit Cananaeus. Eo vivente citati fuerant Israelitae Iebo-uam. Res eodem redit : sed SEEAsT. SCHMIDII translatio minus coacta est. Nimirum hic rerum ordo esse videtur. Cum I sua duodecim tribubus Israelis terram Canaan diuisisset, nihil aliud supererat, quam ut singulae tribus tractus sibi assignatos, eiectis ex iis Cananaeis, qui adhuc eos possdebant, occuparent. Orta quae-llione, quaenam tribus initium ad eliciendos Cananaeos, qui istos
triatiis adhuc tenebant, facere deberet, Deus haud dubio per urim& thummim respondebat, tribui Iudae hoc a se datum. Non itaque de belli duce, sed de tribu, quae initium operis facere debebat, quaestio erat. In ipsa tribu Iudae phylarchus, haud dubio belli quoque dux fuit; eumque Calebum fuisse, multis verosimile videtur. Othonielem. quod alii putant, non fuisse, inde colligitur, quod ille
Calebo brabeuta & adhortatore, Κiriath. Sepher expugnauit. Grauit simas Deo fuisse rationes, ut tribum Iudae prae ceteris eligeret. simulque ad honorem ae dignitatem huius tribus hoc pertinuisse, quae & ceteroquin virorum numero ae multitudine insigiris erat,
876쪽
SECT. II. Α IosVA AD SAMUELEM. non est, quod dubitemus. cons. CHRIsT. SCROTANus, biblioph. biflorisacr. Pet. testam. tom. LI. 8ag. U. Assimilis itaque in belli societatem Simeonitis, Iudaei Cananaeos, seu tribum vel gentem certam Cananaeorum , atque Pherigaeos, commisso ad Bege hum urbem praelio , vincunt, caesis hostium decem millibus, eorumque duce Adonibere ko, qui fuga sibi consulere voluerat, capto. Singulare fuit,
quo eum adfecerunt, poenae genus. Pollices namque manuum dc pedum eius amputarunt, ne aut arma tractare aut fugere posset. Perperam LXX interpretes vocem I P per de κραι extremitates reddunt, etsi FLAv. IosFPHus quoque habeat ακρα, χροα Θεις, quod Iatinus interpres reddidit: manibus ac pedibus truncatus. Haud
dubio resciverant Iudaei, eadem poena illum septuaginta regulos a se deuictos adfecisse, quos insuper inusitatae crudelitatis exemplo, sub mensa canum instar ciborum reliquias colligere voluit; unde sic iure talionis, cuncta ita dispensante Deo, hoc sibi contingere, ipsemet agnouit. Cum autem Lxx reges, seu regulos potius, vel urbium Praesectos c non LxxΠ, ut perperam IosEPHus habet vicisse dicatur, necesse est. vi bella cum illis gesserit, quod eo tempore factum vide. tur, quo Israelitae in deserto commorati sunt. Unde simul discimus, intellinis bellis seipsos prius lacerasse Cananaeos, quam ab I raelitis aut exscinderentur, aut sebiugarentur. In testinae discordiae imminentis interitus haud raro praesagium praebent. Victo Ado--nibeZeho ad Hiero lymam itum, quam excepta arce, a Davide d
i mum expugnanda, captam, igni conse mendam, ineolis trucidatis, tradiderunt. Cum vero, uti dictum, arcem eo tempore expugnare
non possent, in quam haud dubio plerique incolarum se receperant, pactione cum Iebusaeis facta, in agris vicinis promiscue eum illis habitarunt, cum Iudaei tranquillam eorum possessionem, quam diu Iehusaei arcem Sion tenebant, sibi promittere non possent. cons Iosse. 6. Quo minus enim de ipsa urbe Hierolblyma, quae tam cito etiam haud dubio restaurata non est, intelligamus, quod ibi
dicitur, multa obstant, exposita a SE ERIT. SCHMIDIO, in commentar. ynhbr. Dd. quae s. XVII. ad cap. I. pag. 73. Ceterum quod Io . XV. σου. de Iudae potieris dicitur, eos expellere lebusaeos non potuisse, sed permittere coactos, ut nater se habitarent, id AHI. Persa A. de
877쪽
Beniaminitis asseritur. Nec ulla hac in re pugna, cum Hierosolymam in confinio Iudae dc Beniaminis sitam fuisse, constet, ita, ut austratis eius ager ad Iudam, borealis cum urbe, ad Beniamin spectaret: quemadmodum dc deinceps viriq.ie & Iudae dc Beniaminis posterivrbem incoluerunt. Hinc utrisque & Iudaeis Sc Beniam initis recte, quod de Iebusaeis dicitur, tribuitur. Capta dc deleta Hierosolyma, Chebron & Debira, quae antea Κiriath-Sepher dicebatur , expugna tae. Factum hoc itidem Iωsua adhuc vivente, qui dc cap. XV. hoe commemorauit. unde dc supra iam hae de re dictum. Nec obstat. quod tribui Iudae hie urbium litarum expugnatio .adscribatur, quae Ios sic. cit. Calebo tribuitur. Calebum enim, ceu principem tribus Iudae, expeditionum etiam ab ea tribu susceptarum haud dubio d eem fuiste, itidem antea iam obseruauimus. Eo magis autem hic commemorari debebat, quod dc in libro Iosuae factum, quod urbes istae posteris eius cesserint. Expulsionem autem istam Anahaeorum ex Chebrone, Debita & Hanabo, quae Ios XL M. commemoratur, ab ipso Iosiua faciam, diuersam ab Lacee urbium istarum expugnatione esse, existimo, etsi me non sugiat, esse, qui secus sentiunt. Enimvero fieri potuit, ut istae urbes ab Anahaeis recuperarentur, a Cale iterum inde eliciendis, ut iam antea ad g. m. docuimus. Quae de
filiis Kenitae, affinis Mosis vocem Tri enim hic per a nem potius.
quam socerum vertendam censemus ως ἐν πιιρο scriptor sacer memorat, quod ex urbe Palmarum. hoc est, ut vulgo putant, Ieriathunte, ubi ad tempus consedisse videntur, ascenderant, seque in deis sertum Iudae, quod est ad meridiem Haradi, receperint, ibique rerum suarum sedes fixerint, praetermittimus. Erit enim deinceps hac de re aliquid dicendi occasio. Iudae posteris cum hactenus in oecu. panda portione sua auxilia tulissent Simeonitae,hi rursus Iudaeorum ariamis seu ulti,Tlephatam urbem,quam nonnulli eandem cum Harado esse putant, victis & caesiis Cananaeis, qui eam tenebant, in suam potestatem redactam,atque internecioni deuotam,deleverunt. Quo factum, ut urbi isti nomen Chorma inderetur. Factum id haud dubio, quod urbs ista pacem oblatam respueret dc se pertinaciter opponeret. Quae enim
NICOL. SERARIVS , ad h. l. aliique comminiscuntur, locum non inusmunt. Dicuntur etiam GaZam, Ashalonem dc Lisonem expugnasse.
878쪽
Quas tamen deuastatas procul dubio statim deseriterunt, a pristinis dominis iterum restaurandas- Philistaeos enim deinceps has urbes tenuisse, ex hoc ipso libro iudicum notum est. Quae a domo Iosephi, h. e. tribu Ephraim, & dimidia Manastis, gesta sint, & quo pacto Bethelem strategemate occuparint, constat ex Pers. aa. seqq. Atque ista quidem eum satis bene procederent, primo quidem Iudaeidc Beniaminitae Iebusaeos, hinc Manasstae, Ephraimitae, Zabulonitae,& reliqui, alios ex Cananaeis debellatos tolerarunt, eosque secum habitare permiserunt. Et hinc malorum istorum, quae in libro ludio cum narrantur, initium & prima origo. Ad id equidem tempus j quo Iosea in vivis suit, & quo tribus istae, de quibus antea diximus, terrarum tractus sorte sibi assignatos occuparunt, & quam diu si
niores, qui miracula a Deo tempore Iosuae edita viderant, vixerunt j in vero numinis cultu Israelitae perseiserarunt. Iis autem mortuis, in aeuum erupit Omne nefas. vid. Ad. II. I. r. Tum vero factum
est, ut Israelitae in loco, qui deinceps Bochim dictus, congregarentur. Quando & quam ob causam congregatio ista facta sit, viri
eruditi inter se non conueniunt. AVGVSΤὲN s, viventene an
mortuo Iosua haec omnia facta sint, dubitat: posterius tamen pro babilius iudicat, quaes. XII. in Ebr. Iudis. Alii, vivente adhuc IO-
sita hoc contigisse, contendunt, ut SAMANUS, TORNIELLVS V ALPHONsvs TosHos , quibus & IOANNEs CLERICus suffragatur, as d. cap. II. a. At, cum documentis certis euincr nequeat, immo
me probabile sit, Israelitas vivente adhuc Iosea Cananaeis sedes inister se concedendo peccasse, adeoque eos tolerasse, quos eiicere deis. Missent, quod angelus Domini hie illis exprobrat, praeferenda vid tur illorum sententia, qui, mortuo iam Iosea hoe euenisse, exist μmant. Nec pro Delo vero simile, Ioseam hoe permissurum fuisse ad minimum credibile, quod ipsemet aeriter Israelitas reprehensurus, adeoque id ipsum praestiturus fuisset, quod hic angelus Domini praeituit. Mirum etiam, nullam Iosiae hic fieri mentionem, si adis huc in vivis suisset. cons. IAC. BONFRERIus , ad h. I. Causa conis gregationis istius incerta est. R. DAVID xIMCHI, ad h. l. dubitat, ipsene angelus Domini, quem prophetam aliquem fuisse statuit, Israelitas ibi conuocauem, an aliam ob causim fuςIiat congregati. SEBΑελ
879쪽
sCHMioivs Histiniat, hoc contigisse, cum ob bellum a Kuschanis Risichataim sibi inserendum congregati essent , ut deliberarent, quo pacto hosti obviam eundum esset, in commem. ad h. l. qu. III. p. III. Sed cum res omnis ad meras coniecturas redeat, satius fuerit, profiteri, ignotum nobis esse, quam ob causam congregati fuerint. Dum autem congregati erant, angelus Iehouae Gilgale ad locum, ia quo erant, & qui deinceps Bochim dictus, ascendit. Per angelum Iehouae non prophetam, aut angelum creatum, sed increatum, seu filium Dei, intelligendum esse, deinceps euincemus. Ad vocem Mehim quod attinet, licet ceteroquin flentes significet, hic tamen ceu nometa proprium, quod ab euentu deinceps memorato locus hie sortitus est, usurpatur, & ita quoque a clialdaeo paraphraste, aliisque, recte accipitur. LXX interpretes autem perperam per κλαυθμωνα, & Vulgatus per flentes reddiderunt. Vbi situs fuerit, non const , nisi quod ex hac ipsa narratione facile colligatur, non procul Gilgale eum fit m. PLAU. IosEPHus auctor est, fuisse locum hunc prope Hierosolymam, in quo David rex delituerit. II. Srm. V. 23. Verum deisceptus fuit assinitate vocabulorum & 'NDI, quorum illud, flentes, hoc moros significat, qua in re praeeuntes tamen sibi habuit xxx interpretes. Et hi ipsi Lxx interpretes sine omni ratione addunt: s et Βοωθὴλ και eta τὸν Oncον Iσροηλ, quemadmodum & deinceps post verbum dixit, non tantum προς- sed &- , λεγει ο κυρον, addita leguntur. Quae ut in textu ebraeo non extant, ita fieri potuit, ut ab alio quodam versioni Lxx interis
pretum insererentur. Angelus autem DOinini, cum commemoras
let, quo pacto ipsemet Ebraeos ex Λegypto eductos, in terram patribus eorum promissam intromisisset, quod profecto Elius Dei esse , res ipsa docet) addit, quae ab iis, ut sedus cum iis initum ratum firmumque esset, fieri voluerit; ne stilicet cum gentibus Cananaeis sedus pangerent, sed loca potiuς sacris eorum destinata destruerent
soloque aequarent: ista vero sederis lege cum Israelitae non stetisissent, se Cananaeos e conspectu illorum non eiecturum, quemadmodum antea promisisset, indeque eos Israelitis in retia, oe eorum Deos laques instar fore. Deus equidem iam antea testatur, quam peccato
880쪽
isto se obstrinxerant Ebraei, se gentes Cananaeas non omnes simul &Vnaca vice eiecturum , Exod. XXIII. ast .so. & Dem. VII. aa. Unde videtur sequi, ritinus recte gentium istarum tolerantiam Israelitis exprobrari, quam ipse Deus voluerit, aut poenae loco haberi posse, quod gentes istas eiecturiti non esset, cum, id iam antea se non facturum. indicasset. Nec iuuat excipere, in locis citatis id sibi velle Deum, quod non unica vice, seu tam cito, gentes eas eiecturus esset, hic autem, quod plane eas eiecturus non esset. Sequenti enim tempore multas ex hisce gentibus debellatas, deuictasque & eiectas esse, constar. Unde, ut cuncta sibi constent, rectius dicitur, Exod. XXIII. ast .so. dc Deut. VII. aa. sermonem esse, non de gentibus inter ipsos Israelitas habitantibus, de quibus hic angelus Domini loquitur, 1 edde iis, quae finitimos circumquaque tractus tenebant, quas non unica vice, sed staccessu temporis, ob rationem a Deo ipse allatam , se expulsiarum pollicitus est. Vocem quam per retia nonnulli vertunt, alii per Amulos laterum reddunt: certe latera ea significari, con
stat; ut adeo intelligantur ilinae , stimuli, flagella, quibus latera non
tantum cum dolore punguntur, vel 11. ige llantur, sed homines ac animalia , ad labores supra vires suscipiendos incitantur. Quae in gentem Cananaeam, & ea, quae Israelitae ab illa passi sunt, prorius quadrant. Significat autem angelus t omini, quid futurum sit, non autem, quid ipse facturus sit: cumque insuper Israelitae ipsimet, legem diuinam migrando, in culpa sint, ut ita nium statum res illorum deductae sint. nihil in hisce, quod cum ius ilia diuina pugnet, deprehenditur. Aciseedit, quod cauere sibi lsraelitae debuerint. & potuerint, ne idolorum cultu secundum mores Cananaeorum abriperentur. Ista angeli toncio eflectu non caruit: eum & fletu ingenti, unde loco nomen
Boebim haesit, & sacrificiorum oblatione, poenitentiam suam Israeli. rae testati sint. Eamque veram & minime fictam fuisse, non est. quod dubitemus: et si mox siumina animi leuitate & in conflantia ad pristinos redierint mores. Ceterum, quod vers. 6. dicitur, deinde Iosia populum dimisit, nostrae sententiae, qua, mortuo Iosea hoc contigisse, asseruimus, non repugnat. Senius enim verborum huc
redit: postquam Iosua populum in possessiones tuas dimiserat, ipse
vivente omnes in vero Numinis cultu perseuerasse; eo vero moriuo,
mortuis etiam senioribus, qui miracula a Deo edita. viderant, tum