장음표시 사용
131쪽
qii 1 pro puteis effodiendis et ita ut ubi virga inclinat, ibi eredunt esse thesaurum vel aquam quam inquirunt. Nam si daretur naturalis inclinatio huius virgae ad hoc genus
metallorum, sive sit aurum, rive argentum,
sive cuprum, & ad aquam indicanum r debetet etiam inclinari ad frusta toesi parvulas partes eiusmodi metallicas , di ad aquam
in maiore propinquitate & in conspectu politam; quod tamen non fit. Itaque neque pro habiliter eiusmodi virtus oritur ex natura . Et cum nemo praetendat illam venire a Deo; necesse est ut veniat a daemone , qui solet artes aperte magicas ordinare ad occulta detegenda . Et idem dic de quamplurimis aliis huius generis pene infinitis si
perstitionibus, quas nimis longum esset recensere. Harum loneam seriem texit P.
Gobat Tom. m. Pari. IR de superstit. Satis hic igitur erit tradere ex communi drctorum quasdam regulas generales, ex quisbus facile cognosci potest, quaenam sint verae superstitiones, & quandonam sint mortales
Regula I. Quoties tribuitur seu creditur ineste vis aliqua rebus, verbis, factis , signis, figuris, characteribus , & huiusmodi ad aliquem effectum , ad quem talem vim nec a
natura, nec a Dei vel Ecclesiae institutione habent οῦ temper est superstitio. Ret a II. Quoties preces, characteres, signa aut ignota sunt , aut vana, vel falsa; aut si nota , bona , & sancta sint , sunt tamen eis admixtae circumstantiae certi modi , numeri, temporis, loci , personae , & aliae vanae , inutiles , di impertinentes ad talem ess ctum qui intenditur : semper est superstitio. Regula. III. Quoties ex rebus, Verbis , sactis, scriptis, etiam de se bonis & satinis ,
effectus intentus promittitur & creditur in- fallibiliter obtinendus ; dc aliunde neque ex Dei, neque ex Melesiae institutione inest ipsis dicta virtus insallibiliter praestandi
talem effectum: semper est superstitio. M-gula M. Quoties res sacrae adhibentur ad effecti is vanos & inutiles , aut adhibentur signa seu res vanae vel inutiles ad effectum qualemcumque obtinendum: est semper i perstitio. Nam Deus non se immiicet rebus vanis ridiculis : idcirco effectus expectari nequit, nisi a daemone. Regula V. Quando prudenter dubitatur, an effectus productiis proveniat a naturali occulta vi rei , an vero avi superstitiosa & diabolica r potius est iudieandum esse a vi naturali o culta rei; adeoque non esse superstitiosum. Mirae enim sunt naturalium caussarum vir
RELIG. CAP. VII. II plutes, praesertim herbamm , lapidum , di huiuscemodi, etiam viris doctissimis incognitae: ideoque, liuet virtus illa nobis ignota sit vel dubia r non statim censenda est suis perstitiosa , donec resciatur non esse a Wrtute occulta . Consiliunt tamen doctores, ut qui eius lividi re dubia uti uelit ad aliquem essectum, expresse protestetur, si ulla infit inibi diabolica virtus, nolle se effectum consequi . Regula VI. Quando certo probabiliter constat, rem applicatam ad eis 'ctum nonh.ibere vim ullam naturalem ad illum caussam
dum; dubitatur tamen, an vim habeat a Deo vel a daemone censenda est superstitio .saltem ex pacto implicito cum daemone . Nec in tali easu ubi certo constat de inemeaei a rei seu mediorum , prodest protestatio; cum sacto eontraria sit . Regula VII. Qitando ab aliquo homine bonae famae magnique ingenii aliquid mirum efficitur ; potius censeri debet fieri naturaliter vel supernaturaliter . quam superstitiose dc diabolice. Nemo enim Iraesumitur malus, nisi probetur talis. Cap.ri cunctis III. c. XI. q. III. dc alibi Tum quia quandoque etiam maxime sanctitas operantis , vel alia manifestissima indicia suadent aliquid fieri supernaturaliter dc per miraculum , Deo per Sanctos suos ita ore. rante. Regula VIII. Pro vere superstitiosis, aut saltem valde suspectis mediis ad aliquid obtinendum vel impediendum , habenda iunt
omnia illa quibus tamquam necessaria quaedam vana adhibenda sunt , seu admiscentur circuinstantiae vanae, ineptae , dc ridiculae .
Regula. IX. Omnis superstitio quae fit eum
pacto exprello cum daemone , seu cum expressa eiusdem invocatione aut Voce , aut
signo, aut ipso facto; adhibendo scilicet signa quae quis seit a daemone esse instituta . ac ipsum per illa operari, sive deinde cum
ipsis, sive cum alio conventa sinit est seminyer peccatum. Regula X. Superstitio quae fieeum pacto implicito tantum cum daemone , seu eum implieita tantum Ec tacita eiusdem invocatione, uuamvis ex senere suo sit moris
tale; ex simplicitate tamen vel ignorantia culpabili, sed levi dc non erassa seu ais Rata, ex simplici euriositate , ex levitate actus , ex desectu integrae credulitatis seu certae fidei, frequentissime redditur veni a. te. Si enim fiant actiones de se superstiti is ex simplicitate vel ignorantia , etiam vincibili , non erassa , nee affectata ; sunt
quidem eκ desectu requisitionis debitae culpabiles venialiter , non vero mortaliter .
Unde non peccat letaliter qui in re levi citis tur signo, characteribus , vel medio supersti-
132쪽
tioso habito, ex sola euriositate experiendi caussa, vel ex levitate ioci, vel risus cavlsa, millo expectato eventu : sicut multa lincosa fieri solent in certis vis illis, puta si mel vel iterum iaciendo annuluna n veri super filum, aut allidi ad latera vasis, &alia huius emodi. Tune enim non est vera superstitio: quia licet haec instituta sint a daemone; si tamen ioco , di non ferio ex- mctando eventum uiurpentur , irritio potius est quam daei bonis invocatio. It non peccat mortaliter qui abique inteera credulitate seu certa fide, & vana solum semii di ne in agendis vel eavendis obtervat huiuscemodi vana , signa hilque similia: cum non videatur gravis deordinatio , aliquid operari
vel cavere , ob metum vanum conceptum ex somniis, ex cantu corvi vel noctuae, ex mccur tu alicuius animalis , sine certa fide . Ita con uniter.
De magia. Ad superstitionem vanae observantiae praecipuo modo , ut communiter doctores sentiunt, pertinet magia, quae seneraliter di in communi accepta detinitur ars per quam'. bi. --π-λmmes operantur . verum V e,. queant ex applicatione alicuius ea vitae pntentis ea producere i ac proinde cum quaedam peragi possint etiam non supersiit.osi . idest sine ope daemonis kied
Caussarum naturalium virtute: hinc ex di- Versitate cau.iarum ex quibus mira procedere pollivit . do ,res communiter δι stm- suunt dc dividunt magiam in naturalem, &superstit Olam. Magia naturalis ea est quae
placiis applicando caussas naturales coitis mimiter occuItas mira operatur: & cum haec a Dilae vulgo sint ignotae, dum haec irairaiida vident indocti dc imperiti . coissent hoc fieri vel miraculo: e amo, vel superstitiose a .aemone. Magia vero superstitiola ea est per quam homines ope daemonis mira Operantur . Et de hoc in ira , ubi de maleficio
Magia naturalis licita est, immo laudabilis
apud omnes sontes, ut ex lacrariun Litterarum exemplis comprobatur. Hac enim arte qatmilis Gen. cap. XXX. dum virgas est li. l. amygdalinas ex parte cortice denudatas ins . canalibus aquae defixit, ut eas intueti tes Oves parerent as nos maculatos . Et hoe naturaliter contigine explicant Patres: quia ut
ait D. Isidorus lib. Et οἱ anima huius conditionis est, quod in extremo servore lis T. RELi C. CAP. VII. bidinis posita formas visas attrahat & tui
imprimit. Et multa huiuscemodi mirabilia produci soletit ex occulta virtute herbarum, arbori iiii, lapidum, aquarum, Semmarum, ani malium e ut cernitur in Virtute magnetis, torpedinis, echeneis piscis, vulgo remora. Dignoscere autem, an haec portenta pro-eedant ex naturali caussa, & licita sint; an ex ope daemonis, & ideo sit perstitiosa ec illicita: perdissicile est . Nihilominus tan eneκ triplici principio dignosci hoc potest: scilicet ex cognitione caussae, operationis, &eflectiis. Dignoscunt ii r ex crinitione causesae, quando caussa ex te, ut nobis comper tum est , nequit ess Eiiiiii ιaaturaliter proinducere : tunc enim ut ex Iλ Thomaz. a. quaest. xcv. art. a. in cor p. illicitum & superstitios una est . Deinde ad causetani pertinet, si adhibeamur ligati irae, chais racteres , verba apcκrypha , nomina ignota . aliaque hi ii iis modi, vel aliae circumstantiae aetrem inutiles: ili lac enim Ope daenκ nis pro venire effectum, credendum est . Dignos etiatur ex conditione operationis, si haec sit in distans passo, vel brevius sblito effectu meoii- sequatur ἔ tir si repente liotira sanus fiat, aue brevi tempore plures leutae percurrantur Itunc enim praesit naendum est , non provenire ex caussa naturali. Dignoscitur ex condi tione effectus, ut si humanam excedat imdustriam. In dubio autem, num effectus proveniat ex caussa naturali , an vero superstitios u lit et iudicanditrii est , procedere ex caussa navturali. Nam ut ait D. Thomas a. a. quae ruix. ars. Ex Glossa cap. xxv. ad Rom. manducat &e.ὶ dubia in meliorem partem sunt interpretanda δε ac proind' concitidit in cor . Uθι non apparens manifesta indicia de malii is aucurus , debemus eum ut bonum habere, in meliorem partem interpretando quod dubium est. Sed de magia inperstitiola , usantea notavimus, infra habebitur sermo , postqlaam eeerimus de salutatoribus, ens almis & fascinatione . Cum enim dentur dubii effectus circa eorum caussas, num vi delicet procedant ex caussa silperstitiosa , an seeus; ut sunt sanitates quorumdam morborum, patratae a qiiibuidam quorum alii Vocantur salii tatores, alii erit almi ,&-rbi qui ex tiscinatione procedunt et hinc de iis etiam agere solent doctores , hosce effectus examinando, ut deprehendatur . an reuerahi effectus culpabiles sint respectu agen tium, an vero a culpa immunes.
133쪽
T ALTA Tus DA VIR T. RELIG. CAP. VII. rar
a quo Clodovaeus I. unctus sest oleo aura biliter per columbam delata. s. IX. De Dialatoribus.
salutatores vulgo qui sanant morbos rabies , seu biae , necnon letalibus vulneribus brevi te: in re, ut ex Lessio, signo erucis facto qua
S. X. De eno is o fascintione. Ensalmi tonen nihil aliud importat. nisi
orationes quasdam eo certis verborum Ennia
mus quid ut . di , - LMio. signo erucis linia, qua torationes qualcram o C rLIS VUL I - 4, .
r A-- seu oris aperitione. & ali- praesertim sacrorum , sermulis Ordinatas ad tuo u. MI t G .mbdentuti Disputan Iom,s & vulnera sananda : & dicitur em ple 'μ' ' 'ς Thboloei naturalis ne sit, an l salmus, quia communiter ex Psalmorum Ver ii: zm suistititi La ope daemonis. bis componitur. Hic tamen curandiim usuri uri ui hanr 'irtut-illis na- i dunliciter fieri potest. Primo modo, orando
ei iralem ex quodam corporis temperamento certis verbis lacris quibus imploratilus a Deo ex humoribus ad pondus resultante, ob si corporalem salutem pro inhrmis, vel ut a n derum determinatam constellationem in qua l bis & proximo aliquod n ivum avertati non praedicti homines nascuntur e ac proinde contendunt , hosce licite in tali lanatione operari . Alii vero sustinent, nec naturaliter , nee supernaturaliter per ratiam gratis datam iisdem salutatoribus talem i esse virtutem . sed agere Ope daemonis .
Non naturaliter et quia virtutes natur Ies nequeunt tam brevi temporis spatio morbos curare, aliosque mirabiles caussa-κ effectus ; ut rabida animalia unico at- flatu occidere r tum quia virtus natu ratis non est alligata verbis aut ignis quibus salutatores utuntur , nec omnibus aegrineis aequaliter prodest; sed diversa eii cc l cundum diversas complexiones . Neque supernaturaliter & per gratiam a Deo eiis gratis datam: quia communiter praedicti Iam-tatores sunt homines, nedum ignobiles , ted etiam vitiis dediti. Nihilominus tamen statuunt alii ac contendunt , & taee sententia est probabilior , inesse aliquibus honunibus hane virtutem. nnaturalem quidem, nee aliter superstitiosam, stilicet ope daemonis; sed a Deo gratis da tam . Nam Domini Inquisitores ac Episcopi praedictos salutatores permittunt, α diciores gravissimi eos approbant: ae proinde temerarium esset negare in eis veram h dist amque virtutem ad morbos medendos . Nulla enim , aiunt, est in hoc repugnantia, quod Deus hane virtutem communicet ceretis familiarum viris,.ut sermone . aspectu , dc actu reaedeantur quibusdam morbis , valeantque contra rabidi eanis morsum sempentumque venena e non secus ae concessit
omnibus Franciae Regibus virtutem sanandi strumas ; ut agnoscunt Hormisda Papa in Epistola ad Remigium Rhemensem Episse pum , Ac Bonifacius VIII. in canonieatione S. Ludovici, & docet D. Thomas lib. L eap.
xvi. de Regis. Princip. ortum habuisse ex
intendendo , nee credendo, quod tali oratio insallibiliter consequatur effectuim, sed tam tum ex divina milericordia et de hie diei tutent almus in voeationis. Alio modo , quam do ex certis verbis componitur oratio , cui tribuitur virtus infallibilis seu ex opere opem rato ad sanandum r & hic appellatur e salmus constitutivus. Esalmus invocativus, sive compositus au- ita ctoritate publica . sive privata , licitus est: icu M. quia licitum est lanctum petere a Deo . si O . uti fit per elisalmum invocativum , peten do a Deo salutem aliaque temporalia bona, inquantum inservire possunt ad aeternam consequendam beatitudinem. Ita Navarrus, Morius, S. Antoninus , aliique . Ensalinus vero constitutivus omnino est reprobandus:
quia nullis verbis, sive ove prolatis . sive teriaptis , inest virtus naturalis ad vulnera sinanda dc ad morbos depellendos; nee alias a Deo est eo nunicata. Unde si talia verba emeaei ter & quasi ex opere operato praedictos producunt effectus e lignum est manis stum , quod hoc ope di arte daemonis Op rentur. Et licet verba sacra vim haberent operandi aliquid supernaturale ad salutem
animarum ve: corporum; hoc tantum aeci dit , quando super aegros a ministris Ecclesiae proseruntur e ut Mam eap. XVI. In reo mine meo daemonia eiicient .... serpentes D
lanmc o si mortiferum quid biberim. non eis
nocebis r super aegros manus tmyonent , ET ω- ne habebunι. Et hoe dixit Apostolis,&eorum nomine omnibus sacris Meleliae ministris, inter quos non sunt nec adseripti nec consecrati ens almatores. Praeterquam Uod non constat nee re scriptura, nee ex Traditi ne, aut Ecclesiae definitione, quod Deus eo cesserit aliis verbis, praeter sacramentorum formas, virtutem ad ea quae significant, ex Opere operato eruienda. OuM
134쪽
o, o , an tuor regulas assi Miat D. Tliomas addo dies dignoscendi Im , an ensalmi sint liciti, vel
l .atur. Non . Primo attente vicendum est , quid
sit quod prolertur vel scribitur. Nam si aliquid sit pertinens ad daemonis invocationem; manifeste eli superstitiosum ac illicitum. S cundo , si contineant verba ignota vel mulitata, & nova nomina Angelis sanctis imponant. Tertio, num 1alia contineant, quae
certe non postunt este niti a diabolo auctore fallitatis. Quai to, si ensalmo cum verbis
sacris aliqua vana misceant Lir e puta characteres scripti , praeter stigmina crucis: vel spes ponatur in modo proserendi, lcribendi, aut ligandi, aut in alus huiusmodi vanis quae ad
divinam reverentiam certe non pertinent .
Quare cum nullus sit enlalmus, etiam invocativus seu deprecati vus, in quo non sit aliqua vana circumstantia, sive in modo pro lationis verborum, sive in numero determi-mato ligatorum; inde concludunt des ores . hunc tilum talutatori biis esse interdicendum: eo vel maxime , quod ut plurimi ura ensalmis utuntur mulierculae ignobiles,vetulae, aut ii
mines & milites deperditae vitae, de quibus gravis est suspicio pacti expressi vel taciticum daemone. Unde licitum tantum & securam eii, quod Ecclesiae ministri Mentes orationibus ab Ecclesa approbatis pro infirmis deprecentur e & ita pie credendum est, ii uod oratio fidei salvabit infirmum, &alleviabit eum Dominus. o se Fascirin o quae est quaedam veneficii siγ lascin . eies, iuxta Valesium, est passi eulis innatanu. I S concepta , prosecta ex quadam affectioneat imae maligna , eius qui intuetur : vel ut Abuleniis in Num. cap. Mi. xv. tunc datur, dum aliquis quempiam videns ad eum non conitin ius corporaliter . nec in eum
quidpiam agens, cum laedit. Hanc sal cinationem dii linguunt & dividunt Theologi in vulgarem , in phylicam seu natura Iem, &in d. ae mouincam. vulgaris ea est , quae se- cuudum vulgi opinionem oritur . qui credit sola ipsa vitione polle homines fascinari, &maxime infantes aliasque personas teneri sta tus ac debilis complex ouis. Physica seu naturalis dicitur, quando eN quadam imaginatione immutatur cor, & ex eo corpus coniunctunt; & cenerant ar ex hoc humores putridi, quorum Virtus ad oculos pervenit, Nex cculis ad aerem proximum quem corrumpit usque ad certam distantiam,&ita eos i ficit & corrumpit qui visui occurrunt, prae ei pue ii sint exilis ccmplexionis. Diabolica vero dieitur perniciosa quaedam qualitas dae-- num arte illata, ob pactum cum eis taci-
tum vel expressum. Nam solent quidam n farii homines pacisci cum daemone, ut quos
odiose aspexerint, his malum inserant. Non conveniunt tamen dcctores in sta- ia inituendo, num revera detur phylica seu nais au ut. turalis fascinatio; eum multi hoc negent. Vedior tamen videt tur sententia hanc admi terra, non tantum statuendo naturalem vim
falcinandi inelle visioni, sed quibusdam spiritibus leu ei iluviis vetae notis , quies rei si per
ttis inficiunt proximum aerem, dc cum ipsbac per ipsiun aerem insectum inficiunt etiam ea quae intra ambitum seu in certa diis stantia liumsce aeris inveniuntur, homines scilicet; animalia etiam aliquando veget bilia . eum determinata distatilia contenta in tra ambitum huiusce aeris insederint : dciit c quotidiana experientia comprobatur. Unde constat ex dictis. falei nationem vulgarem fallam eii e dc sumrstitiosam , utpote quae ch filiae rica est & omnino impossibilis ridcirco ut muliebris nuSacitas sperne a, eiusque medieamina ut superstitiosa improbata.da . ut m pluribus Sanctis Patribus tradit Deirius lib. III. Iv. Dei. I. Qii circa vanissimum ac 'rOrsiis superstitiosum est, sedire quid lituratum, etiam turpe, collo ap- penitiin ad fascinationem avertendam . Si uti etiam ridiculum ellet, putare maius fascinationis periculum inesse sermo lis quam desermibus , pueris quam aetate provectis reum ii dispositi sint . utrisque virus nocere valeat; maxime si saicinatio oriatur ex invidia quae nulli parcet aetati. Unde tam fascinatio vulgaris quam eius remedia, ut superstitiosa ac ridicula reiicienda & improbanda inint. Quare Abulensis advertit, superstitiosum esse, offerre fascinatos benedicendos quibusdam vetulis quae vulgo bene. dicentes appellantur, sed mallem ut maledicentes eas vocarent , utpote quae eum se
ipsis trahunt insipientes hisce suis vanitatibus ad aeternam maledictionem . Et eo vel maxime quod istae vetulae proferunt valde illi eita, variisque caeremoniis , scitationiblis. aliisque luperstitionibus reserta . Quare ira his instinitatibus licita est solummodo, norisecus ac in aliis . cura ae stucium periti Me
dici, & naturalia remedia ab ipsis praescripta : dc si optentur benedictiones , ab Ecclesiae nutriliris eas petere debemus Solum ieitur physica fascinatio admittenda est quae
procedit ex vi humorum putridorum , qui re-jbluti in spiritus vitales seu in subtilissi Las
partieulas quae erumpunt ex oculis, auribus, ore, aliisque corporis meatibus, inquinant atque
135쪽
atque inficiunt ropinqua corpora, qtiaet men ad hane fascinationem excipiendam pro pter debilitatem complexionis sunt dii polita. Et haee fascinatio proprie ic uendo est
quaedam species contagiosis iniectionis et non secus ac continsit, dum quis nimis proxime accedit maligno morbo laboranti; ex quo fit . sicut quotidiana constat experientia , ut saepe a malienis esiluviis e corpore infirmi erumpentibus inficiatur. Cum tamen haec contagiosa innuentia , seu haee naturalis salainatio orta eκ malisnis effluviis transmissis e corpore infecto . γ' )4φ-lion habeat naturaliter agendi nisi ad physie. 'certam limitatam distantiam : si eontingatiit diabo. fascinati & infici homines nimis longe distantes ; tune procul dubio fascinatio censenda est diabolica . Incredibile enim est . homines tam longe distantes fiastinari dc infici naturaliter per spiritus ex alicuius insecto eorpore emissos, dum tales spiritus ultraeertam distantiam extendi nequeunt; eo vel maxime quod vento aliisque contrariis facile dispelli ae distrahi valeant . Immo quis
credere poterit, uno lacinantis corrupto humore res tam diversae complexionis ac qualitatis , ut homines, herbas, plantas, arbores,
bruta, solo halitu infici dc interfiei Unde
certum est , quod plerumque striges seu s sae dc malefici paciscuntur cum d ione , ut quos odiose dc iracunde alpexerint , his daemon malum inserat . Et haec est etiam unanimis Sanctorum Patrum sententia, in ter quos ait S. Hieronymus lib. I. in Epist. ad Galat. Dicitur fascinus infantibus xaerereo aetati parvulae . Hoc utrum υerum necne
sis, Deus υiderit: quia fieri potest ut cir d. mones huic pacto inserviant . Et ita etiam loquitur D. Thomas pari. r. 'orss. ex VII. art. 3. ad a. Possibile autem est , quod eκ Dei pern)issione ex aliquo occulto pacto
cooperetur malignitas daeinomina, cum qui
bus vetulae & sortile ae aliquod foedus habent . Sed de his in subsequenti paragrapho susinis, ubi acturi sumus de magia superstitiosa, ad quam attinent malefici , Iamiae, di
s. X I. De magia superstitiosa CT malifcio.
Nasia, prout hcc loco sumitur, est professio operandi ope dareonis quaedam mira
quae communes naturae hominum vires exiscedunt. Hiiiuscemodi maria pollebant magi in AEgypto , dum aquam fluminis Nili intinguinem verterunt, & virgas in terpem
tes r quae omnia sorte nihil plus fuere quam phantasiae illusiones. Maleficium si ad etymologiam reminirattendamus, licet sit idem ac malefactum ;tamen, prout usurpatur in praesenti , non aliud est qum magia qua quis daemonis ope
alteri diversimode t-umentum infert. Idcirco triplicem continet malitiam mortalem es ei licet contra religionem, earitatem, & iustitiam. Dari magos lamias seu sagas ac ma Aa dein εleficos ac proinde veram magiam δέ male, .eia macium, certum est. Nam de magis eorumque g operationibus habetur Exod. cap. v I r. σvrra. & dicitur Levit. cap. RIM. Non clinetis ad magor . Saul per Pythonissam praecipit I. Reg. cap. xv v III. ac impetrather diabolicam 1 vae illusonem phantasiae si1- seitari spiritum Samuelis. Et de Manasse habetur II. Paralip. cap. xxx III. quod male ficii artibus inserviebat, habebatque seeum magos dc incantatores. Item de Si me mago loquuntur Acta Apostoloriim cap. xx. Hν autem quidam nomine Simon , qui ante fuerat
in clistate matus .... cui au cui Mans omnes
a minimo usque ad maximum, aecenies: Hus virius Dei, qui vocatur magna. Lamias pariter leu sagas dari, ex multis eo stat monumentis quae hie ut supervacanea mlentio praetereo. Hae sunt mulieres diabolicae
deditae magiae . Dicuntur autem lamiae , i mine accepto a quodam monstruosis anim ii quod ita voeatur : eum non secus ae
illud , hae nefariae mulieres suis maleficiis &ineantationibus pueros ot homines iugulent. cuntur sagae sive a sagacitate, sive a s
etendo ut ait Cicero de Divisat. lib. II. quia sutura dc eulta scire inhiant, & obhoe se tradunt daemoni instruendas. vocamtur etiam veneficae seu maleficae r quia suis malefietis omnibus nocent. Tandem striges ab avicula quadam nocturna quae stri κ dictur, quia noctu stridendo volitat . Idcirco eκ his eonstat, dari etiam maleficos & mγleficia.
Differunt magi a maleficis seu venescis Jesaris in eo quia magi vocantur ii qui ineunt pactum expressum eum daemone primcipaliter ad mira ante oculos hominum p a
tranda; malefici vero illi dicuntur qui ineunt tale pactum, vel expressum , vel tacitum , principaliter ad nocendum elam aliis; sagae
tandem eae vocantur quae dictum pactum ineunt expressum, principaliter ad oblectationem proximam in conventibus nocturnis , vel concubitum eum daemone , secundam
vero ad nocendum aliis, quando id vel sa-sa a daemone, vel daemon a saga petierit. Circa
136쪽
o,ias a. Circa vero e Ventus noci nos . praecipue interros, quod vulgo circumfertur, non tibusa est verosimile: quia licet daemon posse a ct ut is solute , accedente speciali Dei permissione,ing tvs ' transferre homines ab uno in alium locum, sicut transtulit ipsum Christum in montem extetium & supra pinnaculum templi ; non est tamen veroumile , quod Deus daemoni generaliter vel particulariter concedat dae
moni congregare generales conventus daemonum, ac proinde multo minus generales aut particulares sagarum conventus. Insuper
Deus nullam tribuit daemoni extraordinariam potestatem, nisi ob divinam suam gloriam: nempe ut eveniat aliquis profectus suae bonitati , misericordiae, vel iussitiae; qui certe non sequeretur ex huiusmodi concessione. Et hoc graviter comprobat perpetuus sensus Ecclesiae : ut patet ex constitutione
Damasi Papae in Concilio Romano IV. ubi
iubet omnes maleficos , sacrilegos , augures, aliisque superstitionibus Vacantes excommunicandos esse ; seminas autem quae a daemone illusae putant se noctu super animalia ferri, atque cum Herodiade circumvagari , eadem sententia plectendas esse. Idemque confirmatur ex cap. Episcopi XXVI. q. v. ubi elare de huiusmoόi pravarum mulierum illusione sermo occurrit.
Nee obstat quod obiici potest , aliquas
magas vel sagas repertas fuisse ab uno in alium locum translatas, &sassas fuisse se ad.
fuisse in conventu. Nam, dato etiam quod aliquando pro maiore incremento gloriae sitae , potuerit , hoc Deus concedere ; ex casu tamen extraordinario non habetur sufficiens motivum tribuendi diabolo generalem dc frequentem iacultatem transferen
di corpora..ita ''s inleficium dividitur primo ratione ess
i. i s. ctus in somnificum , dum aliquis potione , cinnis carmine , vel alio superstitios, ritu soparatur, ut interea insulione veneni furto aut raptu infantium laedatur, vel adulterio contaminetur e in amatorium, dum superstitioso potu quCd philtrum Graece appellatur, aliquis in aestum libidinis erga certam personam excitatur r in fas tinationem de qua iam diximus , qua per aspectum ii Xum morbus opedaeinonis a 'saga inducitur: in venencium , quo hominibus, anim8libus , frugibus terrae varia malorum genera inseruntur; puta abortus , partias diu cile , serilitas, corruptio lactis, grando, morbus, occisio, vel vulneratio in imari ne iacta , sed directa in peti,
nam , ingestio VAriarum rerum in corpus ,
v. s.acuum, filamentoIum, pilorum, serramentorum , de quibus Deirio Reri magis. lib. III. quaest. Iv. sule pertractat : in maialeficium directum in personam devovendi ad insessionem daemonis: in maleficium ligami nis in coniugatis , ne possint uti matrim nio r in maleficium odii, ut qui prius se dilexerant, odio habeant e in maleficium tumultuationis spirituum : quae tamen mal ficiorum genera plerumque consistunt in fraude hominum qui se stimulant maleficio assecti . vel in phantasia corrupta, vel per dae
monem illusa . Dividitur iecundo ratione diversae cooperationis daemonis in maleficium peroperationem daemonis transeuntem; quando daemon applicatione rerum natur lium caussat effectunt naturalem de se pedimanentem , puta morbum , per ingestionem veneni sive alterius rei nocivae, per demiceationem nervorum, per fractionem vel laxationem membroruim. Tales enim daemonis operationes semel factae ex sua natura habent essectum per se stabilem. Maleficium
per operationem daemonis permanentem seu continuam fit , quando ad caussandum ess ctum continuo perdurantem Opus est ueactio daemonis eirca talem effectum re
petua sit & pe anens, Huiuscemodi eme-cius sunt libidinis ardor; improvisum odium erga personam Prius amatam , absqtie ec, quod ulla intercedat caussa ; furor irae vel Mitandi inimicitias & dissensiones, milia praecedente ratione; suror ad vitia contraria naturae, puta sod iam , bestialitatem ;tristitia animi vel animus desperabundus. Cum enim nulla adiit naturalis caussa aut operatio transiens quae fatis sit ad eatissa dos tales effectus stabiliter , prout veniunt a daemonis operatione , necesse est ut haec stabilis sit ae firmiter permanens. Ad maleficia patranda tria concurrer debent : actio malefieti, daemonis operatio, specialis permissio Dei. Caussae autem pro pter quas frequentius Deus daemoni nost tanti concedit vel ultro conseri potestatem nocendi hominibus, partim sunt bonae . &hae eκ parte Dei: partim malae ; & hae ex parte hominis maleficiali. Caussae bonae eκ parte Dei sunt huius rodi . Prima , excellens hominis sanctitas inter prospera et per has enim afflictiones a daemone illatas , si alia desint infortunia , vel persecutores , eamdem Deus probat. Huius rei exer luna habetur in sancto Iob. Secunda .mani statio divinae iustitiae , quando eam specialiter
exigunt circumstantiae personarum locorum,& temporum. Hine Christus Dominus daemonibus eiectis ex enerrumeno concessit ut
137쪽
ingredi possent in porcos , quorum man ducatio & negotiatio vetita erat Iudaeis. Tertia , mani bellatio divinae omnipotentiae opportuno tempore faciendae . Sic enim allegat Christus Io. cap. I x. hanc suisse caussam , cur caecus quidanti natus fuisset, ut manifestentur opera Dei in illo. Caussae attem maleficiorum ex parte meseliciati . cchae malae . sunt sequentes. Prima & mnium laequentissima esse solent imprecationes quibus occasio dedit gravis oppressio , persecutio, immisericordia, vel inuistitia, ut Eccli. cap. xv. Malisicentis enim sibi in amaritudine animae exaudietur seprecaris i hus: exaudieι autem eum . qui fecit illum. Et quidem ex huiusmodi imprecationibus f cuta esse innumera mala , Dequens testatur experientia. Secunda caussa est effrenis luxuria, ut exemplum habetur Tob. cap. v I.
ubi Angelus revelat iuniori Tobiae , quod filiae Taguelis mortui suissent septem viri;
quia eam duxerant , ut non secus ac bruta libidini vacarent: & super eos qui ita coniugium contrahunt, habere daemonem potestatem. Tertia caussa sunt blasphemiae in Deum. Credibile enim est , blasphemos qui
res ac personas sacras blalphemant, a Deo interdum relinqui potestati daemonum. Qua seta caussa est odium & invidia, dc usurpatio seu profanatio sacrorum, erga probas perso. mas vel Deo sacratas. Sic habetur L Reg. de Saul Rege , quod eum invaserit 1piritus malus, postquam invidere & odii secerit David ob victoriam quam contra Giniath reportaverat. Quinta caussa est immisericordia in pauperes , ut varia exempla de re hae receni et Deirio lac. cit u . v I r. Sexta ea visa, & haec siequentissima , quae consistit in applicatione seu usu remediorum superstitiosorum contra daemonum infestationes, atqtie sagarum& maleficarum in xias risiones. Et revera. ut ipsa comprobat experientia, nulla persona aut domus ita sunt
labiectae maleficiis , sicuti eorum qui adhibent amuleta quae res continent superstitiosas , ut sunt laciniae rubrae , virides , trigonae,quadrigone characterra Graece aut FI hraice; aliaque multa supersitiola: quasi rebus istis & signis terreri deberent sagae veneficae & daemones. Fingit quidem daenmnaliquando liberare ad aliquod tempus hasce personas & loca ex usu talium remediorum, ut multo magis decipiat; cum Post certum temporis spatium ad easdem insevationes redeat . Non datur enim in naturalibus rebus qualitas naturalis contra infestationes sagarum vel daemonum. Nam si daretur , e 1-
dem remedia deberent applicari cum extrema unctione moribundis, ut daemones longius arcerentur: & applicandae item esiene etiam ab exorcistis ad daemones expellam dos . Igitur talia adhibere contra infestati
nes lasarum & daemonum , superstitiosum est. Maleficia igitur non alio remedio licite
igitur non alio remedio licite . . re tolli possunt, nisi primo , remediis superna t. turalibus: idest exorcismis, oratione, conses' si sione , t usceptione sanctissimae Eucharistiae , aqua benedicta, reliquiis Sanctorum frequenti invocatione nominis Iesus & Mariae , signo crucis cuius magna vis est contra satanae laqueos & maleficia , poenitentia, ieiunio,& aliis piis operibus. Secundo, si sint cause
sata per operationem daemonis transeuntem in ordine ad effectum naturaliter permanen tem , remediis etiam a medicina petitis , ut
ab herbis aliisque medicorum pharmaeis, tolli possunt : immo ab initio haec tentari comvenit , ne quod naturaliter procedit , opus daemonis fallo credatur. Tertio, destructione seu combustione signorum quibus adnuxum est pactum, praeci te ut operum diaboli, sicuti ex Rituali Romano de Exorcismis. Non licet vero tollere maleficium per alius maleficium, vel superstitionem; eum sit intrinsece malum invocare daemonem , voquempiam ad illud indueere. Licitum est
tamen petere a malefico ut tollat maleficium modo licito : quia per se licitum est ab eo petere ut iniuile nocere desinat; cum ad id teneatur Si vero maleficus licitum maleficii destruendi minium non agnosceret; nihil ab eo petendum est: quia tunc non mi- set licite maleficium destruere. Si autem dubitetur , an maleficus licito vel illicito medio usurus sit ad maleficii destructionem:
tunc advertit SilareE , malefieum non solum hortandum, imino etiarn minis cogendum uvmedio licito utatur, si spes sit ipso medio illum usurum. Et si probabilius sit eum usuriimmedio licito, peti ab eo poterit ut tollat m leficium. Et hoc verum est, aiunt alii . licet etiam modum illum licitum accepisse ea daemone; cum uti re licita malum non sit Sie si diabolus ipse thesaurum absconditum revelasset ; licitum esset eum inquirere rquia non est illicitum uti naturali scientia a daemone accepta, utpote quae nihil in se
habeat mali; dummodo evorceri valeat sinarecursu ad daemonem. Quod si petens timeat, immo probabiliter credat, aut etiat moraliter certus sit , maleficium potius illicito quam Iicito modo a mago destri 'utraisi ; adhuc iuxta Scia regium peti ab iplo not eli
138쪽
est eius destructio. Nam petens tunc petit rem quam ius habet retendi; & quae lieite ab alio praestari potest et idcirco non magis
peccat quam qui iuramentum petit atili quem certo scit nonnissi per idola sua iuraturum esse. Tametsi enim teneamurex caritate proximi peccatum vitare ; non tamen tenemur . eum peccatum hoc pro venit ex sola malitia peccantis r eum supinponamus posse maleficium licite tollere ; &alias grave salutis damnum ex tali praeca tione nobis immineret, ut ita praesenti casu contingit. Verum autem est , quod cum n bis certo compertum est, aut saltem gravi ter dubitamus, an maleficus lieitum cognoscat maleficii destruendi modum , peti non
potest ab eo destructio maleficii sine pe
Divinatores, magi, sortilegi malefici , sarae, ac quilibet stiperstitiosi non sunt absolvendi, nisi omne pactum & commercium cum daemone abiurent ac dissolvant, omni a signa
artis magicae instrrumenta, libros, schedas,. hyaturas comburant δε illata damna resarciant. M si. chirographum daemoni dederint, non. est necesse illud ad eo extorqueri nam ad eius destructionem susticit poenitentia .. superstitiosi porro omnes sunt denuntiam di hodie apud Inquisitores. Ut tamen eorum iuperstitio onus pari ad eos denuntiandi . duo requiruntur. Primo , ut adsit expressa vel taeita daemonis invocatio r feeiIndo , quod sit mortaliter peccaminosa . . Lupus Pari. III. lib. xv. art. Iv. Felix Potestas
min. II. p. 11. num. 3 4. aliique passim . Iudices vero competentes maleficiorum, seu
superstitiosorum omnium , si reus sit pedi sena ecclesiastiea , vel si laicus in sua sumsessitione coniunctam habeat haeresim ,. sunt seli ecclesiastici , de praeeipue inquisitores. Mesuia vero haeresi , pro lateis tam iudex ecclesiasticus , quam laicus erit competens :quia cum superstitiones utroque iure vetitae sint, . tunc delictum est mixti fori. F. XI I. De mmis statutis contis' superstitisses , praecipue sortilegos divinatores, magos, Iagas, ac maleficos.
Sortilegi , divinatores , 3c maxi de iuretanonico, si clerici sint , deponendi sunt a beneficio, & in arctum Monasterilina hodie vero in perpetuos earceres detrudendi. cap. Non oportet I v. cap. Si quis Epitc
pus V. Ac cap.. Aliquantum XVI. xxv I. q. v.
Et insuper masi degradandi sunt & curiae R T. RELis. CAP. VII.
saeculari tradendi . CV. Admoneant xv. c. xxv I. q. v II. Et ad id speetales habentueConstitutiones, & signanter Innocentii VlII quae incipit Summis , Leonis X. quae incipit Honesis , Gregorii XV. quae incipit Omnia potentis, &Sixti V. quae incipit caeli ετ te
Sortilegi vero, divinatores, & masi lateide iure canonieo . si servi sint seu viles puniendi sunt verberibus aliisque erueiatibus : liberi autem ac honestiores in perpetuum carcerem sunt redigendi. cap. Contra
Idolorum cultores X. c. xxv 3. q. v. Immo si eontumaces fuerint, sunt etiam excommuni candi. cap. Admoneant XV. c. XXV r. q. VII.
Et insuper post uni ab Episcopo infamari, Ace dioecelletici. Cap. Episcopus I r. ccxxv . o. v. Et ratione magiae tradi pollunt curiae saeculati severius iuxta suas leges puniendi,. per constitutiones citatas Innocentii VIII. Leonis X. Gregorii XU. & Sixti V. Sortilegi, divinatores , di magi, tam et 'riet , quam laici ,. sunt infames t ideoque a
testimonio Ac acciti atione repelluntur .. cap. Constituimus I x. c. TII. q. V.. Et si exerinceant sortilesia seu divinationes ac magias quae haeresim sapianr, ur invocando daem nem per preces & saerificia , eique tribum do quae soli Deo competun . eκ Constituti ne x ri T. soannis XXII. quae incipit Supra ..puniendi sunt iisdem poenis quibus puri iuntur haereti ei iuxta Pontificum constituti nes. Sortilegi, divinatores. magi de iure civili puniuntur etiam mena publicationis omnium suorum bonorum & ultimi supplieii. aliquando etiam per ignem inserendi. I. Nullus III .. & I. Sermo v. cod. de Mal
Iudeκ ecclesiasticus punire potest sortilexos, divinatores, magos , etiam laicos . Abbas in cap. In talibus I. num. de sortileg. dc alii .. Et hanc facultatem expressir tribuit ecclesiasticis in laicos Adrianus VI. Constitutione 1 I. quae incipit Dudum , δ Sixtus V. in ei tata Constitutione ciesrinis me, statuentes tales sortilesos, divinatores, magos, aliosve similes superstitios hs, etiam laicos, puniri poste ab Inquisitoribus . omnes re singuli libri, opera , dc tracta tus iudiciariae astrologiae , reomantiae . hydromantiae, pyromantiae, ni romantiae, eni romantiae . nec ri immantiae , artis magicae , aut
in quibus sortilegia, veneficiae, auguria, an spieia , execrabiles incantationes, ac sum stitiones continentur. prohibentur per Constitutionem ei raram si x et V. caeli o terrarsub censuris dc poenis in indice librorum im
139쪽
TRACTAT Us DE UIR T. REM C. CAP.VII. terdictorum contentis, legi a quovis fideli, dc
quomodolibet retineriried iubet ut tradere eos teneantur Episcopis & Ordinariis locorum; vel Inquisitoribus praesentare ac consignare debeant. Immo insuper indicta Constituti ne statuitur ut contra scientes. legentes, aut retinentes sive libros, sive scripta huiuimindi, idest in quibus talia continentur , Inquisitores libere re licite procedant' princedere possint, & poenis condignis punireri coercere.
Hactenus egimus de vitiis quae Opponuntur virtuti religionis , idest cultui Deo ito per excessum; nune videnda sunt quae eidem cultui contraria sunt per desectum.
Haec autem vocantur irreligiositas:& ea sunt quae irreverentia, vi , aut contemptu Deum di res sacras attingunt .
Irreligiositas apud Theologos dupliciter sumitur a late , dx fricte . Late sumpta
importat omnia vitia quae sunt contra religionem ἰ fricte vero illa solum significat
uuae per desectum religioni opponuntur . Et in hae acceptione in e continet tenta tionem Dei. blasphemiam , sacrilegium, si, moniam, perliarium, violationem voti r quae
omnia ossiciunt cultui Deo debito. duo. bus 'sterioribus, eum alibi suo tam sese habeatur; hie 1blum de quatuor priori
agendum erit r nempe de tentatione
Dei , de blasphemia, de sacrilegio, &de semonia is
Tentatio ini sui ex S. Augustino 's.
lv I. ad Conferi. dupliciter accipitur apud Iheologos: nimirum & pro incitatione seu ametione ad malium , dc pro experimento quod de aliquo aut ω illius persectione lin uris De praY hic non agitur ι quia nec Deiri potest inducere ad peccandum, iuxta
um nemo sit ita Omens, ut eleda suurum . Ιωirco de secunda solum hie Tuimur. Sic enim dacitur in Scriptura Deum tentaste Abraham, Iob, Tobiam, aliosque iu- Et in hoe tensu possunt homines Deum tem Me, probando eius ustatiam, veracι talem, misericordiam, aliaque attributa. Hanc au rem Misition- tentationis Dei produnt Theologi: imordi tim experimentum seu prohatro cuius ditanae perfectionis, verios factis. Dicitur inordinatum e-erimem tum seu probatio: quia temere, idest sitne is mali divina permissione , intelli sibili freno immo vel externo manifestata , petitur a Dra operatio divinae omnipotentiae praeter ordinem praestabilitum in ordine naturae ves 'tiae r ut quando BGtib. cap. Im diabolusitatuit Christum super pinnaculum templi dieensi Matis te deorsum. Scriptum est enim Angeluisu mandaυrt de te, τ in manibus tot lens te, ne forte ossendas ad lapidem pedem tuum . Si enim ordinatum sit , idest iusta interveniente caussa , necessitate, aut utilitate; vel fiat eκ divino instinctu; vel tentam ha at donum miraculorum aut sani. tatum; vel honor Dei aut Ecclesiae ita ex- ctuletas tunc licitum est raperimentum seu tentatio . Sic enim tentavit Deum Abra ham Gen. 6 . xv. quando a Deo petiit 6-gnum ut eum esse cognosceret e dc Elias m. Reg. cap. xv111. quando petiit a Deo
e caelo, ut cognosceret populus Israes Baal esse daemonem , & solum Deum Iserael esse verum Deum ab omnibus colem
Dupliciter autem Deus tentari potest: ex presse. α implicite ac interpretative. Tentatur expresse Ι ,quando quis dictis aut facti, e 'aut etiam facta omittendo, directe intendi- experimentum de Deo sumere et ut si quis ea intentione oret ut exploret per aliquod miraculum, id st per aliquod extraordinarium. iam scientiam potentiam, aut aliquod aliud divinum attributum, vel eius in aliqua re voluntatem , ramissis aliis mediis ordinariis re proportionatis; vel si quis se in puteum
vel in profundiim rapidumque flumen proi ceret, vel re aliqua ad vitam naturalem n cessaria, puta cibo, tali omitteret, ad exinplorandam Dei in se providentiam. Tent tio Dei expressa aliquando iundatur in m. litiosa ineredulitate & dubitatione de attributis & promissis divinis e & eκ tali iner dulitate tentarunt Christum Pharisiet, si num
aliquod petendo ad veritates quae praedicabat, pωcipue quoad eius divinitatem comtirmandam, Μatth. cap. xx II. Holumus a istino isdere. Aliquando vero in irreverenistia oc praesumpta ne erga Deum e dc talia erat tentatio Gedeonis Iudic. cap. xv I. climvellus rore maωfactum a Deo petiit; ae qua tentatioris veniam a Deo precatus est. Te
ratio Dei implicita dc interpretativa est ,
140쪽
ando quis licet non intendat tale experimentum , id tamen facit seli omittit quod ad nihil aliud ordinabile videtur, nil ad explorandam aliquam Dei persectionem vel
voluntatem . Ita Deum tentaret qui ut
nollet mediis ordinariis, vel a divina provi dentia institutis, ad aliquod quod optat con sequendum, sperans ac expectans e flectum a solo Deo, nulla rationabili caussa eum ad hoc movente r puta si statueret diere , aut concionari sine ullo praevio itudio aut
consideratione , dum haec adhibere uitet ;secum cogitans per interiorem Dei illultrationem scientiam rerum dicendarum in concione , vel tradendarum in instructione re.
cepturum . Item si quis exponeret preabili
vitriculo propriam vitam, te mi iciendo mu-
ilationi alicuius membri sine necessitate Iettitilitate; vel praecipitem se dando ex alto loco. ut ex lunamitate domus , nolendo descendere per gradus . Ob hduciam incolumitatis a divina providentia accip indae. Sie Deum tentaret infirmus qui nollet
medicinam recipere, credens , quod uus ret det ipsi sanitatem. H Q enim rnaria, ut d ent communiter doctores, ei
Dixi num μιionabili caussa movente i quia , hae interveniente, nulla est Dei tentatio; nuta nolle uti medicina tempore martyrii,
cuia cum ex ea maxima sequeretur utilitas , ostenditur promptitudo patiendi pro Christi fide. Neque etiam tentaret Deum qui medicinam nollet recipere propter ip tualem prosectum , continendo se intra limites obsequii rationabilis, puta se ob ea Drem domandam , aut passionum effervet centiam compescendam, vel ut melius in mumoriam passionis Christi libenter haee omnia perserendo sentiret . ut secorunt & ideirati- ἡ- faciunt plures viri sancti ae religiosi qui
incommoda carnis laeto etiam animo patiun etur ad earnis mortificationem Cc communietationem passionis Christi e dummodo tamen, ita haec limitat Navarrus, haec mor--tis periculum siecum non afferant ; nam li hoc priuabiliter immineret, medicinam el- sugiendo peccaret . Ut vero dignoscatur ,
opere aut dicto nostro, utrias respice' oportet ad caussam ct finem
pro ter quem effectus ille a solo Deo in
Ariur t ita ut si sit rationabilis, nulla eritetentatio : si vero talis caussa non subiit, It prosecto tentatio Dei, saltem inter printativa. Unde qui periculo mortis se expinneret ex utili caussa aut necessaria, ut pin
ta rivirans inter infideles, a fideli seu C tholico praedicatore audiendi de disrendieaulla neces laria fidei documenta, non peccaret . nee pugnans in bello iusto, nee qui ex tui a dc utili caussa Deum oraret expectans ab eo eventum : cum plures Sancti. ut reserunt eorum historiae , usi sint huiusmodi precibus ad patranda miracula , vel Oeeulta detegenda , hilque similia peragenda .
Qui vero sine praeparatione orat , Deum tentat : quia cum Deus huiuscemodi or tiones exaudire non promiserit, inutiles omni.no sunt ad experiendam divinam provide tiam, num i iccurrere valeat etiam non,
ne oranti. Et hoc dicendum de eo quoque qui, neglectis mediis quibus conferri solent bona temporalia , lata oratione illa a Deo
impetraret : dummodo tamen casus talis non ellet, ut expediret fieri in re ea miracu.lum . Et haec omnia patent ex S. Thoma
L. N VI . per to t. dc ex aliis. Varus vero modis Deus tentatur, ut mutat hie S. yrus . Primo, quando quia se imdiscrete periculo committit, dum habet humanum consilium , vel auxilium de aliquo faciendo : seeundo, in incredulitate aliquid a Deo petendo; dc utriamque est vetitum ttertio , miraculum a Deo sine necessit te petendo : quarto . terminum Dei a tutorio ponendo ; nam Deo nec tempus, nec modus praescribitur : quinto , volen experimentum habere de Dei tentia αpraetentia, an ad lit, vel aliquid facere Niit : sexto, volendo Deum capere in lemmone, iuxta illud Matth. cap. xx II. Quid me tentatis h pocritae λ nam hypocritae unum in corde, aliud in ore habent. Cum omnis tentatio Dei vetita sit in vinis Scripturis . ut Deuter. cap. VI. dc Matth. eap. v I. Non tentalu Dominum Deum tutim : est peccatum mortale, sive fiat ein prelle de directe, quia magnus est Dei comtemptus & irreverentia velle experiri atquam Dei persectionem; sive tacite fiat ocindi recte. Nam gravis pariter est irrevorentia contra Deum, quod vilis creatura n eligat ac respuat ordinaria media a diUI-na providentia statuta, dc saltem interpretative velit ut Deus ais illius nutum leges immutet suae providentiae, ubi nulla occurrat necessitas. Itidem mortale est, li extinia curiositate petatur a Deo miraculum . Valde enim dederet summam Dei lapienotiam dc maiestatem, ut ad hunc vanum senem mirum aliquid esticiat. ATentatio Dei contingere potest ec cum