장음표시 사용
61쪽
coelestis spiritibus omnia peruadens, de quo est illud Poetae:
Spiritus intus alit,totamque infli per artus Guens agitat molem, magno si corpore misere.
Concludit itaque Rondeletius omne piscium genus respira- ς, Nam belluae,inquit,marinae, & quaecumque pulmones, habent, aerem una cum aqua hauriunt, eadem autem fist a eiiciunt, qua etiam spiritum ducunt,ueluti nos naribus, sicque respirant balenae, delphini, Physeteres. Alia pulmonibus, sine hvula, ut testudines marinae,pal astres,& fluviatiles; similiti rque Vituli marini, quibus patentes sunt nares , larinx angustissima; quo sit, ut naribus anuam haustam reddant, aerem retineant. Reliqui pisces quibus branchiae vel apertae, vel opertae sunt iidem trahunt, & aquam simul haustam emittunt. Ostrea , tenuiuima contecta cute per cutis exiguos meatus videntur respirarC. Et denique omnia aquatilia pio caloris ventilandi ,& spirituum reficiendorum magnitudine, vel exiguitate alio atque alio
0 d est tamen propter superiora argumenta recedendum ab Atastotelis doctrina, quam communis pnitossephantium schola tuetur. Quare ad primum eorum, quae ex Plinio attulimus, respondendum est, nec pulmones, nec aliquid vice pulmonum Omnibus piscibus inesse; cum id non omnes exigant, sicuti nec Omnes respirationem desiderant. Ad secundum sacili lis terrae visceribus quam sub aquis acrem seruari. Etenim intra terram multae fiunt scatebrae , & meatus qui, ne vacuum detur, ab aere Occupantur. In aquis verti confestim aer subvolat constipante te vltro fluido elemento. Ad tertium , cum aqua calore Solis incalescit silere interdum pisces ore & branchiis aquam frequentius haurite & reddere , ut masis restigerentur, sicque anhelationem imitari: similiter dum serenum tempus est,nonnunquam ore patulo hiare quasi oscitantes vel propter affectum laetitiae, vel alia ob causas, non tamen ver) anhelare , vel oscitare, cum hoc sine interuentu aeris non fiat. Ad quartum , somnum ex se rei piratione non indigere. Nos enim haud propterea inter dormiendum respiramus, quia somnum capimus, sed quia caloris refrigeratione perpetuo indigemus. Ad quintum , non excitari bullas emisso ac re per expirationem quorumvis piscium, sed ranarum , testudinum , aut aliorum, quibus resipiratio conuenit, qui spiritum cauitate pulmonum ali eruatum , aliquando sub aquis laxant, de ad extimum aquae superficiem remittunt. Ad extum, neque audit um,neque olfactum aquatilium ad iactiones tuas obeundas aerem flagitare, clim ad eorum siensi teria peranterfui ana aquam soni ,& odores, atque horum species trans nulti queant.
A D primum Ron deletij dicendum, nihil aliud velle Arist
telem eo loco, qua mare non esse purum, & syncerum elementu
62쪽
sed concretum permixtione qualitatum aeris, terraeque: habet nim mare non parum ex aereo calore, & terrea crassitudine. Ad secundum, A quatilia, ut deterioris naturaetant, quina terrest ita, ita minorem requirere spirituum copiam, proindoque sat illic esse eos spiritus, quos nativus calor, e sanguine conficit, nutritq;. Ad tertium, in vase angustiore undique obturato minus diu viue- 3.
re inclusos pisces, qnim si vasis orificium pateat,quia sne appulsi aeris incalescit in eo aqua, nec iam ad refrigerationis bencsicium praestandum idonea est,uti Aristoteles hoc in lib. cap. 6.docuit. Ad ultimum , te spirationem absque aere dari non posse: at Ad . nec calorem aethereum, nec ullum alium influxum e coelo dilapsum , acrem esse. Nec poetam nomine spiritus aerem intellexisse, sed vel animam mundanam ex dogmate Platonico , vel ipsum diuinum numen , quod per totam rerum uniuersitatem commeat, ut alibi exposuimus.
pacto inter se conueniant, ct dfiideant cordis arteriarumque motus, o restiratio. C A P V T V I.
OMrARE uus nunc cordis, & arteriarum mo- Metus tardis. tum tum inter se , tum cum respirandi actione. A duertendum in primis cor perenni agitatione concitari , nunc sese dilatando , quod vel sensu ipso conspicuum est: nunc contrahendo. Porro autem dum cor dilatatur, sanguinem evena caua in dextrum ventriculum
euocat ,& recentem aerem bibit e pulmonibus , quem per leves arterias in laeuum sinum corripit. At dum contrahitur cundem aerem iam calfictum foras pellit, simulq; suliginosa cxcrementa, quorum congestio calorem Custocare possit, excernit, emittitq; partim per arteriam venosam in pulmones, partim peream venam , quam aortam dicunt. An τε ni AE vero similem motum subeunt. Modo namque arte- eleuantur, modo deprimuntur. Cum elevantur, per externa qui- - .dem orificia, alliciunt ad se ambientem acrem : per interna ad cor pertingentia, spiritus, & sanguinem trahunt, unaq; aliquam suluinum cordis portionem paulo post abigendam excipiunt. Item etiam per laterales poros, & spiracula venalem sanguinem venis sibi cohaerentibus ad arterialis nutrimentiam prolcctant. Rursus eaedem arteriae, cum deprimuntur,& in se ipsas reciduiar, sumidam superfluitatem , & torii di vaporis tacem paulo ante
contractam, excutiunt per meatus , quibus in V niuei Lam cutem,
ventriculum, intestina, & in venas sese aperiunt, itemque in laxitatem ipsis arteriis circumsusam quam eius rei gratia natura molita est. MIRI
63쪽
Mina sic E autem inter se conueniunt arteriarum , & cordis pulsatio. Primum, quod viraque iit a facultate vitali, hoc esta virtute quada motrice, quae in corde,quod vitae fons est, ortum habet. Hanc vim sunt qui putent non esse aliud quina calorem languinis in corde ebullientis. Sed non recte philosophantur. Calor enim principium cst alterandi, non loco mouendi, saltemper se, & ex proprio ingenio, cstq; commune instrumentum te-bus viventibus ad corporum functiones obeundas illa autem xismo: uiti ciens naturalis cuc dam facultas est e secundo qualitatum genere ad id munus peculiariter administrandum delegata. Mi cant autem iugi motu arteriae non ob id tantum , quod tuniciscordi adlicientibus constent: alioqui oporteret etiam venas omnes, quae inter medio venae cauae cordi copulantur,una concitari; ised quia ita cum corde uniuntur, ut ingenitam ad talem motum potestatem habeant a corde tamen dependentem. SECUNDO conueniunt, quia eundem spectant finem, videlicet tutelam natiui caloris modo paulo ante explicato. Quod si quis roget num etiam per arteriarum distentionem cor refrigeretur. Respondemus refrigerari, ctan necessatio ab arteriis quae hiantia in corde oscula habent, aliqua aeris portio ad ipsum cor euadat. Nec obstat quod aes arteriatum fistulis interceptus non nisi commercio arterialis sanguinis,atque adeo tepefactus ad cor perueniat: non enim usque adeo incalescit, ut ad refrigerandum. aliqua ex parte non valeat. TvRTi b, consentiunt quatenus eodem tenore,&concenta sbite spondent: cum enim sese cor explicat explicantur arteriae:
dum se contrahit, subsidunt : id quod facile deprchedet ut Galen. lib. 3. de praesagiis pulsuum cap. a. ait, qui altera manu cordis pulsationem , altera motum arteriarum explorauerit. Ideoque arteriarum agitatio ipsum cordis motum , temperamentum & abundantiam, aut inopiam natiui caloris, in quo vita consistit , singulati naturae artificio testatur. Vnde illud Plini j lib. 1 i. Natu. hiito. cap. 37. Arteriarum pulsus in cacumine maxime mcbrorum euidens index fere morborum , in modulos certos , legesque metricas per aetates stabilis, aut citatus obseruatione crebri aut langu di ictus gubernacula vitae temperat. SED comparemus etiam pulsationem cordis & arteriarum cum respiratione. Primum, est inter eas conuenientia, quia ambae
institutae sunt , natura custodiendi, ac temperandi caloris gratia. Quod maior philosophorum , & medicorum pars teste Galeno lib. de Usu pulsuum cap. unico inde probat, quia utraque iisdem ex causis similes mutationum differentias sortitur. Nam qui co poris exercitatione, aliave causa incalescunt : ij non modo crebrius , c frequentius respirant: sed pulsus etiam pari modo mutatos exhibent. Praeterea in iis, qui alsent, scuti respiratio tardior, ac minor deprehenditur , ita& pulsus.
64쪽
sANE quidem euariantur hi motus secundum aetatum discrimina Nam puero recens in lucem edito pulsus frequentior est, scuti seni rarior.Qui autem in media Cate sunt,iis pulsus ad proportionem respondet, prout ad pueritiam , vel senectutem magis accesserint. Praeter haec vehementes animi aflectus , ciborum genus, anni tempora, coeli, soli b coinstitutio, de uno verbo omnis ad frigus, dc calorem mutatio pulsum respiration Anqtie aliter afficere consueuerunt. Secundo consentiunt in eo praedicti motus, quod ut quies illa, quae arteriarum contractioni succedit, maior est , quam ea, quae dilatationem sequitur , sic quae inspirationem antecedit, maior existit, quam illa, quae superuenit, ut loco ante citato Galenus docet. Dis p E RVNT autem iidem motus inter se, primum , quia, quod ex respiratione viri cordi praestatur, id ex pulsu toti ccirpori impenditur,videlicet restigeratio, de natiui caloris custodia,tuli-giuuinq; depulsio Secundo, quia minus necessarius est cordi, dccuilibet alteri membro arteriarum pulsus, quam cordi respiratio: poterunt enim brachiorum arteriae diu religatae esse dc absq; pulsu citra noxam non tamen cor suae pulmonum afflatu: videlicet ut caeterae partes animantium minori indigent calore , ita minus eis nocet intermisso actionis ad tuendum calore destinatae.Terrio , quia pulsus praecipue obseruit ad deserendum spiritum , de calorem : respiratio verbad caloris resciperationem, Sc ad torridum, noxiumq; vaporem e cordis ventriculis excludendu Quar. to , 'uia milio frequentior est pulsus, quam respiratio, cuius rei causa est, quod tanta in pulmonem aeris copia simul insertur, ut unus inspirandi actus multis cordis attractionibus sussciat. Nec sine iam copioso aeris in pulmonem influxu possem animantes vocem edere,quandoquidem vox suspensionem expirationis de- . postis, quae suspenso absque multi aeris intus collecti beneficio' non datur. Quinto, quia pulsus, actio omnino naturalis est, nulloq. pacto arbitratui subdita, respiratio autem aliquo modo voluntaria censetur, ad modum superius explicatum.
dolutio publematum ad ea, pse proximis disceptation bus conclusa sum pertinentium. C A P v T V II.
Roxi MuM est ut iis, quae de re praesenti sese offerunt,
problematis occurramus. Primum sit. amobrem mo Motus eorratus cord scoelestium sphaerarum conuersoni assimilis ccuer- perhibetur ZResponso. Qui aut, motu coelesti communes sublu. s narium corporum actiones pedent, ita a motu cordis reliquorum membrotum functiones proxime, aut remoto ortum habent, vel ea saltem ratione, quod absque natiui caloris ope neutiquam administratur. Est de alia conuenietia, quod ut coeli motus perennis Con. Comm. in parua Nat. I
65쪽
est,ita & cordis pulsatio,nis,quod ille continuitatem seruat, haec quietis morulas , de quibus supra diximus, interponit. LegeD .a homam opusculo 31.qui de motu cordis inscribitur. - ESTNE motus cordis unus, simplexq; an copositus R. Fieri nequit ut unus sit , qui e duobus inter se pugnantibus , videlicet pulsu, & tractu, seu systole, de diastole, id est, dilatatione & contractione constat , atque interiectam quietem habet. Nec obstat quod natura, quae ad unu definita est , minime videatur poste ad diu C sos motus inclinare. Hi enim motus ita sunt diuersi , ut una circuitioncm, id est, motum corporis ab eode ad idem punctum in orbem redeuntis imitentur. Similiter pronuntiandum de arteriarum pulsu, & de respiratione,videlicet quemlibet horum motuum non unum e Ilia. Vnde Galenus . de differentiis pulsuu,minrcryciam,inquit, Zeno quedam motum ait ese pulsum, nonsimplicem , neque unist e,curn ex contrari s motibus con te ut motus res ιrationis. Cor ex pium 3 QV A N A M vi exempto corde ab animali uterque sinus co
dis aliquandiu pulsit 3 R. Propter seruorem sanguinis, & spirituum : nec enim hi ut primum ab anima destituuntur, consestim
restinguuntur , aut refrigerantur.
S i diaphragma,& pulmones postquam eleuati fuere, suopte pondere ad eundem statum regredi, & concidere possunt, quia corpora sunt grauitate praedita,cur exspiratio, quae fit collabentibus in se pulmonibus, virtuti animae mouentis attribuenda erit 3 R. Cum ipsa quoq; expiratio arbitratu nostro nunc in Hori, nunc minori vi fiat; si qpidem maiori conatu aerem emant qui clamat, . quam qui submissa loquuntur voce; haud dubie concedendum erit ipsam quoque talium membrorum depressionem a motrice animae facultate di aphragmati , & pulmonibus insidente oriri. Quare Galenus in libello de respirationis causis duplices tradit
musculos, alios respirationi, alios inspirationi obeundae a natura datos. Motus autem , qui , sola membrorum grauitate manat, musculos non curat , ut luce clarius est. 1 C V R saltem cordis,& arteriarum contractio , quae omnino naturalis est, non erit ab insita grauitate 3 R. Etiam motus,quo arteriae de cor deprimuntur , operatio est maxime vitalis, valdeque necessaria ad titendana vitam,ut ex dictis constat, ac proinde oriri
debuit ab anima; eui incumbit viventium saluti, & incolumitaticovsulere. Non proficisci vero a grauitate vel illud argumento est, quod cum multae subsunt suligines , quae depressionis motum retardare deberent, tunc cor, de arteriae maiori impetu sese contrahunt , videlicet procurante id anima interuentu motricis virtutis ad excernendam fumeam materiam, quae calorem sui Cordi Cror- cat. Procurante inquam,non ex notitia, qua praesentem agnoscat necessitatem, ut quidam aetatis nostrae Philos phus in commetariis ad cap. 36. artis medicae tradidit nec enim cordis, & arteria
rum motus cognitione dirigitur sed ex naturali inclinatione, &
terrarum motus non duri itur co mis
66쪽
quasi instinctu ab ipso au tore naturae ingenito, quo potentiae etiavegetatrice,actiones mere naturales, prout rei necessitas,aut op portunitas exposcit, attemperare consueuerat.
6 V T E R c duobus motibus antecedit in respiratione,& pulsit, distensio ne,an contractio 3 R. Non consentiunt hac in re Philo- PHν trai sophi. Videtur tamen probabilior eo tum sententia, qui distensionem priorem faciunt. Nec enim cor, vel arteriae formai tur cum aere, quem illico excludant antequam recentem introrsus aduocent. Certe inspirationem expirationi praeire conceptis verbis docet Aristoteles noctialib.c. 2. probatque ex eo, quia cum M. ἡ-ii morientia postremo expirent , oportet inspirationem vicem su- si his. bire principi j id est,uitam ab inspiratione inchoati: est enim csn. ram. sentaneum, ut eius beneficio animantes vitam auspicentur, cuius
7 Quin cause est, cur homines quidam diutius,quam alij, spiritum in aqua contineant Z R. Quia ampliores habent pulmones magi sque fistulosses, quoiu proinde cauitate plus aeris excipiunt ad refrigerandum cor. 8 Qv A M o n R E M hausto uberiori alimento renustior est in somnis, cordis & arteriarii dilatio quam contractio, depressioue R. Quia tunc introrsum se conserente natiuo calore, eoque circa ventriculum & alia viscera, ubi cibi excoquutur collecto , necessum est multam gigni fuliginem , quae maiorem exinanitionem poscit: contractio autem ad id poti uim uin obseruit: siquide dum venae , & cor in se concidunt interceptum aerem vita cum recrementis explodunt. Itaque ubi plura suppetunt excremeta, ibi maior,vehementiorque ad ea excutienda depressio datur. 9 C v re pueri, quina puberes plus,&crebrius resipirant ZR.Tum quia plus in se cohibent innati calidi, semper autem caloris magnitudinem sequitur respiratus stequentia , tum quia eorum spiritus ampliorem aerem aesiderat, eo quod dum gignitur,multum effert excremeti suliginosi,ob alimeti copiam, quam excoquunt: senibus autem,clim frigidiores sint,consequens est , ut minor,&rarior,quam caeteris contingat respiratio. inae etiam communis causa est,cur in balneis, thypocaustis,& calidis regionibus maior, densiorque sit respiratio : in frigidis verδ locis secus res habeat. Lege Aristotelem in lib de Vita & morte cap. I. io C v n . cibo paruin , hoc est minori aeris copia, frequentet tamen respiramusΤR. Quia tunc propter ventriculi dilatationem actio patet spiritui transitus per thoracem, sed respiratus paruitatem assiduitatis ope compensimus. D C v n qui se multo cibo in gurgitarunt pulsem maiorem, respirationem minorem edunt 3 R. Quia tunc aeris minus alliciunt ob causim palath ante adductam , & tamen aucto cordis calore,& viribus ex cibo,maior subsequitur & cordis,& arteria.
67쪽
liatio alatum earums temper amem a. linus. Hippocrat. Calis conti. neuter ea thumtilum.
TUTE ET SENECTUTE. Varia aetatum discrimina. C A P v T I.
I s C R ET Io aetatium, de quibus Aristoteles hoe in libro agit, assignari consueuit a Philosophis
ex inutatioue calidi & humidi, quibus animantium vita continetur. Quae tamen mutatio non
quaelibet, sed in signis esse debet. Igitur secundu
i hanc notionem tria aetatum discrimina constituuntur, pueritia, iuuentus, seu florida aetas & senectus. Ad pueritiam pertinet calidum & hiunidii assiues, ac copiosum. Ad iuuent ut ξm calidum de humidu apprime temperatum. Ad senectutem calidum , humidum iam diminutum , & in occasum vergens. I ta vi licet vita senum in calido, & humido, ut communis omnium animantium vivendi ratio , consistat, superiorum tamen aetatum comparatione senectus frigida de sicca iudicetur. vo A alii mantiu vita hoc ordine, graduque temperamenta decurrat non dissicile quiuis intelliget. Etenim cum sintus Escmine,& sanguine in quibus larga humoris, & caliditatis copia viget coalescant; fit inde consequens, ut eorum membra a prima vitae ingressione humido, calidoque abundent. Et quid cin quod ad humorem attinet, id etiam sensus iudicium commonstrat: infantis enim caro flaccida, humidaque tactu dignoscitur. De calore autem id palam docuit Galenus 8. de Placitis Platonis de Hippocratis in ante illum Hippocrates, liun i. Aphorismoru Aphorismo i . tum libro a. de Nahum .e. i a.dum hominem prima die calidi issimum statuit, quod nos etiam primo de ortu & interitu variis in id adductis rationibus comprobabimus. Quia vero calor continenter carpit humidum, & ipse agendo atteritur,& languescit, necessario cum ad extremam vitae partem deuentu in fuerit, corpus frigidum erit,exesaque ac dissipata humidi primigenii substantia. Vnde etiam patet, quod inter haec extrema situm est tempus, id humoris & siccitatis medio potiti: non quasi absolutam, Jc ad punctum exactam obtineat temperiem, sed maximam, quae aetatu decursu contigit, quatenus florida aetas nec ut senium in arcsicit, nec ut infantia humore nimio affuit. Divio v NTVR etiam hae tres aetates in alias minutiores. Nimiru prima aetas , quae anno sere quinto Se vigesimo terminatur, in lupantia in , pueritia, pubertatem,&adolescentiam cui paulo ante totius huiusce decursus appellationem dedimus. infantia ad ter
68쪽
ad tertium,quartiamve almum extenditur: hinc pueritia ad deci mum : hine pubertas ad decimum octauum , inde ad viges mum quinium adolescentia. AEtas media distribuitor in iuuentutem.&virilem aetatem. Iuventus , vigesimo quinto ad trige limum quintum,aul quadragesimum porrigitur. Inde virilis aetas ad annum quinquagesimum excurrit. Tertia aetas coninet primam, de ultima sene utem. Senectias prima quinquagesimo a d qui . tum & sexagesimum protenditur. Vltima, seu decrepitas cnectus vitam claudit.
Socou Atheniensem legissator teste Philone Alexandrino in lib. de Mundi opificio , Hippocrates Ic plerique alii septem
tantummodo aetates constituum : partiuntur enim primam aetatem in infantiam, pueritiam,& adolescentiam : attribuuntque i fantiae septem priores annos totidem pueritiae , reliquos usque ad vigesimum quintum adolescentiae. Inde reliquum vite tem pus eo aetatum oc annorum numero quem ante retulimus, d metiuntur. Est autem siue haec ,sue illa aetatum descriptio, ordinaria, & frequentior, non tamen usque ad ed certa , ut aliquando hominum vita pro innati temperamenti, & regionum aliarum- que causarum extrinsecus incidentium varietate non alios inter-
dum limites & discrimina sortiatur: praeterquam quod pleros
que ante senium , multos ante floridam aetatem , non paucos in ipso vitae limine, & ab ubere matrum aufert atra dies, de funere mergit acerbo.
t etatum consideratio secundum t sirologos, in-
V T A N T ver b Astrologi , ut videre est apud Proesuin lib. de Anima & daemone, singulis aetatibus praeesse unum planetam ob peculiarem influxum. Infantiae Lunam: pueritae Mercurium : adolescentia Venerem: iuuentuti Solem : virili aetati Martem: senili Iouem : decrepitae Saturnum. Huiusce domini j caulam,&rationem sic explicant. Luna , inquiunt primam illam infantiae tene. Icudinem blando quod im officio permulcet, Abenigno, uberique humore sciuet, Mercurius pueritiam ad tutiones , ne γmonem , & disciplinas amatu suo promouet. Venus adolesceritiam accendit. Sol iuuentuti vigorem addit, & ad altiora erigit. Mars virili aetati animosi talem aifert, & pugnandi studium excitat. Iupiter senectiati grauitatem & maturam benigrai latem 1adit. Saturnus decrepitae aetati fragilitatem , de mo: Olitatem. Aiunt etiam decrepitos senes,quia propior viritim , δ iudicii imbecillitatem propemodum ad infantiam tanquam a calce ad
69쪽
carcerem regrediuntur, iterum Lume dominio subiici. Verdiu Lib. quid in se veritatis contineant haec Astrologornm effata in libris de Coelo copiose disseruimus. ii
C cVM FERT v R etiam alia aetatum consideratio ex Pythagora qui vitam in pueritiam, iuuentutem, virilem aetatem, &senectim diuisit; & hanc quadripartitam varietatem cum qua tuor anni temporibus proportione quadam contulit. Aiens pueritiam Veri assimilem esse, in quo omnia virent,& humoris ubertate adolescunt. Iuventute, Eslati, propter animi robur, quo tunc corpora pollent,& quasi efflorescunt. Virilem aetatem Autumno,
quod tunc post varia superioris vitς pericula cuiuique in aeni j d tibus tanqua naturae fluctibus accedat tempestiuitas,& tua qua dam maturitas. Senectutem Hyemi gelidarac molestae,qualis esse
LEGE D. Damascenu lib. I. Parallelorum,& Philonem in librude in udi opificio,vbi ex Solone legislatore Athenie sum ea,quae singulis aetatibus attribuuntur per septenarios exponunt. .
Dissolutio problematum ad hominum aetatesspecZantium. CAPUT III .
Eset explicatio problematum, quς hominum aetates, de quibus paulo ante disseruimus, concernunt. Primum st. Cur infantes qui septimo mense in lucem veniunt, vivere possitiat; qu Octauo nequeunt: sed ut plurimum quod longa experientia compertum est, cosestim moriuntur R. Non parua de hac re inter philosophos, & medicos disceptatio est. Pnilo Iudaeus 20. lib. i. Allegotiarum & Aphroditatis lib. a. ploblematum qu st. 4. eius rei causam referunt ad mysteria, & occultam vim numeri septenatij, de quo inibi multa praedicant. Estque haec senten-m pocraι. tia admodum consentanea doctrinae Hippocratis in lib. de Se.ptimestri partu, ubi docet quemadmodum morbi dies , ita partu. menses criticos, seu iudicatorios habere, & ad prodeundum in lucem idoneos , ac fauorabiles, aut contra. Hos autem constat non quo stibet, sed definitos, ac certos esse , videlicet septimum& nouum, qui ordinarius.cst. Ait tamen Plinius lib. 7.cap. . r pertos sui ste in Italia octii ne stres partus vitales contra priscorum opinionem. Quos etiam in AEgypto aliquando inueniri scripserat Aristoteles lib. . de Historia animalium capite quarto. . Huius rei, quae medicorum propria est,uberiorem explicationem lege apud Vallesium libr. Σ. Controuersiariu Medicarum S philosopho. Leuinum lib. . de Occultis naturae miraculis, cap. 13. Vallerio iam lib. 3.Enarrationum Medicinalium , E narratione T.
Plutarchum lib. 1. de Placitis cap. i 8. Vide quoque s placet quiae
70쪽
bba. de Coelo,cap. 3. quaest. i. arva. scripsimu ,ubi ex Astrologorum disciplina aliter propositam quaestionem soluimus.
a C vix infantibus naturales actiones validae sunt, animales admodum infirmae: si quidem aut uenter nutriuntur , & qrescunt κgre senti ut,& nec moueri,nec stare fit mitςr valento . Quia sunctiones naturales administrantur calore natiuo , quo prima ae a circumfluit. Operationes vero animales egent i piritibus sens-Huis, qui in cerebro perficiuntur at infantes cerebrum habent admodum imbecillum , & ad id muneris ineptum. In homine enim capitis os posterius omnibus aliis ossibus concrescit, conformaturque, ut docet Galenus in lib. de Formatione saetus. Vn- sorum Ddeest, quod caluaria iuxta sinciput adeo insantibus tenera, & infirma est , ut in recens editis celebri motus non sol sim tactu , sed T Uvisu etiam deprehendatur. Accedit quod nimia humiditas , qua sensitum ossicinae primo aetatis ingre ita scatent, sensi trices facultates obtundit , nec eas suis muneribus perfecte defungi sinit.
3 CvR pueri maturius sapientes, aut vitales non sunt, aut quod probauit experientiaὶ cam ad maturam aetatem accellerint minus prudentes evadunt Vnde Plinius lib. 7.cap. s i. refert Catonem Censorium velut ex oraculo prodidisse senilem iuuen- Semiatam pra maturae mortis signum esse. Et apud senecam lib. Con- rQuersarum 2. controuersia prima, Cestius de ingenio Alfi ' g μ Flauij praedicat tam mature magnum ingenium nori esse vitale. Itaque iam illud prouerbii loco celebratur. Odi pueros praecori sapietura. R. Iccirco pueri primo aetatis ingressu rationis usum impeditum habent, quia multo, ut diximus, abundant humore, e quo excitata nebula internorum sensuum sunctiones , aut Omnino impedit, aut interturbat. Hinc qui praemature sapiunt, intempestiuam cerebri siccitatem indicant , quae fccitas cum proῖressu temporis excreuerit, aut ita organum dissoluit , ut mortem afferat : aut ita vitiat, ut ad peti luenda internorum sensuum munia, e quibus i melligentiae vis dependet inutile de ineptum sit. ψ POTVis sv Nτ ne primi humani generis parentes esu stu- Pς ο v. γ ctuum vitalis arboris , iuuentutis florem perpetu' retinere. t R. Scotus in a. dist. iv. quaestione prima credit vi Ialem arborem non habuisse vim conseruandi perpetuo iuuentutem, aut vitam: sed dumtaxat ad longissimum aliquod tempus, quia cum Omne agons p bysicum agendo repatiatur, ebit Raur, necessarid calor naturalis hominis agendo in cibum paulatim deῆeneraret, nec ad priorem statum in infinitum restitui pollet: cum finitae causae infinitus effectus ese nequeat. Oppositum , quod velisimilius est,allerit D. August. libbi 3 Ciuitate Dςj, cap. zo & 23 . aiens hominem nisi peccasset , esse ligni vitae &-.nccessitate moriendi liberandum , & in flore inuentutis perpetuo wnseruan- ,