장음표시 사용
71쪽
Aiἰnda est. lnonium Litterati Sineusis Christiani.
Aliud Teii Imon tu Litterati Sinensis Christiani .
τestimonium ex is bro in lucem edita sub nomine Imperat. Kam hi .yinensis nunc regnantis, imprelio anno eius
Hi a Matthias in responsionibuι manuscriptis ad varia Euaesita : γῆς ait fol. 7. ibi. Noui Bacchalaurei adeunt Aulam Confucii, ut eum agnoscant pro Do antiquo Magistro , seque eius discipulos profiteantur, utpote qui iam eius Scholam ingredi incipiunt. Postquam autem ijdem Baccha laurei gradum Licentiatus adepti sunt, rursus Confucij Aulam adeunt, ut gratias agant pro tradita ab eo doctrina ι & quia per illam gradum honorificum assequuti sunt , ideo ad eius Aulam accedunt, ut ei gratias agant, ne tanti benefici j immemores este videantur. pol. 9. Petes : In oblationibus Consucii, & Parentum defunctorum petitur ne felicitas , seu bona , an non ἡ Ε . Nec m his , nee in illis peti felicitatem , aut bona I Adhibetur in omnibus istis oblationibus quaedam verborum formulaeia ,& ex illa sciri potest mens, & intentio offerentis &c. omnes oblationum formulae, quae existunt in Libro Rituum domesticorum , seu Κia li a Doctore Chu ven cum composito, a nullum omnino verbum habent, quo bona petantur , unde patet, Sinenses , dum oblationes faciunt Parentibus defunctis nihil ab illis petere. Ho Licentiatus poRiensis in tractatu manu scripto cum titulo Curen , id est Breuis responso Haec habet fol. a. ibi.
Noui Baecha laurei, & Licentiati ideo adeunt Confucij auiam , quia suduerunt eius libris, ct eius documenta excepe runt . Hinc honestas exigit, ut illum revereantur , ei qui gratias agant, nec obliviscantur originis, a qua doctrinam
resimonia Litteratorum Sinensium Infidelium . Ex libro GeKiam 1e M m, idest quotidiana explicatio libri Classi ei 1e Rim dicti et om. Io. Iol. 6. ibi ad symbolum Cui
Dum Textus diciti Imperatost adit malo iam defunctorum ouiam, id non sit ad petendam, aut quarendumstlicitatem,
72쪽
Tom. II .fol. 31. ad Symbolum Ηuon. Itaque senebrem domum adeundo oportet veram maioribus defuncitis reuerentiam praesare , O vehementer cauere, ne flat oblatio ad quarendum folicitatem , aut bona . Ex alio libro si xuge Riam, id est quotidiana explicatio AlIud TεstIm6nIuquatuor librorum Classicorum. eiusdeImp. ex librci
Imperij Spiritus autem, seu defunctorum animae figura , ac voce carent; illos adesse , siue illorum praesentia vere non datur. Fan Ria, Hien, & Van πιυye Litterati in Commentario libri Classici Xi Rim , id est Carminum dicto X uero Cie edito anno 1688. haec habent ibi
Ista vox Miso, sed aedificium funebre significat alicuius speciem referre ; Cum enim defunctus spectari amplius non possit,ideo extruitur domus ad repraesentandam illius speciem Tam Ain in Commentario ad librum Ria 0, seu rituum do Allud alterius ἰmesticorum : Haec habet tom. s.foι. I 8. ibi Agendo de escis ad sepulchrum appositis: quamuis, inquit Doctor Chu hi, prisci illas escas apponerent , ad demon frandumse non posse pati , ut parentes fui mortui iste rea Harentur tanquam mortui, sens tamen re vera res inutiIes Hiu Xin in Iibro uKim' ' citato in tractatu Geu 3en Literatiaen Pauli, sic ait fol. 9.Aliud sterIus Lignea tabella est imago iratus , feti hominis destincti; Se pultura enim peracta , quid filius parentans non habet om o pitui, in quo animum Agat, aut eui innitatur , ideo ad D c endam oblationem isto die sepultura peracta erigit tabcι iam , visam eι obferuantiampraefat. E sibin bao celebri Interprete libri Rituum ad Aliud δὶςς v '
Per Ionatus autem ille spiritus idest Puer , qui OIim adbibe--β ur ad defunctum repraesentandum si velimus cxplicare -- G quid Dissiliaco by Gorale
73쪽
Aliud alterius a Allud altet Ius εν SUMMA RIVIU Num. VIII.
quid nune sit, EI lignea tabella ι Cum enim no cerneretu amplius Parentιι faeies , ac vultus , animus nihil habebat, in quo haereret , ac Iuu copum Ageret , idcirco consittiebatur piritus personatus , iubebatur defuncti vestes induere , ut filis parentantis animus haberet aliquid, in quo haereret, & suum scopum figeret. Eodem tomo 2. fol. 67. Hinc coniicio primam priscorum Sapientum, qui ritus instituerunt , mentem hanc dumtaxato fusse , ut probiberentur Uiui mortuos fasidire , contemptim proijcere inatim relinquere cte. Ecquis fani unquam vidit mortuos oblata excipere , aut delibare Uerlim ex quo 'primum ritus olim instituti fuerunt, nunquam audiui haec aliquando omissa fuisse . Haec igitur faciunt homines , ut habeant cogitationem grates persoluendi suae vitae origini, & suos Progenitores recolendi, non valendo affectu
reprimere &c. ad patefaciendum animum suum, nihiι aliud. Ma auei γο Litteratus in libro Venhien tum eao s. sic ait tomo q3. fol. II. consuetus colitur, eique munera ossernntur , eo quod habeatu pro Mu stro. Eodem tomafol. 28. Cum Imperator βtiam xun vellet eoramur consuciose prose ere, monitus fuit ab Aulicis, ne id faee et, quia non decet subditum . Domino eoli . Quid, respondit illis Imperatore rei Litterariae Princeps omnium quo Imperatorum magister non meretur, ut profundissim ε colatur his dictis statim ante Consucij aulam profundissi instis prostrauit, I dona obtulit. Eo em tomo fol. tr. Confucius, inquit Doctor Mevam, quia librum Cbun cisu, id est Ver , & Autumnus, aliumque do filiali obseruantia composuit , extendit, ac dilucidauit appendicem , seu supplementum libri Π Κυν, atque Omnia a ordinate, & suo quaeque loco disposuit; propter banc causam illi specialiteν eν ecta es aula funebris Miao . Ex Riu Rieusti libro sub titulo cum Miaο0 1ο Go, sed examen Rituum , & Musicae aulae Confucij
Imperator Chim cu men i Ego quidem inquit probE scio Imperatores esse Populorum Dominos ; sed Consucius ipso est Imperatorum Magister. Confucius viam, quam Popu- Dissiligod by Cooste
74쪽
ti debent tenere . stabiliuit, triplicem enim illum ordinem inter Patrem , & n litim , inter Regem , & subditum , inter Maritum , R Vxorem , quinque illas virtuteS commune S,Plctatem, Equitatem, Honestatem, Intelligentiam, Veritatem , magnas illas, ac uniuersales boni regiminis legcs ad omnium saeculorum instructio em dilucide ipse explicauit. Hinc me decet adire regiam scholam, ut prisco Magi- astro oblationes , seu prae entationes faciam ad Oh secundandum intentioni Litteratos honorandι , ct illurum doctrinam magni faciendi. Ex libro Cheu li, seu ritus Imperii Cheu coinposito a pluribus Litteratis Imper ij Han , tomst 3 fol. 2 o. ibi. Quicumque doctrina, & virtute excellunt , constituendi sunt Magistri, ubi autem obierint, ijs tanquam ii armonicae virtutum concordiae aut horibus sunt faciendae oblationes se , Π Schola Cti Ctim ad ostendendum , inquit InterpreS , non oportere obliuisci illorum , a quibus doctrinam hausimus . Plura Sinensium Testimonia ex varijs eorum libris petita , cum accurata horum omnium Ritu uiri cxpositione habentur in Tractatu P. Francisci Xauer ij Philippucci, cuius capita descripta sunt in hoc Summ .uum. 6 ub Litt. PP.
Testimonia de legitimo sensu vocum Tien , & Xam ii, ac de Tabella Ling tien .
IIIus Us. Ascalonensis in episola ad Sacram Congregationem de Propaganda data I 7. Nouembris IIo O. cuius particula iam impressa babetur , hac ait . Quo ad inscriptionem regiam Ring Tien , seu Coelum colito, maior pars M Fonariorum putat tolerari posse , cum valde probabile sit, veteres Sinenses sub Coeli nomine verun Deum coluisse . Idque tenaciter defendunt Chrisiani Litterati , qtra de suis doctrinis melius quam nos Europaei iudi dicare postat, & multi illorum non sol tim id tenent de antiquis , sed de modernis, nonnullis tamen erroribus uni licatis, imo censent , quod aptius sola littera pien ad Demnsignit candum uteremur , quam duabus litteris Tie Lu
Videantur it cm eiusdem responsa ad 01. quaesita illustri sint Ros illepsis in hoc Summ .m iub isti. n. C, 2 Item
Testimo imim Ili iii ID. Aluari de Bene-υ erue Episc. Ascalonensis. Videantur infra sub l iit. yvj Vatia te i intinia plurium id in cita
75쪽
s V M M A R I V M Num. VIII. Item Reuerendiis mus Andreuillensis in sua epistola supria
citata in hoc eodem Summario num. I. sub litt.O. Item Reuerendus Pater Fr. Bona uentura de Roma ordini, Sancti Francisci in hoc Summario numcro afol. 36. Db lit
Item RR. PP. Augustiniani in sua declaratione relata in hoe Summario num. 3. littera BB. Item Rinus Rosaliensis in Tractatu P. Stum p fin hoc Summ. nu. S. IlIt.LL.
Ex R. P. Fr. Ioannis Fernandea Serrano Ordinis Sancti Fran-
Testimonium R. P: I r. Io: Fernandra Si rrano ex Oid. S. Francisci
Admodum Reuerende Pater &e. Dico quod attinet duas. litteras Rim Tien a Sinicia voeabularys littera Tien clare,. distincte explicatur pro υna prima causa , qua remuneratur bonos, casigat malos ; propter quod appellatur supremus Imperatorum Imperator , sicut Vestra Paternitas notare poterit in hac auctoritate, quam ad marginem cito, omittuntur hie ea- Re erendus Pater Fr. Bassius desilemona VicariusApo- faeiere, Sinici , qui stolicus in DictionIrio , quod ipsemet in lucem edidit ano a iiii ' β'' Q litteram Tten explicat in hunc modum : Tien Ub' ' Caelum , tam pro materiali, quam pro ibi habitantibus: Caeli et .st; monium R. P. O mst crator Deus I ego pariter hoc communicaui cum vno F . Basilij de Gle' ex maioribus Literatis , qui funt in partibus hisce Ausrali-n1ona , ic Ap ii ιλ bus , Sene 8 annorum appellato Lisu Paulo , quem domi meae hospitem uno, & amplius mense habui, & inter alias
materias, de quibus illum interrogaui, una fuit de Ning Tien , qui mihi respondit: idem omnino significari duabus litteris Ring Tien , quod his tribus Ning Tien Chu significatur : hoc est retiereri Detim , & discrimen solum in hoc esse, quod dicere Ring Tien, est loqui magis rethorice, O a Deciatim pro compositionibus: Addendo autem litteram Chu es modus loquendi humilior ; id quod mihi probauit ex multis loquendi modis, qui communiter adhiberi solent, & quibus nos ordinarie utimur, sicut est Chao Ting, ad nominandum Imperatorem et cum tamen id , quod hae- litterae per se significant, sit Palatium, & sicut ad nominandum spiritum custodem Civitatis, solum nominantur Mu- ii, & fosis Ching hoang . Denique R. P. circa isas qua- . ' . sionescisci visola iam pro alijs punctis citata sub
76쪽
Ilionest iam nos Europas parum habemus . quod disputemus, o eum declarauer ι Lmperator, o Primates stas ImperHq-- modo ipsimus i issetist m ctc. Nangan 1 4. Nouemb. IIor.
Ibidem sol. r s. si determinatio, quam V. D attribuisilit fieris trien, ct Xam ti) est ad Che iam malost lς,ri ut cum icertitudine id proferatur , hoc Ireto, ite Lum' e. Desia , csemper negabo, de quando Vestra D. probabit istam certi-itudiniam , imponemus illam currui triumphali cum coro Mox floribus , di cum palma in manu; Uerum ego iudico, non esse adhuc natum, qui probare illud possit Pater Fr. Antonios .asSancta Maria primus Missionari βidinensis ex ordine Samsti Francisci refertur a Patre Fr. Augustino de Sancto Paschali in responso ad scriptum Patris
Fr. Bartholo meti Marion Ord. Praedicatorum in numero Ι 8. pro sententia PP. Societaitis caca vocem Xam ii, prout in hoc Summim. a. liti. X.pag. I.
Habetur hic etiam liber Sἰnicus impressus cum nomine Sinico eiusdem P. Fr. Antonij a S. Maria. , cuius libri titulus est Tien Iurn, idest conformitas Religionis chrisiana cum doctrina Sinica Secta litterariae , ex quo sequentias κε erpi sunt i ubi di in ipso titulo Vos, Tire sumitur pro Deo. Fol. 3. Liber Classicus Chum3um alti Coeli lex dicitur na tura r haec vox Coelum est diuersae significationis ab illata voce Coetum, quae in eodem capite sic habetur t debitus ordo coeli ac Terram ibi vox calum significat Coelum cceruleum, o ac visibile, hic significat cadum incorporeum,seu inuisibile,
Fol. i . Liber Classicus sententiarum ait, qui peceat in caelum, non habet, quemldeprecetur , ut paenam essetiat. Ista vox Coelum non indicat Coelum materiale, nec Coelum illud, quod Interpres dicit esse tantum rationem ι Cum enis materiale Coelum sit tantum materiale instrumentum , de illa ratio sit tantum regula, quam Deus infundit; υιώ- of rus , qui pereat in CaeIum M. intelligendus es, qui peccat in Deum Tlen chu , seu Coeli Dominum. Fol. 2 a. Liber Classicus Memcius ait: quantumuis aliquis fuerit. deformis, dc immundus, si tamen ieiunium, de abstinen
Testim ovium R. P. Fr. Aurustini 1 S. Patarali Ord.Mili. Dixerae D. Abbas da Lionne in suo
scripto,voces T euao Xam tι ex communi sensu Sediae Litterariae determinatas esse ad seni. fieaudum Coelum materiale .
77쪽
tiones, de responsiones in primo congressu, imprisO , & re , . . uiso a Reuerendis Patribus Augustino a Santio Pasthalti, de iambo Tatrin cum approbation: R. talos ephi Nauarro, V Commissarii . Cap. yι sol. q. Dum diestur palatium Imperἱele, aritum ap- pe latur illud magnificum aedificium i sed intra palatium a Imperiale summa existat Miestas oportet , & ita dum di citur Tlen , seu Caelum , vere demotistratur in premo Caelo
debere esse unicam fiammὰ ω nerandum, edi verum Domi num, Gubernatorem Diestuum,hominum, oe omnium rerum .m,s debemus illi gratias' agere , & illum colere . rdeo Doctor Cusu ait: Ritti/δες seandi Caelo , ae Terra es id, quoa inseruitur Xamti , eu i νε-o Domino . Et liber carmi-tirum i princeps Ven sam omni eum diligentia, ae reuerentia palam inseruiebaa X mri; hine apparet . quod Chinae sapientum,uirtute, ae scientia inclytorum mens fuerit, nos ut indicarent colendum Coelum materiale , sed rotendum coeli, ο Terra et εμam Domin m . Nunc qui istorum anti- quissimorum sapientum,uirtute , ac scientia inclitorum in rentioni aduersantur, Coelumque materiale colunt, & ado- rant, horum prosecto error rectat rationi directe repugnati hospes ob ijcit i Coniae ius ergo quando dixit: qui peccat 3 n Caelum, non habet quem deprocetur, Ut poenam est Uiam, ubi nam dixit esse Tlene hv Deum , aut Coeli Dominum e Respondeo hic Conise ij verba verε di clarissim ε dicunt in Caelo esse verum Dominum , O Rectorem , qui nos respicit, & ad nos pertingit, ita ut non audeamus, vel mihi nitim eum offendere. Enim vero quomodo voluit dicere Coelum istud caeruleum , ac materiale , aut per istam Mori ζem Tien, seu Caelum intelligi pationem, ct nil aliud ξEx Disiligod by Cooste
78쪽
P. M Enimuel de Sancto Io. Baptista Ordinis s. Francisci nil tum sint, .
qvitiae moratur Nankini 1 nobis iudieauieu quod in Ciuitatiellas Riu si non erimus ii omine. Prouinciae Xan tum in una sua Ecclesia illi Patres Franciseant adhuc habeatae litteras Memrien , dictus Religiosas ex Prouinci aestimam diicessit, ut huc veniret immo praeteritia .
: ibi s. p. inter quaesta a PP. Misonariis proposita se ha- Reeni Tun K ini
i : betur fol. 64. V L . . : l . . . eiusdem ordinis.
Io. An tunc Christianus possit., omissis Idolorum nominibus luxapsi verposito noimne Thilong de vox enim iIla idem sonat,ac vox peistis Rex , qui ab omnibus etiam gentilibus summopere veneratur. Licet vero nihil omnina certi de illius substantia , aut persectionibus dicere au'deant, nec aliquo religionis cultu illum adorare propter ignorantiae suae tenebras, tamen illi tribuunt excellentiam suprem in , iustitiam etiam ad remuneranda bonoruntia opera ε & ad punienda peccata malorum, ita de eo optimhsentiunt, sed subo scurε , nee quicquam fabulosi de eo asse junt, sicut de suis idolis asserere solent. r i. An Christianus per supremum illum Regem ἱurans, te ne atur aliquam protestationem facere , & declarare, quid sentiae de illo, quem Infideles, & ignorant,& reuerenture R p 'pi. Io.d. Pa&e. suppostis ergo his, quae in decimo quaesito de superno pag.68. Rege reserunt ni, re ondetvo pos tam anos iurare per illum supernum Regem, quoties coguntur farere illud so- πσm H signific tinemue iuramentum et Ille enimsupernus Rex ,etii Goatiles Rugς 3μP 'NR 'supremam attribuunt exeellentiam ,& profitentes se illur nescire, tamen sub illa ignorantia illum summὰ venerantur, Deus vertis credendus est rerum omnium creator.Quando Sanctus Apostolus ingressus est Athenas,inuenit Aram, in qua scriptuna erat Ignoto Deo . Ignorabant illum Deum, sed nescientes adorabanti Paulus vero eis patefecit, quod
iste, quem ignorantes colebant, erat verus Deus, dicens, Act. 37. βuod ergo ignorames colitis , hoc ego annuntio v. bit, Deus, qui fecis Mundum, omnia, qua in eo sunt. Eodem
79쪽
dem modo Misonary TunK inisequentes exemplum Aposo-lγυ- assem e merum Deum istum quem Tun Κius Adgem, .supernum vorahi, docentes eos iat tributa, veri Dei,qiraeeo ' rum capacitas capere possit. Ex quo nullum porest sequit hianueni8nE, ani ab rcum, quia cum ide ii to nullusit, Ubulas narrent fi ueque ei culium tribuant superstitiosumisi Ilum venerantur in ueritate Iicci obscure , sub aliquibus 1 persecti Ohibus, quae v MEconiihniunt Deo vero dic. Ad ε t. respciditatiuidi ci Gadam esse protestationem 3 quia i illud publicum iuramentumn Regno Tunkini sulpeebun est de cultu Idololatrico ob usum communem iurandi per Deos falsos do ab hac suspicione purifica eur per plotectari. Llionein, qua publice dicat coram.multitudinedet iurare , per Regem supernum, quia .dpse solus Deus verus est,&1 non indiget alia declaratione . Fr. Domini ei sin Extat impressMr nactatus P. Er. Donualai Sopetri Domi-
d la' ni cani Missionaris antiqui Sinensis, de vi vacum, quibus Deus in Sinae appellatur &c. suique idem tractatu ii Amst e uentiis,DD Cardinalibus .ans exhibitus,&, habetia r etiam hic originale ptopria eius manu scriptum . . . m '
Testimonium, quod aceepi a quodam Cum Su Christiano , qui ex Fohien venit in Curiam Pevineti sem Spe Litterλ--
Patres Dominicani in illa Foliten Prouinciae parte , quae adoram maritimam contetmina est Prouinciae Chelita in ,ha': tbent suas Ecclesias, de in eis publich expositas tabellas il-ilas celebres Rim lien , a quibus tamen metu Idololatriasti subscriptionem Imperatotis, te sigillum ex pusηere dic. Osten d i supradicto Christiano declarationem imperatoris: G ea perlecta oclamauit maximo solatia indicio , & animi commotione . Nunc poterunt omnes amplecti leget Creatori si uleo, dieebat, mei filii, & alij bene muli L praecipuE Litterati inue usque non fiunt Christiani quia Patres Prohibent. debitam Consucio, & Auis reuerentiam , ac gratitudinis obsequia . i. '
. Antonius de Barros manu propria .
Ego infra scriptus V. Prouincialis S. I. V. Prouinciae Sinen sis testor hoc testimonium propria eius, qui hic subscri- , ' bitur Di siligod by Cooste
80쪽
bitur manu fuisse scriptum . Pe vini a 7. Nouembris I 7or. Antonius Thomas.
Ex Di ΤοIa P. Ioannis Pauli Gozani S. I. data NanRinia 8. Nouembris IIo I. iam citrata in hoc Summarionum. o. citi. OO, Quod P P. Dominicani habuerint in suis Ecclesiijs litteras Rim Tien est extra dubium; ipsemet P. Fr. Maginus Ven-talloi in una sua Epistola, quam praeterito anno scripsit ad P. Beau uollier, id de se fatetur, addendo tamen, quod habuerit dictas litteras cum explicatione , seu protestati O- ne &c. Habetur item hic libellus R. P. Fr. Ioannis Baptistae de Morales ,& alii quidam libri impreis a RR. PP. Dominicanis in lingua Sinica, in quibus vocem Tien pro Deo usurpant.
Extant impressi varis Tractatus P P. Societatis antiquor ur Missionariorum Sinensi uin , ut Bra aetati, Le Faure, In tor-cetiae, qui de usu earumdem vocum et ien , ct Xamii satis fuse disputarunt , Extat item Tractatus manu scriptus P. Adriani Grelon . Item tractatus manu scriptus P. Dominici Gabiani .
Item alius P. Aloysiij dii glis. Item alius P. Sebastiani de Amaya, ex quo excerpta iam sunt loca pro iisdem vo ibus a D. Ad uocato Sardini in suis
Memorialibus Sac. Congregationi anno I7o I. Oblatis . Praeterea hic habetur nouus Tractatus h China allatus compositus a P. Emmanuele Lauritie e Missionario Sinensi , &nunc Visitatore Iaponis de Sinarum , propria eius manu scriptus, cuius titulus est: Breuis, ac refricta elucubratio, in qua tum ratione, tum veterum auctoritate, plurimisque
testimoni js probatur, priscos Sinas non fuisse penitus ignaros Supremi Numinis, creberritne item voce Gen Caelum fuisse usos, quod distinguunt in materiale visibile , & im- materiale inuisibile, atque Supremum , sub quo nomine venerantur Xam ii, Supremum scilicet Imperatorem Deum &c. Oblatus est Sanctissimo, & Sae. Congregationi de Propaganda liber iam citatus num 7. sub liti. R R. cuius titulus est:
Τest montu de allofacto eorumdem PD Dominicanorum. Testimonium R. P. Fr Io: Baptis ς de Morales, & alloruDominicanorum.
Tes Imonium Imperatoris Sinensis, ac Sinen fium Litteratorum a