장음표시 사용
51쪽
TRACTAT us DE Vieastitatem . sive admittatur ad habitum, sive
non; tunc tenetur castitatem servare: quia cum Religione vovit etiam castitatem . Ita
Sylvius. Si quis autem voverit ingredi ligionem strictam, & mitiorem it gressus in
ima mfiteatur; non tenetur transire ad stri-riam; quia votum stilemne, eui sele addixit in hoe ordine licet mitiore, est magis obligatorium. & magis ligat quam votum quod ante emiserat; hicuti qui matrimonium
contra votum simplex castitatis contraκit, tenetur vi talis contractus reddere debitum coniugale. Ita Ponta v. Hotum cas. XXVI. de D. Thomas 2. h. qaris' clxxx x. ara. 3.
ad 3. Qui pariter vovit inaredi Religionem inique eo quod ullam in specie determinet, non satisfacit si te obligationi, si reiiciatur ab una cui recipiendum se obtulerat; sed debet aliam quaerere. D.Thomas νn III dist.
tum cas xx Ix. At si voveat Religionem respectu talis Religionis specialis vel monasterii, & ab ipsis reiiciatur,' non tenetur ubterius aliam Religionem vel Μonasterium inquirere ut recipiatur: quia ex tali repulsa merito coniicere potest se non deuinari vera Vocatione religiosic prolemoni. D. Thomas
s. v. De isto dubis. Dubi ans, num volim emiserit, necne, si post diligentem inquisitionem nulla ei appareat probabilis coniectura, quod votum illud fixerit, non tenetur illud exequit quia
eum obli tio voti supponatur sine rationabili tandamento, irrati abiliter adnrmatur. Nemo enim tenetur obligation ' quam nullo rationabili fundamento ci constat se habere. In aequali vero utrimque pmbabilitate votum servandum est, ut graves doctores femtiunt. Nam tunc prudenter negari nequit votum farium non fitillet immo cum in di hiis tutior rara sit cligenda; qui votum non impleret, se peccandi periculo exponeret. Nam eum lex certa habeatur de non vioI
do voto p eo ipso quod dubitatur an aliquid voverimus, dubitatur an illud omittendo viciemus hanc legem, dc peccemus. Etenim qui agit eum dubio an pectet, se peccandi
perimito committit, ac reipsa petrat. Multo magis servare votum tenetur qui
scietis post septennium se vovisse, dubitat an intentionem habuerit se obligandi, vel staficientem advertentiam: quia actus prae-
sumitur factus eo modo quo solet & debee.
fieri, nisi contrarium coitat; & res in dubio iudieari debet ex communiter contingentibus; & quia, probato iacto, praesumuntur interveniste omnia ad iactum necessaria. Si quis autem paulo post quam votum emiserit, dubitet an intentionem habuerit aut plenam deliberationem vovendi & se obligandi, an vero fuerit limpleκ propositum; ordinarie praesumittar non vovi Iser quia vota quando vera sunt, fiunt cum tanta advertentia dc deliberatione, ut quisquis facile recordari possit, quod votum emiserit. Dubitans an materia sui voti sit hone ita dc possibilis, videtur ad votum selvenduna non teneri: cum dubitetur de eo quod ne cellarium est ad voti lubstantiam; nimirum
mim materia sit apta ad votum. Tenetur vero ille qui certus de voto, dubitat an votum emiserit metu coactus qui cadat in virum constantena: quia certum destrui non debet per incertum.
Similiter qui certus est de voto, sed dubitat an illud impleverit; dummodo ex momtivo aliquo aut ratione probabili non opinetur sit implevisse, implore tenetur: quia debitum certum solutione dubia non impletur. Quod si votum sit conditionatum, &dubitaret an conditio enet impleta; non
tenetur ad votum: quia se non obligavit ad promissa in voto, nisi posta conditione. Tenetur quident super hoc attendere ut tei atquando conditio purificetur, ad hoc ut statim obligationem voti adimpleat: si tameta certus de voto, dubitet an res ita notabiliter mutatae sint, ut ab eius obligatione excusetur, certe tenetur illud implere: cum aequum non sit excutatione dubia liberari ab obligatione certa.
Mi ido vero solum dubitatur de qualitate aut quantitate rei pron,istic, volun evplicandum est secundum voventis intentionem, ultra quam non obligat, ut Deu teri cap. κη III. Nan ut ait D. Thomas a. a. quas. clxxx I x. art. si de intentione non constet, haec elicienda est exc iecturis, ex materia, & praesertim ex fine quem in voto spectavier eum eaussa finalis seu ratio qua volumus, sit mensura rei volitae. Et si , hisce inspectis, adhue dubium
remaneat; tunc votum explicandum est iu ta communem di usitatam acceptionem verborum quibus usus est mons in voto emit
tendo. Etenim quisque censendus est, illud veste sacere quod verba in eorum sensu usitato accepta indicant. Si vero non recordetur verborum quibus usus est; in talic
52쪽
su sequi debet tutiorem partem, iuVta re. gulam iuris: Iu dubiis tutior pars est eligenda : uti docet etiam D. Thomas in IV dist.
XXxv III. quaest. I. art. 3. ad 6.9. VI. De et Τοιο personali.
Votum personale est illud quo quis vovet
aliquam rem poenalitatis, lemnium v. g. aut eleemosyliam, ut vitium aliquod seu moralem defetium a se removeat; ut ludum , sor-Votum nicationem , blasphemiam. Votum pers otiale
implex, iit cum quis vovet so-
hirn subire poenam, ad lioc ut vitet deseu ritum: & in tali calu si non abstineat adecur: η. secta, non peccat ex vi voti; sed solum si promissionem non adimpleat poenae. Potest etiam esse dupleκ; ut ii voveat abstinerea vitio, & in desectu talem poenam subire: ut v. s. si quis voveat abstinetitiam a ludo,& sinuit se subiicere ieiunio aut eleena ,syriae, si a ludo non abii ineat, peceat, si ludat, contra votum de non ludendo; dc si poenae
non satis saetat , peccat contra alterum v
tum de poena, si ludat, sit unda. Nam hoc
votum duplicem importat obligationem: &lion ludendi; & ieiunandi, aut eleemosynae erogandae , si vovens a ludo non se contineat. Sive tamen votum prenate duplex
sit, sive smplex; si vovens dum incidit in
rem quam Vitare vult, v. s. dum ludit, in
culpabiliter non recordatur voti emim , vel poenae promissae, non tenebitur ad poenam: quia paena praecipue medicinalis non debet contrahi ab eo qui inculpabiliter igninxat legem quae illam poenam assignat ; ut communiter in Trad . de legib. docent diai Tes. Cum vero in hisce votis poena sit quosdam accessoritim ,' si quis obtineat dispens Itonem a primo voto, puta ludendi, liberatur etiam a secundo, idcli a r ena sit ut ca; iuxta illam regulam: Deficiente princi- rati, descit etiam accessorium. Ad hoc tamen ut obtineatur di pensatio voti principalis , necelle non est sacere mentionem secundi, idest accessbrii. Nam licet hoe reddat vo-
entem, magis attentum in voto adimplen do, non reddit tanten materiam voti illu
friorem : sicuti in casti quo quis vovisset γ' regrinationem ad sanistam domum Laureta am indutus iacco, aut cum alia simili circunulantia, necesse eliet ut in petenda dis- Pensatione a tali voto mentionem saceret Circiimstantiae , quae cum reddat materiam voti principalis illusiatorem; reddit etiam diseficilicrem illius dispensationem. Item si quis T. RELi C. CAP. IV.
vellet dispensari a paena voto adiuncta, opus non est ut mentionem iaciat voti principalis: cum pollit, qui vult dispensari, a poena liberari, non autem a principali obliga
Num vero poena stabeunda sit a vovente, Ad quid uotiescumque violet votum; hoc colligen- rene utum est ab ipsi iis voventis intentione . Si violansigitur de hae ipsi satis non constet: in tali casu vel votum est simplex dc mere nale; tu A, ea vel est duplex. Si votum simplex sit; tunc vi- i cena.detur non obligare nisi pro prima vice qua vio latur : ut si quis dicat Voveo teli inare, si ludam , videtur non teneri ad ieiunium nisi pro prima vice qua ludit, cum proprietas ver borum per hoc servetur; sicuti qui diceret, oveo teli inare in vigilia S. Antonii, videtur non vovisse nisi pro hoc anno, si tamen aliam non habuerit intentionem. At si v tum est duplex; tunc videndum cst, nutu poena adiecta voto sit valde gravis, ut ma gna eleemosyna , ingressi is in Religionem , peregrinatio: quia hoc intelligitur pro prima vice qua votum violasset ς cum tales poenae repeti non sisleant. Secus vero dicem
dum de poenis ordinariis & levibus quas vo vens sibi imponit ad se frenandum ab aliquo desectu. Nam hae non intelliguntur pro prima vice tantum, sed etiam pro sequen
s. VII. De voto cum Visne elicito . Votum fictum, seu factum tantum exterius sine animo vovendi & se obligandi, certe peccatum est : quia fictio illa seu lim
latio est semper aliquod mentacium M va na usurpatio nominis Dei, ac ideo iniuriam
Dei continens. Sed secundum SuareΣ, si hoc fiat in votis simplicibus, di sine contemptu,
seandalo, di iniuria; mi est mortale: quia, ut ipse ait, velle Praecise prciferre verba vinvendi sine animo Vovendi, non est gravis
irreverentia & iniuria Dei; & huiuscemodi fictio non est rei pectu Dei, sed tantum res u hominum quibus per illam levis iniuria fieri potest. Si vero hoc eveniret in vintis solemnibus, vel in iis quae fiunt in as sumptione status religiosi; sine dubio limeses et mortale: cum in tali casu gravis iniuria fieret Religioni, ideoque Deo & Ecclesiae; dc vix separari posset talis fictio a fra vissimo scandalo .
53쪽
De voto conditionato. Conditio quae apponitur voto, ad hoc ut Votum teneat, debet esse de re futura . Con
tingenti , possibili, & honesta . Nam eum
revera res aut existat, aut suerit, vel non , conditio de praeterito vel de praesenti iacit Votum auolutum, nee suspendit eius obligationem. Idemque dicendum est, si conditio sit necessariar quia cum se impostibile eam impedire, habetur pro impleta nec vinium ita conditionatum suspenditur ut conditio adveniat, sed statim fit absolutum . Conditio vero impossibilis reddit votum nullum ; cum haec expectari nequeat: ideoque nulla contrahitur obligatio in tali voto, ta-inet si postea res fieret possibilis. Item inra- lidum est votum, di mortaliter culpabile,
illum cum conditione prava i quia haec coniitio regulariter induit rationem finis ,& res promissa assumitur ut medium ad fi-Pem turpem consequendum: ut si quis vinveret, si talis mulier ei consentiat ad casen alia . Teneret vero votum eum conditione de re turpi, si vovens hane nollet, quia
tunc res turpis alium eretur ut pura condi
tio iit si quis voveret eleemosynam , si cadat in culpam earnalem. Et in hoc calurromissio eleemosynae esset in odium di in poenam peccati. Silvester de Voto II. II. Votum enim ad hoe ut valeat , debeteste actus latriae, id est in cultum; non in iniuriam Dei: ideoque actus vere virtuosus.
ia Si votum factum Derit cum conditione defuturo contingenti, di lioneila; Oblieatio ius conditio penditur, donec impleta sit conὸitio, &votum fit abloluriim. Si vovens dupli rem voto apposuit conditionem, &hanec contin pulative quod ex illius verbis, si de ipsius Lenti. mente non constiterit , est colligendum )otraque conditio implenda est , ut votum obliget: si quis v.'. voveat Religionem, si pater voluerit, & soror nupserit. Si verodisiunctive apposuit dicens, Voveo Religi nem . si pater consenserit, vel soror nupserit; sui licit, quod una ex his conditionibus impleatur, ut Votum obliget: quia hoc, &non amplius ad disiunctionem requiritur. Si
autem super hoc non cogitaverit, nec sciat discernere, nec recordetur num copulative, an di iunctive pronai serit; tutius est votum implere. Silvest. U. Votum II. quaest. II. nu,mo Ad dissicultatem Vero, num ad hoc ut vinclo condi inducat obligationem, conditio impleti J bebeat in propria specie, aut in aequiva
di silenti videtur iussicere ut impleatur in aequi- T. RELIG. CAP. IV. 4r
valenti, quando iam effectus intentus aequaliter obtinetur; quia conditio non ponitur propter se, sed ut via & medium ad effectum obtinendum : v. r. si quis voveat Religionem, si soror sua nupserit. Talis enim conditio clim post a lita vovente, ne soror deserta in saeculo remaneat: conditio in pletur aequivalenter, & habet vovens suum intentum, si illa moriatur, vel profiteatur in aliqua Religione; idemque ev suo voto statim obligationem eontrahit ingrediendi Religionem. Ita SancheE dc Covarruvias contra alios proh .rbilius sentiunt. Vovens stib aliqua conditione pendente Quid de
ex eius voluntate non tenetur expectare ueconditi
conditio impleatur; immo potest eam non M.ἔμ
apponere, dc sic etiam sine culpa contra Vin is ... tum inhabilem se reddere ad rem promistam: luntate quia cum remiserit appositionem conditionis voventiri suae voluntatis arbitrio; eo ipsb concessit eidem juar voluntati executionem promimortis. Idcirco non solum non tenetur experiare con
ditionis eventum; sed etiam ei liberum est
eam non apponere, ac sine ulla culpaeontra tale votum se ineptum reddere ad hoe votum impi dum ut si quis voveat ingredi Religionem, si hoc anno aleis liadat; vel
ieiunare aut dare eleemosynam , si talem domina ingrediatur. Hic enim potest ante
annum matrimonium contrahere, e non e pectare per totum annum eventum ludi rite ut etiam potest numquam ingredi talem domum , etiam cum animo se eximendi a i
iunio & a danda eleemosyna; & ita abs item quod nullatenus peccet contra Votum,
inhabilem se reddere ad rem promissam. Etenim promisit quidem in voto poenam, si conditionem apponeret; non promisit Vero conditionem apponere.
At si quis voveat sub conditione pendem a
te ab alterius voluntate, ex vi voti tenetiir expectare conditionem, donec sit is ra- εκ vo.
liter possibilis, & non se inhabilem reddere luntate ad votum implendum, neque vi , fraude , aut dolo impedire ne votum impleatur: alias vane dc inutiliter dependenter ab alterius v luntate ligationem assumeret , si pro libi to eam eludere posset & inistrari. Quare qui Religionem ingredi vovit, si eius pater
sent sat, aut si mortuus fuerit, aper i contra votum , si non expectaret ut conditio impleatur, donec est moraliter possibilis , eligendo alium statum eum Religiotae inem pollibilem, puta matrimonium; aut vi, fraude, vel dolo impediendo ne conditio iri in te. retur. In quo eatu secundum graviores Ti. m.
loros nou liberaretra a voti obligatione,
54쪽
sed adstrictus maneret voto, si conditio impleta esset: quia iuxta resulana iuris: Fraus es' dolus nem/ui patrocinari debet . Etenim apud homines qui promisit rem subcon ditione , tenetur eam tradere, ii malitiose impedivit conditionis eventum e secus V m dicendum, si ibi is precibus di suasionibus dissensum persuadeat; quia rationes& luasiones non impediunt ablolii te consentum p tris , sed eum libet cun ad illum relinquunt. Vovens stib aliqua conditione quae culpa eiusdem non impleatur, agit contra Votum,s culpa impediens conditionem proveniat eta malitia, non vero si eκ fragilitate. Ut si quis voveat ingredi Religionem, si salutem integram adipiscatur, si litteras didicerit, si Deus eum per integrum annum praetervet amortali peccato; ageret contra votum , si ad effugiendam tbligationem utatur cibis noxiis, vel opportuna nolit adhibere remedia quorum ope salutem recuperare misit: secus vero, si hoc iaciat ex passione aut fragilitate. Ita si litteras eo antiara non adulicat
a On vero si eas non addiscat ob labores &difficultates quas patitur in addiscendo. Similiter si tali intentione labatur in peccatum: secus vero, si durius sit a miseria dcistagilitate Ita Silvester , Navarrus, Sayrus, Sanchea. Alii vero, sed minus probabiliter, contrarium sentiunt F. IX. De culpa illius quem men itet isti facti re volum violat. Voti poenitere, si adsit rationabilis caussa
poenitendi, non est mortale: eum a nullo iure talis poenitentia prohibeatur; modo talis vovens habeat in animo votum suum exequi. Immo in voti exectitione magis meretur, quam si hoc saceret sine volo. Silvester II. de Horo cap. xx. Qui vero vin Iuntarie votum transgreditur , mortaliter pectat. Et ita communiter doctores . Talis enim transgressio pertinet ad infidelitatem contra Deum s δέ gravior est violatio voti quam iuramentie quia votum innititur fidelitati quam Deo debemus, iuramentum vero reverentiae. Qitare, ceteris paribus , magis oblisatorium eli votum quam iura
In Voto negativo, puta non bibendi vinum, toties mortalitor delinquitur contra Votum, quoties agitur contra votum tum Oxterius, tum interiust quia peccatum per
se est in actu interiore. Unde qui uno actu interno vult surari, vel furari plura; quo-RT. RELi G. CAP. IV.
ad Deum, unum numero peccatum committit , licet quoad iudicium hominum plura furetur. In voto autem Rdfirmativo, puta ieiunandi, non est riuartale niti prima vice qua agitur contra votum, non secunda, vel tertia; nisi adiit contemptus vel scandalum. Dixi prima vicer idest in ieitinio respectu eiusdem diei circa unicam comellionem; non vero respectu alterius diei quo vi eiusdem voti teli inium est servandum. Ut si quis v viii et ieiunare qualibet sexta seria alicuius mensis vel anni; ageret contra votum inrani sexta seria illius mensis vel anni, qua iei nium non servaretia I. X. De iis qui possunt vota eminere. Circa hoe regula est apud omnes genera Vlis, qliod vota emittere possint, iliaemque se obligare, omnes quicumque pleno usu rationis pollent, sunt sui iuris, re in tua habent potestate ea quae in suifi Vot .s promit-.tere volunt. Ita inter alios in I homas 12. quaest. lxxxv III. art. 8. π 9. Etenim tales libere & spontanee promittere P minci Deo rem , nam minime cum meliore in
compossibilem, quae proinde Deo grata eliae ipsi accepta. Quare iure tiatur in mel
duntur a voto: uiri emilasono alimites. iuri
si, e ii. domitentes ob deiectum ulus rationis ; & pueri, antequam lumen rationi Ripsis affulgeat. Quapropter pueri m)st usum
rationis valide emittere possunt vota ante. pubertatem, licet talia vota, quaecumque lint, irritari valeant a parentibus: ideoque vota i talia vota firma non sunt, sed emissa tantur sub conditione, si parenrilnis non dil-plicuerint. Ita ei tatus satinus Doctor Ac. cicImmo votum iptum solemi e Reli Sionis, al, ipsis emissum ante sextumd imum annum, nullum est ob Ecclesiae dii positionem, . & tale votum non val e ne in ratione quidem, voti sitnplicis, ut ex Tridenti nox κ cap. xv. e Regula . ubi irritatur in tali e . sis io mitis prolessio etiam in ratione vot L simplieis. Vota vero Religiosorum, servin Vota l. riim, filiorum impuberum, uxorum absque consensu Praelati, domini, patris, aut mari
ti de iis quae in illorum praeiudicium cedunt, sui tnulla sunt. Nam de iis quae non sunt in sua ina. potestate . nemo ροtest Deo promittere zquia est et de alienis sacrificium inerre .
quod Deo placere nequitis Verum vota Religioloriam, servorum , filiorum impuberum, ac uxorum, quae non .cedunt in praeiudicium eorum sub quorum domi-
55쪽
dominio ae potestate sunt colusituti ut vinium ieiunandi ex supererogatione, recita di Rosarium B. Μariae Virginis, aliaque sis milia , sive peti alia, sive realia, ut votum eleemos ae de iis quae possunt expendere, vel salieni ex superiorum colossione in pios usus convertere ) iket firma non sint, cum a suis superioribus pro libito irritari possint; t men, donec non irritentur, valent sub conditione , & vim habent obligandi. Ita
D. Thomas a. a. quaest. lxxxvra I. art. 3Res enim promissae per talia vota bonae sunt, & non incompossibiles cum meliori bus; idcirco Deo gratae. 44Λ-atui Religiosus Vel alius quispiam alterius .o.eas potestati subiectus voveat quae a suo sup a 'iquid ι riore prohibita sunt, vel saltem prohibita licentia, ex vi voti e eum. netur petere licentiam; alias res esset illi, cita : non tenetur vero petendo licentiam manifestare votum . inrod si talis voven nesciebat quod res promi ila erat a sinperiore prohibita, vel pollea prohibeatur; itat obligatio voti: quia tunc sine licentia se obligare non potett. Si vero cesset prohibitio, aut quia si1perior qui prohibuit, removeatur; vel quia vovens ad aliam dinmum in qua res non est prohibita, transit; vel quia prohibitio erat solummodo pro tali destinato tempore : redit oblilatio voti. Nam solum existens prohibitio obligationem fusi pendebat, qua cestante, cessat suspensio o ligationis; nec ad obtinendam licentiam necesse est adhibere omnem diligentiam, sed eam quae satis est ad effectum. Vota vero Religiosorum quae sunt de r gulae observatione, & a Praelato dispensari possunt, obligant, donee ab imis dispensen-etiri &, posita ipsi is dispensatione , non
ligant; quia tunc sunt licita. Immo necessisitas vel pietas potest Praelatum cogere ad praecipiendum subdito ut utatur dispensatione: dc tunc subditus tenetur obedire; eum obedientia se extendat ad omnia quae Praelatus rationabiliter praeeipere potest, id- est pro bono communi, vel etiam pro bono
ipsius subditi . Episeopi ac elerici benefietarii qui ad residentiam tenentur, necnon Abbates & Praelati Religionum, non possunt facere vota quae praeiudicium asserre possint eorum E
clesiae, statui , ossicio, seu obligationi, sine licentia Papae, Episcopi, & suorum superi
rum, ut cap. Nostrae, & cap. Quam pridem.
Episcopi tamen & Denefetarii si voverint, solvent expensas quas fecissent eundo &r
deundo, & laborem ieiunii ae vIgIliis coinpensabunt.
Dis tant Theolosi, num Eeries a redde- An Eore possit aliquas personas inhabiles ad vota clesia posietiam simplicia, eaque irritare, Ze praecipue β' imp . quae tam quoad actum, quam quoad materiam sunt re anterna: quia cum obligatio de re nulli homini si ibiecta , ut est mere inis uia itii. terna , sit obligatio solius iuris divini, aede ' re Deo grata; videtur ab humana auctoritate fieri non posse ut non obliget, ac Deo
non sit grata & aTepta. Sed verius est, quod dissit Ecclesia reddere aliquam personam i
habilem ad talia vota, eaque irritare; sit diritare potuit Vota ex metu gravi eadente in virum constantem emissa, ob desectum plenae libertatis. Nulla enim datur repugnantia in eo quod Ecclesia non aeceptet vota, de rebus allas bonis, nisi sub tali vel tali conditione, vel in talibus circumstamitis emissa. Etenim sicuti nomine Dei remi tit promissionem iam factam, licet estis o ligatio sit de iure naturali, Re de re Deo a
certa ; quod iacit dispensando in voto nee ad hoc requiritur potestas dominativa, sed
suffieit spiritualis sie nomine Dei potestante voti emissionem illud non aeceptare, nisi fiat cum talibus eonditionibus vel cireumstantiis, ii ne quibus ex iusta caussa -- tum illud reputat inconveniens. Nec intalibus casibus obstat commune axioma, quod Melesia non iudieat de internis: quia hoe intelligitur de soro externo dc contentios . non de soro interno, di in rebus animae fa vorabilibus ; eum tunc valeat illud Evam
lii: Θιodcumque ligaveris super terram, erit ligatum in caelis : o quodcumque Dityeris super terram, eris solusum σ in caelis. s. XI. De modis quibus tollitur isti obligasio. , Communiter lentiunt doctores, cessante votum caussa finali ob quam votum se m est, tolli ipsius obligationem. Nam eκ eap. lx. I.; de appellat. C fante caussa, cessat marius e finali. quia, deficiente proprio ae prineipali moti- 'o intentionis voventis, deficit ipsius intemtio. Non enim censetur, illa deficiente. v luisse promittere de se obligarer ut si quis voveat ieiunium per aliquot dies pro salute patris; si hic moriatur, stathri cessat illius obligatio. sessat votum eiusque tollitur oblitatio, si Tollime
desinat materia voti, vel notabilitee mute desit 'ne.
tur: idest si res promissa ex honesta fiat turpis, vel indifferens vel impeditiva maioris notabili.
56쪽
boni ratione novae circumstantiae vel prohi emptio re permutatio: cum per commutetis bitionis, aut fiat impossibilis. Nam votum estititatem mutetur actso talis in aliam, ut ne- essentialiter de bono meliore & possibili. regrinatio in iei uitium ; & per redempti Item tollitur , quando non potest servari suae nem imponatur personaliter pecunia vel ali-cravi peticulo mortis, vel gravis damni iniquid aliud pretio aestimabile, ut nummi vel
bonis temporalibus, in statu, vel bonose, aliae eleemosynae pro ieiunio vel pereerina- quod sit accidentarium voto, nisi constet ex tione quam Vovens promiserat. Commut natura voti, vel aliter, voventem se voluis- tio igitur & redemptio disterunt ab irrita- se in tali eventu obligare. Nam in tali coitione dc dispensatione in hoc praecipue quodia materia non est eadem; nec Voventesiillae tollant voti vinculum, illa: vero olam communiter intendunt tunc set ligare. Ne imutent voti materiam, vinculo voti rema ille tunc currit obligatio praeliandi aliquidinente. Irritatio insuper distere a dispent 1- aliud loco rei promtisae: quia votum non tione, commutatione ,& redemptione in eo obligat ultra intentionem voventis, quaeiquod ad haec tria requiritur potestas eccle-
non est se obligandi ad aliud quam ad id quodisiastica, & rationabilis cauisa ; ad ii ritati vovit, nisi illud saltem virtualiter in hoc nem vero siliscit sola potestas dominativa
fuerit inclusum. Non celiat vero voti obli-iin subditum, ut patris in filium, mariti ingatio ob disticultates quae postea obveniunt,iuxorem , domini in servum, & sola volun- quas si vovens praevidiit et, non vovisset: tas superioris irritantis sine ulla caussa ut qui post votum ealtitatis vel religiosam Summus Ponti sex non potest directe irri- professionein patiuntur tentationes & dim- tare vota omnium fidelium : quia licet recultates, quas si praevidissent, Vovere no-lspectu illorum supremam liabeat potestatem luissent; & tamen omnium iudicio non ideolturit dictionis, non habet tamen dominati- exinauntur a voti obligatione. Nam haec in vam; cum non eonstet hane illi fuisse alimia praecogitari poterant & debebant: dcIDomino concessam. Potest quidem irritare ideo sibi imputent, ii non praeviderint. Vo- vota eccletiasticorum de rebus ad eccletum quippe obligat secundum explicitam velisiastica beneficia spectantibus, ae vota si,u- implicitam intentionem quam vovens reipsa plicia Monialium , Relieiotbrum, & illorum habuit , & secundum usum communem & quorum est specialissimus di supremus Prae- prudelitum iudicium. Obligatio igitur voti velitatus. iuranienti non tollitur per id quini si antea Ut vota subditorum pendeant a voluntate evenisset, vel prae tum ivitiet, obstitilletisti perioriim, & ab ipsis possint irritari , fa- ite votum fieret: sed requiritur ita nota-Icta esse debent de iis in quibus siuit ipsis sib-bilis mutatio , ut faciat quali aliud obie id iti; alias est ne absolute valida, tamquam ctum, ad quod voventis intentio prudenter facta de eo quod erat in potestate voveri' ex circumstantiis praesunaatur se nou ex iis , & nullatenus essent irritabilia r ut si
tendis e. . . . . uxor UOVeret de non petendo debito coniu-
,. . Cessat prorsus voti obligatio, si ab iis ad sali, validum ellet votum, etiam invito ma- quos s rectat, ex iusta caussa irritetur aut rito ; eum in hoe non sit ei subdita, sed
dispeluetur& cessat soli immodo quoad ta- aequalis.lem actionem, si commutetur; quoad talem Num vero irritatio proveniat ex iure postirem, si redimatur. Quare voti irritatio, disse vo, vel naturali, discrepant Doctores : sed pensatio, coirit nutatio, dc redemptio inter verosimilius videtur, irritationem propriam se disserunt. Irritatio enim est annullatio & directain, de qua nunc agitur, ortum d obligationis voti, ex beneplacito volunta- cere ex uire ipsb naturae. Ita D. Thomas 1 tis; ut eum vir dicit uxori, Nolo quod hoe a. quaest. clxxxv. ai t. s. Quia, inquit, pueri vel illud votum observes. Dispensatio es Inaturalitersunt sub potestate patris, quantum ad annullatio obligationis eκ rationabili caul-ldispositionem suae visae. Irri e Ici- sa; ut eum Praelatus declarat, bonum non irritatio tritur voti est ablatio eius obli-4ψPἰς .esse votum aliquod observare. Comimitatio rationas, facta nomine proprio ab eo cuius vero dc redemptio voti est potius translatiotr testati situlina est voluntas voventis . Vel quam annullatio obligationis voti; cum per materia voti. Est autem duplicis seneris. has soli immodo voti materia tra tali autetur, Alia directa , quae directe cadit in votum ;&idest ut per commutationem pro materia illud nullum reddit . quia deficit conditio ad id promissa in voto aliquid aliud nat, per re- requi lita, idest coluensus illius a quo volun demptionem aliquid ὀetur. Unde commuta-itas voventis dependet. Nia indirecta, quaetio & redemptio voti inter se disserunt, utisoli immodo cadit in materiam voti , ut'
57쪽
pote alteri subiectam , voto tamen rema
Itiitandi Q iare vota tamia illorum quorum volun- potest M tas subiecta est alterius dominativae potesta 'R'hv ti, ab eo pollunt directe irritari, n c um quam postea reviviscunt . Est e Nmunis . Nam tales ita sunt alteri subiecti , ut contra eius voluntatem sitie ipsius iniuria de se ipsis disponere non valeant : ideo lueein rum vota insitam habent ac tacitam hanc conditionem, Si superior non contradixerit. Nemo enim vovere potest contra ius alterius. Unde statim ac sii perior nolit voluntatem subditi obligare, cessat eius obligatio ob conditionis detectum. Talia tamen vota cum valida sint, donee superior non contradicat, licet non firma , servari debent, quamdiu
non irritentur : ex cap. Monacho XX. IV.
tibi votum a Religiolo sine si perioris consensit factun, dicitur solum frangendum ;ideoque validum tu ponitur . Idcirco Vota huiulcemodi non habent conditionem adfirmativam, ideli Si sit prior consentiat; sed negativam, idest Si superior non contradi-
Nerit. seu Dum superior non contra dixerit. Hii iee Vota in ania impuberum s nempe masculin ψη e. rum usque ad decimumquartum aetatis an . . t una semel larum iis ille ad duodecimum com- tuto ti. 'pletos directe irritari poliunt a patre, &in eius desectu ab avo paterno, aut tutoretari litam patris vices serente ; non vero a matre, niti sorte tutrix est et & curatrix .
Ita enim statuit ius canonicum, quod votis impiiberum ob iudieii imbecillitatem apposuit hanc tacitam conditionem : Nisi patervet iuror contra dixerint . Cap. Puella xx. q. II. Inamo eodem vota immiberiim irritari possitiit a patre etiam post pubertatem :quia talia vota tractii temporis non amit runt hanc conditionem , Nisii pater contradixerit ; sed semper filii manent subiecti patri , idque expedit ad subveniendum liberorum inditeretioni. Sed hoc iam
non potet tutor e quia eum pupillus sit pubes , tilior evadit curator , cui persinna pupilli seu mi ris non committitur se ut tutori ; pater vero semper manet pa ter, idcirco semper ea tem habet aviaritatem in filios suos. Haec tamen intellige , dummodo liberi scientes talia vota non e firma, ea non ratificaverint in pubertate rquia talis ratificatio est nova voti emissio. Quallier Superiores Religiosorum possunt directe iseecinueniat ritare ocimia vota suorum subditorum, exe ptis votis quae eκ instituto Religionis fiunt, et otium ' &-I rictioris observa litiae . Hoc patet
ex conlinunt doctonina sensu α usu in Re-RT. RELIG. CAP. IV. 4
ligionibus recepto ; ex cap. Monacho XX. q. Iv. ac ex D. Thoma a. quas . lxxxv I i Icari. 8. ad 3. Quia talis est conditio status religiosi & voti obedientiae, per quod Religiosus abdicavit omne ius disponendi de seipso, transtulitque omnia in superiorum pomtes atem , ita ut et Hle cu' nolle non babeat. Cap. xxv II. de ele'. in ε. Superior potest etiam irritare votum subditi, licet antea a se vel a suo praedecessore aequali vel inseriore approbatum e quia per istam approbationem non amisit superior ius quo habee voluntatem suorum inferiorum sibi stibis 'am ad rectam eorum gubernationem . Etlieet circa h κ: discrepent doctores ἰ omnes lamen consentituat, peccare superiores, si sine rationabili causta consens tam revocent equia abutuntur ilia Utestate, ac impediunt bomim si ibditi & maius Dei obsequium. Sumn .us Ponti seκ potest irritare vota Religiosorum, ut multi d ores tenent : quia ratione proseisionis est supremus eorum Praelatus, tenens super eos utramque potestatem, spiritualem scilicet & dominativam ;cum ceteroquin , licuti supra dictum est. irritare nequeat, sed solum commutare aut dispensare vota laicorum. Nam super istos eorumqtie voluntatem non habet dominativam i otestatem ; sed solum spiritualem . Immo ob talem rationem nec vota clericorum saecularium, regulariter loquendo, irri- tare valet ἰ cum ipsi multa disponere polline, & contractus inire, qui dum lieiti su rint, non post uni ab ipso irritari , nec revocari . Dicitur regulariter loquendo . Cum enim Papa sit supremus Ecclesiae Praelatiis.& rerum ecclesiasticarum supremus iudex , rector, ac gubernator; potest irritare vota clericorum , qtiae praeiudicant eius potestati r ut si clericus voveat aliquid quod spectat ad gubernationem Ecclesiarum, beneficiorum, rerumque ecclesiasticarum p ut de beneficio renuntiando aut alienando, de austendo numero Canonicorum, ac de his similibus. Non potest vero irritare alia clericorum saecularium vota quae non habent talem repugnantiam; ut ieiunandi, orandi. dandi eleemosynam i sed solum ea commu tare, redimere, & dispensare. Vota vero novitiorum irritari nequeunt;
eum adhue sint sui iuris. Potest quidemi suspendi executio personalium votorum , si impediant observantiam regularem , & re Ram eorum gubernationem a at si e Religione esrediantur, statim revi Viscunt ou.iliis
Circa vero vota coniugum, praecipue uxo conve
ris, dissident inter se doctores . Alii enim ni it eo
58쪽
46 TRACTATUS DE UIR T. RELIGL CAP. IV.
sentiunt maritum irritare posse vota omnia l niali; non vero ea quae pertinent ad domus uxoris iacta sine illius contentu, nullo ex- l administrationem : in qua eum vir sit ca-cepto, etiam non mentiendi aut servandi praecepta: quia , dicunt ipsi, nullum est tempus quo non possit vir ordinare uxorem in bonam prolis oc familiae gubernationem ; dc licet uxor non sit viro subies a quoad materiam praeceptorum Dei, bene tameα quoad novam obligationem quam sibi imponit per votum. Ses tamen ut communior & verior opinio statuitur a Sayro lib. VI. cap. X. m. I s. idest maritum ibi ummodo irritare polle vota uxoris realia ac persisnalia , iari sine eius eonsensu, sive ante, sive post matrimanium, quae praeiudicant usui matrimonii , edueationi prolis , administrationi domus & familiae; puta vota eastitatis, a stinentiae, peregrinationis, & similia : non Vero vota. recitandi aliquas preces , ela siendi eleemosynam de bonis illis quorum uberam habet administrationem . & multo minus de non mentiendo, peierando, surando . Uxor enim non est illi subdita, nisi quin ad ea quae usui matrimonii, prolis educationi, & reta domus ac familiae gubernati
ni officiunt : ut ex cap. Numerorum XXX.& ex cap. Noluit xxx III. q. v. Et ita dineuit Innocentius in cap. Scripturae Panormi tanus num. 8. de Into, Silvester v. Hotum . II. Navarrus in Manual. cap. NII. n.
niter cum Sayro supra citato . Immo non ibium irritare potest maritus vota quae ab uxore sne eius licentia emissa suerint ; verum etiam ea quae de eius licentia emisit rec licet ea postea sine iusta caussa revocando peccet; valida tamen est revocatio, &uxor obedire tenetur , ut ex cap. Manifestum xlv. q. v. Non enim minor eit potestas vi xi ante concessionem quam post ; tametsi
dispar sit ratio quoad culpam. vota autem facta ab uxore, implenda post
nκ rtem mariti, non possunt ab ipso vivente irritari. Ita Navarrus in Manual. cap. XII. num. 66. Sayriip lib. VI. cap. X. num. I9.
Silvester, Petrus de Aragonia, Gregoriuτω Valentia, Caietanus x. h. quaest. lxxxv III. an. 8. Morius: quidquid in contrarium dicant Innocentius, Hugo , Panormitanus in cap. Scripturae uum. 7. de κωγ. Nam maritus non habet potestatem super voluntatem mulieris , nisi quoad ea quae sunt ipsi in praeiudicium; quoa prosecto asserre non potest vinium post eius mortem adimplendum. Uxor autem potest irritare sola mariti vota quae sunt praeiudicialia actui matriminput mulieris , ab ipsa non pendet sicuti in imo; quia quoad debitum coniugale petendum , in tui e sunt pares Silvester inritum V. I. Solus lib. de Iust. quo
U. art. I. Navarrus in Manual. cap. XII.
num. 6 I. Petrus de Aragonia, Gregorius de Valentia , ΑΣorius , Sayrus lib. cap. X.
Vota servorum , sive in servitute facta Num do. sint , sive ante , quae vergunt in praeiudi- ni va. eium servitutis domino debitae ut de peregrinatione, de danda eleemosyna, de R ligione ingredienda , de horis recitandis in m. pollunt a domino irritari. Nam haec omnia impediunt vel imminuunt obsequium domino debitum, in quo servi ita sunt patrono adstricti, ut opera, labor, ars , necnon omnes eorum res in bonis dominorum adnumerentur. Non possunt tamen irritari a domino vota servorum , ex quibus nullum ipsi s qui tur praeiudicium; ut vota de recitandis
precibus & orationibus , de eastitate servanda , hisque similia . Servi enim in iis quae domino non praeiudicant, non sunt ipsi iubiecti, sed sunt sui iuris. Vota tamen servorum, iacta ante servitutem, immo etiam in servitute dc a domino in servitute irritata, reviviscunt, si sese vi redeant ad libertatem : quia tunc non sunt in praeiudicium domini , cui amplius
non subiiciuntur Proinde tunc non . valet eorum irritatio: .atquae adeo a servis eman cipatis. sunt adimplenda . Ita sentiunt in Thoenas in IV. dist. xxx I. quae . I. ant.
Sayrus lιb. VI. cap. . m. num. 18. Silve. sler v. Hotum, Navarrus in Mansis. cap. XIIu num. 64. Petrus de Magonia, Aa rius, aliique . .
Vota facta a servo. explenda in servitute is& ire libertate, si ea simpliciter emiserit ex presti, domini consensu , respectu tem ris dominus prorsus, irritare potest , ita ut non reviviscant post adeptam libertatem rsi autem facta sint ut adimplenda tempore Iibertatis ;. haec dominus irritare nequit , eum non sit superior simpliciter voluntatis,
servi. Si vero talia. vota retulit servus aciutrumque tempus, servitutic sciliret & Ii bertatis e tunc dominus solum ex parte qua illi noeent , ea irritare potest . non autem pro tempore libertatis', in quo nulla fit ei iniuria , nee damnum. Sayrustis. H. ωρ. X. num. 18. Adde etiam . quod eum dominus omnem habeat curam tervorum : hinc posset
59쪽
laritare etiam vota iacta in pubertate a se vo parentibus orbato, licet nullatenus ipsi domino praeiudicialia ; eadem ratione qua irritare potuissent parentes , si vixissent . .
Ita Sayrus ioc. cit, . t L ouae. Vota quorum materia est ..
poc possunt ab eo indirecte irritari; scilicet sui in se pendi potest eorum executio vi obligatio . tametsi facta sint ante subiectionem, ex cap. Dpesiori. Noluisti xxxi II. q. V. inia nemo potest ,
M. . nec censetiar promittere quod hi turum iit in
damnum ac praeiudicium aliorum, re talis voti executio eo ipso fit illicita , quod alter habens potestatem in rem vel actionem Iromittam, contradicit. Nam semper est ilicitum ius alterius violare . Notandum ta--en hie est, quod vota directe irritata numquam reviviscunt e quia . contradictione s perioris, nulla fiunt desectu conditionis requisiitae ; scilicet Si superior non contradixerit, sine cuius licentia inferior valide vovere non potest. Vota vero indirecte irritata solum suspenduntur , quamdiu materia
est alteri subiecta e qua subiectione cessante , statim reviviscunt, ac obligant, Votum enim absolute erat validum , sed ibium ratione materiae suspensum; & eius exeeutiolieita est , quando nulli obest . Qitare vota
realia coniugum, puberum, famulorum perpetua , quae tempore subieritoriis, vel ante
emi isa, suspensa erant, eos obligant statimae talis subiectio ae dependentia cessat. V
de uxor quae sine mariti licentia continentiam vovit , mortuo marito, nubere non potest.
ta emissa a subdito tempore suae sit, lectionis, tali transacto tempore , non possunt a superiore irritari r quia cessavit ipsius potestas dominativa , ratione cuius ius ha-sebat talis irritationis faetendae. Hinc Praelatus regularis non potest irritare vota perpetuo expulsi a Religione, nec transeuntis cum debita litentia ad alium ordinem, nee
Relieiosi facti Episeopi quia illi non sunt
amplius sub eius notestate & regimine , &per talem extrarii nem aut assumptionem eximuntur a sit riorum potestate . Potest
tamen, si deposito Uiscopatu , rediret Religiosus ad eius subiectionem, non solum irritare vota extra Episcopatum, sied etiam in ipse Episcopatu iacta : quia sunt vota veri Religiosi, emissa cum illa taeita conditi ne, si superior non contradixerit. Similiter noci potest maritus irritare vota facta ab uxore in maritali cohabitatione pro tempore divortii, licet culpam dederite quia tune subtrahitur ab eius potestate. Valet tamen,
si per Teconciliationem cesset divortium, res ad pristinum statum redeat.
Vota sive personalia emissa a filiis impuberi.
bus ante annum deeimumquartum, sive realia in pubertate ante annum v igesimumquintum,
pater,etutor, ac curator irritare non possunt,
si tali tempore ea cognoverunt ἰ scilicet pedisonalia , quando fit ius iactus est puber , nec etiam realia post pubertatem, dc multo minus post emancipationem, per quam filius fit sui iuris & independens a potestate etiam quo ad bonorum administrationem : 'quia sciendo tale votum emissam a filio , pupillo,
aut minore, & tacendo , Videntur pater, tutor, & curator 'ronsensisse ac tacite confirmasse. Nam qui tacet praesertim in tali ea-su consentire videtur, iuxta regulam iuris in Sexto. iniod si pater ac tutor nescierunt vota
personalia emissa a filio vel pupillo impubere, aut realia a pubere ; nec filius aut pupillus suo tempore, idest in pubertate personalia, post
pubertatem realia rata inerit : paten , t
tor , & curator possunt semper ea irritare . etiam postquam vel per emancipationem, vel per aetatem facti sunt sui iuris dc independentes ab illorum potestate etiam quoad bonorum administrationem. Siquidem patet etiam post pubertatem & emancipationem habet potestatem quoad actum praeteriti V ti personalis ante pubertatem, di realis amte completam pubertatem a filio emissi. Et enim eum actus ille elicitus suerit depem denter a consensu patris idem dicendum de tutore respectu pupilli, & de curatore r spectu minoris; adhuc non minus ae antea pendet eius obligatio a patris consensu. Hine potest votum illud irritare , non ut habens adhue simpliciter potestatem in voluntatem filii; sed ut is in euius consensu, ta uam ex conditione sub qua taeite suit emissum, idest Si pater non contradixerit, Vis illius voti adhue dependet . Unde cum pater comtradixeriti & filius votum suo tempore ra tum non fecerit; manet in sua natura, ses- licet implicite conditionatum: ae proinde pater quocumque tempore illud irritare potest , non minus ac antea, iuxta regulam lintis in ε. Quae a principio non tenent, tractu solo temporis non confirmantur. Neque oppo nas casum domini cum servo emancipato, cuius Vota ille non potest irritate. Non
nim eadem currit ratio fervi ae filii: quia sola ratio irritandi vota in servo est praei dicium domini, qui nullum patitur post eman cipationem , qua omni iure in servum ipse privatur. & servus fit liber a sua obligati M. Surus lib. VL cap. x. num. 16. Caieta
60쪽
iam alias dictum , ea non posse dire te
irritari a superiore: quia illo teli, re v vens non erat illi iubiectus. Ea enim sola vota sunt a superiore irritabilia , quae adnexam habent conditionem , Si superior non contradixerit . Potest solummodo superior
ea suspendere , quando sint praeiudicialia , donec vovens illi subiiciatur.
8nus L. 1. clxxx IX. art. s. Navarrus
in Manual. cap. XII. num. 7. cregorius de
Valentia, Morius. Vota persbnalia impuberum , v. s. Religionis, alias implenda quand' ad pubertatem perveniunt, irritari possiunt a patre ,& eius loco a tutore. Sayrus lib. I I. cap. x.
num. 29. Silvester v. Vetum IV. quaest. II.
Solus lib. VII de ius. quaest. III. art. I. Gregorius de valentia, Morius . Quia, ut alias dictum et , ideo iura concedunt patriae tutori potestatem irritandi vota impu- herum , eo quod voluntas eorum ante illud tempus censetur imperiecta, utpote carens persecto iudicio ac deliberatione. Idcirco licet tunc talia vota irritari nequeant ex parte materiae, potiunt tamen irritari propter subiectionem voluntatis eo tempore
quo vota illa emissa suere. Non desunt inter instignis notae doctores , qui sentiunt alia vota etiam aliorum, idest uxoris post mortem mariti , Religiosi pos completum regimen superioris sub quo manet, mile irritari a marito aut a superiore regulari :quia licet subditi careant subiectione, ini pecto tempore quo votum Obligat; habent tamen illam pro tempore quo contrahitur obligatio, quae habet semper tacitam conditionem, Si luperior non contradixer,it. Ethoe intelligendum est de similibus votis etiam realibus. Ita Saycus, Valentia, Sotus, aliique. Quidquid tamen sit circa talia vota personalia uxoris directe irritata a marito, R Iigiosi a Praelato, servi a domino, notandum est, quod sunt perpetuo irritata in tali su
lectione, ut non revivi lcant, etiam cesta
te iubiectione; licet superiores in tali casti
nullum amplius praeiudicium patiantur :quae est ratio illis conserens potelia tem irinxi tandi . Certissimum item est, vota persinnalia impuberum, de quibus nihil ante pu-lbertatem vel emancipationem cognovit pa ter, vel avus, vel tutor, & realia pub rum semiter ignota patri, avo, vel cura tinxi, si ab iis irritentur, non amplius reviviscere, & nullatenus postea obligare, nisi ab impuberibus in pubertate , & a puberibus
post pubertatem ea denuo emittantur. Non enim tantum irritantur ut praeiudicialia patriae potestati; sed praecipue quia cententur facta eum imperfecta voluntate , iudicio,&deliberatione , quae ad vovendum non sut cit. Idcirco perlonalia non iunt irritabilia in puberibus, realia post pubertatem .' quia tunc libera censentur a tali imperi Hione.
in votis vero emissis ante iubiectionem 6. XII. De Dotorum dispensatione. Dispensatio est alter imidus quo fit uteen mi dset voti obligatio, & liber etiam maneat τl ς turvovens a vinculo voti. Dispensatio autem communiter hie accipitur , prout significat tionis. perionae exemptionem a lege, factam eκ partieulari ratione: ut ait D. Thomas a a. quaest. lxxxv II. art. IO. Sicuti quando id
quod praecipitur a lege, cellat esse bonum vel utile, quod naturae legis convenit; li-iarantur subditi per dispensationem ab ipsitus obligatione: ita quando materia voti, quod est veluti quaedam particularis lex quam vovens propria electione sibi imponit , es
impeditiva maioris boni contra naturam V
ti ; tollitur voti obligatio per dispensati nem ab eo qui potestatem habet dispensandi , non alias ac fit in lege unirersali, d
terminando votum in tali ea su non esse servandum, non tamen inquantum est de iure naturali vel divino. Et revera c. mvotum sit promi ssio facta Deo de eo quod est illi gratum est acceptum, & quod hoc
sit pratum Deo & acceptum pendeat a v
luntate ipsitis Dei cui Dcta est promisso ppertinet ad Ecclesiae Praelatos qui Dei viceseerunt, declarare hominibus ipsitis Dei voluntatem . Ita S. Antoninus & alii communiter: qui etiam ex hoc inserunt, quod sic ut nenis potest este iudex in propria causissa ita superior secum dispensare non potis est'. Sayrus lib. VI. cap. x I. num. 3o. oe II. Quare ad voti dil pensationem duo requiruntur: scilicet Ecclesiae auctoritas, & r tionabilis caussa. Amilla '. Hotum XIII. Ita ut sicuti non omnis qui poteit dispe lare , potest quoque irritare ob desectum p testatis dominativae; ita ob desectum iurisdictionis non omnis qui potest irritare, etiam dispensare potet t. Et licet irritatio teneat, etiam sine rationabili caulla ; non tamen absque tali conditione tenet dispensatio: quia auctoritas collata est Papae Mitiique ecclesiastieis superioribus in aedincktionem, non vero in deItructionem ,