장음표시 사용
111쪽
TRACTAT Us DE VIR T. RELIG. CAP. V. tione seu remissione cessat iuramenti obligati ἰ cum videatur ratio eadem prorsus in utroque militare. Non habet tamen laeum
remi illo, si id quod juratum est , cedat in
damnum tertii: ut si duo mereatores mutuo iuraverint te tantum lucri in eleemosynam daturos, non possunt eam Obligationem sibi remittere - CNota, ne Papam quidem posse dispenta re in iuramento in favorem hominis praesito, nisi bonum commune id ex isat , aut intercellerit gravis culpa ex parte illius in cuius favorem iuratum est. Ita P. Henno
De eegatione Migationis iuramenti facti in bonorem Dei, O smul in utiliιatem
hominis, per remissonem. Nota. Promissio iurata alicui in honorem Dei & hominis utilitatem , & potest elle principaliter in honorem Dei. & secundario in hominis utilitatem ; re primario in hominis utilitatem, & lecundario seu me lionaliter in Dei honorem. Si promimo iurata lit principaliter in utis litatem hominis ι tunc poteli promissarius remittere iuramenti obligationem: quia tu ', iurans censetur velle tantum honorate Deum
est iem . per actum gratificatavum dc proficuum talivit is us personae. v. s. Petro pauperi. Unde si Pes si trus nollet gratincati eni&beneticium ac iri 'his, o cipere ἰ eximitur iurans ata OmnI Onere. Si aem Dei. vero ex opposito promissio iurata sit primcipaliter in honorem Dei, & iecundario in hominis : utilitatem; tum utramenti oblis tio tolli nequit per remissioneni ab homine tui iurata res est: quia licet honκ remi latere misit seu condonare ius suum; nequietamen re itere ius Dei, eum ad hoc nullam receperit potestatem. In tali autem casu , iusta interveniente dc gravi caussa, sin Iummodo potest superior vi potestatis sibi divi rutus traditae ius Dei per dispensationem laxare r quod tamen essicere nequit lup xion, si obligatio cedat principaliter in utilitatem proximi, nisi bonum commune id
vatus non tantum promissa , sed etiam a qiiisita pro eommuni bono exponere tene inr . Unde iuramentum quo quis promittiese daturum alteri certam pecuniae lummam, si non accuset de denuntiet Caium, relax
rilmest & debet a superiore , si bono publico inter iit ut Caius denuntietur: di sie in aliis huiuscemodi eventibus. Dixi pariter, cur intercesserit gratas cu pa ex parte promissarii: idest quia iuramentum extortum sit per vim , metum , aut dolum. Item iuramentum praestitum usurario de ullitis sibi solvendis , sive quodlibet aliud erimen commiserit romissari iis . Unde tali iure sibi aequisito meretur exspolia. ri: nam si privari potest ob hane rationem bonis possessis, aeque etiam possidendis. Nota, quod si promissio iurata se pri ei paliter in honorem Dei , sed eum limit
tione seu determinatione ad talem per nam vel locum; iuramentum cedat obliga. re, si promissionis executio his non placu rit: ut ii iurans promittat se daturum in Dei honorem altare marmoreum tali Ecaelotia , aut decem aureos alicui pauperi , ita ut intentio dandi ad tales cireumscribatur ἡliberatur iurans a tali onere, si pauper vel talis Eccletiae patroni accipere renuant tiniem gratificationem . Aliter tamen dice diam , ii denominatio personae aut loci tantino occasionaliter se haberet et ut si quis cogitans dare certam eleemosynam pauperi indeterminate . iuret se dati Hum illam I anni, quia ipsi Occurrit, vel quia audit eum extreme indigere . Nam tunc , Ioanne r mittente , tenetur alteri eam dare : quia
elux intentio limitata non fuit principali. ter ad Ioannem, sed secundario tantum dc
Hinc qui iam iuravit ingredi Religionem inde terminatam, vel largiturum. pauperi i determinato eleemosynam , cum promissi facta non sit alicui particulari , talis obli- Ptio ei remitti non potest ab una particu lari Religione , ipsum ad eamdem mici admittendo, nec ab uno paupere , elemosynam renuendo : sed nisi a legitimo sup riore super tali iuramento dispensetur t
exigat , vel i 'tercesserit gravis culpa ex par-i netur tot pauperibus offerre . donec unusve illius cui Iuratam est; quia promissarius uvi iuramenti acquirit ius ad rem promissam,
quo sine caussa ii ista invitus spoliati nequit. Dixi , ns bonum commune id exigat: quia ubi servari nequit iuramentum sine gravi boni publici detrimento, potest sit perior illud relaxare . Bonum enim publicum debet praevalere bono privati ἰ cum quilibet prillam acceptet . iieut 6c se tot Monast riis praesentare , donee in uno aliquo a
Si vero duo vicissim iuraverint recitatio nem rosarii, aut alicuius dati numeri pisse morum, & intentio iurantium fuerit m tuus prosectus procedens ex illis precibus τpollunt sibi mutuo obligationem remittere: G x . quia
112쪽
roo TRACTATUS DE UIR T. RELIG. CAP. U. quia iurantes sunt promissarii, qui tibi mutuo
remittere post unt. Si autem per talem mutuam promissionem intenderint sele vicissim excitare ad Deum colendum; nequeunt sibi mutuo hanc obligationem condonare: quia
in tali casu non tam illi sunt promissarii,
De cessatione obligationis iuramenti facti soli
Deo per dispengationem . Hactenus egimus de cessatione obligati nis iuramenti facti vel soli homini, vel hinmini simul di Deo. Licet autem , sicut vi dimus, possit homo solvere iurantem ab oblivtione cuiusvis iuramenti facti a persona sibi subdita, prout illi subiicitur , per irritationem ς aut iuramenti sibi facti immo
libi & Deo simul , si sibi seu in sui favorem principaliter , per remissionem seu comdonationem : obligatio tamen iuramenti facti soli Deo, vel etiam homini simul , sed
Deo principaliter a persona libera in libera materia , non potest tolli ab homine , nisi divina ad hoc potestas sit ei desuper concessa; sicut revera factum fuit cum Ecclesia, dum Christus Dominus D. Petro , aliis Α- stolis , eorumque successoribus spiritualem iurisdictionem tribuit, eisdem largiendo potestatem ligandi atque solvendi Matth. cap. xv I. Quodcumque , DIDexis , dixit Petro , super rerram, solutum erit π in caelis: &cap. xv III. Gaecumque soletaeritis , inquit
Apostolis, super serram , erunt soluta σ in
Cellat caela. Nee alias tollitur ab Ecclesia inlisatio contracta apud Deum in ii Framento . in quo iurans vocavit ipsum Deum in tessem,
sicut fit inter homines per irritationem sactam a superiore respectu personae & rei sibi sit itae , nullum emetendo iuramentum etiam fine caussa, vel per remissionem seu condonarinnem a promissario , idest ab illo cui iuramento aliquid promissum Lite o sed per dispensationem proprie loquendo poti
quam iuramentum tollitur obIisatio iuramenti , postquain hoc vim habuit obligam di respectu alicuius persisnae , condonando ei qui iuravit, quasi eκ persona Dei illa quae ramento pollicitus est. Et hoe fieri potest ab ecclesiastica potestate , iusta caussa in 'terveniente . Ea leniis enim Praelatus dis. pensat , quatenus declarae rem qliae prinmissa fuit, non esse saltem nunc , etsi sum Tit antea, materiam iuramento subiectam .diam fieri potest ut id quod secundum sedi in tei minis generabbin erat licitum ac
utile, propter aliquem particularem me tum fiat illicitum & nocivum: quod autem tale est, repugnat his quae sunt attendenda in iuramento . Quocirca omnis dispensatio simul halaet naturam declarationis , ct iurisdictionis. Nam quoad primum , declarae
Praelatus , obligationem iuramenti esse dubiam , aut eius materiam non esse de maiore bono, sed aequali vel minore quam eius oppositii m. Quoad secundum vero, authei lice determinat in aequali dubio, vel in aequali bonitate duorum Oppolitorum eligendam esse hanc potius quam illam partem opposiisti, nisi sit in praeiudicium tertii anticip4- tum ac praevium ad iuramentum. Huic enuntiari anticipato non potest praeiudicare dispem lans . Unde sit pervacanea est quaestio alis quorum auctorum , an in talibus iuramen iis dati,nolis tertio dispensatio petenda lit a luperiore iurantis , vel eius in cuius s vorem iuratum est . Nota l. varias etle iustas caussas dispem Caueae sandi in iuramentis: quae tamen cum pro- 'porcionandae tint iuramento pro quo peti- tur dispentatio; hinc qui a gravius praecipue
ratione materiae est iuramentum , eo graviorem pro sua dispensatione caussam p itulat. Credibile enim non est, Deum non remittere iuramenti obl. sationem , nisi ob gravem cautiana, ac proinde debitae mat mae proportionatam . Unde ad evitandum
in hae parte omnem scrupulum. consulti est . quando non constet dari susteientem caussam, dispensationi admiscere aliqua
comi tutationem, ut sic quod de cauu a d est, suppleaturo Cauuae vero legitime resa C, .s axandi iuramenta sunt triplicis Seneris. Pris te saxa ma se tenet ex parte exagentiae boni : sim di .eunda eκ parte modi iurandi: tertia ex parte materiae iuratae . Prior caussa locum h
lo, quando νuramenti Observatio adverso tur bono communi τ puta ii quis iurati et se non denunciaturum persenam , rem pernici iam aut valde periculosam communitati , vel se non testificaturum veritatem; vel satura stet se observaturum pacta inita in contrahia notorie turpi r Secunda caussa se tenet ex parte modi iurandi. Ut si iuramentum violentia , fraude , vel iniquitate, a eoque metu fit extortum, se sito quod non esset invalidum i plo inre , sicuti ut plirrimum in acti ex hui ascemodi caussis eli citis contingit; in tali casu opus non est dispensatione: secuet autem si iuratum si ea passione , ex repentino consilio, ex ignorantia alicuius cautiae impulsivae. Nam ci certa spes non adiit, ita iurantem coeri ema proin
113쪽
rtitudine & amore sura; uentiun executal rum idcirco expedire videtur ut& reniiteatur, ne cedat in ipsius animae ruinari , . Tertia caussa se tenet ex parte materia: iuratae ut dubietas, nuria Oblotio iuramenti sit de meliore aut aequali bono , vel an id quod iuramento promissum eii , fit licitum vel illicitum , utile an noxium. Nam de eo quod est manifeste bonum vel
utile, neque occurrit eventus quo reddat arnoxium & illicitum , licet. stilum petere commutationem in melius ἰ & solummodo dispensationem . quando extet aliqua ratio nabilis caussa r veluti si res iurata sit valde ardua , sive ante . 'sive post factum iura-
nientum; si aliquid melius occurrat faciendum . si ea res quae prius videbatur magnana utilitatem afferre, nunc nullam afferat vel exiguam; si stante vinculo iuramenti , varia sint pericula peccμi, quae expediat ut tollantur . itemque si dubium iit , utrum materia iuramenti sit sufficiens ad irritationem. Sic autem intelligendum cst , requiri caussam pro dispensatione iuramenti, ut Kli quin dispentatio vim non habeat, & iurantem non liberet in foro conscientiae. Dispea. Nota Il. Dispensatio eadit non supra
satio ubi formam iuramenti , quae est veritas corin habeat sistens in eo ut iuretur quod verum est. Iocum . si ilicet non cadit supra iurati entum , quod
iure naturali & divino servandiim est: sed super materiam , quae resertur ad iudicium dc iustitiam iuramenti. eo quia in hoc eo tingere potest error vel mutatio . Hinc locum non habet dispensatio nisi in ruramento promissorio , & neutiquam in assertorio . Nam materia iurannei iti alsertorii. quod ostde actu praeterito vel praesenti, iam transit in quamdam necessitatem , & immutabiIis it : quandoquidem vel statim fuit verum vel salsum iuramentum , propter Veritatem vel falsitatem aEius iam praeteriti Undectuti fieri non misi ut non sit vel fuerit . ita per disi'nsationem mutari nequit . Dibpensatio enim nequit cificere ut actus iurandi qui iam est vel fuit verus, non sit aut non sudirit verus : sic namq- n ii ad materiam , sed ad ipsum a tum iuranienti referretur talisque dispensatio esset contra ius natur Ie Jc divinum, iuxta quod tenemur Deum
in testem veritatis adducere . In iuramento
autem promistorio duplex est veritas. Uua de praetenti, in hoc consistens ut iuransvorum dicat iurando , ideli intentionem habeat servandi quod promittit: qui actiis iis. randi coincidit cum EF ii iuramenti asserto
mi , ac priunde etiam indispensabili ; eum
:Υ. RELIG. CAP. U. Ioadispensari nequeat ut salsum in iuramento dicatur. At irra veritas est de suturo, idest ut quod iurans promisit iurando, verum sa-ciat adimplendo promissiim e quod variari potest, ita scilicet quod in aliquo eventu possit esse illicitum & nocivum, de per con-lequens non desita iuramenti materia. Ideo in tali iuramento promissiorio dispensari potest : quia dispensatio respicit materiam iuramenti, dc super eam, non saper actum iurandi eadit relaxatio : scilicet fit ut sicut tritis per iuramenti promissionem iurans il-ud obtervare tenebatur, per auctoritatem dii pensantis, declarando talem maioriam
non esse amplius materiam iuramento pro
portionatam, ab illa obligatione liberetur .
Unde essectus abiblutionis & dispentationis est, ut id quod cadebat sub iliramento, sub
illo amplius ex italia cauda non cadat . Sayrus lib. V. cap. VIII. - . 3.
s. XXXIV. De iis qui dijpensare posunt in
Certissimum est apud omnes , solis Prinlatis eccletiasticis , nec aliis quibusvis competere ordinariam potestatem dispensandi super iuramenta ,' ex delegatione vero vel coinmissione etiam clericis prima solummodo tonsura inlignitis: dummodo non sint coniugati : quia in hoc ex sola silmmi Ponti is delegatione. Summus itaque Pontifex poteli prinis dispaniare super omnia iuramenta ; ac proinde ipse solus poteit dispensare super i iumenta quae sunt de re manifeste licita & utili : quia , ut notat D. Thomas hic citatus a Silvio , in tali iuramento non video ir, quia dispensatio vel commutatio habeat locum, iii si aliqiud
melius occurrat ad comur em utilitatem
iaciendum; quod maxime videtur pertinere ad Papae potestatem . Ita Silvius . qui etiam subiune it, D. Thomam nil aliud innuere volunt e his verbis, quam huiusmodi viniorum dispensationem maxime pertinere ad si immiim Pontificem ; non autem negare , quin etiam Episcopis competat . Quando
vero dubium oriatur , an id quod sub iura- metito est promistim, licitum sit vel illicitum , proficuum vel nocivum , sive simpliciter , sive in casu occurrente , potest
quilibet Episcopus. dispensare cum suis su
Verum, quando Iuramento promissum est
id quod evidenter est bonum & utile, Episcopus potest dispensare in omnibus illis tu. G 3 ra
114쪽
ramentis Deo factis quorum materia si vo- 'veretur, posset ex rationabili caussa ab eo dispensari in votis. Econtra vero omnia illa iuramenta Papae sunt reservata quorum materia sit voveretur , vota essent ei reservata . ita Caietanus , Solus , Morius , aliique communiter. Quocirca si quis iuraret peregrinationem ad limina Apostolorum, ad sepulcrum Domini in Ierusalem , aut ad S. Iacobum Compostellae , ves se ingressincum Religionem , servaturaim castitatem realia iuramenta a solo summo Pontifice pose sunt dispensari . Potest autem Episcopus dispensare etiam in iuramentis homini factis, si contineant turpi
tudinem vel ex parte iurantis, vel ex parte eius eui iuratur : ut si sit iuramentum
de solvendis usuris; si metu , vi , aut d lo sit extortum ; si unus contrahentium , si graviter laesus, puta ultra dimidium iusti pretii . Iuramenta super statutis Ecclesiarum, si per bonis eccletiasticis , & quae vel a maenis personis, ut Regibus , Principibus , dc Episcopis , vel de rebus valde arduis praestantur , solent a solo Papa dispensari , iukta Sotum & Morium hic a Silvio ei- 'Qui vis tamen superior qui sit inferior Episcopo , nec polleat iurisdictione tamquam episcopali, tametsi valeat irritare iuramenta suorum subditorum in materia secundum quam sunt sibi subiecti; non potest tamen eum iis dispensare super iuramenta e ut Silvester, Aetorius, Silvius. Cum autem dispensatio fiat per declarationem , qua nempe declarat Praelatus, rem quae promissa suit , non esse materiam ii ramento subiectam: quando de re Iieita &meliore iuratum fuit , vix locum habet dispensatio, nisi per commutationem in m
lius bonum , vel certe in id quod est aeque
bonum. Qiare etiam de commutatione breviter nunc disserendum occurris.
De iuramenti commutatione . Commu. Commutatio iuramenti est relaxatio unius M' quid obligationis eum substitutione alteritis: quod contingit, quando caussa dispensandi non est adeo manifesta, ut consultius sit potius cominmutare quam dispensare. Et in hoc differt ac distinguitur commutatio ab irritatione dc dispensatione di quod irritatio iuramenti, sicut & voti, tollit obligationem absque ulla
caussa, sed ex sola amo itate superioris re-eognoscentis materiam sibi subiectam promitisti non potuisse Deo sine suo consensu; .ispensatio vero obi sationem tollit, sed non sine iusta caussa; conmutatio demum non omnino obligationem tollit, sed sub eodem iuramenti vinculo unam pro alia materiam subrogat. Dixi, sub eodem iuramenti Dineuisis e cim per commutationem non extingua
tur iuramentum, sed simpliciter mutetur . Unde qui consentit eommutationi sponsalium v. g. in dotem, vult obligationem tam fise
mam remanere quam antea . Et tae tribus
modis fieri potest. Primo, si obligatio substrututa sit de re meliore. Et tunc sere communiter eonveniunt omnes, quod talis commutatio fieri possit sola iurantis voluntate reum nequeat ille impediri quin faciat quod Deo gratius est; ut est substituere rem iurata meliorem. Secundo, si sit de re aequa. liter bona. Et in hoc non conveniunt dinctores, num iurans hoc efficere possit pr pria voluntate, an vero impetrare debeat a s
periore: dc hoe secundum mihi videtur probabilius. Tertio, si sit de re inferiore. Et in hoc constans est omnium sententia, quod talis commutatio fieri me ab eo totum qui legitimam ad id habet facultatem, idest a Praelato ecclesiastico, vel ab eo qui ad hoc est delegatus . Dixi, qui ad hoc est delegatus. Nam qui habet potestatem delegatam com mutandi vota, non eo ipso haut potest
tem commutandi etiam iuramenta : cumi,
eundum stilum Curiae Romanae privilegi cm dispensandi in votis distinguatur a privile
pio commutandi iuramenta. Ita Navarrus, Azorius, Lemus, aliique. Commutatio iuramenti in aequale vel minus bonum fieri nequit sine auctoritate Praela- ίολα u. ti , vel alterius habentis ad hoc potesta. t. te. tem. In tali enim commutatione admisse tur quaedam dispensatio; cum non exigatur
id de quo iuratum est , sed pars quaedam
ipsius e ad dispensationem vero semper requiritur auctoritas superioris. Commutatio vero iuramenti in id quod evidenter est melius bonum eiusdem rationis, ab unoquoque, Ut communior tenet sententia, pro arbitrio
suo fieri potest . Et ratio est e quia qui
commutat in melius , satisfacit iuramento
prius emisso , immo aliquid amplius facit quam promisit , & aliquiὸ gratius dc aeceptius Deo ; quod melius eli. Sayrus lib. V.
Dixi, in id quod evidenter ess melius bonum eiagdem rationis r quia facultas commutandi iuramenta in aliquid aequalis bonita ctolitate. tis, aut etiam in aliquid metuis diversae ra-
115쪽
TR ACTAT us DE Uitionis, tolleret vim obligatoriam , & religionem iuramentorum gentibus omnibus sanctam dc inviolabilem. Facile enim est humanae propensioni invenire aequales bonitates, aut etiam melioritates diversiaenis. Et eum huiusnUdi eommutationis saetae propria auctoritate nullum inveniatur in la. a Seriptura aut in ecclesiallica historiae2emplum; censendum est pugnare contra sensum univer talem generis humani. Certe reprehenditur severissime Saul lib. I. Reg. quod
rem voluntate divina Praeceptam , nempe demolitionem rerum omnium, etiam mein rum , commutaverit in rem sua opinione
meliorem : nempe in solemnes victimas ad maiorem. ut praetendebat, Dei gloriam. Quid si Commutatio iungitur cum Omni iuramen- fiat ab E. torum dispensatione quae fit per Episcopum: Piscopo. sive habeat sitam potestatem im i ediate a Christo , sive a Papa , neuter censetur committere universaliter tot Episcopis potestatem dispensandi semper sine commuta tione , saltem in caussis gravis momenti , ubi materia iuramenti importat notabilem cultum divinum, aut prosectum animarum. Summus vero Ponti sex non tenetur substitu
re taligationi per dispensationem sublatae
aliam aequalis aut magni valoris : utpote qui immediate agat nomine Dri . Quando vero talem potestatem alteri delegat, delegato committit ut cum dispensatione commutationem coniungat. Unde hane serm
Iam addit in diplomate quo delegat dispensandi facultatem : Dispensare commutando, commutare dispensando. Haec tamen commutatio non debet elle adeo rigorosa , sed magis & minus , pro diversa congruentia motivorum dc circumstantiarum. Nota. Iuramentium, sicuti etiam votum, iactum in savorem tertii, & ab eo acceptatum non potest sine eius consensu nee r laxari per dispensationem , nec commutari etiam in melius a sui riore e cum alter per acceptationem illius ius ad rem aequisierit. Attamen tres casus excipiuntur . Primo , ob commune bonum, quod praeserendum est
trivato . mare si quis promiserit alteri sui
enineti resignationem, Episcopus iudicans alium multo digniorem aptioremque, potest illum solvere ab obligatione iuramenti. Se- eundo , in m nam alicuius criminis; in materia tamen quae superioris iurisdictioni sit subiecta. Tertio, ratione laturiae illatae :puta si dolo , vi, aut metu extortum fuit iuran .entum. Silvius aliique communiter .
De Utarioribus modis quibus male iuramo letaliter delinquitur . Sicuti licitum est, immo etiam valde lamdabile, divinum nomen fidei iaciendae ea uosa invorare, dummodo debitis condition ibusae circumstantiis id fiat; ut Psalm. lx II. Lauin
dabuntur omnes qui iuram in eo : ita quandoque ex conditionum circumltantiarumque
convenientium desectu id ipsum sacere malum est ac illicitum, ideoque stib gravissimis poenis vetitum t ut Exod. cap. xx. quia gravem iniuriam Deo quis infert, dum in testem falsi eum invocat. Varii autem sunt modi quibus hoc malum , idest periurii cri-- . . men committi potest. Et primo, letaliter periurii rei sunt qui scienter . etiamsi iω mini tue
, metu, coactione, vel etiam lapsu linguae . salsum iurant, dui modo advertenter id saeiant . Ita D. Thomas x. a. quae Lxcv III. an. 3. ad a. eum aliis communiter. Secundo, qui certo adfirmat esse v
mm quod ita esse eerto ignorat οῦ immo in animo dubius est et eum dicere teneatur quod seit ae sentit. Tertio, qui id iurat quod ve-'rum existimat; & tamen revera salsum est: nisi quantum potuit, curam diligentiamque
adhibuerit ut rem totam compertam expi ratamque haberet. Ita Silvius, Caietanus. Navarrus, S. Antoninus, aliique communiter.
Quarto, qui alleui iurat aliquid sie esse, im tendens verba in diverso sensu ac sonant ;dummodo legitime requisitus sit ab aliquo
dc interrogatus : quia verba debent concoris dare in suo signifieatu menti eius cui ex legitima caussa fit iuramentum. Ita comm nis doctorum . Meus vero, si non iuridiceae legitime sit interrogatus . Quinto, qui per salsos Deos iurat , puta per Marium tem, per solem, per Iovem; ut Exod. cap.
xx III. Per nomen externorum Deorum non
iurabis r dc can. Monet xxx r. q. I. Nil enim magis alienum est a veritate ut notatur in Catechismo Romano num. 26. in Expositiu praecepi. inquam mendaces &fictilios Deos
tamquam verum Deum testari r & est bl sphemia quaedam , ut ex D. Thoma a. 2. quaest. κIII. arι. I. ad 3. Et sic etiam de eat qui alios indueit ad ita iurandum. Non peccat tamen qui ex iusta caussa talia i
ramenta per salsos Deos recipit ab insd li; dumn o tamen ad ita iurandum illum
non inducat . Ex D. Thoma a. a. ULlxx VIII. art. 4. Sexto, peccat mortaliter
qui scienter dummodo ex ossicio non t G ne a
116쪽
neatur, ut iudex& magistratus privata auctoritate inducit alios ad salso iurandum per
verum Deum . Ita D. Tlicanas 2. a. Guis . xcv III. art. q. di alii communiter . septimo, qui cum iuramento promittit te aliquid
licitum iacturum , dum non habuerit in animo pro millum implere; vel si habuerit, re- ipsa non ad n plet quod pronai sit : dummodoyr inratorius ante tempus ad adimplendum in iuramento statutum ius suum non relaxet. Ita S. Thnicas Σ. lxxx IX. art. 7. S. Antoninus , Navarrus , aliique .
Octavo, qui iurat se aliquid illicitum facturum , ut occidere, surari, moechari ; lucet serio de ex animo hoc iuret : cum teneatur contrarium facere . Ita D. Thomas L . cit. ad 2. Caietanus , Angel. Silvius , Navarrus, & alii communiter. Nono, qui iurat se non obtemperaturum consiliis evan- pelicis, cuiusmodi sunt quae ad caelibatum di paupertatem hortantur. Nam licet nemo ea necessario tequi debeat; si quis tamen iuret nolle se ea observare , is eo iureiurando divina contilia contemnit & violat. Ita D. Thomas Ioc. cit. sed secundum Catechismum Romanum hoc erit solum veniale. Decimo, peceat qui id quod verum est, iurat r idque ita se habere existimat, levibus quibusdam innixus coniecturis. Tametsi tale iuran entum veritas comitetur ; subest tamen aliquo modo salsum ob periculum grave in quo versatiar qui ita negligenter iurat iat ex Catechismo Romano in Expor m. II. pr.G t. Qitando id mortale sit vel veniale, ex 1upradictis facile colligi potest . Undecimo, moi taliter peccat qui dum lu-ravit secretium sibi commissum fideliter servaturum , cum advertentia & ex proposito illud revelat ; dummodo tamen tale secrerim res suerit quae tuta conicientia secreta servari potuerit . Idemque dicendum
de eo qui indueit scienter & dolose ad tale
secretum revelandum: ut ex D. Thoma 2. q. lxx. art. I. ad a. aliisque communiter. Nam servare secretum in rebus licitis est de iure naturali : ae proinde, ac cedente iuramento , imortale est illud revelare .
Quamvis autem aliis variis modis iusiu-T ndum malum ae illIcitum esse possit ;haec tantum speeialIter hic collecia dc notata exposuimus t cum iisdem modis freque
eius homines peceare soleant. R T. RELIG. CAP. U. 6. XXXVII. De grata:ate peccati perluit , cr de panis
Nota , periurium dupliciter eonsiderari posse, seu esse duplicis generis . Unum neminpe dicitur latius sumptum : dc est iuramentum destitutum uno ex tribus ad iuramentum requisitis; veritate vidclicet, iustitia, aut iudicio, ut ex D. Hieronymo su p. cap. IV.lerem. Si ista defuerint , nequaquam erit ru- ranae tum, sed periurium . Alterum stricted:ctum vocatur : di est napndacium iuramento firnatum, ut ex codem senti D More, qui ait loc. cit. Mentiendo rurare , ouid es aliud quam peierare λ Et de hoc postremo praecipue loquimur. Portunum ait S. Augustinus se . xxvIII. cap. I dr vrrb. . post. in peccatum esse, o grande peccatum , nimo dubitaι. Imrrra est ita trave ut ex D. Thoma gravius fit homicidio dc euolibet alio peccato contra iustitiam commisso ; quia directe tendit e tradi vinum honorem di immo gravius est ii ablasphemia qua quis verum per Deum falsum iurare consite vit. Et hanc ipsam rati in nem reddit D. Thomas citatus. Poenae vero tum a iure civili, tum a ca- nonico periuriis inflictae , sunt sequentes . prima est infamia r quam tamen non incur runt nisi qui solemniter iurando peierave rint, ac de periurio eondemnati sint in iudicio . Secunda est exclusio a testificando cap. XIV. XXII. q. I x. utpote qui praesumittur peieraturus eo ipso quod alias, etiamsi
temet, peieraverit. Tertia , si clericu si equi salsum testimonium in iudicio dixerit, est depositio ab ordine . de detrusio in Monasterium; nunc vero in earcerem : si autem laicus sit qui salsum testificatus est in iudie in contra reum, eadem poena puniendus est qua reus eonvictus puniretur. Quarta , si eleritus est beneficiatus, quod benefieio prisvetur : intellige tamen post sententiam i
dicis. Quinta , ut eollatio beneficii facta ipsi periuro nulla sit ipso iure, utpote qui est
insani g. consessario necessario incumbit ur imperiurio habituatis, aut periurio expositis iquia nucio verum, modo salsum iurant, ndigni sint abscolutione. reenitentiam medici
natem imponat , quot ire Hiraverint. Nam expertentia doeer vix alii mimqtiam pravam
illam consilethidinem eradicari , nisi per eiustis di poenitentias r sicuti multos ex Opposito illa medicina sanari constat, in uan
117쪽
sanctosque homines , qui plurimum apud& est actus dultae tum ad
tum hulos occasone timore salutari concutiuntur & quasi refrenantur . Et hoc advertit S. Augusti mis ed iis bene heio quod ex tali misicina in se ipso expertus eli.
Qitia iuramento amnis est adiuratio, hie satim ipsi iuramento substituitur. Non lu-rititur hic tamen adiuratio, prout imi ortat lad iurandum inducere . nam in tali caluconvenit, & eoincidit cum iuramento . sed prout est contes latio seu invoeatio divini nominis ad aliquid iaciendum vel omitte dum; ita ut adiurare hic secundum usiim ire. quentiorem scriptorum ecclesiasti eorum idem sit ae quempiam.sub divini nominis obtellati ne & invocatione, sive ex pretia , sive implicita , ac per Sanctorum invocationem , sanctos interponendo eorumque merita, in quibus divinum nomen implicite relucet , Urzere petendo aut imperando ad aliquid faciendum vel ab aliquo desistendum. Et in hac signifieatione aequivalet verbo Graeco exorcisare et idest exorcismus idem sonat ae- - i adiuraris . & exorcsa idem ac adiurator. .:- a u. Unde a D. Thoma a. Σ. quaest. Te. an. I. rationis. sic definitur. Adiuratio es conιeflatio ret Ia crae, per quam adiuratus imperio auι obsecratione indueitur ad ali vidJaciendumwlomittendum . Ab aliis vero definitur r Actus religionis, quo per luterpotionem dmini nominis aut alicuius rei sacrae quempiam ad alι- quid praestandum vel omittenisum impellimus . Dicitur primo, consessario seu interpositio divini nominis, non adducendo Deum veluti praesentem , sicuti fit in iuramento ad veritatem confirmandam , fidem faciendo ; eum hie non adducatur Deus in testem di sed ut sit obiecti im amoris, reverentiae, aut timoris respectu illius quem adiuramus, idest ut adiuratus ipsius Dei reverentia, amore, aut timore permoveatur ad
faciendum vel omittendum quod intendimus, dc ab eodem petimus. Dicitur secumdo , rei sacrae , tum ad denotandum quod sub iis verbis non solum comprehenditur
Deus, sed etiam alia divina & sacra , ut sint languis Christi , cruκ, passio : & tunc adiuratio est actus latriae saliquando adiuratio fit per B. Virginem ; & est actus hypereuliae et aliquando per Anselos aut bonos
Deum valent exeludendas res humanas dc profanas, qua eumque dignitate & excellentia polleant rquia eorum contestatio numquam erit asiuratios cum non sit actus retitionis , sicut est adiuratio , quae idcirco in hoc convenit
cum iuramento. Nam per adiurationem exhibetur Deo summus honor, qui est actus prinprius religionis, dum eius alictoritatem tam quam valde potentem apud homines interponimus ad postulata consequenda .
Adiuratio multiplex est. Nam secundum Adim D. Tliomam lac. cit. primo dividitur in de precativam & imperativam. Deprecativa est, quando per deprecationem aliquid contestamur : & hoc genere adiurationis utitur Ecclesia, quando in litaniis euec orationibus contestatur merita Christi & Sanctoriim, ut Deus postulata concedat. Imperativa est ea rua per divini numinis contestationem su itis imperamus, ut D. Paulus ad Thessal.
cap. III. Adiuro vos per Dominum, ut i
gatur se ola haec. Secundo, dividitur inibi nem & privatam. Solemnis est ea quae fit modo ab Ecclesia tradito, & per minis stros ab ea specialiter deliinatos dc cons
eratos: privata vero quae praedicta solemnitate caret. Tertio, in propriam dc impropriam. Propria ea est qua contestamur Deum dc Sanctos, prout ad Deum dicunt relati nem iuxta sanctitatem ab eo recepta mi impropria Vero, quando Sanctos seeundum se aut secundum propria merita dc excelle tiam comestamur. Prima habet summam vim ad impetrandum ; secus vero altera. Ita
Ad hoc ut adiuratio, quae est quaedam species iuramenti, rite hat ae licita sit, requiruntur, sicut ad iuramentum, tres con eita. ditiones seu comites : veritas nempe . iustitia , & iudicitim . Veritas adiurationis in eo eonsistit, primo ut fiat per Deum, aut per rem quae revera sit sacra, non me Iovem aut Cererem: secundo, ut fiat animo obtinendi quod petitur aut imperatur,& mn cum fictione et tertio. ut caussa seu onMtivum propter quod fit adiuratio, sit v tum , dc non fictiam, ita ut peccaret qui per
fictam paupertatem adiuraret ut eleemosynam consequeretur. Desectu horum duorum, adiuratio ordinarie esset tantum culpa i vis , quatentis leviter hine offenditur religis; licet ex alio capite possit esse gravis. ut si adesset contemptus aut circumstantia alterius gravioris peceatit des Ru vero primi, culpa esllat gravis; nam inde religio
118쪽
graviter laederetur. Iudicium in eo sistit, ut non fiat adiit ratio sine aliqua utilitate , caulla, aut necessitate , utque fiat cum de-hita reverentia & consideratione. Non enim temere & passim merita Dei & Sanct rum contestanda sunt. Iustitia tandem in eo sita est, ut adiuratio non interponatur pro re iniusta & ill eita. Quoeirea ii interponeretur pro re turpi, inhonesta , & valde ἰllicita; esset culpa gravis contra religi nem, , va de Deo inii iriosa: cum per eam indicaret adnirans, quod res pravae Dumino
nainam Quoad illos vero qui adiurare possunt. p isne conveniunt communiter doctores, quod ad diurare iuratione privata seu non solemni tam Deus, quam creatura rationalis possit alios adiurare : quia tum Deus per conteitationem ibit amoris adducere potest creaturas ad aliquid agendum vel omittendum ἰ tum Angeli boni & mali, nec non homines Dei nomen& Sanctorum post uni aliis proponere, ut eius amore dc timore moveantur aut compellantur ad exeqtienda postulata , quod proprie est adiurare. Adiuratione tamen publica seu solemni , sive deprecativa, sive imperativa ,
certum est, non omnem rationalem creaturam , sed ministros Ecclesiae talitum uti posse ; immo si intelligatur de imperativa quae in cnerrumenos imperium exercet, non omnes ministros, sed sbliim ab Ecclesia ad id destinatos, qui stine exorcistae. Nam licet quilibet exorcis latus ordine initiatus habeat ad hoc ordinis potestatem: scuti vi ordinis Presbyteratus Omnes aequalem habent facultatem consecrandi; non possunt talu en uti potestate rurisdictiotiis, quam Eccletia solet conferre aliquibus peritioribus, & ut ita dicam , etiam iis in quibus videtur ineste gratia gratis data ad tale
munus vi essicaciore exercendum. Et revera videmus in praxi, quamplures maiore &efficaciore prae aliis exorcistis pollere virtu te ad daemones ab obsessis arcendos. Quinam Adiuratione vero deprecativa omnes ad adiutati iurare possumus Deum, B. Virginem, Angelos, & sanctos: quia adiit ratio deprecativa nil aliud est quam quaedam obsecratio Sservida petitio, quam ut facilius impetremus , Christi sanguinem eiusque merita interponimus ; sicut Ecclesia preces sitas per Christum Dominum concludit, quod totum sancti im est & religiosum. Adiurare possumus etiam homines: superiores quidem deaeqtiales, deprecati Ue; inferiore S Uero, etiatam imperative, iuxta Apostolum I. ad Thesi al. cap. v. Adiu o νοα ter Dominum, ut i R T. RELi C. CAP. VI. Isim 'ij a hre: & Rom. cap. vrr. OMJecro vos per mVolcordiam Dei. Circa vero cre..tiira ς irrationales, an adiurari possint necne distinguendium est. Nempe vel Hespectantur secundum se: dc sic nequeunt adiurari; cum sitit incapaces imperii eκequendi, ac deprecationis suscipiendae. Vel sp Rantur quatenus reseruntur ad Deum a quo moventur ιχ aguntur: Ac tune adiurari possunt. dirigendo adiuratione i nostram ad creaturam intellectualem quae illis p elidet, vel quae illis in i dc abuti potest. Huiuscennodi adiurationes reperiuntur in benedictio. nibus salis , panis, aquae . domus novae , thalami , fructuum. Item aliquando adiurantur locustae, mures dc alia animalia , ne segetes devas lent. Tandem adiurari possunt dae
mones: modo tamen certae conditiones ad
hibeantur. Et est defiae. Patet enim tum ex variis Scripturae locis , Ac praesertim
Marc. cap. xv I. In mine meo dae mania
eiicient; tum ex praxi antiquissima Ecclesiae; tum etiam ex Sanctis Patribus. Cypriano praeiertim, Tertulliano, aliisque. Ita enim habetur apud Tortui lianu : Daemo- lnes, trist genias, adiurare Nisu: υimus , ut vim de iam tri bus eliciamus.
Dixi, modo a sint certae conitioneό δ' lrtim prinis est ut sit in adiuralite solemn ἰ- lter legitima potestas, quam habet exorci qaatuor lila. unde preccant saltem venialiter, qui nil tis sine exorcistatus ordine hoc munus chirepraesumunt. Dixi, in adiurante lemniser: 'ideli secundum formulas quas Ecclesia adhibere solet. Possimi enim latet, praesertim drina daemonum in stationibus molestantur sive per terrores, sive per spectra , sive per immundas suggeIliones, illos privatim adiurare his aut similibus Verbis: Ecce crucem Domini crucis signum formando )figite uetos adversae: vel Iu rio mine Domina, disce ite tenebrarum potestares. Secunda conditio est , ut qui adiurare vult daemon m , ad eum ex humano corpore expellendum , sitiat vere hominem a daemone possideri. Hoc autem dignosci poterit, si obsessus faciat ea quae non didicerit, dc na turaliter scire nequeat: ut si loquatur igninio idiomate; si distantia & vere occuIta ma- ni sestet; si scribat vel loquatur de iis quae
antea prorsus ignorabat. Signa vero extra ordinaria in corpore, puta contorsiones,
tus violenti membrorum, saevi dolores, cu . moresque sunt notae nimis incertae: cum alis quando videantur etiam in furiosis ac phrenetici S.
Tertia e ditio est , ut daemon adiuretur
119쪽
non per rLodum depreeationis aut inducti nis; cum talis modus pertineat ad quamdam societatem ac amicitiam quam nobis non licet habere eum daemone, dc enervet potestatem quam Christi is Dominus eontulit fidelibus in daemonem, ad eum ipsius nomine prosternendum: sed per modum imperii& increpationis, direndo U. S. Tace, -- munde spiritus , Obmutesce, exi, fac , dic.
Quarta conditio est, ut finis unicus adiurantis sit ut daemon eiiciatur & nocereae laedere desinat. Et circa ea tantum . do quae prudenter viderit ad hunet finem conducentia, poterit exemplo Christi daemonem eorpus humanum obsidentem interrogare , puta inquirendo nomen eius, tempus, ct eaussam sui ingress in corpus: an solus sit, an cum aliis corpus illud obsideat λ Licebit quidem in daemonis contemptum no men ipsius seriptum comburere, in obsessum spuere, leviter percutere: quia si graviter, laederetur earitas ; Ac cum daemon tales corporales percussiones utpote prorius inco poreus non sentiat, nil aliunde facerent ad eius expulsionem. Poterit potius exorcista
ad deprimendam maligni spiritus inperbiam
ipsi imperare ut ilet, senu flectat, maneat detectus , sileat, ligna praebeat sui egressus candelam extii uendo, vitrum alicuius smnestrae frangendo , hisque similia peragendo. Advertat tamen exorcista , ut dum aliquid ex dictis a daemone inquirit eum a ctoritate, illud inquirat adii arando, & per adiurationem compellendo daemonem ut non loquatur nisi quod verum est: nec facile desistat, licet reinuat daemon respondere ;1ed postquam coepit de aliquo interrogare, prosequatur exorcismis extorquere si Deo
placuerit ὶ obedientiam, ne malignus spiritus reddatur contra christi minis1 rum pro.
Caveat exorcista ne adiit ret daemonem per modum compulsionis ad aliquid ab eo disce diim, vel aliquid ab ipso obtinendum extra finem liberationis obsessi; nisi sorte eκ speciali Dei instinctu & revelatione. Peccaret enim qui peteret vana & euriosa , sive ediscenda , sive facienda: puta cognitionem o
cultorum, sive suturorum, sive praeterit ruri . praeseratium. Itidem v peteret, quod daeimon eradicet arborem, elevet daemoniactim a terra, ac similia operetur: quia
haec esset quaedam species commercii & sa- miliaritatis eum daemone. Tandem nullam fidem adhibeat exorcissa accusationibus a daemone factis. Idcirco tu
piter errant iudices illi qui ita in daemoniim r. RELIG. CAP. VI. Io sallaciis fidunt, ut qui ab ipsis aeeusantur,
eos apprehendant ac eκamini subiiciant rdum meminisse deberent, daeinonem patrem esse auctoremque mendacii, qui per limitia quaerit tantum odia, dimidia, aemulationes, contentionesque inter homines eo LOVere. Quare neutiquam pariter attendendus est daemon, quantumvis suggerat etiam pia, sancta, ae religiosa, quae ad spiriti talem sectum aeternamque salutem conducere videantur . Nam haee nonnisi ut deeipiat. nec alias ut edoceat, praedicat inimicus nostrae sempiternae salutis,
De peccatis religioni oppositis.
oeia non mimis ac aliae virtutes morari . les religio quoque in medio consistit; hinc non minus quam illae religio pariter, quae est virtus praescribens Verum cultum Deo ipsius hie singulari es lentiae eonveniem tem , habet sua opposita vitia. Vitia vero religioni opposita illa sunt quae cultui Deo debito ob infinitam eius dis nitatem, vel
venerationi qua Sanctos aut res sacras pro sequi tenemur, 4dversantur. Et haec oppositio dupliciter eontingere potest e per excessum videlieet, quod vitium appellari Q. let eommuni nomine superstitio; aut per de sectium, & hoe voeabulo irreligiositates ex plicantur. Haec duobus capitibus absol vemus. Priimum igitur sermonem instituemus L il. lis quae per excessiim, postea de aliis quae per desectum sunt contraria relisioni. s. l.
Superstitionis nomen sumunt Latini pro falsi Dei eultu, vel pro falsa religione;
apud Theologos vero iuxta D. Apustinum θλII. de doctr. christ. cap. xv ID. accipitur pro cultu falsoriim Deorum, & pro excelluseu inordinato cultu veri Dei , seu est divinus cultus, qui vel tribuitur cui non debetur, vel modo indebito cui debetur. Hi ne duplex est superstitio. Una ex parte rei quae colitur; altera ex parte modi quo res digna cultu, nempe verus Deus , colitur. Unde duos actus, & ambos malos ae vetitos , habet superstitior nimirum, quod cultus Deo de bitus creaturae accommodetur; & quod Deo quidem cultus detur, sed modo indebit Et
circa hunc ieeundum actum contingere t
est , quod Deus indebite colatur, vel quia
120쪽
τ. . t salso, Vel quia Vane colatur. Quare modiis citet'ei m. cultum Deo superstitiose seu inordinate reddendi triplex est; idest salsus, turpis seu in-n pera. deeens, & simpliciter superfluus.' Falsus est primo ratione rei significatae rut sit quis velit colere Deum caeremoniis Μωlaicis aut Maumethicis, puta circumcisione aut peregrinatione ad tumultim Maumethis. Hoc enim esset declarare sectas illas veras, dum omnino sunt falsae . Idem cultus estialsas reliquias adorationi fidelium expolidire ; praedicare falsa miracula , sive haec scriptis mandare, & sic verorum miraculorum fidem enervare; in signum salsi miraculi vel beneficii aecepti oblationem inoagini alicuius Sancti apponere ; salsas revelationes fing re ; vel eum auctoritate propria proponere aliquod tamquam institutum a Deo vel
ab Lelesia, quod rei a non est ; vel adhibere caeremonias veteris legis, quae sunt a Deo repudiatae. Itidem falsum cultum Deo erri contingit, eum laicus Deum colit tamquam publicus minister Ecclesiae r ut si Mistam celebret & sacrificium inerat . Tune enim esserret quod non est tale . Quod si esset vere Sacerdos , sed depositus r hieverum quidem sacrificium offerret; sed non tamen nomine Ecclesitae a qua esset exei-lus , ac proinde sicut non Sacerdos redderetino salsum cultiun ex parte colentis- Tamdem si laicus utatur exorcismis Ecclesiae contra tempestates, daemones , maleficia :Vel si clericus adhibeat sacrum chrisma per preces Ecclesiae ad hunc finem non ordinatas. Sicus enim ait D. Thonias L. I. quaest. ΣcIII. art. I. uassarius esses qui alisua proponeret, v. g. testimoniales itteras falsas quasi ab Episcopo aut Papa scriptas & sisnatas ex parete alicuius, quae non essent ei commissa: tiavisium falsitatis incurrit qui ex parte thoe est nomine) Ecclesiae cultum exhilaι Deo contra modum δυina auctoritate ab Ecclesia confli- rum o in Ecclesia consuetum. Haec superstitionis species eκ tenere suo est mortale : quia pravem irreverentiam iniuriamque Deo iii fert, ct seligionem sundat in salsitatibus . Graviter enim repugnat eius hinnori ae cultui , qui sola Veritate nititur . 6piritus est Deus, in eos qui adorant eum , in sp ritu o veritate oportet adorare . Io. cap. Iv. Interdum tamen in aliquibus excusare posset ignorantia & simplicitas. Si edoctores communiter . Turr is & indecens est Deum colere certis verbis & rebus ad elu, offensam potiusquam ad elis gloriam inserviendibus r ut
si quis homines Deo immolet , si musica ,
organa , aliaque instrumenta quae in divinoomeio adi hiberi solent, profana sint laseia viamque sapiant. Simpliciter superfluus est nMdus veri Dei colendi praeter Dei & Ecelesiae instituti nem aulaeommunem Ecclcsiae ultim, ac inutilis ad honorem Dei di ad spiritus devotio.
nem excitandam , vel domandas concupiis scantias: ut esset addere in ometo ves Milissa ex indiscreta devotione certa5 preces , vasque intetmiscere caeremonias praeter Ecclesiae consuetudinem , dicendo v. g. AID-luia, aut Credo, quando secundum Ecclesiae rubricam dicenὸa mn sunt . item mutare materiam sacramentorum : orare adhibito certo numero . situ , colore cereorum :non fuere tali die , puta sabbato , in ho norem allevius Sancti; interim alia servilia opera exercere. Huiusmodi superstitio, licue etiam illa secundi m di, iuxta communem sententiam , est lolumn odo venialis: --do actiones illae non sint aliqua lege vetitae , & absit scandalum . & eontemptus caeremoniarum Ecclesiae ac communis h&lium usus. Nam dc materia levis est . Aeirreverentia non censetur fravis ob simpli citatem. Secus tamen, si hant si prohibitionem superioris. Sie si in Missa vel sacramentorum administratione, relictis rubricis, aliae caeremoniae, etiam pro sua devotione& secluso contemptu, adhiberentur . Vide tur in n posse excusari a mortali ob materiae gravitatem , dc perieulum grave , &gravem praesiimptionem. Ita P. Antoine. Cultus etiam di tur superfluus ratione certitudinis vanae, Jdest non nivae promissione divina : ut cum quis certo erodit se a tali morbo vel periculo liberandum , gestando imaginem vel reliquias Sanctorum , vel verba Scripturae . Quia licet haec pia sint; nullus tamen insallibilis effectiis a talibus expectari potest: cum nullam habeant virtutem naturalem , nec divinam ablol tam promissionem. Multa in his & similibus tum ex ministrorum avaritia , tum ex
istorum dc populi isnorantia , tum ex indiscreta ipsius populi devotione superstitiosa irinrepsisse constat. iniare tenentur Parochi , ubi talia fieri eontingant, admonere ac informare de omnibus suos Episcopos: dc nisi ii post diligens examen super huius ccii odicaeremonias, halce approbaverint; quantum vis conclamet vulgus , illas exterminare debent .