장음표시 사용
141쪽
Ipsi reges crearunt, me non Autore,principe Ecerunt me inscio ex argeto suo aurosuo fecerunt simulacra ut exscindantur. DV poccata in specie accusat, nempe defectionem a domo Dauidis, regibus Iuda,& idololatriam inde
sequuta miri a Ieroboam publice institutam dcco- firmatam vi de . Reg. ia. Me inscio. Id est, me inuito, me non probante na id Deo ignorante seri non potuit, &i. Reg. H. v. s. Achias Tilonites eam regni distractionem praedixit. Ut exscinduntur. J Phrasis haec diligenter consideranda est, ubi particula aura, seu ut non tam finem & consiliuna, quam euentu denotat neq; enim eo consilio reges crearunt: idola fecerunt, visibi ea ratione calamitatem aliquam attraherent, sed magis quod hoc ipsis profuturum esse videretur. Quod vero ipsis utile videbatur, id noxiumri damnosum factum est, quod Deus ea ratione offenderetur. Quare non de consilio hominum, sed potius de facti eventu, ut diximus, haec phrasis accipie-da est: Vt in his etiam exemplis apparet. Psal. i.v. s. Tibi soli peccaui, ut iustus sis cum loqueris,&purus sis cum iudicas: pro, ideoque iustus es dum me repreliendis, pet ccati per Prophetas accusas. Psal. i3o. V. . Tecum est venia: misericordia, tecum est propitiatio, ut timearis id est, propterea homines te reuerebuntur, amabunt, colent.
Matth. 23. v. 3 . Persequimini Apostolos& Doctores ad vos missos, ut veniat super vos omnis sanguis iustus: id est, propterea Veniet super vos sanguis iustorum. Eiusmodi illudes e videtur ad Rom. i. v. ro Dei inuisibilis natura, excreaturis visibilib.'apparet, ut homines sint inexcusabiles pro ideoque homines seu Ethnici, qui idola
pro vero Deo colui, sunt inexcusabiles. Sic igitur&hoc loco est crearui reges Cysii nulacra Fecerret,ut exscindatur stupereat pro,
ideoque futurum est, ut exscindantur &tandem pereant.
142쪽
Reposiet te vitulus tuus, Samaria, exarsit uror meu in eos, quo P s novo crunt colere innocentiam. Conam in tu poena exili & vastationis, simul l amramat vitulos aureos, eorumque cultum non profuturum Samari aevi regno Israelitico, cum Deus in ira punire idololatriam ceperit. Estq; Apostrophe ad Samariam regni caput. Repellet te intuitu. Id est, propter vitulu&idololatriam in exilium ei cieris, nec te tum vituli defendere poterint. Verabum autem repcllet ex versu . repetitu est: q. d. Quia tu Deuoptimum repulisti, vicissim vitulus quem pro Deo coleste repellet, relinquet. Exur1:t. J Ex ira poena, irae magnitudine, poenimagnitudo intelligitur. Relatiuum eos, pro antecedente est, nempe I raesitas Ousque 'peccati accusatio pro negatione: q. d. v quam colent Innocentiam, seu innocentes erunt, nulla est ipsis spes emendationis tab Idolis praesertim ad verum Deum reuertantur Vt legi eius obtemperent. Estque hominis irati, ut iam castigare parantis inaesis, vi in Hebraeo Ellipsis.
Nam ex praeste etiam iii est, stilicet, itulus aber
fecit eum oneque Deus est'. nam in uEularentis-tur vitulus Samar a.
PErgit inpe seu dololatriae exaggeratione,&sia
m ut ratio exprimitur, cur a vitulo nihil auxili expediri possit. Qubd videlicet non sit Deus, id quod probatur duplici argumento. l. auctet efficientis,qubd videlicet vitulus Israelitarum an uentum et Labri figmentum sit.
II. Deinde adiuncti, quod rursus frangit comminui polsit:
143쪽
possit. adeoque frangendus comminuendus. Atque hic dum alterum hunc vitulum ab Israel e profectum ait, respicit ad primum vitulum in deserto ab Israele factum, , tere
ventum erunt, etiam turbinem metent, seges nulla erit ipsis, necgermen undefarina fiat, quaesiforte fret e contingeret,hostes eam devorabunt. IDololatriae peccatum in cenam similitudine ab agricultura sumpta depingitvi amplificat. insta uetum serunt. Affirmat Propheta Israelitas studio
suo dignam mercedem a Deo recepturos. Videtur autem prouerbium esse ab agri cultura sumptum, quod de re studio labore inani, aut etiam damnoso dicatur. Turbinem metent. J Id est, nullum exinani labore fructum percipient: aut etiam damnum detrimentum sentient, ut qui turbine aut tempestate violenta euertuntur&prosternuntur. Paulus Galat. 6. V. 7. generaliter hoc extulit: Quicquid, inquit, semina uerit homo, hoc meret. Seges nulla erit. J Pergit in allusione ad agri culturam,&cIarius explicat, qu bd obscurius dictum videri poterat. Nulli igitur, inquit, merccsi is laboris erit in t aut nulla seges erit, aut si forte fuerit tamen ad farinam panem inutilis erit Q uodsi farina aut panis inde nant, non ipsis, sed hostibus pro cibo erunt, qui per vim omnia ipsis eripient. In vocibus Hebraicis n*r diu illustris parono massa est: alias enim rasitus agermine adiarina durior esset: nam inter segetem seu germen dari nam intercedunt messis
Vsksus vir I. Devorabitur Israel ipse nunc erunt inter Gentes, tanquam vas in quo non eis obsecutio.
144쪽
Devorabitur. J Id est, non solum panis ipsorum sed ipsim et Israelitae etiam ab hostibus devorabuntur, quasi feris dilaniabuntur. Hic Versus priori annectitur verbi
deuorandi repetitione. Nunc erunt. Idem comparatione vasis, cuius nulla est aestimatio aut pretium exprimit, paul post tam viles contempti in exilio inter gentes erunt, quam est aut matula. aut aliud vas simile.
uia ipse se contulerunt ad AH rios ut onagrisoli
lar, Ephraimit mercede coduxerunt amatores. RVrsum fiducia humanorum prisidiorum reprehendi
tur.Vide supra cap. S. V. '3.&cap.7. V. H.
ut onagri J Similitudo est qua stoliditatem populi ab Assyrijs opem petentis expectantis depingit.Vt enim
supra cap. 7. V .ii Columbis: ita nunc onagris stolidis natuis,seu feris in genere comparat, quae videlicet in rem tan. ttim praesentem intentae caeco impetu huc illuc feruntur, quod ne homines faciant, Psalmus a. v.' prohibet cum ait: Nolite fieri sicut equio muli inqui b.nsi est intellectus. Simul etia hac similitudine significatur, promptitudo, celeritas, licentia, clibido indomita populi ad Getes discurrentis, quae nullis frenis cohiberi poterat, quo minus id faceret, quo modo haec similitudo Ieremi et r. v. et adhiberi hoc eodem argumento Videtur: q. d. Propheta, magno impetui studio eo feruntur, nec ullas admonitiones audiunt, non aliter atque Onagri magno cursu&celeritate, vel pascui es refrigeri caussa huc illuc aberrant onagros autem 'trisios appellat, quod ferae coetus more hominum non colant, sed passim in deserto solae aberrent. Ephraim. JAlia similitudo est, qua insania populi exprimi tur ab adulterio sumpta. Vt adultera insano amore ardens muneribus amatores allicerein redimere solet ita mune ribus
145쪽
ribus largitionibus foederat societate regum X ternorum Israelitae ambiunt,&magia conducunt redimunt. Qtiae similitudo latius explicatur Ezechielis 6. v. 37. Qtiati vero amicitia As yriorum aliorurn Israelitis constiterit, facile colligi potet , ex eo munere, quod Menalten obtulit Phul, Assyrioru regi, et. Reg. is.V.is. Quod dicitur fuisse mille talentorum. Vt
Etiamsi autem conduxerint mercede amatores inter Gentes, tamen mox congregabo eos, dotibunt
paululum propter onm regu es princ Vm. PEccato pinna opponitur ad inanem spera populi resel.
lendam ωhic versus repetitione sententi aeri verborum eorundem praecedenti annectitur. . Congregabo eos. J Id est, vel gentes ab ipsis conductas contra ipsos congregabo, vel Israelitas ipso sit capti&vincti ab hostibus abducantur. Dolebunt. J Scilicet in captiuitate & calamitate. Paululini. Ironice dictum videtur pro Antithesi, pro grauiter magnopere dolore afficientur & affligentur. Propter omA. Onici significat exactiones seu tributa aberateris regibus4 principi b. Israeli captiuo imposita. i. vel in genere calamitates, in quas rex Israel cum suis principibus in exilium abductus incidit. Rex igitur principes, vel de externis, ut Assyrijs, vel proprijs intelligi possunt. V g
Pia multiplicauit altaria adpeccandum, erunt etia si altaria adpeccandum. RVrsum idololatriam taxat, versus hic eorunde verborum repetitione figuratus est: VOX autem peccarem posteriore parte versus pro reatu&poenis accipi videtur. Estq; tum Antana clasis. Diximus autem aliquoties morem
146쪽
Peccata poenas interdum exprimant, Verbori Enifieati
ad est, quibus sibi poenas attrahat: potest tamen sc ex notes dilpersi fuerint:quo sensu etiam poena innuitur.
Seripsit ei honorabilia legis mea: ea vero quasi res ab
na ab ipseo habit uni. aerei est de peccato populi in genere, nempe Iems
doctrinae&verbi contemptu. ι' USA iri.JScilicet ego Deus Dei beneficium istitur amplificatur, qui legem ac doctrinam perfectam&absoli tam Israel tradidi qua qua normam sui colendi ipse perscripserat, quod summuna beneficium David etiam Vce brat qui annunciat verbum suum ipsi Iacob.&stat: t sua Israeli non fecit taliter omni nationi,&iudicia sua non
Verbum nr . In Hebrae futurum est pro praeterito. Honorabilia. octi an caelestis Encomton est, quo periecti O, praestantia, excellentia significatur nomis i m braicum 'ra res amplas, pretiosas, praestantes, ex lientes significat . in hac voce allusio est ad Verbum 4 6T praecedente versu est a riseu multiplicauit S gu eat igitur pretiosa legis praecepta, seu pretiosam .e esse tem
plietas doctrinqsuq autoritatem ex lege Mosaica repetere:
Sed ea sopuli ingratitudo Dei beneficio opponitur, qui Iegem tibi traditam non aliter habuerunt, ac si nihil ad se pertineret, sed potius ad AEgyptios&A los,aut ad alias
147쪽
Centes profana spectaret, & spreta lege Dei sibi ipsis cutitus de religiones finxeruntvi initituerunt. V E R
Insacrificiys donorum meorum immolant carnem &cam comedunt sed Lehoua non delectatur ijs Nunc ergo recordabitur iniquitatis eorum, semisitabit peccatum eorum. sau;em in Aeg2ptum
SAcrificia contemptum legis ad speciem accommodar,
nempe superstitionem&1acrificiorum abusum, quod sine vero Dei timorein legis obedientia sacrificia cumularent, peccati expiandi Dei placandi caussa,& si neq; illa ipsa sacrificia ex praescripto legis facerent, ideo sacrificia eorum carnem seu carnes vocat: id est, prophanas tantum cruentas mactationes lanienas. in sacrificijs donorum. Id est, quae vice donorum seu munerum mihi offeruntur. Vox Hebraicari man nomen geminatum est, quod hic tantum extat. Verbum autem supra fuit quod cap. . V. i8. nunc autem pinna est. Verbum autem reis
cordandi pro punire est. Ipsit reuertentur.J Sensus ambiguus estri figuratus ma quod verba simpliciter accipi nequeant, docet cap. it. Non reuerintentur in aegyptum, sed Astur erit rex eius, vel igitur Egyptus pro quavis seruitute & exilio accipi potest per Synec, dochen, ut sit sensus: Reuertentur in Aegγptum. i. exilium &seruitutem qualem olim in aegypto passi sunt. Vel etiam verbum reuerte di studium, conatum, voluntatem includit, de qua phrasidi Nimus supra cap. 6. V. H.&cap. 7.V.ι Actum rursus geminus sensus esse potest, quorum primus sit: Conabuntur redire in Aegγpt , quod ibi praesidium c auxilium contra perbequutionem hostium inuenturi sint. Tumq; ironia, & stulti costi irrisio est quod minime scilicet ibi inuenturi sint, quod quaerunt: vide supra cap.7.V.i6.& infra cap. ,.V. 6. Alter senis sus:
148쪽
lus: Conabuntur reuerti in Aeo tum idon se n '
uoniam oblitin infra actoris ut, spalatia,O Lud multipiscauit urbes munitin, ρο
ALGrursum peccati species est, fiducia nempὸ huma-Obi rael J Id est, non amplius ab eo auxilium exspectar
ri torum , est, Dei, qui non tantum creauit eum sed e
mi lim. Poena est qua significatur nulla ta esse firma praesidia quae irae Dei resistere, manum atque potentiam eius arcere poteritat, Vbi punire atque grassari ceperit. Ita enim
149쪽
VERSUS PRIMUS. NE teris prael exultatione sicut alij populis
sent, quia ornicando defecicti a Deo tuo, sed lexicti quaesium Ver omnes areas tritIci. Euteris 3 Prohibitione gaudi indicat instare tempora tristia publicas calamitates: in rebus enim secundis homines priuatim jublice laeti esse solent, in aduersis contra vide Ieremiam cap.3LV. .&Threnorum .V.i . . fornicando. Peccatum est idololatriain fornicatio spiritualis. Quest . J Id est, mercedem meretriceam: id est, coluisti Deos alienos tanquam amatores, vident tibi augeant frumentum cilia bona. Vna enim species bonorum, pro aliis omnibus ponitur ut autem Israel Assyriorum α&gyptiorum amicitiam mercede conduxit, cap. 8. V. '. Ita Vicissim Deo alienos spe mercedis colebat vide supra capito 2 Vers. 8.superareus. J Id est, Horrea. Orientales enim in areis frumenta seruare solebant, ut sit sensus Seer expectas ab idolia ut horrea tua stamento imple . V IIdeoq; areari torcula non pascet eos, mussu mentietur ei.
150쪽
Poena est specialis,nepe fames,annonae caritas,&reruomnium inopia: vide suprriap.r. V. 'Area π torcular. Continenti et sunt pro contentis nepe pro rumento vino simul autem significat e i area
&torcular nomina fore, ut in maxima copi uuae tam in
manibussit, subit destituantur, Pesuriati Vocem Tem: .s, M' V UVxςpςxix, aque repetitione versuanentietur αJ Id est, fallet spem eius,atq; destituet eos.
phraim in ista ris in vis, immundum co
ALxex poena est nempe exilium.
Revertetur. Id est, rursum simili seruitute opprimetur, qualem olim in 'gypto seruierunt.In vocibus Ephraim Milrraim paranomas est vide quae supra ad eolum 3. cap.8.dsXimus. Vtrobique autem ad locum Mosis respicere videtur Propheta, qui locus est Deut.28. v. 68.Reducetq; te Iehoua in Aegyptum, σαEt in Assur. In Assyriam enim captiui abducti sunt,&hic Versus exili locus est 'Immundum comedem. Jta est, quae in lege Mosis vetita sunt. Ueut. i . Deus enim discrimen ciborum in Iete instituerat ut populus illis externis exercitijs ad internam sanctitati
neficiis sancte sobri ὁ fruerentur. Qiuod discrime tempore Euangeli sublatum est: vide Act. ii.W9. Et Colosis a. v. a Q. Oniam autem hoc discrimen ciborum apud Gentes noeilet, itaque inter illas futurum esse affirmat, ut cibis immundis vescatur.Idem autem Ezechielminatur Iudaeis, ca. pixς . Verssis. VER-