장음표시 사용
121쪽
detrimento disserri non posset. I . uti. Quaenam requiruntur ad debitam Brevi xii recitationem R. Requiritur I .ut illud numero ossicium reciteis tur, quod pro illa die praecipitur ab Ecclesia. Requiritur a. ut ii qui nulli Societati cui peculiare ni Breviarium , addicti sunt, recitent aut Romanum , aut Horas quae recitantur in Dioecesi ex qua oriundi sunt, aut in qua peregrinantes degunte id enim innuit Augustinus Epist. II 8. quae est ad Januarium ubi asserit laudem mereri, qui honestis,& piis locorsim consuetudinibus sese in praxi conformem exhibere conatur.
Requiritur p. ut statis 2 determinatis a iure horis , Breviarium persolvatur et sed hoc ita dictum 'elim I. ut non peccet lethaliter, qui ante mediam noctem totum diei ossicium recitat: a. ut ne quidem venialiter delinquat, qui propter honestam aliquam causam aliquandiri vel antevertit, vel protrahit Canonicum tempus et g. ut quis peccet tan tum cum sui ait Bellai minus multum a praescri-Ιto tempore per incuriam & negligentiam rece-
Requiritur 4. pietas . quae quidem duo dicit,
Rite titionem nimirum eX parte intellectus, 2 noninnullam in impio, ex parte cordis,contritionem.Necessitas attentionis colligitur ex ipsa orationis nais tura, quae, eX Auctustino , non aliud est, quam pius mentissffectus in Deum directus. Alicujus, seu salistem inchoatae contritionis nece 1stas in impio Canonicas horas recitante colligitur hae Scriptura: Nono, inquit Ecclesiast. cap. I s.) speciosa Iaus in oro peccatoris, ejus scilicet cui nullo modo peccatum
18. Qxijd saeri Canones statuerunt de Cano
micis aliisque Clericis , qui in chpro tenentur horas Canonicas recitare ρα et
122쪽
. Nomines illi prohibiti sunt s. ne secum inviis
Cem consabulentur: a. ne litteras, aut alias scripturas legant z a. ne cum in communi canuntur Horae, privatim suum recitent ossicium et q. ne exeant e
Choro ante linem horarum. Ita Concilium Basileense Sess.4. Iussi sunt praetere I. ut cum caeteris in choro Camnant et 2. ut per se , 2 non per substitutos sua
obeant ossicia 3 ex quo concluditur ordinarie tec-Care eOS, qui Horarum minorum, Primae nimirum, Tertiae , Sextae, Nonae, 2 Completorii recitationem viCaria tantum opera in choro persolvunt ; licet e tr chorum privatim recitent: A. ut distributiones rei ituant , cum abfuerunt I choro, aut quando Cum caeteris confabulati sunt. Vide Concilium Tridentinum Sess .a4. de reform. Cap. I . Da rito
inum quomodo definitur pu R. Defini ter,Primisso Deo facta de me Lori bimo: hoc est de hono quod non est impeditivum maioris boni: hincque patet . votum non idem esse cum simplici propolito aliquid agendi aut omittgdua. infauomodo votum divΤditur R. Dividitur I. in Λbsolutum 2 Conditionatum. Istud emittitur supposita aliqua conditione 3 illud
verb independentera quacumque conditione. Dividitur a. in Reate , Perlonale, & Mixtum . Prius, est illud quo res voventis Deo promittuntur. Alterum, quo Persona, vel illius actio promittitur. Tertium, quoia persolvi, vel aliqua illius actio, & res illius promittuntur . Dividitur 7. in Perpetuum , quod quidem fieabsque ulla temporis limitatione, M in Temporale, quod emittitur tantum ad tempus.
123쪽
.lem ad praescriptorum ab Ecclesia rituum & forisonarum normam, personae voventis traditionem includit. Istud ver b, inde pendens est a prescriptis ala Ecclesia ritibus. Prioris generis tria sunt tantum: z emisia nimirum in approbata religione vota Castitatis, Pauoertatis, & Obedientiae 3 alterius vero
generis . alia quaecumque. . Q. Quaenam est materia voti pR. Non est I. res illicita: nec indifferens ast pietatem i, sed est bonum possibile ac liberum .' η. Q. Quaenam est forma quae essentialis est voto R. Non est Voluntas adimplendi quod promit titur scilicet promissio , V nlius executio a se in invicem disti guntur ins eiu est promissio per quam de re aliqua facienda aut omittenda Deo se quis ast ingit. Ita docet Sanmas Thomas a. a. q. 88.
R. Omnes ii qui ratione Auuntur, M sui tune
iuris quo ad rem quam vovent u promittunt. 6. 2IQuinam iunt votorum esseetias P R. Votum I. ligat emittentam , juxta illud Ecclesiast. ς . Quodcumque υουeris , redde. a. Efficit ut opus sit magis .meritorium, quia efficit ut aetus procedat non tantum ex .eci; li virtute cujus et tactus , sed etiam ex virtute Re l. igionis. g. Si sit solemne , irritum reddit subseque iis matrimonium Inon quidem ut probabilior Mit iententia iure
naturali, sed Ecclesialtico tantur. n. . 2 Vota quot modis mutati possunt PR. Mutantur I. per irritationem: a. per Commutationem et per dispensationei n, quae quidem fieri debet ex gravi causa . Dispens allo autem ad. Practatos tantum speetat, quia elli:ffectus iurisdictionis . Tria sunt tantum in qui hos. ex recepta ubique conluetudine solus Pont iliae Romanus Ospensare pote it nempe votum Perpe duae castitatis,
124쪽
votum dandi nomen approbatae relisioni et votum per i grinationis aut ad Apostolorum limina , aut ado S. Jacobum Compol tellensem, aut ad loea sancta. quae iam in Palautina a Turcis occupantur . Pe Juramento.
.stuas. uramentum quomodo definitur po R. Juramentum definitur, invoeatis
Dioini Musinis ad faetindomfidem. unde S. Tho Ana S 2.2.q. 89.art. docet quod assumere Drum in Masem,dicitur iurare.Hinc etiam lic loquitur Augustia. Mus in Sermone de periurio sturci es iurare, nisi testis
Cur Iuramentum dicitur inooeatio put doceatur di sterre Juramentum a citatione sacrae Script uiae , ut aliquid probetur ,
Iuramentum, requiri turne ut extrem divinum Nomen invocet ut p8. Non requiritur, sed satis est ut in creaturis In vocetur,ut patet tum ex capite Iῖ. tum eX Cap. 2DMatthaei .
4. R Jura ne-qui per Idolum quod putat esse
Deum verum , iurat RJurat. Ita Augustinus in Epistola 4 . n. edita ad Fubi icolam. Unde concludit quδd Gentilis qψι per Deos suos falsum Iurat,sit petauiuI. 4 .s Ad Juramentum requiritur ne ut proferas tutquainam verba quibus exprimat ut Divini Nomnis invocatio tR. Non requiritur, absolute loquendo ; nem pyiuramentum se hamiscue votum ; quod quidqm sola promissione facta Deo continetur . quam is Promissionem illam nulla vetha 3 aut signa exprim
. 6. Muramentum estne per se malum pMalum non est, si iplum obitη aditiones'
125쪽
homitentur. Nempe Deus ipse iuravit: Per memeta anum cinquit Genesios cap. 22. iuraυi dicit Dominus . Juravit & Apostolus et Te 's autem mihi es Deus ait ad Romanos cap. I.) qimi sine intermissione memoriam vestri facio . E contrὶ malum est, si debitis conditionibus destituatur. . Obi. r. Christus Matthaei s. absolute prohibet Juramentum : Ego autem dico vobis non iurare omnino , ergo , &C.
R. Intelligendum G verba sunt Augustini in li-hro de Mendacio, cap. . Illud quod dictum es, OMNINO', ad hoc poplum, ut, quantum in te elis
Obi. a. Christus vetat, ne ulti ER, E , Non, Non, aliquid addatur: Quod amplius es inquit
a malo es. Resp. Dist. ant. A malo est hominis cui iuratur . Con .ant. Λ malo est iurantis , nego ant. ' malo escinquit Augustinus in Sermonem Christi in monte illius , cuius infirmitate iurare cogeris : infirmitas enim est, qud promittenti non credat sine adhibito Juramento . . . u. Juramentum per creaturas, estne iuramen tum stricte 2 rigorose dictum P R. Est. Quia creaturae invocantur in testes, qutiuin eis eluceant nonnulla Dei attributa : Unue Christus Matthaei s. vetat ne, ubi delunt Conditi nes requi litae, juretur per coelum , aut Per teI amsaut per caput alicuius. . 8. u. Quot uplex est Juramentum , seu quQmOdo Jutamentum dividituit . Dividitur I. in Assertorium , quo nimirum res aliqua praesens aut praeterita affirmatur, aut De gatur ue 2 in Promissorium, quo confirmatur Ies is utura quae promittitur. Dividitur a. in Contelia orium , Execratorium su Comminatorium. in primo, simplexe it invoca tio
126쪽
tio divini Nominis in altero inducitur Creatur x aliqua, in qua divinum iudicium exerceatur ue in tertio, confirmatur comminatio mali quod iurans
Dividitur i. in Q lutum 2 Conditionatum
In primo, nulla ne tacita quidem conditio reperitur: in altera verd aut exprimitur, aut subintelligitur a iure aliqua conditio , ut cum quis cum Ju ramento puellae pro milit matrimonium , subintelligitur enim iuris conditio, si nempe illa puella in fornicationem non incidat. s. st Quot conditiones requiruntur ut Iuramen tum lit licitum : seu ut non lit peccatum P R. Tres requiruntur : Jurabis, viυit Dominus s Jexemiae 4. in meritate , in Judicio , in Jusitia : ita verb necessariae sunt illae conditiones , ut Ii vel una desit, Iuramentum sit illicitum: Si tua defuerint cait Hieronymus in caput 4. Jeremiae nequaquam erit Juramentum , sed periuraum. Io. Q. Quid intelligitur per Veritatem, quae pri ma est Juramenti liciti conditio pR. I. intelligitur in juramento Assertorio Consor
amitas rei asteriae aut negatae cum ipsa assertione aut negatione . Peccat ver b contra veritatem illam
tum is qui a Trinat quod scit esse falsum , tum is qui dubitat, an iit fallum ; tum etiam qui, Verum rurat , quod falsum putat ex errore , Nisi tamen
ait Catechismus Romanus quantum potuit,curam in diligentiam adhibuerit, ut rotam rem c9m per tam atque exploratam haberet . R. a. Per veritatem intelligitur in Juramento Promistorio , I. Conformitas promissionis curri intentione id agendi quod promittitur. Intelligitur quoque a. executio ipsius rei promissae, Cum tem Pus de quo conventum est, acciderit. Intelligitur g. Conformitas rei promissae Cum expeSatione eius
Cui iuratur;unde S.Augustinus ait: Per juri non μην
127쪽
qui verbis non servatis, illud quod ab eis , eum tur rent expectatum es , impleverun I: O periuri fune , qui etiam servatis verbis, expectatione eorum quibus iuratum es, decipiunt. Vide propositiones hac in causa damnatas a Ciero Gallicrio ad Comitia generalia coacto anno I OO.
ii. 4Q6d intelligitur per Judicium , quod re . quiritur ut Iuramentum sit licitum tR. Intelligitur discretio, ita ut temerarib non iuretur : ad eam autem discretionem requiritur re ut non iuretur sine gravi necessitate et Quantum ad me pertinet ait Augustinus , Sermo go. de Verbis Apostoli iuro , sed quantum mibi Didetur, magna nectilitate compulsus. Requiritur a. ut accurata di Iigentia praecesserat in examine rei quae promitti tur et ita ut attenta suerit tum interna mentis dispositio ad id saciendum quod promittitur; tum etiam potentia, seu facultas cum tempus conventum ad venerit promissum exequendi.
tr. Quid debet intelligi nomine Jusitiae in
Juramento requisitae tIntelligi debet aequitas , seu bonitas moralis , rei quae per iuramentum affirmatur, negatur, aut promittitur: Porro ait Canon inter caetera , Caus. aa. q. q. Juramentum non ad hoc inintutκm inυenitur , ut e set vinculum iniquitatis . Iq. ta Tenetur ne stare promissis qui rem licitam Foluntario cuin iuramento promi lit R. Tenetur: asioquin enim Deum redderet, quan intum in se est, te item salii tatis & mendacii: unde ei illud Script . Mati .c. s.Reddes Dom/no iuramenta tua.
1 Ad quid obligant duramenta Promitaria
vi aut nactu extorta PS. Obligant ad sui executionem, ii suerint de re honesta 2 tacita . Ita Alexander Papa IV. capite sSi vero Extr. de iurejurn d .is. Estne licitum in certis casibus Jura meum tum ab alio exigere . R. Lit
128쪽
R. Licitum est: nempe certi suint casus, in qui hus id interest aut privatorum hominum , aut Rei publicae: si muri fait Augustinus in Epist. - . Π.edit. ad Publicolam dictum siti ne iuremus, uuiqua- autem in Scripturis sanctis legi meminerim , ne ab a- Iinurati onem accipiamus.16. Estne licitum Juramentum exigere ab in fideli qui per idola sua iuraturus est R. Licitum est , ubi gravis urget necessi das e quia tunc non postulatur ut per sua idola juret, hoc enim ex se malum est,sed simpliciter ut iuret , quod quidem potest , si velit, bene aut male facete . Ita possr
Augustinum S. Thomas a. a. q. 89. articulo A. ad 4. r. Licetne Juramentum ab eo exigere qui pe ieraturus praevidetur PR. Non licet: n ullum enim emolumentum ex eo
Juramento resert is qui illud exigit: unde Λum. stinus de verbis Apostolis Serm. 18 Jurationis in eo casu postulationem damnat . Ab ea tamen lege ex cipitur iudex qui ad postulationem litigantis, Iuramentum exigit: Quia cait S. Thomas non υidetur ille exigere , sed ilie ad cujus iussantiam exigit. Con ditiones tamen nonnullae sunt, quas iudex servare tenetur, ut licite possit ad partis instantiam,ab alia
Uuramentum potestne aliquando irritum Potest a superiore, in iis tamen rebus ratione quarum , jurans est illi in serior . 9- Juramentum potestne remitti aut rela 2cari e R. Potest: ab eo nimirum in cuius gratiam rasa opem praestitum suit. Ita S. Thomas a .a. q. 89
Ecclesia potestne remittere Iuramentum suod in favorem tertii praestitum est y β Potest, si iniuste exactum fuerit , ut videre est
129쪽
in Gregorianis Decretalibus, titulo De bys qua vi metu e causa fiunt, & titulo , De iurejurando . Econtra, si iuste fuerit exactum , non solet Ecclesia dispensare aut relaxare : aequum enim est ut concessar ab Ecclesia relaxationes aut dispensationes non sint in detrimentum tertii. a I. EccIesia potestne in certis casibus dispensare ab onservatione Juramenti R. Non potest permittere ut qui iuravit, contra suum iuramentum agat. Sed potest evicere teste S. Thoma a. a. q. 89. art. 9. ut id quod sub Juramento cadebat, sub Juramento non cadat, quasi non existat amplius debita materia Juramenti. aa. α Quis inter Praelatos potest in Juramento dispensare R. Episcopi in iis omnibus dispensare possunt, quorum materia non est reservata Summo Pontiaci , imb A in istis, si dubia sint. De Sanctificatione Sabbati.
ε Iam diem in hebdomada Iudaei quon
dam Sanctificatione tenebantur. 8. Septimam, quae quidem vocatur Sabbatum,eoqubd ea die Deus requieverit ab omni opere quod Ctrarat et nimirum intrὶ sex dies completa sui eniversi creatio. a. st. Quam heb madae diem Christiani tenentur sanctificare P i. . 'R. Primam , quae quondam apud Gentiles dice-hatur Dies Solis 3 nunc verb Dominica dies,eoqubdae ipsa die Christus a mortuis ret arrexerit. Muta tionis Sabbati in diem Dominicam Λpostoli tamquam Ecclesiae Christianae Pastores authores fusexunt et unde ubique gentium illai mutatio servata
130쪽
Chrissiani tantificare teneantur tSunt , nimirum dies festi quos Ecclesia suciscessu temporum instituit. Eadem enim hoc in capi 'te, potestate fruitur , qua uti sunt Λpostoli, cum die septimae substituerunt primam. q. in Quis est sensus praecepti de Santiscatione
sabbati . R. Nonnulla vetat iure naturali, alia iure divi no, alia Eccletiastico: nonnulla etiam praecipit tum interna, tiim etiam externa, ut ex responsis ad sub
sequentia quaesita patebit. s. u. Quaenam sunt in genere , quae iure naturali vetita cententur per praei plum de Sanctificatione Sabbati R. Jure naturali, prohibentur ea omnia quibus it mens disponitur, ut de Deo cogitare non possit,&Cor ita avertitur,ut debitum Deo cultum exhibere non valeat. Nempe festivis diebus iubemur id implere quod Christus praecipit in Evgngelio Joan.
4. Vera adoratores adorabunt Patrem in Spiritu veritate : ac proinde ab iis abstinere quae adoratio
nem illam impedire possunt. 6. Quaenam sunt in specie . quae die Sabbati prohibentur ZR. Prohibetur I. peccatum e quia maxime an r-tit a Dei cultu qui Deo die Sabbati debetur: Ideos ait S. Thomas a. a. q. Iaa. art. q. ad 2. magis cun
tra hoc praeceptum agit qui peccat in die festo, q uam qui aliud corporale opus licitum facit. Prohibentur a. opera servilia et Omne opus se rviles Levitici aχ. non facietis in tempore illius diei . Per opera autem servilia intelliguntur ea: Qua ait S. Thomas proprie pertinent ad serviente , seu qum domini a servis exigunt.
Prohibentur 7. Opera omnia moechanica , seu ea rum artium quae ab iis quos vulgo artifices Vocantν exerceri solent.