장음표시 사용
501쪽
viti miseros autem , qui , etiamsi apud Scythas causam dixissent, innocentes I, dicarentur, hos morte damnavit. 8. Cito ergo iniustam poenam dederunt, qui pro civitate , & populo , & sacris vasis, causam prosecuti sunt . 9. Quam ob rem Tyrii quoque indignari , erga sepulturam eoruin 1iberalissimi extiterunt. o. Menelaus autem, propter eorum, qui in potcntia erant, avaritiam, permanebat in potestate, crescens in malitia ad insidias civium.
ROMANAE CORRECTIONES. Fers. II. Per Ioannem patrem Eupol mi . Non praeponas his verbis coniundi lonem s. Vers. I p. Misit Iason faeivorutis ab Ierosit
sequitur : Sed in alior sumptus eas depururi . Retinendum est femininum eas . non substituendum masculinuin eos di quemadmodum & versu proximo seminin, non sunt commutanda cum neutris ubi sequitur : Sed me ablatae sunt qώidem o e. propte praesemesa tem datae sunt . Sermo: est de drach
Vers 3o. Eo quod antiaehidi regis concubi dono ossent dati . Quod vulgo legitur Antioebi sectimo easu generis masculini Pa.
tres recte emendarunt AnιAcεidi , tertio calu generis seminini. Vers r s. Sed alienae quoque nationes . Non addas etiam voculae sed . LECTro NUM UARIETA F. Uers 1 p. IT Imr precatores. Pro Mecat raru quidam conuerunt legendum esse spectatores , quidam Hecatores , quidam denique sacrorum procuratores . In antiquis Biblios manuscriptis, uno Brugensi , altero A domarensi diserte legitur spectitatores.GraecA vox θεωρους deducta est a 3.ωρ ν quin proprie sp culari, contemplari, spectare sis nificat.
R. o. Propter primares Holomaei Philom toris νε s. Quaedam insignia n anuscripta proyrimates, tertiae declinationis, legunt primatus, quartae declinationis , ut est Graec. τὰ πρωγοκλιγια , vel π vrain σιὰ.
V. 7. ANTtoCHus scilicet Seleuci frater. V. 8. REDDIT Bus, &e. forte id volebat quotannis reddere. V. 9. EPHEBIAM, id est Epheborum palaestram , seu potius lupanar . ANTIOCHE- Nos, scilieet ei ves. V. tr. PER IOANNEM . Incertum , an per hune illa instituta , seu impetrata a Regibus, an vero eius opera destructa .
Qui, scilicet Eupolemus . Vide Lib. I.
Z II. PROFECTUs, id est progressus . SACERDOTI s. Graec. summa Sacerdotis, fel
licet revera.: R. r4. PRAEBITioNis, id est exhibiti iis, scilicet spectaculi. ExERCiTIis, id est
V. Is . N Mix, id est pro nihilo.
V. I 6. CONTENTIO . Graee. calamitar ET EORUM ; pro , nam eorum . HABU RANT- Graec. habuerunt se scilicet postea. V. I9. Di DRACHMAs. Graec. v achmas.
SACRIFICus , scilicet Herculi L. OpoRT RET, scilicet necesse esset , seu deceret. V. 2o. PRAEsENTEs , scilicet Legatos , qui id roga Uerant. V. 2I. PRIMATES; pro . primatum , id es prinei patum, scilicet contentio erat cum Antiocho. ΑLissu M, sei licet ob absentiam. INDE, scilicet ubi erat : sorte ex Antiochi a. V. 24. FACIEM, &e. id est regiam potestatem ; quasi dicat, Et fuisset adulatus. SUPERPONENs , &c. Graec. superans Iasonem talentis, dic. V. a '
502쪽
V. 9. GYMNAsi UM ET E pMERIAM dare quidem Menelaus reliquit summi sacerdotii l tur tonitituere. Θmnasum , ubi iuvenes c C CA'certabant more Graecorum , disco , arcu, saltu , turla , tum , ut Lib. I. Epigr. di. citur cap. vir. Ephebia, lupanar, ubi pueri prostituebantur. In Athenaeo Lib. XI. pueri projiituti vocantur Ephebi . Sio versi a. ubi Graece est, Optimos epheborum subpetoo constituens. Hieronymus dixit , In lupanari ponere . Perasus aut galerus erat, quem ii pueri gestabant , aut velum quo fornix tegebatur . Qui IN IERos LYMis ERANT, ANTIOCHENos sCn in E RE , id est ut vocarentur Antiocheni, scilicet ab Antiocho, quasi eius servi. Novum adulationis genus. V. i . SACERDOTEs: templo contempto in gymnalio certabant , ut participes ensent. PRAEBITIO Nis Elus INI UsTAE , scilicet praemiorum , quae in iis certaminibus dabantur, coronae , vestes , aurum quae praemia vers. proximo , Graecas glorias vocat . V. 39. DIDRACHMAs TRECENTAs misit , scilicet Iason. Graece, drachmas . IN
na Herculi erant sacra . Eius statuae in gymnasiis ponebantur, illi sacrificabant.
V. ao. PROPTER PRAESENTEI . Graece,
propter portantes data sunt illae drachmae in fabricam triremium, ne scilicet videretur Rex sibi eas usurpare. Uile pretium , sortassis pro drachmis , minae, aut numeri sunt vitiati. Misit Antiochus Apollonium in AEgyptum sV. a I. PROPTER PRIMATEs PTOLEMAEt . Cleopatra huius Ptolemaei Philo. metoris mater erat, Antiochi soror . Si eres AEgypti procurabat , proceres repugnabant. ALIENUM sE A NEGOTIIS RE-orui: videns scilicet ei proceres procurati nem detrahere. V. 23. MENELAUM. Simonis fratrem, quem Simonem cap. xli. vers. 4. dixit esse e tribu Beniamin. Non ergo Menelaus erat e genere sacerdotum. U. 26. QUI PROPRtUM FRATREM CA
PT tu AvERAT ,ὐη-γε- ,id est se illegitime & nothus supposuerat fiatri . Eodem verbo utitur vers. 7. cum agit de Pontia' fieatu dato Iasoni quo insinuat , Iaso-sueeeflorem L machum fratrem suum , So-sratus autem Crateten Praefestum Cyprus. V. 6o. IN QUI s: iunge cum manibus.
8. CEssu M , CUM s UsCEPISSET REGNUM ANTIOCHus AMBIEBAT Iaso NFRATER ONIAE SUMMUM SACERDOTIUM, ADITO REGE, PROMITTENs EI ARGENTI TALENTA TRECENTA s Ex AGINVA , &c. In
hoc capite annotari rursum poteli, in quanta,& quam multiplicia mala hominem praecipitet ambitio Ea mala sunt homi ei dia , calumniae, sacerdotii emptio & venditio , quae a nobis uno nomine simonia appellatur, ipsa denique impietas & desectus a vero cultu Dei. Primum enim hic legimus Iasonem Oniae fratrem ., promissis regi argenti talenti trecentis sexaginta , &alus octo & eentum quinquaginta emisse a rege pontificatum. Deinde quod Menelaus pensionem Iasonis ad regem adserens,&' maiorem summam promittens , velut auctione facta, eundem pontificatum sibi acquisierit: ita, inquit Scriptura hoc eodem cap. vers. 24. & 23. IN sEMET PsUM RETORsIT SUMMUM SACERDOTIUM, supERPONENs IAMNI TALENTA ARGENT TRECENTA ACCEPTISQUE A REGE MANDAT is, v ENIT , NIHIL QUiDEM HABENs DIGNUM SACERDOTio , ANIMOS v ERO CRUDELIs TYRANNI . ET FERAE BELLUAE IRAM GERENq. Sed di eum Ialon ille pro millis non staret , si mi l i conditione post eum Lysimachus frater eius ad pontificatum pervenit , & per huiusmodi sacrorum emptiones horrenda mala evenerunt, ut hic narratur .
AUGENDAM MALlTIAM SIMONIS. Graece, aagentem
malitiam Simonis, scilicet Apollonium vi-,dit Onias .
Antiochus Seleuco statri suo succedit in regno, Iason in Pontificatu Oniae fratri suo, novi Regis opera. Hic a Rege imis Petravit , ut
nem & Menelaum non fuisse veros Pon.
503쪽
CERDOTio . Illi quasi viearius suffectus est Lysimachus eius sta et . Nulla de eo inter Ponti flees Iudaeorum mentio. V. 33, SECUέ DAPHNEM . Graxe , in Daphne se tenebat Onias . Daphna subur-hium erat Antiochiae, irrigu.m aquis, in medio asylum & templum Apollini di Dianae saerum t ibi se tenebat Onias metu Menelai. V. 34. MENELAUs ACCEDENS AD AN DRONICUM . Otuae morte & suga eius filii in AEgyptum, ut resere Iosephus Lib. XIII. cap. vi. & Lib. XX. cap. v l . Mathathias Pontifex suit: quippe ex EleaZari Raronis filii posteris , & ex prima sorte sacerdotum . Menelaus & Alcimus , qui Pontificatum emerant, &Τ ex alio genere erant, illegitimi Pontifices suere. Simul
puto in ea temporum labe Mathathiam Pontificalia exercere non potuisse. Oniam oecidit Andronicus . Hunc Ren V. 38. ANDRONιCU PURPURA Exu-TUM . Graece additur, o vestes scindens, aut suas Antiochus, ut in luctu ἰ aut Andronici, ut pannosus per urbem circumser
V. M. Duc A QUODAM TYRANNO . Gra se, duce quodam AArano . Lysimachus tu. multum excitat.
Mers. a. II Roviso EM . In Graeeo est, L ἰλγἐναι,. benefacterem . RE. MULATOREM, id est zelo legis taeensum
scilicet, regiarum. V. g. PER uosDAM SIMON rs NECESIM Ios . Innuitur absentia Simonis , qui per suos caedes patraret . eum autem ad Apollonium confugisse declarant sequentia. V. INsANiRE. Iunge eum , ad augendam ἰ sententia est, in iam periculum
animadvertisse, quod illi ab Apollonio vi. ro potente, & gubernatore Coelesyriae &a Simone imminebat, nam pessime uter que animatus erat in Oniam , & intelligebat Apollonium Simonis malitiam fovere, M augere; ea quo' magnum aliquod ma-ium tandem erumpere erat necesse . AD REGEM: Seleucum Philopatorem. U. 7. ANTIOCHus: Seleuci frater. No-'BILIs o hoc enim significat vox Grae επιφαν te, epiphanes. V. 9. GPMNAsIUM , ET EPHEBIAM im iam scortorum malculorum officinam Dex qua lucrum ipsi proveniret. ANTio HE. Nos sCRIRERE: ut ici licet privilegiis fruerentur , quibus gaudebant cives Antiooheni ἔ ut interpretatur Salian . Vel , quae est Serarii interpretatio ut Ierosolymitani Antiocheni dicetentur, partim in Antiochi honorem partim in Graecorum rituum commendationem. V ID. CONTRI ULM suos r gentiles suos Iudaeos Z 2I. AMOTIs M s , UAE HUMANI,
TATIs CAUsA , &c. significat Iasonem a. movisse, penitusque irrita secisse Iudaeorum privilegia, & omnia, quae mitiora , & humaniola ipsis a Syriae superioribus regibus. constituta fuerant quaeque per insignem virum Ioannem Eupolemi patrem fuerant
potui ficis, falsi sacerdotis, & Ponti fieis I
&c. sensus est, proposito praemio ab ag notheta , profanos sacerdotes tum palaestritis, & athletis publice eum contumelia dignitatis suae decertasse,. & eorum institui Maemulatos fuisse . PR TIONis INI UsTa Er' παρ ἀμου χερσHae, prahιtimis scelesia r it intelligit munera, & praemia. ago nothetis proposita, quorum sine scelere fieri participes sacerdotes illi non poterant . ExER CITris DiscI, id est certaminibus iacim.
V. 13. PATRIOS HONOREs r patrias I ges, & instituta Iudaica , in quihus illos gloriari oportuisset. Ni uix, id est pro nihilo. GRAEc As GLORIAs: Graecorum mO- res gentilitios affectabant, & in illis illo.
riabamur . V IO. QUARUM GRATIM PERICULOS L. Eos CONTEN Tio HABEBAT. In Graeco est..ῶν χαρις αυος περίς τις ἡ liuest, Quarum gratia occupaυis eos Zr-em ιu-- fortunuatem , ut vertit Flaminius . HA. BUERANT. In Graeco est, habue m . V. 17. IMPUNE NON CEDIT d non abi impune Peccatum contra legem divina avig. IS.
504쪽
ν. 18. QUIdm NATU AGON t sestum. o. eertamina in honorem Herculis , sor-aasse ad imitationem ludorum Olympico.
H. I9. PECCATOREs . In Graeco est θεωρου . id est spectatores; illi autem dice
bantur a Graecis, qui ad sina, Ora sula, rerumque divinarum eurationem mH-tebantur. Vide Sigon. de Rep. Athen. Lib. IU. cap. vII. DIDRACHMas . In Gramo est, Draehmas; didrachma est num lima aequivalens duabus drachmis . Trecentae a genti didrachmae non plus emciunt quam exaginta scuta huius monetae Romanae . Nirum videtur tam exiguam pecuniam missam suil se, aut mi ulatam in fabricam trIremium . Rem non satis altequor . Nisi Drte dicimus τὸ argenti, potitum eise pro, pecunia, & didrachmas sinite aureas, in ensus sit, tulit se pecuniae didrachmas aureas trecentas. Sic Galli quodcumque pecuniae genus, etiam aureum, vocant Aν gent. Qui A NON O ORTERET : quia nonaesset necessaria pecunia ad sacrificia, & ut illus poni videretur in construendis triremibus . V. 2o. SED NAE OBLATAE 1UNT QUIDEM AB EO, &c. quasi dicat : Licet reis vera impensa non sit pecunia in sacrificia, per Iasonem facti legum non stetit, qui eo consilio eam Tyrum misit.
V. M. PROPTER PRIMATEs , 8 c. ut cum
e ni primatibus , & optimatibus ageret , ut Anti ho Ptolemaei Philometoris tutela
crederetur. ALIENUM A REGNI NEGOTII si
FFECTUM 2 postulationem enim Antiochi Teiecerunt, non ignari illum ad AEgypti regnum anhelare. PROFECTus INDE ; scilicet, Tyro. IN PHOENICEN EXERCITUM CONTERTIT: ut scilicet instructa ibi classe suo tempore AEgyptum invaderet.
V. 23. REsPoNs : Regis . p. 24. COMMENDATUI REGI: a Iasonesti licet vel ab amicis. CUM MAGNIFICAS-sET FACIEM POTEsT TIs EIus, id est cum ei esset adulatus . SUPERPONENs IASONI ,&c. Superans Iasonem talensis, &c. ut est in Graecia V. 26. PROPRIUM FRATREM r scilicet Oniam . CAPTI v AvERAT . In Graeco est, ἐπεν , id eis circumvenerat ,&per fraudem, & simoniam Pontificatu deiecerat . DECEPTU s. Recurrit eadem vox ὐπο ελυ ι id est φιreumventus . IN AMMANI-
TEM IREGIONEM r in Ammonitarum re gionem . U. 27. CUM EXACTIONEM FACERET
Sosis a Tus , &c. id est, Sostrato quas ori regio, arci, & vectigalibus praesecto, non
satisfaciebat. UTRIQUE 2 tam Menelaus, quam Sostratus. V. go. THARsENfEs , ET MALLOTAsrutrique sunt in Cilicia . Mallus in sinu Issico, iuxta Pyramum fluvium, Tharsenisses autem iuxta Cydnumi, non magno alittore intervallo . QUOD ANTHt in Di .&c. hi se contemptos putarunt quod stoe to donati ellant , ideoque moverunt sed iistionem a
V. 3r. SUFFECTO : vicario , & rerum administratore i merim dum ipse abesset. Ex COMITI Us. Graece, repraefectis. V. 33. SE CONT MENf ANTI Hi AE , &e. quo credibile est eum venime , ut Pontificatui suo restitueretur. SMus DAPHNEM rquod erat asylum suburbanum. U. ἶ4. DATIs DEI TRIs: fide data quod illi non noceret V. 34. IUDAEI APUD ANTIO IAM . Iudaei, qui Antiochiae versabantur. SIMUL ET GRAEet e qui & ipsi dolebant violatum tus asyli sui.
V. 37. SOBal TATEM.' σωφροσtales, mois derationem, temperantiam, prudentiam.
V. 30. MENELR eousILio . In Graeco est Uaμη, id est voluntate, consilio , decreto, consensu, iussione. Ita l. diceremus. ferendo ii Oolere da Menelao . AURO . In Graeco est χρυσωμεν - , id est isses aureis. INIQUIs MANIaus Uri coEPIT. Est Graeca phrasis . Graeci enim illos dieunt , σεχεσθαι--ἀπη- , qui iniurias primi inserunt .
V. 44. CUM uENIssET REx TYRUM. ni iarum ex Antiochia, ubi Andronicum debito supplicio affecerat. R IENIORI Us , populi Iudaici. CUM suPERARET DR MENELAUS: cum luccumberet in iudicio. PTOLEM EO: filis
Dorymeni, cuius mentio Lib. I. cap. I l. 33. V 4s. QuAsr REFRIGERANDi GRATI ἔ- αἰ-δ ννα , te.reandi, reficiendi se causa , praesertam a calcare . V. 48. ERGA S PULTURAM EORUML BERA Lissi MI Exd l TERUNT : quod in re inrum laudem, di iudicis condemnationem cedebat. ΤΙ-
505쪽
Vers. r. IMON impius proditor accusato sanctum pontificem Oniam ,
sET, & malis artibus impulisset AD M Ecflagella subeunda. Quin & affectati regni
ausus est insimulare. H a. PRoulso REM , seu procuratorem, ni communis fidelissimum , tum CIPITATIS Ierosolymitanae , tum rei p. univeris Iudaicae.
V. 4. Sed ΟΝIAs AD REGEM Seleucum excurrit ipsemet , & detersis calumniis ,regia auctoritate petulantiam Simonis sa-cile compelcit. Mortuo tamen Seleuco , en aliud longe gravius domesticum malum V. 7. FRATER ONlAE IAsoN, ab M.tiocho Epiphane Seleuci fratre & laeeellore summum pontificatum maximo pretio emit, & extruso fratre sibi vindicat. Mox ad religionem Ethnicam & ritus Gentilitios te totum transfert & una secum trahere conatur universum populum Iudaicum. In quem finem maxima vi pecuniae impetrat a rege V. 9. Potestatem constituendi Ierosolymis GYMNAslUM ET EPHEBl A M , de quibus Lib. I. cap. r. IS. Emit & Imrof F-mis tuis ius civium Autiochenorum , cui quod ibi sedes esset regia ) magna erant annexa privilegiar uti & iura civium Romanorum & Alexandrinorum, ut omnibus
est noti ssimum. V. it. AMO Tis ergo & abolitis piis omnibus institutis, sacris ritibus, & honestis
exercitiis, AE A priscis REGiBUs HUMAN TAT s & benevolentiae CAUsA IUDA Eis olim indulta & praestituta pUERANT, coepit eontra patriae IURA surrogare PRA-vA Gentilium ivsTi TUTA, usus ad id opera Ioannis divitis ac praepotentis viri, patris E Upo LEM , qui postea foederis cum Romanis sanciendi gratia a Iuda Machabaeo Romam missus est, I. Mach. v III. II. Nee hie res stetit. V. 24. SACERDOTEs etiam CONTEMPTO TEMPLO, festinabant ad theatra, ut PARTIClPEs essent profanae PALAEsTRAE , seu exhibendae, seu spectandae: participes item essent PRAEBl Tio Nis Ei Us lNIusTAE , id
est praemiorum quae in ludis istis & tu hic praeberi & erogati solent victo ibin , veastes, coronae, aurum & hist similia . Quae
quia non virtutis, sed impudentiae & seu rilitatis, ut plurimum praemia erant , idcirco rabitionem illorum initi iam voeat. Pro Ex ERCITIls DIICI , de quibus Lib. I. cap. I. II. in Graeco est, pos disti prο--eationem ς id est, post invitationem ad exercitia quae fiebant praemiis disco impositistis, & in disco per medium stadium circumferri solitis , ad plures agoni itas proinvocandos in certamen , inquit Petrus F
V. II. Porro praemia haee agonistica GRAECAs GLORIA s vocat, quia Graeci ,
id est Gentiles , his vanitatibus maxime gloriabantur, ut ex Isthmicis , Pythiis re Olim picis patet, de quibus egi in Chr
nico h, ubi & de atris agonum generibus. Sed an impune haec omniaὶ Minime gen tium. Nam vers. I 6 quorum INSTITUTA tam anxie AEMULABANTUR , eos postea MosTEs ET PEREMPTOR Es habuerunt , ut est in Giaeco. V. IS. CUM .iN UENNALis AGON A ludi in urbe TYRi eelebrarentur IN hon rem HERCULIs, MislT eo pseudopontifex
DRACHMAs, id est trecentos florenos Belgicos , pro victimis aliquot coemendis , &Herculi offerendis in lacrificium. Sed religiosiores legati, etsi PECCATOR Es; Graece θεωμύ, id est precatores, vel sacrorum pr curatores, vel ut Henricus Stephanus e vult oraculorum sei scitatores ; rogarunt regem, ne sacrae pecuniae , vel a persona
sacra submissae, in profani idoli sacrifieium
impenderentur. Et iustae petitioni annuit rex , iussitque V 2o. Impendi IN FABRICAM TRIREMIUM: quibus uteretur in priore sua AEgyptiaca expeditione, quam adornabat speia
V. et t. PROpTER PRIMATRI AEgyptios, qui a Ptolemaeo Philometore defecerant ad fratrem eiu natu minorem Euergetem. Simulabat enim Antiochus avunculus isto. rum duorum fratrum , se velle lites eorum componere, ac proinde poscebat tutelam puerorum sibi committi . Sed revera inhiabat ipsemet sceptro AEgyptio, ut
praedixerat de eo Gabriel Dan. xi. 22. &seqq. CUM uero ulcissιν ANτtoCMgs , a LlENUM SE A NEGOTI ls REGNI AEgypti aci
506쪽
tutelam puerorum regum nolle sibi deseriare d, PRopalis consulturus UTILITATIBUsia Syriam recurrit, ubi V. 22. Ierofobmis MAGNIFi CE A pseu.dopontifice I Aso NE, O civibus sus EpTus est, nihilque tum nocuit civitati vel Iuis
V. 23. o 24. PosT TRIENNil TEM P Us , t Aso N a Menelao SIMONis prodito. rta fratre, quem pro se ad regem Antio. um cum muneribus & mandatis legatum mittebat , eodem quo stat rem ipse suum Oniam e scelere nuper captιυaraι , circumscripterat & deceperat , iam ipse qumue circumscriptus & deceptus est tnam Menelaus CUM MAGNlFICASSET FA C1EM POTΕsTAT4s Antiochi , id est regiam eius maiestatem ac potentiam tam
magnam esse ostendiiset , ut quidvis , etiam in omnia sacra , pro li bito pollet ;hac adulatione extorsit ut summus Iudaeorum pomificatus a Iasone in se , qui nequidem de tribu Levi, sed solum de Beniaminia erat, inaudito hactenus facinore
V. 29. Sed cum pecunia regi submittenda fidem datam saperet MENELAus , cito A pontificatu suo AMOTus EsT, LYSIMA- o fratre eius aeque impio ac sacrilego, forsan Sc pari fraude, saltem pari simonia, ipsi suffecti. Interea V. yo. Tarsus o utilas duae insignes Ciliciat ui hes. de quibus Strabo f, indignatae, quod in regiae pellicis, quae se Antiochidem vocabat , sumptum donatae ensent , tumultuari & rebellare coeperunt . Erat hoc sordidum donationis genus apud Orientis reges usitatissimum, testibus Platone, Cicerone, Pluta icho & Athenaeo 8. V. II. REx tumultum ut sedaret , in Ciliciam excurrit , RELiCTO Antiochiae protege ANDRONICO.V. 32. Huius Audroni animum se sacrilegis mune libus divincit MENELAUs . Sed impia sacrilegia Zelo magno V. 33. ARGUEBAT sanctus pontifex Ο- Ni As, e sede quidem sua pontificia deturbatus b, pontificis tamen munere sungens, asylo tutus ad quod prose eerat , nempe AN TloCHi RE , seu in Antiocheno districtu, sEC Us templum Daphetes . Graece clarius, in Daphue , qtis iuxta Antiochiam es, M. tantum stadiis ab ea distans , te-Bib. Sae. Tom. XXII.
ste Strabone , unde & suburbium eius at Dione i vocatur: a Plinio & aliis Anti
chia epidaphnes. Locus erat amoenus & auis
gustus, Dianae & Apollinis luco ac sano celebris, planeque inviolabilis. Eiux mentionem facit Codex Iustinianaeus k, & S. Babylae hi storia. V. 34. Ex hoc AsvLo nequitia Meneis lai A Androsici eductus pontifex Onias proditorie occissitur. V. 37. Quo audito rex ANTIOCHus , innocentis viri necem lacrymis ς Androni ei vero impietatem condigno supplicio prose
V. 39. sesimachus Menelai Dater iam pseudopontifex , cum inauditis facinoribusti sacrilegiis se invisum suis omnibus redderet, insurgente in eum populo cum tueri se tribus armatorum millibus DUCE TYRANNO, Graece, Aurano, QUODAM, seu lira conaretur, iuxta AERARIUM templi, seu gazophylacium occiditur. V. 43. Menelaus quoque eius frater in IUDIClUM vocatur a seniorabias . & apud regem sacrilegii ac perturbatae publicae quie
V. 43. Sed is CUM &UpERARETUR mulis titudine I evidentia criminum , neque causam suam pessimam defendere posset, corrumpit multa pecunia Ptolemaeum Dorymenis filium, uti Graece hie & alibi luo eatur. Atque huius interventu a rege abis solvitur. V. 47. Μ feri vero accusatores illius pro praemio quod merebantur, innocentisι- mi MORTE iniuilissima assiciuntur , contralius gentium, & mortem etiam Sutharum ,
ac maxime barbararum nationum.
J V 49. QUAMOBREM TYRlI QUOQUE, apud quos m haec gerebantur , indignati,& immane scelus detestati , legatos illos
qui in bona causa innocentes occubuerant,
honorifica spultura prosecuti sunt; & Me- nelai nequitiam detestati. Qui
i Antiochi regis, permansit aliquot annis Iret pontificia dignitate , nempe post mortem Lysimachi restitutus est loco suo . Numis quam tamen legitimus pontifex suit , cum non esset de tribu Levi , sed Beniaminain. Ergo a morte Oniae, quae contigit an is irro Graecorum I 4 . usque ad Mathatiam , t qui exsurrexit anno r43. pontificatus in manu spuria fuit per quadriennium . Licet
507쪽
enim iure devolui debuisset a morte Oniae tertii ad filium eius Oniam ; de facto ta.
men numquam ei obtigit, utpote iam profugo in AEgyptum a d sed neque Iasoni fratri Oniae ius ullum erat, iam ad ritus
Gentilitios delapso p, & in Ammonitide
a a Plato in Aἰebiade. C eero Verrina v. plua a Themistocle . Athenaeus Lib. I. c h a sup. vetc. I.
SImon calumniator in Oniam , vers. r. Onias Regem adit Seleucum, de quo
supra, ducturus de bono communt , vers. 7. Mortuo Seleuco , frater Antiochus iui ultris regnat. Iason frater Oniae adiit no v um Regem contra patriam, vers. 9 Centilium impietatem inducit , vers. II. 12.& 13. Curat sacrificia Herculis, vers. ΣΟ. Menelaus Simonis frater millus a Iasones Omnia ad se transscrt, vers et . Sed pulsus brevi, cessit Lysimacho, vers. 29. Nilvae tragoediae, vers. 33. Mors Oniat. 34. Lysimachus armatur. vers. M. Menelaus iterum crescit potentia, vers 4 .&46. Ceterum, quid sit vers. I9. didrachma , alibi dictum eis. Item quae sint haec gumnasia, dixi Lib. I. cap. t. ubi etiam totum hoc caput salis explicatum est , praeserit m avers. II.
Armati exercitus, s orumque congressiones Ierosol mir in aere quadraginta diebus conspiciuntur: Iason Ierusalem in Daciens, ct cives crudeliter trucidans , apud ex teros misere moritin: Antiochκs, innumeris in Ierusalem trucidatis , viv tis ac venumdatis, templum spoliat; ct discedens, relinquit erudeles praepostos qui popintam affigiant e rursumque misso duce Apollonio plurimos interficit : Iudas vero Machabaeus cum suis in desertum locum fries'. Odein tempore Antiochus secundam prosectionem paravit in AEgyptum. a. Contigit autem per univcrsam Icrosolymorum civitatem videri dicbus quadraginta per acra rquites discurrentes, auratas stolas habcntcs,' & hastis, quasi cohortes, a malos, 3. 3 cursus cquorum pcr ordincs digcstos , S comgrcssiones fieri cominus, & scutorum motus , & galearorum ti ultitudinem gladiis districtis, & telorum iactus , se aurein rum armorum spLndorem, omnisque generis laricarum . q. Quapropaer omnes rogabant in bonum monstra convcrri. 3. Sed cum falsus rumor exisset, tamquam vita cxcc miser Antiochus: assiimptis Iason non minus mille viris, repente aggrcssus est civitatem: Si civibus ad murum convolantibus , ad ultimum apprehensa civitate, Menelaus sugit in arcem: 6. Iason vero non pucchat in caede civibus suis , nec cogitabat prospelitatein adversum cognatos malum esse maxumum, arbitrans hostium de non civium se trophaea capturum. 7. Et principatum quidem non obtinuit, tacin vero insidiarum suaruna confusioncm acccpit, & sugus iterum abiit in Ammanitcn. 8. Ad ultimum, in exitium sui conelusiis ab Areta Arabum Uranno, fugiens de civitate in civitat cm, omnibus odiosus , ut re
508쪽
fuga regum 8e exectat Iis, ut patriae & civium hostis , in AEgyptum extrusus est ry. & qui multos de pania sua expulcrat , peregre periit , Lacedannonas prosectus, quasi pro cognatione ibi refugium habiturus: Io. & qui insepultos multos abiecerat, ipse δc illamcntatus, & insepultus abiicitur , sepultura neque peregrina usus, neque patrio sepulcro participans. II. His itaque gcstis, suspicatus est rex soci ci rem deserturos iudaeos: & ob hoc proscctus ex AEgypto esseratis animis , civitatem
quidem armis cepit. Ia. Iussit autem militibus intcrii re , nec parcere occursant, hus, & per domos ascendentcs trucidare. I 3. Ficbant ergo caedes ivxcnum ac soni tum, & mulierum de natorum exterminia , virginumque & parvulorum neces.
I . Erant aulcm toto triduo octoginta millia interscchi, quadrag nta millia vincti, non minus autem venuindari. I 3. Sed nec ista sumiunt: ausus cst etiam intrare templum universa terra sanctius, MLnelao ductore, qui legum & patriae suit prodistor: 16. de seclcstis manibus lamcns sincta vasa: quae ab aliis regibus & civitat,bus erant posita ad ornatum loci, gloriam, conti cstabat indigne , & contam, nabat. II. Ita alienatus mente Antiochus, non considerabat, quod propter pcccata habitantium civitatem , modicum Deus fucrat iratus : propter quod & accidi circa locum despectior I 8. alioquin nisi contigisset eos multis mccatis esse inuo. Iutos, sa) sicut Hcliodorus, qui missus est a Scleuco rege ad expoliandum aer, rium, etiam hic statim adveniens fasci latus, & repulsus utique fuissct ab audacia. I9. Verum non propter lacum, gentcm; sed propter gentem, Iocum Deus clegit. Io. Ideoque δ: ipse locus particeps Betus est pcipuli malarum: postea autem fiet socius bonorum, & qui derelictus in ira Dei omnipotentis est, iterum in magni Domini reconciliatione cum summa gloria exaltabitur. 2I. Igitur Antiochus mille de octingentis ablatis de templo talcntis, velociter Antiochiam regressus est, existumans se prae superbia terram ad naVigandum, pelagus vero ad iter agendum dc d etarum propter mentis elationem. aa. Reliquit autem & praepositos ad amigcnclamgcnteinr Ierosolymis quidem Philippum genere Phrygem , moribus crudeliorem eo ipso, a quo constitutus est: a 3. in Garizim autem Andronicum & Menelaum, qui gravius quam ceteri imminebant civibus et a . Cumque appositus esset contra Iudaeos, misit odiosum principem Apollonium cum exercitu viginti & duobus mil- Iibus, praecipicns ei omnes persectae malis intcrficere , mulieres ac iuvenes vendere. 23. Qui cum venisici Ierosesymam , paccm simulans , quievit usque ad diem sanctum sabbati: dc tunc striatis Iudaeis, arma capere suis pneccpit. 26. Omnesque
qui ad spcelacaeum processerant, trucidavit: dc civitatem cum armatis discurrcns, ingentem multitudinem peremit. 27. Iudas autem Machabaeus , qui Meimus su rat, secesscrar in desertum locum, ibique inter scras vitam in montibus cum suis gebat: Sc is ni cibo vescentes, demorabantur, ne participes essent coinqainationis is
ROMANA CORRECTIO. Vers. a. Si hastis quasi cohortes armatos . Multi pro ablativo basis accusativum hasas,& pro masculino armatos semininum a malas; sed male; retinenda est enim Pa
509쪽
s A. Vers 4. 'ss OKsTRA , id est ostenta ,1 I seu prodigia. V. 8. Exi auxi, scilicet nisi eviasset.
V. II. EFFERAT is ANIMis . Graece, effratus animo.
V. 17. DEspECTio , id est ille contem.
V. I9. ELEGiT; scilicet atque adeo pN-pter gentis peccata permittit locum tra-
qari indignis modis, id quod statim additur . V. 23. GAR leti M, scilicet monte Samariae
V. 25. SpECTAcuLUM , scilicet exercitus visendi causa. V. 27. DECIMus , scilicet Pontifex a tempore Alexandri Magni legitimus. Quidam tamen dicunt Decimum nomen est cossicii, seu magistratus, ut Decurio & Decanus. FUERAT; pro, suit. .
V f. 19. NT ERUM NON PROPTER Lo-V cu M, GENTEM, sED PRO PTER GENTEM LOCUM DE s ELEGIT .
Reprimit hac sententia eorum superstitio iam imaginationem , qui arbitramur, Deum ita certo alicui templo, aut cuicumque alteri loco addictum & affectum esse , ut non obstantibus peccatis incolarum , eum locum nihilominus tutari velit, & conser-Vare; idque, velut propter strecturae maiestatem & magnificentiam, vel aliam quam eumque loci qualitatem. Satis' profecto ostendit Deus his nostris temporibus , quod non propter locuml, quantumcumque ma gnificum & habitum sacrum, gentem eles erit , sed propter peccata gentis locum, Immo tam multa loca sacra reiecerit , &profanationi permiserit , partim infidelium
Turearum, partim haereticorum. Neque tamen hac sententia negatur ,
quin Deus aliquando parcat genti Pecca I trici propter merita Sanctorum , qui I lcum illum incoluerunt, & sancta conve satione illustrarunt, vel etiam tantum suisl lanctis reliquiis ornant; scut Iudaeis saepel pepercit Deus propter Abraham , Isaae ν& Iacob, & propter David servum suum :de Sodomitis pepercisset propter cecem solos ivllos, si in eo loco fuissent inventi psed aliud est eligere gentem propter i eum , id elt propter nudam aliquam loci qualitatem, qua Deus incorporeus non delectatur; aliud propitium eise populo peccanti, di vindictam debitam remittere propter merita Sanctorum , qui Deo placu runt . Item Deus parcit peccatoribus
nitentibus, si confugiant ad locum divino cultui deputatum , di ibi Deum orent quod Salomon in dedicatione templi a Deo petiit led nec hoc est gentem propter locum eligere s sed tantum genti poenitenti indulgere propter preces; quibus scilicet locus ille deputatus est , quod tamen non faciet, si populus permaneat in peccatis, quantumcumque cum iis de quibus Ieremiae vir. dicant, & clament I Tem plum Domini, templum Domini , templum Domini es.
Hem. I. A NTIOCHM SECUNDAM PRO L A PECTONEM PAR AvIT , seu fecit, tN AEGYPTUM. Bis eo ivisse Antiochum. Livius ait Lilitis XLIV.&XLV. prius, ut ptolemaeo Philometori faveret contra eius fratrem ἰ deinde contra utrumque fratrem . Causae belli & odii inter finitimos numquam desunt . Ambitio ipsa rixarum fons est. Visae acies per aerem ,
deptus, cones us ab Arcta , scilicet Iason .s V. V. Qui MULTOI DE PATRl A SUA Ex-PULERAT . Graece, qui quasi pulυerem de patria Da expulerat . Sic in Regiis e se at pro ωσώ χνοῦς, lege . συνοῦς , qui freque bes multos expulerat . Sic est in Graecis
510쪽
V. D. His ITAQUE GEsΤIs . Graece , cum iunotuissent autem Regi, ex iis qua satia erant, id est tumultus eos novilliet, putavit . SocrETATEM DEsERTUROS IUDA Eos, seu rebellaturos. V. r . NON MINUS AUTEM v ENUMDA. TI. Graece , non minus autem occisis venumdati. Occisi fuerant octoginta millia. V. 23. IN GARIZIM AUTEM ANnRONICUM constituit Antiochus. Erat ibi templum alterum a Samaritis constitutum, ex quo se ab aliis Iudaeis diviserunt. De quo Iosephus meminit Lib. XI. cap. ultimo. V. 26. OMNEs UE QUI AD SPECTACULUM PROCEssERUNT, Occidit Apollonius ἐπὶ νίω γεωριαν, ad Deciandum , id est adsisti celcbritatem. Haec laniena prior illa suit, quae Lib. I. cap. II. ponitur. V. 27. IUDAs . Hic liber res a Iuda Machahaeo gestas continet latius quam in primo libro explicatas . DECIMUS FUERAT. Sic Graece. Quo fgnificatur, decimum inter Pontifices fuiste Iudam. Quoaverum est, sumpto principio ab Imperio Graecorum , & a Iaddo, qui suit tempore Alexandri Magni Pontifex ,: .expunctis Iasone, Menelao, Lysimacho & Alcimo ,
qu a contra legem ; & annumerato Mathathia, invenietur Iudam decimum Ponti fi cem suisse praecise . Aut si magis placet Decimus pro Decurione, Decurio pro Duce sumatur. FOENi Cino v EsCENTEs , id eis verbis vescebmtur , ob annonae angustiam , Iudas & socii profugi in montes. MENOCHII. Vers. 4. OΝsTRA , id est ostenta , IVI. seu prodigia.
se ilicet pontificatum reciperet, & eos qui sibi fuerant ad veluti, e media tClleret. Q . IN AMMANi TEN: in Ammonitarum regionem .
V. 8. Exi TiUM sui: nisi evasisset . significat iacer textus Iasonem ab Ammonitis abiisse ad Arabas, ibique suspectum alleuius molitionis, aut criminis in vincula coniectum fuisse, inde evastite, δι profugum multis mutatis locis in AEgyptum
σαγης. Apostata a legibus Iudaicis. V. II. Soc IETATEM DESERTUROSἰς π
Mis : efferato animo. V. II. ITA ALIENATUI MENTE ANTIO
contemptus. V. I 8. Eos MULTis PECCATIs EssE IN-
voLUTost Iudaeos intelligit. U. 2o. PosTEA FIET so Clus BONORUM: cum scilicet mores correxerint . IN lR DEI OMNlpo TENTis , id est Deo nobis irato. IN MAGNI DOMINI RECONCILIATIONE .' cum scilicet Deus nobis reconciliabitur . V. i z I. TERRAM AD NAUIGANDUM, dcc. existimans se posse iacere terram navigabilem , & pelagus aptum, ut per il udiretur pedestri itinere.
V. 13. IN GARiti Me in bamaria , in qua erat mons Garizim , & in eo tem plum Samaritanorum , qui schismate a Iudaeis separati erant. V. M. ApposiTUs CONTRA IUDAEns,
d est male dispus tu; r in Graeco est ,
sceleris principem Apollonιum. Uulgatus legit wσώχ-, per tota . UlGINTI DUOBUS Mi Lxillus , scilicet constantem . V. 26. SPECTACULUM , scilicet exercitus visendi causa . V. 27. QUI DECIM Us FUERAT . Aliqui ita interpretantur , ut d cant suisse deo. mum Pontificem leaitimum a lem 3re Alexandri magni . Atii dicunt . Decimtim esse nomen ollicii , seu Magi. iratus , ut Decio is & Decanus. Salianus putat sensum esse, Iudam abiisse decimum, id est cum novem sociis, & cum illis versatum
in montibus, &e. FOENI CIBO VESCEN TE; .' herbis victitantes . NE PAR Tici PE sEsIENT COINQUINATIONIS : ne violarent
patrias leges sese coῖnquinando profano idolorum cultu , & cibis carnium illis immolatarum .
