장음표시 사용
211쪽
ΥRACTA TUA DE UIR T. REL G. CAP. VIII. sebius lib. VII. Hs. Eecl. post tria priora
saecula suerunt etiam ruri, qui cum Presbyteris suis praeerant r sed eum pol ea ob decorem episcopalis dignitatis aliasque rati nes visum fuisset Episcoportim relidentiam reducendam ei e ad sblas civitates ἔ eorum loco ruri de in vicis successere Chore piscopi, initituti ab Episcopis ut eorum Viearii fueranei. Et hi in Parochiarum ruralium cura incun bebant , tractumque sibi ab Episcopo assignatum vilitabant e unde dc Visitatores in sacris canonibus appellati sunt. Ita tamen superiores erant etiam Presbyteris cl-Vitatis, ut prae illis postent in Cathedralibus omerre sacrificium. Uerum procellu ten horis facti audac ores, ut praesumerent conferre confirmaticinem maioresque Ordines elerieis , laeecio VIII. tempore Caroli Magni per sententiam Leonis III. fueriint penitu abrogati. Ita Thomaminus in sua m-
Presbyteri per titulos in urbe rurique disperii temper eonstituere eum clericis in matre , Vulgo matrice , Ecclesia haerentibus idem corpus sub ectum Archipresbytero, qui primus semper fuit ab Episcopo cuius a sentis vice iungebatur in functionibus interioribuq . Archi presbyter in Sanctuario primum locum oecupavit , et ero in unive sum praefuit tamquam superior di morum rector, curamque peculiarem eorum habuit
qui publicam subibant poenitentiam. Inde saeculo IV. plure in eadem dioecesi occurrunt Archipresbyteri , eleri pro regionum
diversitate mcderatores. Nonnumqua. Dein
cani appoliantur ψ eo quod decem titulis ruralibus praefint , Pt sbyterosque eorum reant f dg saepe inerunt Curati Melesiarum aptismalium. Hodie tamen Archi presbyteri fere solo titulo utuntiir sine ollicio, qui certis Parochiis affixus est. b. XII.
. De dignitatibus Ecclesiae calbedralis, crρ imum de AcbIdiacono . variae lusit Cathedralium dignitates : se item Archidiaeonus , Prim ieerius. Archipresbyter, Pkaepositus, Decanus , Poenitentiarius; Cantor , Schol alticus , Thesaura rius , Canonicus Theolosatis. Nota, quod Archidiaconus , Archipressi ter, Paenitentiarius sunt ossiciales Episeopi: dignitates autem propriae Ecclesiae cathodra lis sunt Praepositus, meanus, Cantor, Scho.
asticus , Thesaurarius , Canonicus theologalis.
Arehidiaconus olim suit praecipuus Epl. scopi mini iter in lanctionibus exterioribus ,
praesertim in temporalibus. Sicut Diaconi generatim ministri erant Eptico riim , ac ab illorum nutu in primis dependebant ἰ ita non mirandum eli , Episcopos pro arbitrio per priores Diaconos ab initio negotia ri etesiarum disposuisse : quod cum in perpetuum moren abiret, Episcopis in ossici luo languescentibus , tandem plura qliae ad ossicium episcopale proprie pertinebant, illis propria DA a sunt , ut iure quasi heredita rio in qilolcumque Archidiaeonos transirent. in quorum exercitio ab Episcopo depende bant . Archidiaconus in Ecclesia curavit ut omnia rite fierent & decenter ἔ clericos ordinandos adduxit ad Episcopum , quod die quoque facit; suum cuique locum ae sui ctionem assignavit ἰ populis telimia dc dies sellos indicavit; ornamenta dc fabricam Ecclesiae curavit ; oblationes dc reditus iactetiae, quorum peculiares cecoitomi non essent, administravit; clericis ratam portionem ero gavit ; pauperibus , antequam Nolocomia aedificarentur, pr ispexit ; minorum elericorum dc plebis censor, morumque corrector,
lites vel praevelat , vel composuit, vel Episcopo indicavit , ac restitutionem damnorum pollulavit ; Episcopi manus dc oculus haud intinerito appellabatur. Tanta Archidiaconi Niestas in externix quae in hominum sensus incurrunt , potissimum spectata , illum statim extulit sit per presbyteros, rebus spiritualibus tantum, d ctrinae, orationi , & sacramentorum administrationi intentos . Nihil tamen Archidiacono in hos iuris suit usque ad saeculum VI. Sed ad ultimum non Presbyterorum se-lum, sed & Archipresbyteri superior factus est, primulque post Episcopum, euius iurisdictionem ac visitationes naHiix est , tum per delegationem, tum per absentiam, tum p r vacationem. Inde in plerisqite Episcopatibus invaluit ut ante saeculum XII. Archi. diaconi in prima instantia iurgia audirent .ae de iis cognoscerent atque statuerent , salva ad Episcopum appellatione , salvisque eaussis maioribus Epij eopo refervatis. Ethaee Archidiaconi potestas in iudieiis facta
est tandem iuris eommunis , ni essent iudi-ees ordinarii habentes iurisdictionem propriam, eum saeuitate etiam delegandi, hoc est proprium ossicialem constituendi qui e mm vice praeesset iurisdictioni. Iurisdictio tamen Archidiaconorum pro diversa divem
l sarum Ecclesiarum consuetudine suit diversa,
IMnnumquam intra certam dioecesis par-
212쪽
TRACTAT Us DE VIR T. RELIG. CAP. HII. b. XIII.
2 cotem redacta. Nam in Germania praecipue, ubi Episcopatiis sunt amplissimi , ac in aliis regnis plures Archidiacolai constituti fuere.
Ille autem iiiii in civitate residebat , V kbatur magnus Archidiaconus. Unde a saecula IX.ccepit conserri Presbyteris Archidiaconi dignitas, Ut etiam nunc temporis sit. Sed post ducentos annos leguntur Archidiaconi quine Diaconi quidem erant; usque adeo ordo aspernabatur ratione ossicii: novistin .e vero lancitum est ut Diaconi omnes etiam ordinarii , & praecipue qui beneficium curatum obtinuere, Sacerdotio initientur. Ita Conei-lium Tridentinum sess xxiv. cap. XII. de
reforma Talem ac tantam amplitudinem Imte
statis paulatim sibi vindicarunt, Archidiaconi , & tanta hac tamque insigni potestate eorum plerique adeo abutebantur , ut Episcopis ipsis idemtidem repugnarent. Adeo enim quidam libero excommunicandi iure utebantur, ut Episcopo absolventi O, sisteretit, vel ab eius absolutione ad Papam appellarent . Unde non amplius Vicarii , sed Episcopi potius videbantur; cum veri
Episcopi umbram tantuni potestatis exerce rent. Idcirco, saeculo XII. ad hiae in veris gente , contanctis viribus conspirarunt Epi-1eopi ut suspectam Archidiaconorum potentiam aliqua ratione imminuerent . Ineunte
igitur saeculo XIII. Archidiaconis vetitum si it ne de caussis matrimonialibus aliisque
maioribus recognoscerent', neve delegatis uterentur et ac Epii copi alios osticiales ad iurisdictionem contentissam & voluntariam exercendam instituerunt, quos Vicarios generales nuncuparunt, dant est his mandata huius didi quae revocari possint pro arbitrio ,
quaeque proinde periculum omne removerent quominus hi, quemadmodum antea Archidiaconi, in mandantes iplos , hoc est in Episcopos, aliquando inliirgerent. Et hic in sinstituendi Vicarios senerales a nutu Epis opi dependentes ita invaluit , ut nunc
quoque communiter perseveret. Consiliotamen taric non respondit eventus , nisi Conciliorum quae habita suere saeculo XIII. accessisset auctoritas , & Archidiaconor.m repressisset audaciam . Alicubi instituti sunt Vicarii serentes Ecclesiarum ruralium, Vul go hodie Vιςati Foranei , qui Ecclesiarum ruralium curam haberent : qui etiam I cani rurales sui it appellati. Cuncta haec omela mane Presbyteris mandantur , qui aliunde saepe habent beneficium parochiale. De Primiceris. Prim ieetius qui in aliquibus Ecclesiis hodie Cantor apnellatur, dicebatur quisquis in quibuslibet ossiciis quae pluribus communi.
cabantur . primus erat. Primicerius autem ideo dicebatur . quia in catalogo qui erat ex tabulis cereis, primus inscribebatur, qu li diceretur primus cerae. Hoc nomen uia ta-
tum fuit in oriente, iii Italia , & in Gallia. Legitur etiam Secundicerius Romae et Primicerius simpliciter, aut cum addito mistariorum Primicerius , erat clericorum inmnium Diaconatu inferiorum caput: &, va
cante Sede , gubernacula ipsius Eccletiae Romanae cum Archidiacono & Archipres bytero tenebat . Qui alibi Primicerius, dic batur in Hispania Primiclerus. Primicterus, autem aut Primiclericus dicebatur, quia i lius cleri Diaconatu inferioris caput erat rcum antea toti eidem clero dominarentur
Archidiaconi. Sic Thomassinus os. XIV. De A, ebipresbytero calbedralium. Inter dignitates Ecclesiarum cathedralium post Archidiaconum in pluribus Eccleliis Archipresbyter recensetur & dicitur Archipresbyter urbicus sive urbicarius , idest civitatis episcopalis , ad distinctionem Archipresbyterorum ruralium , qui hodie aliquibus in locis Decani dicuntur. Dignitas archipresbyteralis attendenda est. ex consumtudine singularum Ecclesiarum potius quam ex iure scripto. Archipresbyteri Cathedralium limitem euram auctoritatemqile, eaque iura obtinere solent in clerum & personarecclesiasticas urbis episcopalis , quae rurales obtinent in suis districtibus: cuin hae latrendisserentia , quod Archipresbyteri seu De-eani rurales de consiletudine ut plurimum nullam die nitatem, sed merum officium habere censentur ἰ Archipresbyteratus vero
Cathedralium est vera dignitas , muniaque de iure vel consuetudine adneo habet iure dignitatis, idest iure ordinario, sicut Archidiacon i , ideoque pro arbitrio Episcoporum tolli aut diminui nequeunt. De iure con muni Archipresbyter in Episcopi absentia Missarum solemnia eius vice celebrat , collectam dicit, aut is eui ipse iniunxerat- Hinc concludunt Canon istae Archipresbyterum praecedere Archidiaconum in divi is ossiciis. Quoad celebrationem vero divinorum in a lentia Edilcopi , ariendendae sunt sinust.
213쪽
rum Ecclesiarum c suetudines, quae stibi de eam curam ad Praepolitum , Decanum , t Archidiaconum transtulerunt qiiemad:vo' dum cura pastoralis Canonicorum & eleri Cathedralis ad Decanum aliumve ut plurimum spectat e ita ut Arelli presbyteri si tum inferiorem elerum civitatis sibi habeant
subiectum: ac proinde indubie haee dignitas
adnumeianda est inter eas quibus anin Mrum cura incumbit . Quid autem incumbat Archipresbytero urbano respectu cleri& Μonasteriorum sibi subiectorum , facile colligi potest ex his quae de Decanis r ratibus dicta sunt ; cum utrorumque par siit oblisatio.
De Praeposito. Praepositura in plerisque Ecelesiis eat hedralibus est prima post episcopalem dignitas.& in Delesiis collegiatis absolute prima est Praepo itura e ubi tamen non sit Archipresebyter , quae duae dignitatea ordinarie non videntur simul in Ecclesiis collegiatis adeste. Dum vigebat inter Canonicos vita communis , gerebant quamdam Prioratus curam
sub aliis Praelatis , ut habetur in Synodo Aquil granenti anni CCXVIII. cap. cxxxIx. Tunc Praepositura erat merum ossicium ;nunc non solum est beneficium , sed prim etia dignitas. Tunc cura & regimen Can nicorum & cleri viventium in communi ad Praepositos spectabat; nunc aliquibus in locis nec cura animarum , nec aliquod spirituale regimen ipsis incumbit. Praepositus etiam in locis ubi cura parochialis non incumbit, sed ibium super Canonicos di clerum , ex suo instituto est Canonicorum pastor e ac ideo de iure naturali & divino ad residentiam tenetur, quidquid in contrarium aliqui
sibi pei suadeane. Alii enim hodie quoque dantur quibus alia incumbunt omela : sei. Iicet defendere iura. statuta . privilegia Ecclesiae ; ut aperte supponit synodus Coloniensis anni ΜDXLIX. Remed. III. cap. U.
Iuxta statuta alicuius Ecclesiae, ut Melehiniensis in Belgio, absente Episcopo, Praepoliti eius vices in divinis supplere debent sacrum-
. que celebrare , secundum praescriptum tabulae capitularis . 3c in decisiicinibus ibi habent primum suffragium post Praesulem. Vanis peno s. X ULDe Decano.
Decanalis dignitas institiata suit inter C
nonicos , quando vitam communem agebant,
ita ut disciplinae Monasticae aemulandae caussa, non secus ac inter Monachos praeter Abbatem dc Praepositum erant varii Decani quorum singuli habebant sub sua cura decem Monachos , Canonici etiam constituerunt sibi Decanum. Qitare in pluribus Hispani rum Ecclesiis eathedralibi is Deiani olim voeabantur Priores, teste Innocentio III. Epim
Ixxv II. Cum enim Praemitti ob curam temporalium spiritualem curam negligerent , saepius ob eam curam temporalem a Con. gregationibus abesse deberent ἰ hinc tandem cura interior translata est ad Decanos. U
de ipsi Deeani in plerisque Ecclesiis capita Congregationis, saltem quoad disciplinae directionem , constituti suere. Hodie in si gulis Capitulis non est nisi uncis Decanus, cui totius eleri eura incumbit , de solet esse caput & praeses. Decani iurisdictio maxime pendet a consuetudine. Aliquando iurisdictio non est apud Decanum , sed penes Capitulum et interdum apud utrumque. Iure communi non habet iiirisdictionem contemtiosam, sed solume rectionalem , quae competit Capitulo vel Deeano :& pertinet dumtaxat ad defectus leviores , praesertim spectantes disciplinam conventualem nam gra viora punienda liint per ordinariumὶ &1e vato ordine iudiciario . Hanc iurisdictionem interdum Capitulum exercet in Decanum. Potest Decanus de Capitulum Canonicos ob indecentiam in vestibus , aut irreverentiam
in Ecclesia, suspendere ab introitu chori 3c Capituli. Osticiales tamen Epis topi nequeundius pendere resolutiones Capituli in materiadis ei plinae .
Cantoris dignitas eadem est ac Primiceris. de quo antea dictum est. Uocatur nunc ali-eubi Cantor vel Praecentor: eo quia in Ecclesia sit Canonicus praesectus cantoribullinstituendis , edocetidiique ad cantum in
choro destinatis p dc quia divinae laudes ineommuni choro decantandae per eum praOr
dinantur . Sollicite psallendi ordinem ac
l py 'di modum committere , silentium indi.
cere , risum ac eolloquia prohibere debet ;necnon delinquentes simul livinitos prinpria
214쪽
:ox TRACTATUS DE UIR T. RELIG. CAP. VIII.
pria auctoritate corrigere potest, eos dili ibutionibus privando . Tradit Renatus Choppin
lib. de Polit. Ecclesa'. cap. II F. nM IO. ex Glog. Pragmat. quod in pleris eae Eeclei,.ssit Cantor, praeies seu praesul chori dictus , aut ebori director, cum sacra ac iuridica pol
sate in sacrificulos templi , Canonicos , alio que ecelesiastica dignitate praestantes. Et in signum huius potestatis in quibusdam Melesiis utitur in praecipuis solemnitatibus baculo
argenteo. quem baculum cantoralem vocant,
ut in ritibus Eccletiae Lugdunensis. s. XVIII.
Thesaurarius dicitur a custodia thesauri Ecclesiae ipsi commissa : dc esse ibi et in plexisque Canonicorum Ecclesiis. Et licet inplerisque sit solum ossicium simplex , a quo
ii parum idoneus appareat , rem Veri potest ; in plerisqtie tamen est beneficium vel
dignitas , interdum etiam ex primariis. Et Tevera tempore Innocentii III. Thesauraria Hivernensis habetur reputata pro dignitate ἰ cum Hi vernensi Thesaurario caussae cognitici reperiatur delegata cap. xxx II. deo . iussi deleg. ita collapsa est , necnon immutata vetus Ecclesiae disciplina , ut quod
antiquitus non erat in clero nisi simplex
eium & obedientia , ut loquitur elerus loniensis, ex divitiis factum se ut in Ecclesiis cathedralibus ae capitularibus varia Offeta non solum in beneficia, sed etiam indignitates eveherentur. Unde fit ut aliquando ille fiat Thesaurarius tui notat Van-Elpen qui se ipsum custodire ac gerere nesciat. b. XIX.
De Scbolastico. Seholasticus seu Seholastes , dum adhue
visebat vita communis in Canonicorum Collegiis , erat ille cui incumbebat humanas litteras edocere pueros adolescetatesque , ut paulatim ad clericalem vitam insermarentur e ut etiam in Concilio Lateranensi II.
anno MCCXV. sancitum fuit , iubendo ut in. omnibus Cathedralibus aliisque Ecclesiis
non pauperibus aleretur Granumaticus , qui clericos Grammaticam edoceret. Hinc peculiaris praebenda instituenda erat ex decreto
Concilii Lateranensis III. anno MCCXIX.q din multis Cathedralibus factum est. Et hoc confirmatum fuit a Concilio Tridentinos
V. de reform. extendendo hoc munus ad Gl-lestiatas & Monasteria r ut s ei licet alere deberent praeceptorem qui liberos ei vitatis Aratis edoceat. Vita cominum canonicorum in singularem commutata, licet ex hoe pueriae adolescentes cum Canonicis cohabitare deis sierint; nihilominus remantem puerorum ae
adolescentum scholae in pluribus Callied νalibus & Coliniatis Ecclesiis, mansitque unus e clero qui eam curam ageret , qui hodie Scholastieus, interdum Scholarius , hoe est holae Praepositus sive Praefectus nuncupatur. Olim Scholasteria seu munus magistris holarum erat simplex ossicium, a quo non idonei vel suo ossicio deficientes pro superi ris arbitrio amoveri ri iterant. Verum , sta bilita Canonicorum sinsulari vita , quemadmodum pleraque Canonicorum munia in M.
neficia , immo dc in aliquibus Ecelestis ad dignitatem evecta fitere ἔ ita ulterius contigit ut ob dignitatis decorem dc amplos
proventus adnexos ri unia illa ambiri coeperint, ac Scholastici etiam constitui qui nullatenus ad hoc erant idonei. uitarei ut huiusmodi abusum tolleret, Concilium Tridem tinum statuit Iess. xx i . de refo. m. ut de cetero dignitas quae Scholasteria dicitur , nonnisi doctori biis vel magistris , vel Fcentiatis in sacra Theologia aut iure canonico, aliisque idoneis perionis, quae per se id munus explere possunt. conseratur. Et ex hissae ite colligi potest, quaenam eura , sollieitudo, &'opera ad Scholasticum pertineat. Immo idem Tridentinum Concilium, iuxta Coneilii Lateranensis Il. sub Innocentio II. & Basileensis decreta edita pro cleric tum instructione, statuit Ieg. v. cap. v. aereo . ut in Eccleliis non solum metrinpolitanis & cathedralibus insigniviti ei vitatum vel populolarum , sed in Ecclesiis quoque colle latis insignis oppidi, etiam nullius dioeeesis, a ibi clerus numerosus fuerit, dc nondum in his reperiatur aliquod praestimonium vel praebenda aut stipenditim pro Cononico theologali , praebenda quomodocum que , praeterqtiam ex caussa resignationis νyrimo vacatura , cui aliud Onias incompatibile non sit, ad eum illum ipso sacto con stituta ac perpetuo deputata intelligatur .
Si vero in ipsis Ecclesiis nnlla sit praebenda sumetens, Metropolitanus vel Episcopus ipse curet ut per applicationem fructuum alleuius beneficii , eiusdem tamen detractis oneribus , Vel per contributionem beneficia- .riorum suae civitatis vel dicetelis, vel alias prout commode heri poterit de capitali ita
provideat, ut sacrae Scripturae lectio habeo tur. Si autem cleri vel populi multitudo sit exigua, ut Theologiae lectio commode fieri nequeat , saltem ab Episcopo eum consilio
Capituli aliquis eligatur qui in Theologia
215쪽
TRACTATUI DE VIR T. RELi G. CAp. VIII.
Morali instruat elericos . Circa vero dies, horam, materiamque sacrae Scripturae. vel Theologiae quae in Scriptura continetur, arbitrio ordinarii statuendum reliquit. Oncilium tamen Basileens e , quod 1ecuta sunt plura Concilia provincialia , sancivit ut bis
vel temel saltem in hebdomada lectio the t alis habeatur. Et ad hoc ut Canonicus theolosatis , qui iam eκ mente Mesesiae &ex natura ipsius praebendae per se, non perstitistitutum, cessante legitimo impedimento,suuiti Officium exercere deuet , utilius &fructuosius suo muneri latisfaceret , studiit que liberius vacare posset ; sancivit laudatum Basileense Concilium ut, etiamsi absens fuerit a divinis, habeatur pro praesente non
tum quoad fructus grosios praebendae , sed
etiam quoad diltributiones quotidianas qual-
cumque, etiam ex anniversariis provenientes , praesertim diebus quibus legere debet , ita ut nihil perdat. Res effectum habuit quoad institutionem praebendae, ac Canonici theologalis e sed mens Ecclesiae fraudata est
qnoad intenti muneris executionem ἰ cum
Theolori officium redactum si ad certum numerum sermonum , qui alicubi etiam per lios ad populum recitantur.
b. XX. De Paenitentiario Poenitentiarius seu Conses Iarius generalis
nico theologati Concilium Lateranente II. bus excipiendis generalem coadiutorem : de iam in pluribus dioecesibus etiam ante hoe decretum Concilii Lateranensis seneralis
Poenitentiarius erat in usu . Huius erat ex quacumque Dioeceseos parte consessiones exiscipere , nisi licubi Parochorum , Magnatum , Baronum consessiones tibi relervaree Epileopus. Λd eumdem Poenitentiarium reis ferebantur sol vendae quaecumque in soromenitentiali dissi ultates, tum etiam e semia & atrocia erimina . Poterat poenitemtias ab aliis Coni eis artis iniunctas vel rei xare, Vel permutare. Concilium autem Tridentinum Poenitentiarii munus in perpetuum beneficium erexit : sanciendo nempe praebendam ei in unaquaque Ecclesia eat hedrali conserendam ; ipsum vero diei itenti rium, quamdiu isconsessionibus audiendis operam daret , celisendiim choro & officio praesentem . Prima ei locum contulit inter
dignitates talesia Gallicana. Thomassinus. s. XXI. De canonicis Cathedralium ροCollegiatarum . Quamvis Canonicatus revera , ut com muniter docent Canonis ae , tinsulos Canoni-
eos seiunctos sumendo non iit dignitas , cum simplex Canonicatus in hoc distinguatur a dignitatibus quae inter eos institutaei fuere, quas hactenus aliquantulum deseripsi- quod adiunxit Cano-l mus; sia solum sit personatus eum praeminentia super ceteros de clero : nihilomi-Est .utem ille Presbyter qui iuxta institu-lnus si coniunctim totus Canonicorum eum eiusdem Concilii in Cathedralibus , i tus seu Capitulum praecipue Cathedralium Collegiatis, aliisque Conventualibus Eccle-l sumatur, est valde magni decoris in Ecclesii, positus est in subsidium Epii copi. Inter i sia, utpote eum Episcopo eoniti tuens in dic eoadiutores vicariosque Episcoporum olim cesibus suprei ni Ecclesiae Senatum . Hinc suere Presbyteri qui in excipi ndis consei- i aeendo de dignitatibus , ut de eorum etiam follibus imponendisque Menitentiis vices Epi-l institutione , conditione, & natura aliquid scopi supples,ant; quod tamen a prioribus sae- i lector praelibaret , non incongruum cem eulis locum habuit in Orientali Eccletia et- s sui . iam pro publica munitentia : cum in Ocei- In Ecelesiae primordiis , quando praeter dentali per quinque aut sex prima Ecclesiae , Ordines nulli alii fuere ministri Ecclesiae ,
saeeula generalis Poenitentiarius totius dine- incognitum fuit Canonicorum nomen seu resis , quoad publicas menitentias adminis randas, suerit tolus Epit copias . dc solum--,do Episcopo abiente vel aegrotante, mu mus hoc delegabatur Presbytero; immi, hoc perduravit iere usque ad annum millesimum& ultra , ut ex P. Thomas lino colligitur . At tandem statuit ac praecepit Concilium Lateranense iub Innocentio li I. ut ad nommam iamdudum receptam in Ecclesia Romana assumeretur a quot bet Episcopo Poenitentiarius, quem haberet in confessioni- titulus. Nam Ptesbyter nihil aliud erat nisi Presbyter , Diaconus nisi Diaconus , dc sic
in reliquis. Tantummodo ad unitatem tuendam suus cuique ordini Praeses fuit et veluti Presbyterorum primus ratione ordinationis, qui postea Archipresbyter suit appellatus et qui aliis Diaconis ae universis clero inferi ri ab Episeopo praesectus suit , Archidiac nus dicebatur ; ubi vero clerici miivires magno munero fuere , datus fuit ipsis qui
eos regeret I imiclericus seu Primicemus,
216쪽
eto TRACTATUS DE UIR T. RELIG. CAP. VIII
iisque pleriamque Subdiaconis, dc ille voe,
Notariorumbatur Primicerius motariorum , quoniam
minores clerici plerumque Episcopis there ab epistolis. Sie P. Thomassinus. Μagna pars cleri , s cilicet Presbyteri dc Diaconi, qui in civitate episcopali morabam tur, & curam animarum gerebant, semper suit a latere Epit copi tum in precibus, tum in omnibus functionibus publicis r ita ut cum Episcopo unum veluti eorpus ipsi comsituerent . ac Senatum qui hodie dieitur Capitulum, formarent. Etenim in oninibus negotiis Episcopus Presbyteros pro eorum consilio & opere ad ea gerenda convocabat Diaconis vero ceterisque inferioribus cleriis
eis tamquam ministris utebatur . Convocabat nonnumquam ceteros etiam per titulos
urbicos dc rurales dispersos p quae Congregatio Synodus epilcopalis nuneupata fuit e &hane Episcopus singulis annis cogere tenebatur. Ex iis qui semper erant a latere Episcopi, orti sunt Canonici Ecclesiarum cathedralium. Nam prinei pio omnes vocaban tur Canonici qui secundum canones, duce Episcopo, vixere: dc in matriculam Ecclesiae relati erant. Sed postea Canonicorum nomen proprium factum est clericis inminmuni cum Episeopo viventibus ς immo iis tantum quos in magno cleri augmento, reliquo excluso elero , tamquam sibi proprios elegerat ac assignaverat, quorum eonsilio diopera die esim regeret. Hos autem subsequens aetas Canonicos eathedrales appellavit, utpote cathedrae episcopali propius ad-
Herentes: eorum coetum Capitulum cathedra te vocavit.
Canonici Ecclesiarum cathedralium&col-
Iegiatarum vocantur communiter saeculares,
ad differentiam Canonieorum regularium de--ntium in Monasteriis cum professione solemni monastica trium votorum, ut conflatex Conciliis . Sed si antiqua Canonicorum monumenta & temporum historiae pereurrantur , colligere licet, non ex hoe praeei--ie nomenclaturam taecularium Canonicos Ecclesiarum cathedralium & collegiatarum sibi conaparasse, sed ex deserti ne vitae communis quam etiam a prioribus saeeulis hi
cleriei cum Episcopo in Ecclesia eathedrali du- ant Pace reddita Ecclesiae , plures sancti Episcopi, ut Eusebius Vercellensis aliique ,
in commauni vixere eum suo clero . In ligne inter omnes est exemplum S. Augustini , qui clerico suos ad statum monachalem seu paupertatis reduxit, omnique sublata pinprietate , ipsemet voluti minimus inter eos
sticae austeritates adiunxere , quantum per iunctiones elericales fieri potuit. Clericis ita adunatis peculiari modo nomen Canonicinrum assignatum fuit, quod adhuc commune erat omnibus clericis servitio Ecclesiae addictis ae in matriculam Ecelesiae relatis. T lis autem communitas illa est quae hodie Capitulum vocatur. Ibi cleriei iuniores cabantur, & ex iis prodibant Pastores Nos, comiorum & Oratoriorum Illuc etiam di senes invalidi se recipiebant. Saeculo VIII. ineun te, coeperunt clerici communiter dici Can nici non amplius ab illo Meseliae canone seu matri la cui in seripti erant; sed a canone seu regula quae servanda ipsis indicebatur : nempe eo tempore quo ad normam temporis Apostolorum & D. Λusuilini coeperunt clerica denuo ad vitam communem quam deseruerant, per suos Episcopos redu-
ei , idest in congregationem adunari; quod praeeipite adicriiandum est xelo ae sollicis tudini Crint aneti Episcopi intensis , qui fuit liuiusce disciplinae instaurator , dum
primus ea aetate clericos suos ita adunavit.
regulasque ad normam monasticae disiciplinae ipsis praescripsit. Et ex hoe, qui tali dileiplinae se subiecerunt , voeari coeperunt nonici regulares, nempe a regula sub qua vivebant adinstar Μonachorum , qui a regula vocari solent regulares: absque eo ta- naen quod ullo adstringerentur voto , ut fit apud Monachos posterioresque Regulares . Qui autem se subiicere renuerunt periistendo in vita singulari, vocati sunt saeculares, ut pote qui unus ab alio ad normam saecula ritim vivebant . Exemplum Crodegangi secuti sunt quamplurimi Episcopi , praecipite
in Galliarunt regnis , ubi haec vita commu nis elericorum maxime efflornit . Singulis autem hisce e leti eis tommune erat cla
striim, dormitorium , resectoritim eum suo Epileopo seu Praeposito. Nam ex his Can nicis alii erant Ecclesiae cathedralis , colle. At iuxta aedes Epiteopi . ae eum ipso viventes , sub ipsomee Episcopo aut alio Praeposito p alii collegialium erant Ecelosiarum, qui nimirum stib Praeposito vitam
agebant, seu in civitate extra aedes epist pales , seu etiam ruri . Istae conium Her corum congregationes Capitularia Monait ria dicebantur. Verum, connivente Ecesina , a vita communi denuo ad singularem Canonici transiere. Nihilominus liret tandem toleraverit Eeclesia hane in venerabili Canonicorum Or d: ne exterioris disciplinae variationem; num vivebat. Nonnulli corianaunioni vitae mona- quam tamen de obligatione vivendi secun dum
217쪽
ΤRACTAT Us DE VIR T. REM G. CAP. VIII.
dum eanones seu ecclesiasticas sanctiones quidquam remisit et immo immobilem semper iupposuit ipsam eanonicalem inii: tuti: nem & pr sessionem , si ipsos elsentiales &interiores status canonicalis obi. gationes t Remus. Hi ne saeculo XU. de Canonicis non iam in communi viventibus, sed univeritin vitam singularem agentibus . ait Dionyiuis Carthusianus Tra'. de vii. canon. Clarier vocantur Canonici : quoniam regularem Errectam tenentur ducere vitam, υ Dorumque
obsequitates vitando sincera ter progredi iuxta praefixa eis a Sanctis Patribus . Canonici secundum eorum institutum non solum tenentur esse solliciti in persectione& lanctitate, sed intervenire quotidie, dummodo non aegrotantes aut lesitime impediti sint, ad recitandas per se horas canonicas cirmes, idest tam nocturnas, quam diu senas, nec non ad alia ossicia quae in tuis Eeclesiis celebrantur, omniaque alia munia adimplenda iuxta eorum flatura . Nec allici ad hoc debent a distributionum utilitate quaeseeundum Conciliorum sanctiones praesentibus tantum sunt distribu nda: . sed ut gloriam ei illumque reddant Deo raptimo maximo . impleant fidelium piorum benefactorumque mentem qui tali religiola intentione suas facultates Ecclesiis legarunt, aedificentulo eorum exemplo in persolvendis divinis laudibus fidelem populum . Idcirco in suis Eccleliis residere tenentur. Ita Uan-Espen,
Fleury, P. Tholmassinas. b. XXII. De parochis , seu animarum pastoribus. Qitia Parochiae quoque sunt tituli seu ecclesialitea beneficia. hinc de Parochis etiam, licet aliqua de his antea attigerim , tamen consentaneum censui hic fusius distinctiusque agere, exponendo horum clericorum ossicium,eorumque primariam institutionem & progresIum . Tribus prioribus saeculis nullae ruri erant Ecclesiae nec in urbibus aliae praeter Cathedralem, ut colligitur ex SS. Ignatio & Cypriano. ae eκ his quae de iisdem saeculis memorat Eusebius in sua ecclesiastica historia.
Unde die dominico omnes etiam ex agri conveniebant in uiatim cum Episcopo &ad eos qui nimis dissiti erant ab urbe , d
serebant Diaconi Eucharistiam . Et hoc patet etiam ex canondhus Apostolorum , ubi damnantur Presbyteri seorsim ab Epistomeonvenientes, & alterum ab eius altari evertientes altare. Solus igitur tunc offerebat
Eoisco 'us r aderant & Presbyteri oblationis consortes suturi; nec vero umquam offer
bant. nisi absente Episcopo , vel eo iunem
te . Immo maximis etiam in urbibus una tantum erat Ecclesia, unum altare tantum ,
in qualibet Ecclesia nisi Μissa una celebra batur . Quarto vero ineunte saeculo , pace iam Ecclesiae reddita . cum de die in diem in immensum exerescerent fiteles paliae cleperunt aedificara Ecclesiae seu orat ria tum in urbibus praecinite amplissimis , tum in pagis & ruribus: & unicuique nra ficiebatur Presbyter, qui populum doceret, baptismum positis in vitae periculo , tum etiam poenitentiam ministraret. Immo quarto saeculo in aliqua Ecclesia praeter pec liariter praesectum curae animarum alii quoque erant Presbyteri : sed auctoritas erat tantum penes Presbyterum illi Ecclesiae ab Episcopo designatum, qui proinde erat Parochus. Exinde oriret sunt institutiones aemultiplicationes Par hiarum & Pastorum rquae Parochiae Romae tituli vocabantur. Ad eas Presbyteri itidem praesecti conveniebant cum plebe commissa . Erant adhue ibidem
modo sacrificium osserre poterant , non autem urbanarum Parochiarum Presbyteri . sed ad istos eum plebe sua congregatos mi tebat Eniseopus de suo sacrificio portionem, quam fragmentiam appellabant . Hunc morem innuit Innocentius I. qui ineunte sae-cillo iv. Eeclesiae Romanae praefuit. Unde lieri eo currente saeculo multae , praecipue Romae & Alexandriae . ac prope Alexan drian . ut testatur S. Athanasius , essent Ecelesiae seu oratoria r in sola tamen Ecclesia maiore, nempe in Cathedrali Missa e lebrabatur ; dc quidem una tantum etiam diebus solemnioribus. Nec ad tempora sinium D. Athanasii, Alexandriae hie nws perdurabat, sed etiam tensrare S. Leonis Papae, qui propterea iussit ut non solum in maiore, sed in aliis etiam Ecelesiis Alexa driae sacrificium offerretur c in maiore vero seu cathedrali solemuioribus diebus it rar tur , cum plurima interesset multitudo quae pri ii ci non poterant interesse. Quare in ei vitatibus quibus iam esse eceperunt Ecelesiae maiores, in quibus erant Eniscoporum Cathedrae:& minores seu tituli Presbyterorum: in e vitatibus vero minoribus una tantum Melesia eathedralis tussiciens erat. Hinc adhuc Par ehiae in pluribus Cathedralibus conspiciuntur. Quamvis prioribus taeulis Parochiae nomdum erectae essent iri titulum seu beneficium . nihilcminus Episcopus non poterat pro libito Parochum removere. Poterat ta
men ab una suae dioeces eos Ecclesia ad aliam elusi
218쪽
eiusdem dioecesis transferre : sed non iiDvitum; nisi de Ecclesia agrelli ad suam ea-thedralem , ut constat ex canone Gncilii Carthaginensis r quia tune omnes clerici prius addicti erant Ecclesiae cathedrali, pro ipsaque ordinabantur. Verumtamen in mutationibus omnibus Episcopi contulebant Ee- Heliae utilitatem. Item poterant Episcopi hosce clericos a Parochia aim vere , si si ii sesent inobedientes & contumaces . Thomassiluis in sua D Icipi. Ecclestast. Parochi primis saeculis erant Concilium Epitcopi & elerus Ecclesiae eathedralis. Com- rarantur septuae inta discipulis & filiis Aaron. Eorum iurisdictionem esie de iure divino . saluerunt olim gravissimi I h losi r& dubitari nequie esse iuris divini, saltem
inquantum includitur in Episcopatu Sacerdotii sente & plenitudine, ex quo manant ut rivuli. Olim Parochi poterant excommu- Dicare; immo& eorum Viearii & Capellani. Exciderunt a tali potestate ae iurisdictione contentiosa, quanto Episcopi sibi crearunt Vicarios generales dc ossiciales . Poterant olim Parochi suos clericos Subdiaeonos gradu movere. Verebantur alias Parochi alterius parochianum ad suam Missam recipere. Parochiarum permultae originem habuere ex capellis oratoriisque quae Magnates habebant in suis castellis aut vicinis agris. Iain visum est antea, quod non in omnibus Parochiis ministrabatur baptismus ; sed in Primaevis, a quibus aliae ortae sunt: idest in Cathedralibus respectu locorum quae non longe distabant a civitate , dc in Matrici bus. Cum vero Episcopi saeculo VIII. ccep runt instituere Capitula congregationesque clericorum dc Monachorum, iis ad ipsoruin
sustentationem post praedia Parochias etiam assignavere, ut istae congregationes dc Capitula in illis Parochiis sanctiones obirent Parochorum primitivorum , aliosque sub se
Par hos haberent. Canonicorum erat Pa
diochiis illis suo Capitulo ab Episcopo assi.' natis par hos designare; qui tamen a suo Episcopo instituendi erant : itemque eX re ditibus iisdem Ecclesiarum portionem crati
yruam commodamqtie sustentationem Paro-ehis seu Vicariis substitutis assignare ; tantam videlicet proventuum copiam , quae ipsis suffiteret , alendis pauperibus , dc liospiti uis excipiendis. Thomassinus , van-Espen , dc alii. Verum non solum Parochiarum proventus distracti sunt ab Ecclesiarum Pastoribus per assignationes Par hiar m Capitulis elerieorum Ac Monasteriis Μonachorum;
sed etiam quia eodem laeulo VIII. fundo T. RELi C. CAP. VIII. non tantum dc villas , sed Ecclesias ipsa,
idest eorum decimas , Oblationes , ceteraisve obventiones quae Ecclesiarum nomine
intelliguntur in praecipue in Gallia sub Carolo Matiello laici invaserunt. Et haec beneficia ad instar seudi saecularis ab ipsis Iai-
eis possidebantur , ut transirent etiam ad
heredes, dc hominum commercio exponerentur. Ne tamen sacramentorum aliorumque
spiritualium celebratio a laaeis Ecclesiarum Ileslaribus pendere videretur , inducta est qhiaedam nova verborum distinctio : ita ut in una eademque domo pars una Ecclesii adiceretur, quoad laicorum iura ; dc altera altares, quoad iuris spiritualis adminili rationem, dc hane concedebant Episcopo , quem S ra vissimum errorem acriter exprobravit S. Abbo saeculo XI. Ctim ex domo conjecrasac altari unum qusddam faι, quod est Ecclesia. 'cut unus homo conflat ex anima G corpore. Altare igitur seu sacramentorum aliorumque spiritualium adminil rationem dc curam alicui Presbytero committebant ; Eceles amvero sive decimas , oblationes , ceterosve proventus sibi latet iure quasi dominii Gproprietatis tamquam seuda retinebant. Sed ubi pollea, vel Episcoporum commonitione, vel interiore animi carnificina qua suis re- mortibus eos synderesis excruciabat ex huius- livida bonorum iniqua pollessione , compulsi sunt ea in pristinum statum restituere . plerique eorum ad hoc animum adiecerunt, ut eas non parochis , non Epit copis , sed Monachis redderent 3c Abbatibus , nun e rata etiam sibi non raro ab illis pecunia. Huiusmodi simoniacam perversitatem da innavit Gregorius Vll. Papa, qui etiam, con gregato Gncilio . composuit rixas litesqueeκ hoc ortas Episcopos inter Ec Abbates , statuendo ut Monasteriis remanerent Par
ehiae hactenus aequisitae; ae in posterum nullam, nisi consentiente Episcopo , sibi compararent , nec Par hi Ecclesiarum eis su lectarum , non obstantibus privilegiis quibus a Sede Apostolica donatae erant Abbatiae , ab alio quam ab Episcopo dioecesis missonem curamque animarum suscipere possent. Dum vero successu temporis e laicoriimmanibus ad Monasteria dc Canonicoriim Collegia Ecclesiae pervenerunt , Monachi quoque dc Canonici dividere coeperunt Ecclesiam
ab altari : sive decimas oblationesve sibi
retinere ς altare vero sive spiritualium c ram Vicariis qui ad altaris ministerium erant ibi constitiiti, cedere. Immo, impetrato me di ante aliqua contributione Episcoporum
consensu , adiecta etiam scit conventio ut in
219쪽
in Vieariorum mutatione quaedam pecuniae summa in signum recognitionis Episcopis penderetur e quae pecuniariae solutiones dicebantur altarium redemptiones , quae vox
petita videtur ex seudorum usu , in quibus invaluerat ut domino certa pecunia pende retur pro nova investitura, quae heredi ultimi possessoris erat concedenda. Memo autem altarium dupliciter fiebat ab Episcopo : aut retenta apud se ait ris dispositione , ita ut, mortuo Vicario, liberum Episcopo omnitio elset indulgere M nasterio substitutionena , vel eam improbare ; aut concessa perpetua apud Monasterium& Capitula Viearios substituendi facultate
soluto redemptionis pretio, cedente quandocumque aut decedente Vicario . Utraque
concessio vetita suit a Concilio Claramontano ut simoniaca ; 3c firmata fuit Monasteriis ae Capitulis libera possessio altaris ,
quam per quadraginta aut triginta annos possedisse noscuntur , salvo utique Episcoporum annuo censu, quem ex itidem altari bus habere consueverant.
Cum Monasteria & Collesia Canonicorum Ecclesias seu altaria sibi incorporata & prinprietatis iure possidentia , essent donata libertate praeficiendi Presbyteros qui eorum vice curam animarum gererent ; se possr ma hac aetate primitivos Pastores , Presbyteros vero cu- animarum praefectos Viearios dixere. Et haec est origo Pallorum pri mitivorum , nomen antea ignotum in iure canonico e quod non aliud significat quam possidere Ecclesias parochiales aut beneficia incorporata , eorumque curam in Presbyteros transtulisse pleno iure quoad munia pa--hialia , non secus ac habent veri Pasto. res qui nullum Pastorem primitivum reco-ynoscunt , retentis temporalibus . Hi
Presbyteri substituti idest vicarii a Concilio Tridentino Rectores appellantur: & tantum abest ut Pastores primitivi se immiscere possint stinctionibus pastoralibus, aut ab hoe primitivi Pastores appellentur ; quod
ius primiti vh Pastoris competat etiam com munitatibus mulierum Virorumque laicorum.
Sie Van.Elpen. Pastores primitivi tenentur ante alios decimatores Vicariis de competenti congrua providere ς eum incongruum sit , Pastores ex honorariis Missarum aut ex oblationibus in administratione saer mentorum vivere. Et eo vel maxime quod
populi qui Parochorum sustentationi decimas plus quam sufficientes persolvunt , maxime incongratum est ut denuo ad nova onera & lgravia constringantur pro vicarii sustento
tione ; eum haec non sit mens Ecclesiae. Nam in nullo decreto Pontificum aut Conciliorum , in quo de congrua sustentatione Parochis assignanda tractatur , de oblatis in
administratione sacramentorum mentio occurrit; sed ubique generaliter praecipitur ut tantum eκ decimis Parochis relinquatur quod exinde competentem stillentationem habere possist dc episcopalia iura persolvere, alia que onera debita supportare. Et Concilium I Tridentinum, nonnisi deficientibus decimis quod intelligendum de aliis etiam reditibus ex bonis etiam stabilibus illitis Ecclesiae) ad collectas procedendum iudicavit. Sic laudatus Van-Esren. Ad imitationem Monachorum & Canoni- eorum factum fuit ut etiam clerici quibus a laicis, vel a Monasteriis , aut a Capitulis
Ecclesiae parochiales cum emolumentis committcbantur , altaria sive spiritualem ei ram , retentis sibi emolumentis, Presbyteris eommitterent; dc se personas , Presbyteros vero substitutos seu vicarios dicerent . Dicebantur ergo personae qui beneficiis seu Ecelesiis per vicarios ministerium ex haberi eu-rabant , dum ipsi potiore fructuum portione
fruebantur, dando vicariis portionem multo minorem pro eorum sustentatione . ralis autem abusus ita invaluit , ut mortua periona, rursus alteri committeretur qui limilitet Melesiae per vicarium deserviens, emo
lumenta ad se trahebat. Et se eontigit ut paulatim inde benefieia seu dignitates exortae sint quae personatus vocantur , quo rum possessbres persbnae dicuntur, multumque eum Pastoribus primitivis conveniunt.
unde & personatus inter beneficia sine cura computari solent. Inter haec primitivorum Pastorum & personarum iura, temporalium praecipue & Ordinarie , este solet decimarum perceptio; interdum quoque , sed rarius, oblationum aut earum partis communicatio.
Praeter haec nonnumquam Monasteriis , Capitulis , dc clericis qui parochiales Ecclesias sibi unitas Vicariis demandarunt , reservata sitnt quaedam honoraria r quae
tamen nullatenus animarum curam attingunt , utpote quae integra apud vicarium
remanere debet ἰ sed celebrandi in iisdem Ecclesis certis statutis solemnibus diebus , ae similia peragendi. Et nonnisi huiusmodi
iura honoraria praetendere postunt.
Post annum millesimum mnachis Paro chias per ipsos administrandas committi alia Concilia permittunt, alia prohibent ; & sic etiam Pontifices , alii permittunt , vetant
Detie cire. Pa. tochiarum ad ministra. tionem a
220쪽
xo8 TRACTATUS DE UIR T. RELici. CAP. VIII.
alii r sive Parochia sit in eadem eorum E clesia. ipsique unita Monasterio; sive aliter resse halisat. Et Concilia Pontificesque a quibus hoc Monachis interdicitur , volunt ut Monachi praesentent Episcopo Presbyterum
saecularem , qui eam tamquam Vicarius administret . Indulgentius tamen se habu re Ponti flees Ac Concilia in Cleri eos resulares , ipsis concedendo ut Ecclesilas parochiales sibi subiectas per se reserent et dummodo tamen socium , & hunc quoque Regularem haberent ad nutum Abbatis, quamquam non sine Episcopi astensu posset an veri . Si vero quaestio sit de. Parochiis saecularibus, Canonici retulares ex Constitatione ciregorii XIII. tine licentia Romani
Pontificis eas administrare nequeunt . Inregionibus, vulgo Mondo num , ob Pres-hvterorum paucitatem concessit S. Pius V. Monachis ut ibi Parochias administrarent . Praeeipit Cone ilium Tridentinum ut Epitcopi in Parochiis illis quae Capitulis , Monasteriis, Conventibus unitae sunt, perpetuos instituant vicarios, nisi aliter pro bono E cletiae regimine ipsis expedire videatur. Bonifacius VIII. iam Monachos coegerat ut in mi hiis sui iuris nonnisi vicarios perpetuos instituerent. Respectu tamen Ecclesiarum cathedralium & collegiatarum con-eessum est ut , si Parochia sit intra eorum Ecclesiam, hane administrare possint per vicarios revocabiles, ut notat Fas nanus. Ο-ptatius esset ut essent perpetui. Quamplurimae adhuc videntur ticlesiae parochiales Regularibus subiectae . nec Ecclesiae Monasterio unitae, praecipue in Venetorum ditine , quae habent vicarios revocabiles . Sie
Ne duo simul Pastores in eadem Parochia
sint, vetant canones . Nihilominus tamen in celeberrimis etiam civitatibus mos inolevit ut in eadem Ecclesia duo Parochi alternatim administrent: & pro tali institutione, idest duorum Par horum in eadem Ecclesia , ubi opus suisset , Concilium Tridentum Episcopis iacultatem contulit. Parochi si inctiones sunt, populum per se
inlimere . sacramenta ut ordinarium ministrum adminis rare r immo aliqua, baptis. mus videlicet, communio paschalis , infirmorum extrema unctio, & matrimonium , nonnisi per ipsum aut de eius mandato &licentia adminii rari nequeunt: quod respectu matrimonii respicit eius validitatem .
De iis tamen & reliquis quae ad Parochum spectant, & de eius iuribus agunt Canonisae, & nos alias. s. XXIII.
De Abbasibus Commendarariis. Quia occasione beneficiorum ecclesiastic rum de quibus hic agitur , aliquid innuere statui de praecipuis dignitatibus seu titulis
beneficiariis: eum commendae nunc iam re
dactae sint in rationem beneficii abbatialis vel prioralis , unde eius titulares vocantur Abbates Commendatarii vel Priores , prout erat titulus regiminis. Μonasterii redacti in commendam; de hortim quoque origine &conditione breviter dicendum censui.
Commendae a verbo commendare originem suam agnoscunt . Commendare enim
secundum ei os prcaeriam significationem importat deponere . cve custodiae & curae committere. Hinc Lesesiam alicui commenda re, est Ecclesiam alicui custodiendam committere ac proinde habere Ecclesiam in commendam , idem est ae habere Ecclesiam suae custodiae commi illam sive depolitam .
Et in hoc sensu perantiquus est & probatissimus in Ecclesia commendarum usus. Duplex ratio fuit, quare ab Ecclesia inducta
fuerit talis commendatio seu depositio Ec-clesia n. etesiarum alterius custodiae di vigilantiae . o Eccἰ 'is Una scilicet, cum interdum contingeret Ecclesiis vaeantibus statim non prOUidere' disio tur, aut provideri pollet de idoneo reflore, neni.
ne illae interea ob desectum rectoris detri-Ππntiim paterentur , earum cura seu administratio demandabatur alicui Episcopo vel clerico, qui ad tempus illis intenderet, id-
est donec titulatum nanciscerentur. Et si erat Episcopus eui talis cura seu administratio commendabatur , in tali vacatione eam Ecelesiam resere ac visitare debebat ridet reo ii Commendatarii Visitatores vocabantur. Altera vero & tunc commendationes erant longiores) dum Ecclesia quaepiam episcopalis a barbaris aut alia quapiam natione vastata suerat , nee eius lupererat Episcopus: ut sactum suit in Italia
tempore Longobardorum hane provinciam vastanti utre. Gregorius enim Papa vicinis
Episcopis vicinas Ecclesias Pastoribus destitutas commendavit, ut earum custodiam cu
ranaque haberent , donec de Episcopo, Cardinali , seu Titulari providerentur. Talis
autem Visitator seu Commendatarius e pro ventibus' Ecclesiae commendatae nonnisi ne- cellaria dc modicum laborum praemium tot
lebat; & reliqui fructus ordinario servaban tur. Nonnumquam Episcopo quem barbarie sua Sede deiecerant, dabatur Abbatia quR