장음표시 사용
41쪽
tur etiam superiores Religionum: ita ut cum reliquiae computentur inter res pretiolas Μο-na iterii; hae a stiperioribus alienari nequeuntii ne illius contentu, & aliis conditionibus requisitis asi immis Pontificibus praecipue Gregorio XIII. qui ibium eoncet Iere sa- cultatem eas alienandi, accedente consensu maioris partis capituli re definitorii senera- iis ,& sub conditione, quod haec alienatio cedat in utilitatem Monasterii. Cum licentia vero Sanyae Sedis pollunt aliis donari, &alio transferri. Dux vel milites etiam in bello iusto eapientes civitatem non possunt ii ne iniustitiare letali eulpa exspoliare civitatem sacris reliquiis. Nam ob culpam civitatis capi non Ilunt bona Ecclesiae , nec ecclesiastici puniri. Communiter hoc lentiunt doctores: &talis est Principum praxis. Sanctorum reliquae, quidquid aliqui in contrarium tentiant, noli pollunt licite exponi ut larsiores offerantur eleemolynae . Et habetur hoe vetitum in iure canonico in cap. 'nal. ubi sic legitur: in venales exponansur: ct Tridentinum sus xxv. mandat, quod in reliquiarum veneratione omuis turpIs quaestus elimineιur. Simonia ea Non licet sine gravi caussa , dc absque est earum labe limoniae vendere sacras reliquias, nec sermas cereas quae vulso Agnus Dei seu gni incommuniter appellantur. Primum constat eκ cap. fluat. dc ex Tridentino ert. self κκv. Secundum ex bulla Gregorii XIlI. quae ineipit omni cerae studio edita v III .elia-lendas Ianuarii anno MDLXXII. quae resertur a Salmanticensibus propriis verbis Tom.
iti tutione vetitum et lub poena excommunicationis ne pingantur, inaurentur, dc ita retineantur . vel vendantur : quia prae
dicti Agnus seo quod sint Christi imagines
a summo Pontifice benedictae variis caeremoniis, chri imate consecratae, ac ad Dei cultum deliinatae i per quas mirabilia Deus operatur contra ivlgura, fulmina , tempestates . incendia, ac senseum incursus sunt tamquam sacrae reliquiae ab omnibus venerandae. Idcirco sine labe simoniaca vendi nequeunt . Potest tamen accipi pretium pro va-lare capsulae in qua vel reliquia saera vel Agnus Dei includuntur & ornantur; sicuti accipatur pretium calicis pro valore metallidc operis in eo elaborando Num liceat laicis viris ac seminis tange ars range-re reliquias & Agnus Dei, tametsi aliquia,' solute negent, verius tamen est posse etiam
laicos , sive viros , sive seminas , minimer. RELIG. CAP. III. 2st
quando adsit necessitas. dc reverenter fiat, eas curare , dc in eapsulis reponere e quia revera praxis hoc confirmat. Et si enim D. Gregorius contrarium dicat; loquitur tamen secundum morem illorum temporum , qui
nunc non tenet, quia usus contrarius invaluit.
Vasa sacra, ut calix, patena, corporalia, pallae, quae omnia sacra episcopali precatio- hi, ne benedicta di consecrata sunt , a peribia is tam ilaicis viris ae seminis licite tangi non pos- Ppri t. sunt: quia a sacris canonibus hoc vetitum
est, dc praefertim in cap. In sancta hac Ap ilolica, dc in cap. Vel timenta . . consecrat. dis. i. Sed hoc caput quod respicit indumenta sacra, per contrariam communem praxi train desuetudinem abiit, ita ut sacra velli menta, ut capsula, alba, & alia huiusmodi pollunt, sicuti iain ulli videtur receptum, tangi a lateis, sive viris, live seminis. Quo ad vata vero consecrata, idest calicem , patenam, corporale, pallam, puriticatorium , licet haec postrema non habeant specialem benedictionem , adhuc Viget ius commune, quod a laicis non tangantur, saltem sine privilegio, aut naturali necessit se te et allas non excusantur a culpa veniali, si tamen fiat, ut quidam sentiunt, sine contemptu & reverenter ac religiose; cum hoc non sit in materia gravi, dc facile talis licentia concedatur laicis, praecipite si onicium serant sacristae , sicuti dicit Suareκ concestum fili Ile laicis Fratrum Minorum a Callixto III. dc a Sixto IU. laicis professis ordinis Eremitarum Lombardiae, ut dum Sacri iliae inserviunt. tangere possint vasa sacra. Quod concellum creditur hisce privilegiis aliis etiam Mendicantibus ob privilegi rum communicationem, necnon Monialibus quae in iisdem indultis eum Religiosis communicant. Hanc facultatem tangendi vasa . sacra' facile etiam impartiuntur Episcopi clericis sola pruna tonsura insignitis, necnoivlaicis saeculari biis, qui iti servitio Sacris tim cupantur. Intellige tamen, si vas conle- cratiim sit vacuum. Nam si sanguinetia vel corpus Iesu Christi contineat, tangi nequitiine gravi culpa , aut urgente summa necelsitate, nisi a Sacerdote, dc ruit latentis a lai co, immo ne a clerico quidem, nisi sit Diac nus; quia tangere oleum lacrum 8c Eucharistiam munus emolius Sacerdotis, salvo tamen si sanctissima Eucharistia in terram decideret, aut eam videret in haereticis cos culcari: nam in tali calci , etiamti non sit Sacerdos, eam colla gere potest, cum magna tamen reverentia ac veneratione, ut quam prim
42쪽
go TRACTAT Us DE VIR T. RELIGprianis tradat Sacerdoti ad eam reponen- Apost. deris.
Licet autem concessum sit Religiosis laicis Fratrum Minorum a Callixto III. & laicis
Eremitarum S. Aitiustim a Sixto IV. ac idem-tidem concedant Episcopi clericis in minoribus constitutis, & quandoquidem saecularibus ob rationabilem caussam: hoc tamen Non obstante, nec Religiosi laici, nee Moeniales, nec clerici in minoribus constituti , imn.o ne Subdiaconi quidem possunt prima lotione lavare corporalia, pallas , purifica toria. Nam in cep. Nemo II. de conjecr. dis. I. statuitur, quod non nisi a Diacono laventur, & lotio in piscinam mittatur; ne
forte ait textu si panicula domInrcι corporis male decidas: ibique etiam additur, quod vasa in quibus ista lavantur, sint ad hoc distincta. Et hoc decretum , saltem quoad primam, servatur in viridi observantia; nec illa umquam consuetudine quoad primam lintionem abrogatum est: immo nec rationabiliter debet abrogari, ut Silvius v. Corporamvis quaest. I. es V. Benedictio qs est. vi Ioac communiter cum ipso sentiunt di Hores. In seeunda vero & tertia lotione hoe servari aequum est ἰ non tamen necessarium: ideoque post primam lotionem licite tune possunt a clericis in minoribus constitutis, religiosis laicis, ac etiam a piis seminis, praecipue a
virginibus ac sanctimonialibus lavari. Nec ullatenus obstat privilegium quod allegatur concessum a Callixto III. laicis Fratrum Minorum si tamen authenticumst, cum in Bullario non inveniatur in nec alterum concessum a Sixto IV. lateis Augustiniana: Congregationis Lombardiae: quia si
in iis exprimatur facultas ut lavent corporalia, pallas, purificatoria ; intelligendum hoc est de secunda & tertia lotione, non de prima. Nam privilegia non debent derogarei c. ri communi, eo Vel maxime quod eo,
muniter servatur in Ecclesia, tum apud clericos saeculares, tum regulares sive sacerdotes, sive laicos , apud quos mos servatur ut prima lotio corporalium oc purificatorio rum fiat a Sacerdote veI Diacono , sicuti sacri canones praecipiunt. Et adhue in privilesiis aliquid conceditur laicis Minorum &Eremitarum, idest ut lavent secunda re tertia lotione. Etenim tunc non ita certum
erat, ut sentiebat Caietanus, quod tales linti Ones , nempe prima & secunda, fieri possent a clericis in minoribus constitutis, aea laicis Religiosis de monialibus. Et reverasi saera Rituum Congregatio in Florentina xxx. Aprilis mcu. ut refert Barbola. in
Sum. CollecI. 439. num. ro. concessit Fr. Matthaeo ΜInacho Sacristano Monasterii Angelorum Florentiae licentiam ibi una ad tangendum calices & corporalia revidens est suod ultra tangere, ea lavare,d:fficulter, saltem quoad primam lotionem, a Sede Apostolica Fratribus laicis concedatur. Ideoque quicumque horum auderet ea lavare prima lotione, cum res versetur in
materia gravi, probabilius est quod mortaliter delinqueret.
De rerum sacrarum venditione ct conissoneis usus profanos. Res sacrae, ut calix, paramenta sacerdo' et stiae Atalia & altarium, donec retineant propriam sei, tum 'formam, converti nequeunt in usus profris donee nos v. g. quae sunt ex lino, ut corpora- i lia, ad emungendas nares, haec & illa ad ludos seu comoedias repraesentanda , aut ca ptiam liκ ad bibendum in communi mensa quia lariti. m. talis usus , se ii potius abutus, esset contem plus formalis rerum sacrarum, δέ contra)ebitam eis reverentiam: ideoque qui hoc faceret, a gravissimo sacrilegio excusari non
posset. Qitapropter Balthasar aliique Reges Assyrii qui abusi sunt rebus sacris quas, capta Hierosblyma , abstulerunt ab eius templo , gravissimis poenis & morte a Deo per
cussi fuerunt: ut habetur Daniel. cap. IN Etenim ut docet D. Thomas 1. 2. qu Llxxxv III. an. 2. in tam. non potest aliquis Praelatus facere ut id quod est sanctificatum in rebus inanimatis, sanctificationem amittat, v. g. calix si remaneat in erri uxta illud Levitie. cap. xxVII. Quidquid
semel fueris consecratum, sanctum anctorum erit Domino. Unde sacrilegium est stavissimum, donec sacra vasa ac paramenta sa. cerdotalia suam formam servant, in profanos usus conVertere. Quod magis etiam confirmant sacri canones, & praecipue cap. Nemo de consecrat. dist. I. ubi sub gravissimis poenis prohibetur ne n)ortuus Avolvatur palla quae fuit in altari, aut ea quae data est a Diacono in mensam Domini: & sol αoonsuetudine honestatur, quod Sacerdote sepeliantur sacris vestibus induti, ut Silvester V.. Benedictio. Unde quanto magis illi citum erit sermalisque Dei & rerum sacra rum contemptus, capsulis, dat maticis, aliisque lacris ornamentis ad profanos usus, multo peius ad ludos, comoediasque, lice honestas & saeras , uti quidquid in contrarium sentiat Henriqueg cum aliquo alio. Nam licet
43쪽
licet tutiusceinodi actiones, quando honestae
sint, dc sacram historiam repraesentent, non sint contra bonos mores; nihilominus tamen non concordant cum sanctitate & i testate sacrae liturgiae aliarumque ecclesiastica rum sunctionum ac caeremoniarum, quae adibium divinum cultum dc animarum ipIPHtualem sanctificationem ae salutem lunt oris dinatae , ut liceat in illis adhibere sacras vestes & ornamenta quae his celebrandis i
od si res sacrae aut vasa consecrata per scissionem aut fractionem amittant benedi- Pro P 3 adhue illicitum est his uti ad pro sanos utis, ut d et D.Thomas cum sacrorum canonum auctoritate Para. III. quo. lxxx Ira. art. 3. ad 3. ubi citat canonem qui habetur in dist. I. cap. XXXVIII. conse crat. ubi ait, quod Omnia quae interviunt
constructioni Ecclesiae, altaris, vel ipsius
altaris ornamento, ut palla, candelabra, vel ornamento Sacerdotum , ut capsula,
dalmatica, & alia huiusmodi, si vetustate
fuerint confracta aut consumpta, non de-Unt in lateorum usum converti, sed alterius Ecclesiae aut Monasterii; vel si sunt
consumptibiles, igne comburi vel sepeliri . Quare ex hoc sequitur, quod res eiusmodi vendi non possint ad prosanos usus, ne miniata quidem earum forma . sed debeant consumi, aut in loco sacro sepeliri. Vasa vero sacra aliaque ornamenta cons ruri ex metallo, quae igne vel ferro possunt ita transmutari. ut eorum formam totaliter amit. eant ; haec vendi possunt, & eorum mat ria , priore sarma sacra prorsus exspoliata, in omnem usum etiam profanum licite eonverti. Nam materia sacrorum ita penitus immutata, fit materia communis: & cum nihil amplius servet praeteritae consecrationis, ratione cuius erat veneranda ; inservire potest omni cuicumque usui. Communi ter ita senti lint doctores . inter quos Barbin a De Iu e ecclesias. Tom. II. lib. III. cap. II. num. 48. & in collari. in cod. lib. I. iit. II. ain. Praeterea fi habeas num. s. Quare cum materia sacrarum vestium etiam fractarum nequeat, sicut calix, totaliter immutari ,' saltem sine necessitate, sacra paramenta vendi nequeunt ad usus profanos, Obreverentiam quae illis debetur: ideoque tune applicanda sunt ad alias sacras vestos conficiendas, vel reficiendas; aut si nee ad hoc inservire valeant, conaburantur, & cineres sub pavimento Eccletiae aut eoemeterii si peliantur . Ita Barbosa De osse. ω' potest. Disc. Para. H. alleg. 37. a num. I. ad AI .
Res profanae, quando per artem conver
ii possunt ad siguram & formam sacram . sinae lici. possunt ad sacros usus licite applicari: quia te appti. talis est communis usus Ecclesiae; eum saeia camur. 4m inpius eκ pretiosa veste alicuius nobilis μseminae Vestes sacerdotales, aut alia sacra Sornamenta altaris vel tabernaculi conficiantur. Nam per benedictionem Ecclesiae omnis macula sorte contracta aut prosanitas mundatur,' cum antequam ad usum sacrum applicentur, bened Hione episcopali aut ait rius qui eadem potitur facultate , sacrae fiant. Nec mirum, si non solum vestes profanae, in quibus totaliter forma profana mutatur,
cum alia sit sorma vestis muliebris, alia capsulae de dalmaticae, aut alterius vellis quae ad usum sacrae liturgiae inseruit: scd domus, imm3 ipsa templa idolorum conversa suere per benedictionem in templa divino cultui dicata; ut resert Ecclesiastica Historia . praecipue de domibus SS. Luciae dc Caeciliae, quarum una a Marcello, altera ab Urbano Pontificibus in Ecclesias consecratae fuerunt, ae de Pantheon, Templum olim omnium gentilitatis Deorum, in Ecclesiam mutato a
Bonifacio IV. Idcirco hoc magis fieri licebit
de his quorum profana serma immutari potest : quia si aliquam moralem imparitatem, eum inservirent usui profano, contraxerunt, ecclesiastica benedictione aut consecratione
CVm votum sit actus quo speciali modo
aliquis divino cultui se consecrat, vinluntarie se obligando ad observantiam ali euius virtutis sub quadam conditione, quae a lege nulla praecipitur; iure ac merito cum iis quae stricte ad virtutem religio. iis perti nent , de eodem quoque pertractant Theolosi. tum igitur alii a verbo Voveo, quod idem sonat ac promittere , derivant; alii vero a voluntate, ide ite votum, quasi volitum dicunt. Tripliciter autem solet accipi. φεam Primo, pro desiderio, proposito, aut Volun-νtiplieitertate promittendi, ut in ea none Μistae: Tibique reddunt vota Iua : idest desideria de aia sectus. Secundo, pro ipsa materia pronii Gia: ita Plaim. xlix. Redis Altissimo vetatua. Tandem pro ipsa promissione qua quis
Deo se devincit ad aliquid laetendum vel
44쪽
omittendum, ut Plaim. lxv. Mddum sibi
Definitio Votum secundum hanc postremam consil-voli. derationem acceptum definitur communiter cum D. Thoma 1. 2. quaeli. lxxxv III. art.
a. & a. Piomusto deliberate Ο Jpontanee facta Dro de metiore bono. Pronullio est, non simpleκ propositum aliquid faciendi. Nam in simplici proposito vult homo rem aliquam
amplecti ut convenientcm per promissionem vero intendit oblisationem sibi imponere
eiusdem faciendae tam tiam Deo debitae .
Hinc votum nomine promistionis explicatur Ecel. cap. v. Si fata νουφι Domino. nemoreris reddere: dyplices enim ei in olis σko stu ta promisio. Hanc autem deliberatam esti condi, se nece ite est: votum enim est lex, eaque
io est de Havis , qua quis se obstrinsit; & nemo line V iφ- ὸeliberatione sussicienti sole oblirare velle censetur. Verum quia deliberatio alia est imperfecta & l emiplena, alia persecta & plena; locus hic elici quaestioni, utra ex his
ad votum necessaria lit. Conuraunissima tamen sententia est, ad virium neces lariam ei te plenam perseeramque deliberationem.
Haee autem persecta deliberatio in eo sita est, quod vovens iit plene sui compos, &quod advertat ac cognoscat id quod promittit. Ad hanc vero plenam persectamque deliberationem, necessaria minime est longare diuturna discussio omnium circumflantiarum. Quare Theologi communiter sentiunt, ad votum sufficere eam deliberationem quae talis est ad eontrahendum mortale pecca tum. Nam deliberatio quae sufficit ad ligandum se reatu aeternae damnationis, susticit etiam ad ligandum se Deo vinculo promissionis. Hinc vovere non pol sunt ebrii, amentes, dormientes, omnesque alii rationis usu carentes, qui non habent sufficientem ad ver. tentiam dc cognitionem ad deliberandum ci
Addunt etiam communiter Theologi ad altera est votum requiri volimtatem promittendi id inposi ad quod se obligat, & exequendi promissum: i' iit'. quia votum est actus moralis ac liber, quo' Deus colitur. Unde nullum est votum factum ex errore circa substantiam rei prinmisiae; dum talis error impedit ne obiecium sit cognitum, ideoque non volitum. Pariter
non tenet votum simplex ex errore circa
causiam finalem; quia censetur factum sub tacita e ditione, si ea ulla finalis stibultat,& sublato motivo volendi, non stat volitior ut si quis voveat ieiunium pro salute patris quem salso putat aegrotare, votum nullum est. Valet tamen Vosum, si error sit
Iolummodo circa aliquam circumstantiam non notabiliter mutantem rem promisiam; ut si callitatem voveris quam salso putabas iacilem servatur vel circa cauitam solum impulsivam; ut ii voveris dare eleemosynam Petro pauperi prae aliis, quia salso illum
putas elle pium. Huiuscemodi enim errores non impediunt contentum absolutum et rca substantialia voti. At votum solemne non irritatur per errorem vel dollam circa moti vum extritisecum: sicuti per ilium non irritatur matrimonium, & qui statum aliquem allumit, censetur velle ablolute illum assumere, licet occurrat aliquis error aut dolus qui non lit circa voti lubitantialia. Cum insuper votum fieri debeat cum plena ac perfecta voluntate ac libertate, coinmuniter sentiunt do tores, quod metus gravis iniuste incultus ad votum extorquen- volatu. dum irritet quodcumque votum tam iure naturali, quia Deus non acceptat . vota iniuriose
extorta; quam iure canonico ex cap. I. de
iis quae vi metume caussa sunt . Nam licet ibi agatur de sola receptione aut pr fessione Religionis; sic tamen receptum est, ut extendatur etiam ad votum simplex : ita ut quodcumque votum quod ita fit, ex usu& consuetudine irritum lit. Nihilominus ta-n en , cum hoc certum omnino non sit de
simplicibus; securior in praxi est sequendaridest vel servare votum, vel petere dispensationem . Votum vero elicitum ex naetus ponte sui cepto, ut naufragii, mortis , aeternae damnationis sex Icap. xv I r. de Retui. vel eκ metu iuste inculto certum est valere : quia tunc est simpliciter soli. um,& ulla intervenit iniuria. Itidem tenet quodcumque votum iactum ex metu levi, etiam iniuste incusto: quia hoc ab Ecclesia non imritatur , & est sitimetenter voluntarium. Sibi enim imputare debet vovens, quod tam facile tali metui cesserit . Valet pariter v tum factum temere, imprudenter, & etiam
illieite , mea cum inani gloria ; dummodo
finis malus non redundet in ipsam materiam voti . Nam ad valorem voti sume te
ut sit de re meliore & possibili r utque haeeum sufficienti cognitione & libertate. Ipsa promissio est actus intellectus practi- Tetti e Rei, idest practica locutio qua quis Deo ita pyonMdiose obligare ae constringere vult, ut si non secerit, peccet. Idcirco ad votum non fusficit simplex propositum, quod constitit in simplici volitione faciendi aut omittendi ali quid ; sed requiritur etiam promissio , quae luperaddit voluntatem se oblitandi alteri :quia ex eo quod voluntas proponit aliquid,
45쪽
TRACTAT us DK Vinon hoe Ipso vult se obligare , nec
tur. Ad hoc vero ut per votum quis se obli-
et, iussicit intentio virtualis & implicita
e obligandi r ut eum quis seiens votum obli- stare, deliberate vovet, licet de hac obligatione actu non cogitet; vel ignorans v ti naturam, vult tamen votum facere prindit in se est, aut solitum est fieri, seu sacere quod alii faciunt, dum vovent. Tunc enim virtualiter & implicite te obligare inoeendit e non aliter ac qui suscipit lacrum ordinem, ignorans illi adnexum esse votum seu obligationem castitatis. Non requiritur tamen ut vovens dicat expresse I o, promisso, me obligo; sed satis est ut hoe aequivalenter & implicite interius dicat eum intentione se obligandi. Dico cion intenti ne se obligandi r quia in hoe distinguitur promitso voti a simplici promissione , quae est ibium propositum; ut fit in actu contritionis, in quo fugam peccati promittimus, non tamen vovemus. Ad validitatem vinti sufficit etiam consensus tacitus : ut fit in susceptione sacri ordinis, qui licet suscipiatur sine volutitate se obligandi continentiae ; eo ipso tamen quod quis accedit ad ordinem sacrum suscipiendum, tacite ausentitur obligationi continentiae.' Uotum eo quia sit aRus religionis & ID 2.io.. , quae cultum divinum Deo debitum re spicit . firri nequit nisii Deo. Unde promissiosacta B. Virgini, recitandi Rosarium, ieiunandi in saboato, aliaeque similes promissimnes Sanctis iactae , uti etiam promisso ob dientiae quae fit Praelatis , non si int vota , nisi prout saltem virtualiter & implicite fiunt Deo siri invocatione B. Virginis aut alicuius Sancti r sicuti votum obedientiae quod fit Praelatis, fit Deo in manu hominis ut eius Vicarii, idest fit homini cum relatione ad Deum . Alias hoc non esset v
tum , ted pura promissio iacta homini; &vota iacta B. Virgini vel Sanctis, essent religiosae prodirissiones pertinentes illae ad eultum hyperduliae, hae ad cultum duliae . Maia , . votum denique esse debet promissio de re quod si seu de bono meliore , idest de eo quod, m. ites.' inrinibus spectatis, ad salutem utilius de Deo' est gratius quam directe oppositum seu negatio illius et quia votum de aliqua re virtuosa gratum debet esse Deo . Nam proin mimo alicui fit ut ei gratificemur; quod fieri nequit, nisi ei melius sit id habere quod eidem promittimus , quam non habere . Alias promisso huiuscemodi esset contra reverentiam Deo debitam r quia offerremus
ei quod ipsi placere nequit; & hoc esset il- Insiit. The L Mori Tom. ILRT. RELIG. CAP. IR
li quodammodo illudere, nisi ignorantia excusaret. Quare invalidum est votum & i ramentum de rebus oppositis c siliis eva gelicis absolute sumptis, ut v tum non iei nandi , non ingrediendi Religionem , non elargiendi eleemosynam : quia ex se talia vota impediunt exeeutionem maioris boni ;nec Deo placere potest quod est maioris boni impeditivum. Valet tamen , si fiat cum
aliqua moderatione aut circmmantia , ramtione euiu opus non amplius opponatur
consiliis , sicuti apparebat, immo sit potius consilium eum tali circumhantia opus illud exequi. Idcirco valere potest votum non ieiunandi, aut non elargiendi eleemosynam, tali tempore & loco; in quibus circumsta tiis melius & consultius sit non ieiunare , &eleemosynam non elargiri . Item licet v tum non ingrediendi Religionem & matri, monium contrahendi absolute si impium non teneat; cum coelibatus melior sit quam matrimonium : quando tamen matrimonium iudicetur remedium necessarium voventi ad vitandam incontinentiam ; tunc valet vinium favens matrimonio . Ait enim Ap stolus L ad Corinth. cap. v II. Melius est nubere quam uri. Item si quis voveret, pau perculam vel perditam ducere uxorem. Eadem ratione valeret votum de non vinvendo, scilicet factum eum sua moderati ne e ut non vovendi nisi in scripto, nisi de consilio aut mandato Consessarii , nisi e ram testibus, ne se periculo exponeret trans. gressionis & vovendi praeeipitanter quia haec est conditio congrua & conveniens ad illud licite & prudenter emittendum quod Deo gratius est . Et revera si cum promissione de non vovendo habuit vovens animum se non o
ligandi nisi eum illis circumstantiis r si post
ea contra tale votum. idest extra circumstantias, oppositum voveat, hoc secundum votum invalidum esset; eum prior illa voluntas virtualiter permanens non censeatur retractata. Si vero non habuit intentionem expressam se non obligandi in voto sine illis eircumstantiis r tune votum factum vale rei ; quia est de re bona , Deo accepta, etsi illicite promissa . Etenim plura sunt qua non licent; ac tamen iacta tenent e ut matrimonium contractum ab eo qui emisit v tum simplex castitatis, quod etsi illicitum, validum tamen est. Votum eum conditione de non petenda dispensatione, commutatione , irritatione , ob qua iuraque etiam legitimam cauilam,
non tenet , nisi quando est utilius saluti ipsius voventis servare tale votum : ita ut C non
46쪽
TRAQTΛTUS DE UiRT. RELi G. CAP. ITnon teneat, si vovens sit in gravi periculo transgressionis : & licite misi petere dil-
pensationem. Tenet igitur, quando utiliussi s.luti spirituali voventis e quia est de re meliore & grata Deo.
Qui vovit te non petiturum dispensati nem, non est impeditus a petenda comm latione vel irritatione , ct econtra r quia
hi sunt modi prorsus distincti; nee exclusio
unius includit exclusionem etiam alterius, dummodo aliter non constet de Mente vin i id de ventis. Si quis autem voveret non ingredit' ' nisi talem Religionem, non elargiri eleemin lynam niti decem aureorum, non recitatu- viam in rum orationem nisi nexis genibus; dissidentat boni. doctores citea valorem huiuscenandi votorum. Etenim alii lentiunt non tenere r quia in casu quo vovens ingredi non valeat talem Religionem. elargiri nequeat tantam elemosynam, orare flexis senibus; talia vinea essent impeditiva melioris boni . nempe ingrediendi alteram Religionem , dandi mi--rem eleemosynam , orandi vel sedendo , vel stando. Econtra vero docent alii, quodeeneant: quia semper directe sunt de meliore hono, nee directe maius bonum impediunt,
liret in directe sint impeditiva boni maioris. Melius enim est este obligatum uni Religioni, quam nullae , elargiri in alieno sinu
decem aureos quam nullum.1n v. i. tenet vero votum de re illicita :.o um d. immo promissio est mortalis eontra religi
se illici. nem Ob gravem irreverentiam contra Deum;
ea . etiamsi, secundum graves doctores Suarea , Lemum. Reginaldum, aliosque. res ista sit soli immodo venialiter mala , dc ut talis a
Vovente cognoscatur. Ita enim attribuitur
Deo approbatio peccati saltem venialis rquod directe repugnat summae eius sanctitati & bonitati . Item non tenet votum de re optima, sed ad rem malam obtinendam, vel ad gratias agendas pro re mala obtemta , V. g. vindicta ; non autem praecisa pro hono essectu ex meato sectito. Deus enim non acceptat aliquid ut sit auctor peccati . vel De illud promoveat , vel in gratiarum actionem pro eo e quia esse auctorem Pec
eati, lieet venialis, sanctitati ac bonitati
divinae repugnat. Tenet tamen votum de
actione bona sub eonditione turpi adiecta in eius odium; ut de eleemosyna danda, si pe
caveris. Nam quod directoet promittitur, estianum melius , & ordioatur ad actum bonum , nempe in odium re vindiciam peta xi, si committatur. m de Similiter irritum est votum de re prorsus
.: 'h indifferenti ; cum nihil haec conserat iacul
tum Dei, nec ei placeat. Immo huiuscem di votum est cultus manus ae superflutis, est culpa saltem venialis et votum enim d bet este de re virtuosa est meliore quam eius oppolitum. Ad hoc vero ut res indifferens
fiat honesta, non sol uni est ordinanda ad honesiuiti finem. sed inluper ex se vel ex ei Devixistantiis debet esse apta ad finem illum obtinendum. Qi lare superstitiosum & nullum esset votum non edendi capita animalium in honorem S. Ioannis Baptistae , veIearnes astas in honorem S. Laurentii. Porro voti illiciti executio eamdem habet malitiam quam eiusdem voti emisso r etenim quod fit ex obligatione voti, apprinat ipsius
Votum pariter seri debet de re pinibili di .. ' alias fulta dc illuloria esset promissio quae o but
impleri non misel; cum nemo teneatur ad
impossibile. Unde nullum est votum de senis per vitando omni peccato veniali . etiam cum imperfecta deliberatione. Nam in prinsenti vita cum ordinariis auxiliis hoc est impossibile; eum ad hoc speciale privilesium requiratur , ut cκ Concilio Tridentino sess.
v I. can xx II. Sentiunt tamen doctores ,
valere tale votum si sit de venialibus cum
persecta deliberatione; ut sactum legimus a sanctis dc doctis viris r quia hoc cum divina gratia sine privilegio est possibile. Valide vero immo laudabiliter etiam fit . V iet.
votum de re aliqua ad quam ex alia parte, puta eκ praecepto, sumus iam obligati : dc tem.
per tale Notum novum inducitur vinculum.
ita docent doctores ex perpetuo usu Ecclesiae, in qua non solum vovetur abstine eia a nuptiis, sed etiam ab omni illieita v luptate extra matrimonium p licet haec sietam Omnibus praecepta. Et eo vel maxime voveri possiant opera praecepta ἔ quia sene Deo gratissima, ct haec Promissio novam i ducit obligationem. Etenim etiam in civilibus potest aliquis debitor pluribus titulis ad idem se oblisare, ut ex iustitia, & sr titudine. Unde violatio talis voti duplicem
habet malitiam e unam contra praeceptum, alteram contra religionem
Requiritur tandem ad valorem voti, quod vovens non siit iure positivo inhabilis ac, vovendum. Sed de hoc infra semis redibit, cum mendum occurret de votis quae irrita
De divisione voti. tum dividitur primo in simplex, ques cst
47쪽
te . ut iei ii dandi, Religionem ingrediendi: cxin solemne, quod est traditio & consecratio sui ipsius divino eultui, eum praescriptis sin Iemnitatibus facta . & Dei nomine ab Ecelesia acceptata . Duo sunt huiusce generis vota r scilieet castitatis in sulceptione acrin rum ordinum, & professionis religioli in Religione a Sede Apostolica approbata . Dividitur secundo in personale, quod est promissio actionis vel omissionis, quam ipse v vens per se ipsum praestare debet; ut ieiunandi, orandi, abstinendi a spectaculis r in reale , quod est promistio rei ; ut pecuniae vel alterius rei pretio aestimabilis, quae non si actio voventis : & in mixtum, Fo pr
mittitur & actio vel omissio personalis , &aliquid pretio aestimabile ab ea distinctum ;Dt votum eundi ad aliquod templum, &ealicem v. g. ibi osserendi. Dividitur tertio in temporale, quod ad emtum tempus durat; ut votum ieiunandi per mensem : & in perpetuum , quod per totam vitam voventis perdurare debet; ut votum perpetuae eastita. eis. Dividitur quarto in absolii eum , quod fit simplieiter ac sine ulla eonditione ς ut voveo castitatem e & in eonditionatum , quo aliquid promittitur sub conditione ; ut voveo peregrinationem . si sanitas restituatur patri. Huiuscemodi conditi re contingenx suspendit oblisationem voti, donee
ipsa perficiatur et secus, si conditio ut de re necessaria ; puta da ortu Solis , vel de realia , quae Iieet in se contingens sit, certo posita fuisse noscitur. Hinc votum sic emissinam statim obligat : quia tunc potius est a solutum quam conditionatum . Fit quippe non ex affectu ad conditionem ; sicuti qui aliquid vovet, si convaluerit: sed ex assectu ad rem promisiam ς ut ille qui vovet Relisionem se ii eius pater obierit. Nam hievovet non ex assectu ad mortem, patris, sed ex asinu ad Religionem. Dividitur tandem in morale quod spectat ad mores; ut stimu-liis & exercitium virtutis,& in poenale , quo promittitur aliquid iaciendum in poenam eriminis, sive iam admissum sit, ut voveo ieiunium, quia temere iuravi; vel eonti gar illud committi , ut Voveo eleemosynam , si sorte iuraveroo Idcirco in rem
dium peccati . I I Lm modo quo istum siligat, de iis quor obligat, ac de tempore quo obligat.
De fide certum est, Meum ex se & e T. RELIG. CAP. IV. 'gs
natura sua Inducere gravem obligationem in conscientia adimplendi quod promissum est . ideirco ita materia gravi mortaliter dr yotum linquitur, promis a Deo non solvendo.
mum Demen cap. xx III. colligitur , &eonfirmat D. Thomas Quoiaib. III. ari. I a.' ubi dieit haereticum esse , si asseratur votum non obligare; &-xvIII. cap. NII. ininquit esse insanum. Quod autem obliget in materia gravi sub mortali eum communi
et idem Doctor Angelieus in IR dimoxv I I I. quae s. c. art. 3. necnon T. qu.68. . lxxxv III. an. 3. Et revera si ex natura sua
mortale est non servare proximo iustitiam ;multo magis hoc erit non servare Deo fid litatem, erga quem maior quam ergo pr ximum est nostra oblitatio. Transgressio v ti pertinet ad primum Decalogi praeeeptumis Ita D. Thomas cuiasib. III. art. II. δc Mz. quaest. Gart. ad 1. Qitia est contra religionem & latriae eultum Deo debitum : &ideo contra praeceptum de Deo colendo Transgressiones omnium votorum sunt mineata eiusdem speciei e quia omnia sunt contra eumdem actum religionis , qui est v tum o Unde cum votum non cadat supra materiam alias debitam e non est neeesse exprimere irr eonfessione materiam promisse
sam , dc non impletam ; sed quoties violatum silent votum - Μateria autem voti illa gravis est de qua dari potest praereptum obligans sub mortali . Unde qui semel non implet
votum v. g. ieiunxndi aut consitendi, να- cat mortaliter : quia haec materia gravis
est, de susticiens ad mortale in praeceptis Ecclesiae. In materia vero levi ex eoru S., Iorni votum obligat tolum sub veniat, quia iam votum est quaedam lex privata quam ali- vi . quis sibi imponit, fle quaedam species pacti;. lex autem & pactum non imponunt obligationem nisi proportionatam materiae . Praeterquam quod omisso fidelitatis δc iustitiae in re parvi momenti nan censetur gravis iniuria & offensa ; & res ex omni parte linvis non est capax obliPtionis gravis ἔ nec pendet ab hominum voluntate o bligationem gravem alligare rei quae non est illius e pax s nec Deus videtur acceptare talem i rationabilem obligationem. Idcireo qui v visset dare singulis anni diebus unum aD sem pauperibus, pecearet solum venialiter semel aut bis omittendo e secus veru, si sta tuisset tot implere votum quia materia ta lis voti col sective sumpta gravis est. Docent non pauci . posse voventem se obligare in re gravi sub veniali, si expresse iis velit excipe tamen Vota status relisios , te et v C x quae sublevi.
48쪽
quae graviter in perpetuum obligant, nisi Lelesia aliter statueritὶ quia cum obligatio sit lex privata quam ex propria voluntate & electione quis libere tibi imponit ;pendet a voluntate voventis : & legislator potest etiam in materia gravi velle tantum se obligare sub veniali. Quando autem non constat de alia speciali intentione voventis, non aliter obligat votum in qua vis materia , quam si de ea re esset leκ a Deo vel ab Ecclesia lata . Unde votum ieiunandi aut audiendi sacrum obligat ad lividum praecepti ecclesiastici de eadem re ; ideoque mindo eodem est servandum; & vovens excusatur a voto adimplendo in iis circumstantiis in quibus excularetur a praecepto Eccle sae , nisi aliter expresIe vel viritialitqr intenderit. Ceterum violatio voti praeter ma
litiam irreligiosis perfidiae & infidelitatis er- a Deum involvit deformitatem sacrilegii,
iat tem secundum aliquam eminentiam: nam per violationem voti Deo denegatur quod fuit ipsi dicatum per promissionem . Vota νεε. Votum pers ale non obligat nisi voven-sonalia tem; immo nec per alium impleri potest :οbi gant quia res promissa est propria actio vel onii sisIo voventis, non alterius. Unde si per se vovens illud implere potes , non tenetur per
alium implere ; dummodo id expresse non
intenderit. Per votum vero reale obligatur
voveras aut per se, aut si per se ipsum implere nequeat, ad satisfaciendum per alium de propriis bonis. Nam res promitia est bonuri temporale Voventis, quod eius nomine tradi potest etiam per alium . Ideoque R artihi ex communi beredes tenentur adimplere v ivin te. ta realia desui acti secundum vires hereditatis, salva legitima heredis necessarii: ex cap. V .
de testament. & l. II. s. de pollicit. Etenim heres tenetur ex iustitia solvere gravamina
adnexa hereditati : quia ex contractu implicite inito in ipsius acceptatione, cum talionem suseepit . Sicut enim omnia commoda& iura deuii icti acquirit; ita suscipit debita & onera realia bonis adnexa 2 inter quae
computandum est id quod Deo filii promisse sum; cum hoc speciali iure sit ipsi debitum. Et si plures sint heredes. qiiisque tenetur
pro rata, iuxta portionem hereditatis duae
ei obtigit; nisi res debita ab uno possidea-ou: 1 tur, δέ sit individua . Idem valet de voto de , ita mixto, idest ex ea parte qua est perisnale, suppleri debet , ut dictum est de personali ;& ex ea parte qua est reale, ut eXpositum est de reali. Hine aggravatur heres ex ea
parte qua Votum est reale , non ex ea qua
est personale, ita ut si quis voverit visit DR T. RELi G. CAP. IV.
re aliquam Ecclesiam cum praesentatione alicuius chlationis; heredes tenentur satisfacere pro Oblatione , non pro peregrinati ne r nisi fbrsan heres hanc promiserit, authoe pacto iactiis sit haeres. Porro vota prae vota P πω serenda sunt in solutione omnibus legatis etiam piis : quia legata sunt libera & gratiola; vota vero debita obligatoria . At debita Omnia ex iustitia sunt praeserenda debitis
ratione voti. Votum enim implendum est ex propriis iam is ipsius voventis : & tunc ibium iunt eius bona , quando remanent , dedi icto aere alieno. Si quis iamim alterius voverit , curare Vota Dis debet, quantum potest , ut alter impleat et hoc enim censetur intendis le . Alter tamen ci 'uta nullateiitis ad id tenetur, nisi tali voto ipse obliteat.
etiam conceii erit : nam votum non obligat
nisi eum qui promisit. Unde filii non obligantur votis parentum qui eos Religioni devoverunt; nisi niti hoc approbaverint cap. κ v. de Regular. quando ad usum rationis
pervenerunt. Si autem populus voverit se.
lium vel ieiunium , accedente Episcopi approbatione ; ad hoc tenentur etiam posteri : non ex V1 voti, sed ex praecepto Epi-icopi sua approbatione unplicite tale sellum
aut ieiunium praecipientis. Circa vero tempus quo votum impleri de- Quid ei
beat, dicendum est cum D. Thoma a. 1. lxxxv III. ars. 3. ad quod cum obli- Ihi.ri igatio voti pendeat a Voluntate & intentio- .otum.
ne voventis; idcirco si intendebat se statim
obligare, statim tenetur e si autem ad certum tempus, aut sub certa eonditione, non tenetur Ratim sed nec retardare debet ultra quam, dum votum emisit , se intendebat obligare. Dicitur enim Deuteraeap xI II. cum istum vowris Domino Deo tuo
tardalis reddere : re si moratus fueris, ν putabitur sibi in peccatum. Proinde qui tem. pus non definivit , tenetur quam primum comm de potest votum implere : &si ratio nabiliter timeat perpetuum impedimentum implendi, tenetur ulterius non deserre. Ita ut qαando non iit attendenda impletio conditionis voto appositae , differre votum ita duobus easibus est mortale . Primo, si negligentia notabili iudicio viri prudentis procrastinetur votum ultra tempus ad quod vovens sive explieite, sive implicite se oblis re intendebat et quia talis vovens tenetur implere votum statim ae potest , salvo tamen tempore quod iudicio viri prudentis tuta conscientia ei conceditur ad' commode
se disponendum . Immo Silvester iudicat inculpabilem eum etiam qui procrastinat ex
49쪽
crica de tet minationem temporis e ut a
die maioris commoditatis; vel qui sine magna negligentia oblitus est eκ multitudine occupationum , vel rei parvitate. & huius modi. Secundo , quando vovens non determinavit tempus, & probabiliter timet pol- se occurrere impedimentum perpetuum pro voto exequendo : quia in tali casu votum 1latim ac fit, obligat ablolute ut quamprimum commode ac recte heri flest, iudicio
prudenti im impleatur. Nam statim moraliter inquendo exigitur a meo , iuxta illud Deuter. cap. XVIII. Non tamen eri mortale differre ad breve tempus; modo votum an
te impedimentum praevisum persolvi pomit rquia in illa brevi mora , sicuti datur in aliis ninteriis potest este parvitas materiae. Porro ii votum fuerit negativum , seu de aliqua omissione , toties nu)rtaliter delinquitur , quoties fit actio omittenda e quia tale vinium ad initar praecepti negativi obligat pro toto tempore pro quo factum est ; ex omnis omnino omissio prona si a est . Si quis vero vovit tali praefixo tempore,
deii si votum cereae diei iit astixum v. g. 4eiunandi seria sexta peccat, si sine legitiano impedimento non ieiunet; & teneturalia die votum implere, etiamti deficiat ex impotentia obligationi: quia aequaliter ac ille qui promisit dare decem tala die, duo con. trahit debita & praecepta, idest ieiunandi , ct ieiunandi tali die. Non tenetur vero, sive desit ex impotentia, live ex negligentia ieiunare tali die, votum alio die implere; licet, si desit ex negligentia, peccet: quando ex intentione voventis, vel ex natura rei promissae sit cadem obligatio aflixa tali diei ob aliquem finem qui exspiret cum eadem die; ut si tali diei vovillet ieiunium principaliter in devotionein & honorem alicuius mullerri vel sancti cuius tunc meminria celebratur . Tunc enim obligatio cum eadem die extinguitur; cum ovens intenderit se obligare tali die , & non alia : ide que ne tenetur quidem in tali casu praeverni re impedimentum quod probabiliter tali die futurum timet; quia sicuti eius obligatio terminatur tali die, ita nonnisi tali diei ipit. Sed ne quid ad clariorem huius rei notistiam possit desiderari, notandum rellat cir ea temporis determinationem ad votum implendum , videlicet quod tempus potest d terminari vel ut terminus ad finiendam obligationem , vel ad executionem voti sollici. tandam. Prinio modo, ut si quis voveat i hinare singulis seriis sextis huius annit &tunc, completo hoc anno, finitur eius obli-
gatio, dc terminatur votum; quia tunc UO vens aeque principaliter intendit votum ac
tempus, idest ieiunare, dc iei ii nare illis di bus ibi unamodo huius anni, & non ultra. Alio modo, ut si quis voveat ingredi Religionem intra annum: & peceat, si absque legitima caussa Religionem intra annum non ingrediatur, Jc semper postea perseverat eius obligatio ingredienὸi Religionem; quia tunc principaliter intelligit ingressum Religionis δc tempus amignatum tamquam solam conditionem ad sollicitandam voti executio nem, idest ad providendum ne talis executio, ii moraliter fieri possit, ult sa tale tempus differatur. Quod si, omnibus inspectis,dnbitet num votum factum sit ad finiendam obligationem, an vero ad sbllicitandam executionem ς secundum probabiliorem communioremque doctorum sententiam leuetur talis vovens, etiam transacto illo tempore, votum implere: quia cum sit certus de voti emissione, dc dubitet de circumstantia exincusante; potior ratio militat pro voto, &illi standum est , donec oppositum non constiterit. 6. IV. De υοιis indeterminariis.
Votum potest esse indeterminatum sei
indifferens vel seeundum quantitatem temporis; ut si vovens ieiunium nora detere minat quot dies debeat durare: vel secundum quantitatem rei; ut si vovens eleemosynam non determinet quantum promittat: vel secundum etiam qualitatem; ut si promittas calicem Ecclesiae, non determinando
aureum vel argenteum.' vel lecundum numerum. ut si pili res res promittantur stibdisiunctione, non deterininai do istam vel illam: aliisque diversis modis occurrere potest haec indeterminatio. Si votum sit in determinatum quoad primum modum, detem)inari debet secundum
intentionem voventis, quando de ea constare possit: eum sit voluntaria obligatio quam tibi imponit; iosique eompetit ampli re vel restringere obligationem. Et haec iiDtentio ex circumitantiis aliisque occurrentibus debet praesumi. Quod si de tali intentione noli constet, respicienda est materia promissa, & secundum illam iudicandum est sate ine. obligari: eo sane modo quo aliae leges dc Dada . praecepta obligant in tali materia in qua praesumitur astumere sibi obligationem, pro ut materia promist a exigit , dc adinstar aliarum lesum quae dantur de eadem mulc-
50쪽
TRACTAT Us DE UIR T. RELIG. CAP. IR
ria. Quare qui promisit ieiunium, intelligendum in de ieiunio ecclesiastico, secundum modum quo Eccle: ia solet illud observare. Et si, circumstantiis omnibus inspectis , adhuc remaneat dubium de intentione vove tis ; votum benigne interpretandum est, ut
quoad fieri possit, minus Obliget, servata
verborum proprietate secundum communem sum accepta: quia non est imponenda
obligatio, si de illa clare non constet . ut in cap. Ex parte de censib. Et in tali casu, cum simus in odiosis, valet illa regula iuris: Odia suas restringenda. Idcirco qui vovit ieiunium, vel audire sacrum, vel recitare certas preces, tenetur ieiunium obser-Vare eo n)odo qim alia ieiunia ab Ecelesia praecepta, cum tali etiam privilegio ut non
abstineat a lacticiniis, si ieiunium promissum occurrat die quo Eccletia in ieiunio a se prae
cepto concedit lacticinia ; recitare certas preces promisias integre, attente, ae deVote,
di verba liter, sicut ad divinum officium reis quiritur ab eo qui ad illud tenetur aliqui
tamen contrarium sentiunt de recitatione verbali, ut impleri possit, praecipue eκ voto, etiam per recitationem mentalem, si vovens habeat in consuetudine recitandimentaliter Orationem vocalem ) item audire sacrum eo modo quo in festo alii fideles ad auditionem tenentur. Et si quis voverit sterum audire die aliquo sesto, puta die Assi sumptionis B. Virginis, tenetur audire aliam Misiam distinctam ab ea ad quam tenetur cum aliis fidelibus pro die selio quia ex modo vovendi colligitur, ipsum ad amplius se voluisse obligare, quam alias ex praece pio iam teneretur. Vibetur quidem . quod si vovisset audire sacrum singulis diebus per annum, tunc satisfaceret, si fellis diebus currentibus, uni dumtaxat saero assisteret rquia votum in benignam partem est interpretandum, cum determinatum non sit, &non sit credendum se voluisse duplici saetoobligare, nisi de opposita intentione constet. vii ld de Num vero qui vovit ieiunium qualibet
vowente seria sexta per annum, teneatur ieiunare
ieiunium die Nativitatis Domini, quando in hanc oc- secundum aliquos non tenetur: quia, a quali. dicunt ipsi , censetur votum emisise se n-d, dum morem Ecclesiae quae in tali solemni-hδη ς - tate, occurente etiam seria sexta, excusat Miri, is, a carnium abstinentia. Probabilior tamen Domi. i. docet, quod teneatur: quia ita definitum videtur a iure canonico in cap. M. de obsedimant. Diun. ubi ex generali consuetudine ii excipiuntur qui Volo aut regulari observantiae sunt adstricti. Nec Valet hic dicere,
textum loqui de iis qui represse voverunt tali solemni die ieiunare, etiamsi occurrat seria sexta: quia textus I uitur absolute; ideoque ligat eos etiam qui se expresse non
Si eκ duabus partibus in voto indete i. Q ut inato promissis, altera Poeat, antequam vovens se determinet: V. g. iii habeat in do- ἀζ Kόζ.
mo duos calices, quorum unum promissit ex constet.
voto donare alicui Ecclesiae, & sit in mora reddendi calicem' promissum, vel se detem
minandi quemnani ex iis donare velit . unus furtive ei auferatur, aut eius caussa alio modo pereat; tenetur dare Ecclesiae calicem qui superest. obligatus enim erat ad unum
ex illis; & eum unus supersit, potest obligationem implere e etenim non minus unusquam alter , licet indeterminate, est voto obligatus, iὸeoque cum calice qui remansit,
voto satis iaciendum est; & eo vel max,
me, qilia aequum non est ut ex sua eulpa comi nodum reportet. Si vero quando unus calix periit, non erat in mora, nec sua culpa periit; non tenetur tribuere calicem si perstitem: quia non promisit calicem super.
si item in individuo tradere, sed vel unum, vel alium quem elegerit; dc sie voluit sibi
reser Uare electionem inter duas res. Igitur cum sine sua culpa impossib iis reddatur electio, non remanet determinata obligatior alias esset contra intentionem promittentis. Quare ut elcctio ipsi relinquatur, & eo mindo quo potest obligationem adi i pleat, tradere tenetur vel rem superstitem, vel aestimationem eius quae periit: eum ad amplius ab initio se non obligaverit, casu quo ipsaeaussa fuerit quod perierit. Item qui amisit virginitatem quam vovit, tenetur ad servandam castitatem. Et ita d ret D. Thomas in IV. dist. xxxv II r. - . I. ad 3. cum continentia haneat relationem ad viri initatem, Ac aliqualem etiam aequiv
lentiam: quod satis est ut impleat eo m do quo potest suam promissionem apud Deum, qui non existi ab homine, ait sanctus D ctor, ultra posse. Qui vem vovit solummodo Religionem, non etiam castitatem; si non ingrediatur Religionem, sive inculpabiliter, sive eulpabiliter, μγn tenetur ad castitatem: quia in voto nihil plus intendit quam Religionem. Idcirco valide potest contrahere matrimo nium, etiamsi culpabiliter resiliat a sua promissione e dc licet in primo actu coniiigali
peccet contra votum castitatis; non vero