Quaestiones Zenodoteae

61쪽

qui, cum vulgo Graeci verbo πες partem pedis sive malle0lum sive plantam significare solerent, sub eo omnino pedem intellegerent. Neque dubium est, quin distinctae sint apud auctore An oti0nes πες et πους. i Qu0dsi quaeris, quae fides sit habenda

testimonio enodoti, causam non ideo, cur eum erra88 putemus. Nam cum et Iroυς et πεζa ad eandem radicem πεδredeant, eandem notionem in utraque v0ce inesse iure colligitur; atque vocabulo πες designari omnino pedem c0llatis verbis τραπεζα, αργυροπε αδ), aliis apparet. Quae cum ita sint, significationem vocis πεζα diversam a που postea natam neque principalem esse concedes. Iam nihil obstat, quominus Zenodoti iudicium verum esse iudicemus. )Perhibuit praeterea Zeno d0tus in θνικαῖς χεέεοι β), Σικυωνίους et κιρρον πελλον νομαίειν. Est autem κιρρον

appellati c0l0ris rus, qui pr0pe accedit ad pallidumq) πελλον

τνον significat 0l0rem nigrum vergentem in pallidum, lividum qualem speciem praebet plumbum Τ - aut in viride aut

συστασιν ἀεὶ τὴν λεπτοτατον α ρεισθαι, κατα δε λὶν χροαν, ν ὁ Ἱπποκρατη ει υθε κιρρον καλειν, δυναι δ α ξανθ δν νομάζειν αυ- τον. dem, De victu in morbis acutis. Ol. XV p. 640 Phot. S. V. κιρρom,

7 et ' Vide adnotationes' et ' in pagina insequente.

62쪽

178 in suscum. Iam vides, quomodo fieri p0tuerit, ut Sicyonii,

id quod dicit Zenodotus, colorem κιρρον nominarent πελλον. Accedit, quod c0lorum appellatione in universum apud veteres incertas suisse negari non potest. 3 Non igitur est, cur Zenodoti testimonio diffidamus. Α εθνικας χερεις referre voluimus locum ex Athenaei deipn080phistis repetitum, quem supra tertio l0co prop08uimus. Dixit autem enodotus Cyrenenses i8gem, quem in uniVersum Graeci κην nominabant, ερυθρινον appellasse. Quae res nihil habet miri. Nam cum omnibus temporibus de animalium, plantarum, similium appellationibus dissensisse saepe homines diver-Sarum regionum satis est notum, tum piscibus quibusdam nomina varia a Graecis imposita fuisse ex Athenaei libro luculenter intellegitur. β Sed redeo ad vocem, de qua agimus. Tria habemus apud Athenaeum testimonia, quae pertinent ad piscis

63쪽

υκύς 0men atque Zen0dotus quidem, quocum consentit Hesychius . V. κος Τ), a Cyrenensibus κην appellatum esse ἐρυθρινον tradidit Hermippus Smyrnaeus τὴν ἰουλίδα intellexit ), Clitarchus docuit a Cyrenensibus τὰν ερυθρινον dici κην.

Qu0dsi, quae Clitarchus et Zenodotus narraverint, coniungis, colligitur Cyrenenses nomine κης nota88 pi8cem, quem Graeci vulgo ἐρυθρινον serebant, et nomine ερυθρῖνος, quem Vulgo υκχὶν appellabant. Cur Zenodoti testimonium sal8um 88 contendamus, ne hic quidem Vide cau8am. Denique ad partes vocandum est scholion ad Ap0ll Rhod. Arg. II 1005. Testatus autem est Zenodotus Clitorio sub verbis γῆ στυφελη intellegere γῆν τραχεῖαν καὶ σκληραν, Cyrenenses ῆν χερύον Sed quaeritur, quodnam discrimen intercedat inter litoriorum et Cyrenensium usum loquendi. Atque

verba γῆ τραχεῖα καὶ κληρα significant terram asperam et duram, cum τρο τραχεῖ oppositum sit τὸ λεῖον του σκληρ se τὰ μαλακον ), verba γη χερσος designant terram incultam β aut

siccam.' Quae significationis disserentia num re vera in voce στυφλo exstiterit, h0 die diiudicari non iam potest; attamen testimonium Zen0doti argutiis grammaticorum deberi et c0mmenticium esse minime contendo. Quoniam de reliquiis disputavimus, quas ex collectione εθνικων λερεων servata esse statuimus, restat ut de libri indole et de auctore pauca addamus. Atque de consilio, qu0dauct0 persecutus sit, supra diximus. me dispositione vocabu-λ υκος ερυθρινος. Nomina κλὶς et κος ad eundem piscem redire manifestum St.

64쪽

lorum, quae exp0sita erant, nihil certi affirmari potest, nam utrum litterarum ordinem respexerit an aliter versatus sit, quis est qui diiudicet Neque unde auctor rerum notitiam hauserit, etsi iniucundum scire non est, praesertim cum testimonia bonae notae esse videantur, dici p0test quaeritur enim, utrum alios tantum auctores secutus sit an ipse quoque lantes, ut ita dicam, adierit. tque de auctore θνικων χερεων haec statuo. Zen0doti Ephesiit mem0riam arcendam esse Duenigerus )bene c0ntendisse mihi videtur, eum in Ephesii tempus talis liber minime cadat'. Neque quidquam obstare put0, qu0minus

Zeno dolum quendam posteriori aetatis grammaticum auctorem habeamus; nam cum in fragmenti epit0marum ex quae per' lustravimus, Zen0d0ti cognomen, etsi de Ephesi non cogitan tandum est, nusquam traditum it, eandem rati0nem hoc loco intercedere p088 non negabis. Ceterum utrum enodotus Alexandrinus 3 an Mallota β intellegendus sit - nam hos in censum venire praeter Ephesium luce est clarius , diiudicare n0n

Deinceps agendum est de libro, in quo illustrabatur disserentia vocum et onorum, Zenodot adscripto Exstant quinque codices, in quibus commentatiunculis ad diversitatem vocumspectantibus, quales haud paucae aetatem tulerunt'), Zeno doti nomen praefixum est. Iam primum testimonia, quae in censum Veniunt, proponere liceat.

i Si censuit Graesen han l. c. I p. 543. y p. 29. y Cf. Fritgsche, De poetis Graecorum bucolicis. Diss Giss. 1844. p. 36.3 Duentae p. 29.d Osann l. c. I p. 6.' Anecdota varia Graeca et Latina Edd. R. Schoel et G. Studemund VOl. I, ed. Studemund 1886 p. 101 adn. 2 p. 284.7 Cf. Studemund l. c. p. 105. 289 Valckenaer, Ammonius dedisserentia adfinium vocabulorum. 1822. p. 173. - litig Dionysius Thrax, praef. p. XXVII. - Reifferscheid C. Suetonii reliqu. 1860.

p. 253.

' Quae primo aspectu corrupta esse quivis Vidit, emendavimus.

65쪽

Cod Dres dens Da 40 sol. 5 . saec. XIV h) pia odoroυ φιλο- ταιρου, ἄτερ διαφορων φονῶν ζωων. Cod. Seor. X-II 2 sol. 130. saec. XVI h) Ζηνοδότου φιλεταιρου περ διαφορα φωνων ζωων. Priusquam in auctoris nomen accuratius inquiramus, de titulorum diversitate, quantum spectat ad argumentum commentationis indicandum, pauca exponere opus est. Non solum in

iis tractatibus, qui Zeno doti nomine sunt insigniti, sed etiam in iis, qui δε οποτοι perhibentur, discrepantia haud exigua occurrit. Alii enim cum omnino titulo careant, alii varie inscribuntur legitur περ διαφορων φωνῶν ωων Τ) πεοὶ διαφορα φω-

λ Correcta est vox βρυμασθω in χωριασθαι.* Cf. Studemund p. 105 Creuger, Meletentata e disciplina antiquitatis. 18 17. I p. 10. 11. De aetate, qua scriptus esse videatur tractatus, nihil adnotavit CreugeruS. Tractatus ipsos adscribere supersedimus, cum uno Xemplo satis intellegatur, quae sit eorum natura.' Cf. Studemund p. 286 Fran Schnor vo Carolsfeld, Catal. codd. Dresdens. I p. 293.

β Studemund p. 289 Caroisset l. c. y Cf. Miller, Catalogue de manuferipis reos de la biblioth. de 'Escurial p. 387 Studemund p. 105 Reisterscheid . c. p. 253; Iriarte, Regiae bibliothecae Matritensis eodd. Graeci Ss. 1769. Vol. I p. 308. 7 Sic legendum est in cod. Dresd D a 40 sol. V.

66쪽

6ημεέωύαι τὰς των ωων φωνας Τ), αι φωναὶ των ζώων ), ζωων τετραποδων και πετεινων φωναι'), διώριατα φωνουν Tων ζωων i'), .... λείεις φωνῶν ii), ωων λογων φωναι i ), ορνεων φωναι ly). Qua de re quid sit statuendum, non difficile est intellectu. Dubitari non potest, quin hi tractatus cognationis vincul coniuncti sint et inter se et cum iis, quae apud Pollucem 33 et Aelianum i β scripta leguntur, ut iure ponamus haec omnia excerpta esse ex uno lantei q); ubi praeter animalium voce soni ignis ii), ventorum i)), rudentum ip), curruum q), quarum i commemorati erant. Indidem fluxisse quaedam, quae inlexicis veteribus ' reperiuntur, adn0tasse satis habeo. clam ap-

p. 138 φωνεῖν καὶ ωρυεσθαι Lexico Vindob. ed. Nauck, pagg. l. 34. 35. 36. 114. 122 17 l. 173. 19 l. 197.

67쪽

paret, unde nata sit titulorum, quantum ad argumentum tracta- tuum spectant, diversitas. Nemo enim negabit eos ab excerptoribus vel librariis ex argumento p 80 88 confictos. Quae Oniectura vel ea re c0mmendatur, quod interdum duorum codicum,

qui ad verbum eadem exhibent, alter titulum habet, cum in altero mittaturi), et quod, quae eripta videmus, titulo repugnant. )Transeamus nunc ad huius doctrinae auctorem, qui quinque locis, ut diximus, commemoratur. am quaeritur, quid sibi velit vocabulum, quod iuxta enodoti nomen eriptum exstat, Ριλε - ταιρος hunc enim in modum eriptura φιλοταιρος, φιλαίτερος, φίλετερος emendanda esse quivis videt. Et iersonus )quidem collatis libello personati Herodiani ), qui inseribitur Πρω- διανου φήλεταιρος, et commentatione Zenodoti ab Valchenaerio ex cod. Voss. IV 26 sub titulo Zηνοδοτου φιλίτερος edita

quam ex numero horum tractatuum solam habuit c0gnitam, et

adnotatione Montesaleonii β), qui paulo neglegentius libellum inc0d. 800r.' exstantem sub titulo Zeno doti Philetaerius sie)de vocibus animalium' adsert, censuit opuscula et Zeno doti et Pseud0-Herodiani sorsan esse appellata quasi dicas itineris comes, Vade mecum μ. Τ Neque negaverim hanc explicationem propter argumentum recte cadere mihi videri in librum, qui salso Herodiani nomen in fronte gerit ); sed a me impetrare non pos8um, ut idem statuam de commentatione Zenodo te a. Nam primum libelli argumentum ab hac sententia abhorret. Grammaticarum quidem rerum studiosis' talia scire intererat; sed

in Cf. Vat. 12 fol. 186 et Paris. 17 73 sol. 232 et V. y CL Dresdens Da 40 περ διαφορων φωνου ζωων, legitur infra ἐπὶ αυάρχὶς τετριγενω. f. Iriari L c. p. 307. Falso de interpolatiOnibus cogitavit Reifferscheid l. c. p. 450. δ Moeridis Attio lex Att. 183 I. praef. p. XXXVI. ε Cf. Lenig, Herod praef. P. XV.β Bibl. Bibl. manuscript I p. 624. ' Cod. X-H- fol. 130. y Cf. de hae voeabuli piaέταιρος significatione eineke Fragm. 90et eom. ant. Ι p. 326; Och, Om ait fragm. p. 104. 313. ' Cf. Hilier, Quaest Herod. 9. 70. ' CL Seriptores hist. Aug. Vita Spartiani, Antonini, Getae c. 6.9. 180 Peter: Familiare illi se Getae fuit has quaestiones gramma-

68쪽

minime eiusmodi est argumentum, ut liber illa appellatione significari potuerit. Deinde forma tituli traditi hanc interpretationem non admittit. Si enim tenemus quattuor loci perhiberi πιννοδοτου φιλεταιρου c. βιβλίον vel simile, dubium mihi non est, qui in codice eidensi, quem auctoritate ceteris, etsi est antiquissimus, praestare nem contendit, pro ηνοδοτου φίλετερος restituendum sit Ζηνοδοτου φιλεταιρου praesertim cum librarii accuratio aut exemplaris, unde fluxit titulus i), fides haud magni aestimanda esse videatur. Quae cum ita sint, Zen0dotum Philetaerum intellegendum esse puto ); nam in c0gnomine Philetaeri quod saepius occurrit apud Veteres, cur offendamus non video. Iam si recte hucusque versati sumus in hac quaestione tractanda, tacite mecum reicies coniecturas, quas protulerunt alchenaerius et Schmidtius Movit autem alchenaerius ), etsi illud φιλέρε- ρος, quod legisse sibi videbatur, in φιλεταιρου demutari posse concessit, suspicionem, Ortasse in illa voce inesse hiletae nomen et adseribendum esse tractatum enodoto Ephesi0, qui susirit discipulus Philetae. Sed non solum causa non est, cur cognomen Φιλεταιρος, quod facillime restituitur, abiciamus, sed etiam mirum est, si Zenodotus ille clarissimus, qui phesius p pellari solet, h0 l0eo 0gnomine is Φιλητα discipulus notetur. Selimiditus 3 pro λὶνοδοτου Φιλλερος scribendum esse sortasse λὶνοδοτου προς φιλέραιρον dixit coniciens Zenodotum Mallotam ergami versantem Attali primi regis filio Philetaero librum, cuius excerpta exigua aetatem tulerint, dedicasse. Sed ut non dicamus de temporum ratione, quae intercedit inter Philetaerum illum et Zenodotum Mallotam, argumentum libelli parum hercle hane opinionem c0mmendat. Accedit quod haec quoque mutatio neque tacitis neque nece88aria esse videtur. Iusto igitur iure Zenodoti Philetaeri nomen servatur. Quodsiticis proponere, ut dicerent, singula animalia quomodo vocem emitterent, velut agni balant sqq. λ Exaravit titulum manus ab ea, quae ipsas voces animalium scripsit, diVer8R.' Idem censuerunt Iriarte t. c. p. 307 Creuge l. c. p. 10; turZ,

Opuse acad. 9. 135. y l. c. p. 246.

69쪽

in memoriam revocas ea, quae apud Pollucem et Aelianum leguntur de disserentia vocum, cognationi vinculo coniuncta esse cum argumento tractatuum, ut ad eundem sontem omnia redeant necesse sit, credere par est Zenodotum hiletaerum aut collectionem vocum consect88e, quam Pollux et Aelianus ompilaverint, aut librum nescio cuius aeque ac Pollucem et Aelianum exscripsi Ase, unde factum sit, ut tractatuum auctor

perhibeatur. i)Ceterum in genuina enodoti verborum forma restituenda, in libri dispositione indaganda, in explicationum auctoritate, quantum fieri potest, p0nderanda operam collocare noluimu8, eum haec materia uberior sit quam ut non fines nostrae disputationis excedat. Zeno doti autem Philetaeri librorum reliquiae praeter commentationem, de qua diximu8, servatae non iant, quam ob rem nihil obstat, quominus eius doctrinam aesturate tractare omittamus. Satis habeo statuisse enodotum hiletae rum librum, qui spectavit ad voces diversas illustrandas, aut conscripsi 88 aut compilasse, ut memoria enodoti Ephesii aut

Aloxandrini aut Mallotae arcenda sit. Reliquum est, ut de Dagmenti quattuordecim, quae Zeno doti 0mine notata sunt in tymologici editione Gaissordiana ),

i Zenodoti auctoris nomen ab homine aliquo Bygantino fingi

potuisse non nego sed causa cur hoc statuamus non Xstat. Praeterea

hoc reputandum est cum illi quinque tractatus, qui Zenodoti nomine sunt insigniti, minime praeter ceteros artioribus necessitudinis vinculis sint coniuncti, in iis excerptis, unde tractatus qui aetatem tulerunt Omne fluxerunt, i. e. in arehetypo satis antiquo, Zenodoti nomen scrip tum fuisse est arbitrandum.' Si statuit Wolf l. c. p. 215 adn. 84 praeterea de Ephesi cogitaverunt Studemund l. c. p. 02 Christ l. e. p. 446 adn. , qui X glossis Zenodoteis reliquias originem duxisse contendit, sed erravit uterque. Nam ut non dicamus de ea re, quod uterque illud Φιλεταino plane neglexit, fugisse videtur hos viros doctos asserri in tractatibus, qui leguntur in Odd. Voss. IV 76, al. 45, Taurin B VII 20 fol. 80x, Callimachi testimonium. Neque tamen verisimile est Zenodotum Ephesium, qui aliquanto superior fuit Callimacho ad consuetudinem distendi illustrandam hune testem proposuisse. Praeterea f. Dueniger, Jahrbb. s. Phil. LXV p. 125. δὲ Meier, Quaest Andoc. VI, 2 p. X Osann l. c. I p. 15. ' Pagg. 94, 24. 34, 52 225,7 253,9. 27l 23. 43l l l. 467, 3 507,

70쪽

pauca dicamus. Quorum testimoniorum quattuor ad Zen0dotum Ephesium pertinere satis apparet; nam quae traduntur ex scholiis H0mericis praeterea cognita habemus, ut dubium esse non p0ssit, quin inde in tymologicum fluxerint. Consentit enim l0cus, qui exstat p. 271, 23 8. v. ι οπιδεος, cum schol. A ad

Il. 6 576. Aliter est iudicandum de locis ceteris. Quam rem primus uenigerusi recte tractavit, cuius sententiam cum Lentgius' non improbaverit, e0rgius ch0em annὴ confirmavit argumenti diligenter perpensitatis, ut accuratius hac de re denuo agere opus n0n it. Attamen hanc quaestionem pro consilio nostrae disputati0nis prorsus mittere non licet. e primum quidem, si naturam ill0rum decem fragmentorum inspexeris, de Zeno dolo phesi minime cogitabis ); immo vero grammaticum temporis multo posterioris intellegendum esse concedes. Quod eum propter illius doctrinae indolem verisimile sit, argu mento satis gravi dem0nstratur. Nam Herodiano iuniorem eum fuisse ex ea re colligitur, quod huius testimonium agg. 134 56. 238, 30 538, 51. 646, 19 respicitur. Sed non solum enodoti Ephesii memoria est arcenda, sed omnino Zenodoti nomen errori debetur. β Nam cum adnotamenta, quae in t M. Zenobii nomen gerunt, simillima sint doctrina comparata iis, quae Zenodoti nomen plerumque ex compendio restitutum reserunt et haec n0mina adhibita scriptura compendiosa acillime confundi possint et c0nsus sint '), recte suspicatus est uenigerus hunc Zeno-d0tum, quem serunt, non diversum esse a Zenobio, cuius nomen

14 cf. Et Gudianum p. 318 turg). 520, 7. 538, 58. 686, 9 70l 51. 785, 46 821, 39. De Zen. p. 15. Cf. Schneide l. c. r. 218. ' De Herodiani cum Zenodoto necessitudine sqq. Philol. XXI p. 385. - Herod Techn. et praef. p. CV. y De tymologici Magni fontibus. Progr. de Stadt Gymn. ZuDangig. 88l. 1886. M Wolf p. 215 adn. 84 Mueigellis 281 Dueniger p. 15. β Erraverunt igitur Spitgne l. c. I pagg. 110. 255. 38l; eyne

l. e. I p. 50 V p. 290 VI pagg. l68 222 VIII p. 740. ' Cf. Miller, Melanges de a liti Greeque p. 7 Paroemiographi edd. SelineideWin et Lentseli, praef. p. XXIV.