장음표시 사용
51쪽
Faenus cum alienis, permissum est Iudaeis ad dotitiam cordis, sed tunc non desiit esse peccatum. Idem dicendum est de uxorum dimissione quae divinitus Iudaeis indulta fuit. Polygamia in Patriarchis desiit esse materia legis naturalis et tunc enim tantum est contra legem naturalem , cum absolute necessaria non est ad propagandum Dei populum, non autem cum, accedente expresso Dei mandato, fuit, ut contigit Patriarcha
rum tempora , necessaria . Praeterea multi contendunt po gamiam non esse contra legem naturalem, sed tantum contra positivam legem in Evangelio promulgatam . Tunc inquit Λugustinus peccatum
6. Deus non compensavit mendacium obstetricum AEgyptiarum , sed earum dumtaxat intenti mem , quae quidem non alia fuit,quam ut prodessent Hebraeorum masculis, quos Pharao inique 2 contra eges omnes praefocari jusserat: seu s ut clarius loquamur benevolentia quae in eo facto emicuit, non fallacia , benignitas mentis,non iniquitas mentiet tis temporali mercede , quae non est merces proprie dicta remunerata fuit. Ita docet Augustinus contra Faustum Manichaeum.
II. α Lex naturalis potestne ex hominum cordio hus ommnb deleri P Resp. r. Deleri non potest, quoad universalissima praecepta: scilicet universalissima praecepta se habent in praeticis, sicut se habent in speculativis prima principia: ergo quemadmodum prima principia,&C. De lege naturali secundum eiusmodi respectum considerata, intelligitur hac Augustini sententia in li-hro z. consessi cap. 4. Lex scripta es in cordibus hominum, quam nec una quidem delet iniquitas. DV p. a. Deleri pote Ii secundum principia comismuma, quae non multum distant ab universali minis,scilicet non Pauci reperti sunt qui errarunt Cir
52쪽
c Decalogum: Gentiles enim omnes probarunt id Iolatriam , veteres Germani crediderunt surtum es se licitum ; Priscillanistae mendacio M periurio patrocinati sunt , Plato uxorum communitati savit,ita Ut vir pro libito aliena uxore frueretur ad multiplicandum Reipublicae populum.. Resp. Deleri a sortiori potest secundum conclusiones quae valde remotae sunt a primis motum principiis: Quantum veris cait sanetus Thomas r. a. q. 94. art. 6.) sid retia pracepta secundaria , ρο- res lex naturalis deleri de cordibus hominum , Det propter malas persuasues , eo modo , quo etiam in speculativis errores contingunt circa conclusiones ne cessarias 3 vel etiam propter pravas consuetudiner ω habitus corruptos : sicut apud quosdam non reput tabantur latrocinia , peccara ue vel etiam vitia contra naturam, ut etiam Apostolus dicit adim. I.
R. Definitur lex quae libere a Deo sancita est , ut homines sub aeterna lege per Fidei, Spei, Charitatis,& quarundam ceremoniarum Praxim obediente exiverent.
a. Quotuplex est lex positiva divina t . Duplex, Vetus 2 Nova . Illa, Iudaeis olim peti Moysem data fuit , ista h contra omnibus homini ' hus per Christum . Illa , Vetus Testamentum , istat Verb, Novum appellatvr : utraque in postris Bibliii
53쪽
dem ,sancta'mandatum sanctum, O iustum O bonum: nec mirum , nihil enim lex antiqua praecipit, quod non sit rationi conforme . Obi. I. Exechielis cap. 2 o. Deus sic loquitur et Dedi eis Arae pia non bona : ergo, &c. R. I. Dist .ant. Dedi permissiue, conc. ant. Scilicet ex Hieronymo textus ille debet intelligi de iniquis Gentilium legibus . dedi positive , nego ant.
R.a. Dist .ant. Praecepta non bona, comparati Vead legem novam Conc. ant. absolute 2 simpliciter, negoant. Ita Greg. Magnus lib. 28. Morat. Cap. I.
Obj. 2. Lex vetus c ex Apostolo ad Hebraeos 8.
non vacavit culpa zergos &c- .R. Dist. ant. Culpa improprie sumpta , tum quod re inquiret in culpa, tum qubd per accidens
esset occasio peccati οῦ nitimur enim in vetitum, Con C. ant. culpa Proprie sumpta, nego ant. Quid
ergo dicemus ait Apostolus ad Rom. 8. lex pecca rum δὶ P absit. Obi. q. Ex Apostolo ad Rom. . peccatum per
Iegem reviviscit: ergo non erat bona . R. Dist. ant. Reviviscit per accidens , cone. Antocum enim non subministraret gratiam , M s. cor ruptus eX ea sumpsit occasionem peccandi; revivit
scit per se, nego ant. 4. LL, LeX Vetus fuit ne persecta PR. Non fuit. Nam ex Apostolo ad Galatas a. satis non suit ad conferendam hominibus iustitiam. Obi. Plures in antiqua lege veram justitiam con secuti sunt: ergo fuit perseAa . R. Dist. ant. Vi fidei in Christum, conc. antvi antiquae legis, nego ant. Unde de iustis, qui suis lege veteri vixerunt, haec ait Augustinus in libro g. ad Bonificacium cap. 3. Nondum nomine , sed reipia fuerunt chrisiani. s. o Cur lex vetus data fuit hominibus ZR. Datasst I. ut eos pinnarum me;o I flagitiis R. facis
54쪽
acinoribus deterreret . a. ut revocaret in mentem Iegem naturalem, quam homines ex suis cordibus maiori ex parte deleverant . ut homines ad Christi fidem disponeret: unde ad Galatas vocatur zPadreMs noserin Chrso . 6. 2. Quinam est author veteris legis Deus ipse et id nimirum asseritur Exodi ea rite a 4. nec non Lucae a. re pluribus aliis Scripturae
Obi. Lex vetus siepe Moysi in Scripturis tributis tur : unde vulgb appellatur lex Moysis: argo non
est a Deo. R. Dist. anteced.. Tribuitur Moysi tamquam pro mulgatori , con C. ant. tanquam authori, nego ant.
Nempe haec habentur Levitici a 4. Locutusquee' Dominus ad MoUem , dicens: Hic es ritus leprosi,
. . st. Lex vetus datane suit Moysi immediate
Deo R. Data non fuit, iuxta illud actorum 7. Quievi sti opem in disposition ngelorum. Obi. Is qui cum Moyse locutus est , Deus in Seri ptu ris dicitu ret ergo, lac. R. Dist. ant. Dicitur Deus, qubd Dei nomine locutus sit , conc. ant. quhd vere Deus fuerit, nego
Obj. I. Dicitur de Moyse qubd Dominus sanciens Iegem facie ad faciem cum eo locutus sit: ergo , &C. R. Dist. ant. secundum popoli opinionem, conc. Ant. in rei Veritate, nego ant. Ita Λugustinus lib. I a. in Genesim.
8. in Quibus hominibus data suit lex antiquae R. bolis Israelitis , seu Jacobi posteri se id qui visolius promissionis quae Patriarchis de Messia divi tus tacta fuerat. 9. 2LAliae ab Israelitis gentes tenebat; turne ser vare Veterem legem tD Rae
55쪽
R. Tenebantur quoad praecepta moralia , quae in Decalogo continentur, quia iuris sunt naturalis . quod quidem omnes homines obligavit semper: non tenebantur verb quoad praecepta ceremonialia & jU-dicialia , quia non eis , sed solis Israelitis a Deo imposita fuerant.
so. st Alii a Judatis populi poterant ne salvari, licet Moy iis legem non ample Sterentur ZR. Poterant , scilicet sola lege naturali tenebantur et unde si qui ex auxilio gratiae , cum fide saltem implicita in Christum, legem naturalem serva Verint, iustitiam consecuti sunt 3 proindeque , salutem adipisci potuerunt. II. Q. Lex vetus est ne abrogata ZR. Est. Nempe non sancita fuerat ut esset perpetua, sed tantum donec Christus ad quem erat Paedaingogus, mortis suae sacrificium obtulisset : unde Apo-1tolus ad Hebraeos cap. . sic loquitur. Translato sacerdotio, necesse est ut legis translatio fat. Obj. Lex vς tus adhuc stat ac viget quoad praecepta moralia: nempe quoad Dacalogum et ergo non ea
Γεθ. Dist .ant. Stat & viget quoad praecepta mora- Iia, vi legis naturalis ad quam pertinent illa pra
Cepta, conc .ant. vi Iegis antiquae, nego ant.
I a. st. Quandonam abrogata fuit lex antiqua In Christi mortet de illius nimirum abroga tione Patres exponunt illud Christi morientis ver-hum, Consummatum es , hoc est , finem habent quae me futurum praenuntiabant, quaeque legis novae a me sanciendae umbra erant 2 figura.
13. 2. Lex antiqua statim post Christi passionem fuit ne mortifera i hoc est, potuitne quoad ceremonialia praecepta aliquandi ii sine peccato observari t . Fuit quidem s ut mox dietum fuit) mortua, sed non statim fuit mortifera: scilicet Apostoli proi0co A tempore, aeconomiae causa sed non ex ne
56쪽
cessitate salutis, nonnullos illius ritus aliquandia servarunt et nempe Paulus Timotheum ex matre Jud ea natum circumcidit , Actorum I 6. Et cap. 2 a.
suadente Iacobo, idem Apostolus Jerosolymis usus est legali purificatione, id autem shoc est , observatio legis per aliquod post Christi passionem tem pus, solis Judans ad fidem Christianam Conversis, non autem Gentilibus qui fidem amplexi fuerant, indultum: unde Paulus ad Galatas s. haec scribit: Si circumcidamini, Chrisus nihil vobis proderit. Quot uplicis generis praecepta fuerunt in lege Mosaica
R. Triplicis , Moralia nimirum quae aut expresse in decalogo continentur , aut ad eum reducuntur Iceremonialia quibus praescripti erant ritus ad exter
num Dei cultum adhibendi:Judicialia tandem,quibus forma ius populo dicendi mandata fuerat. I s. st Quid est lex Nova PR. Quae a Jesu Christo sancita est, quaeque tum in Evangeliis, tum in Actis, 2 Epistolis Apostolorum
es Apocalypti , tum in unanimi Patrum traditione Continetur: Nova veth vocatur, qudd veteri succeia ferit tanquam lux umbrae, u veritas fguris.
I 6. RQuandonam lex Nova fuit solemniter Drommulgata PR. Die sacra Pentecostes que contigit post Christi mortem tunc enim Apostoli, recepto Spiritu sancito , fidei in Christum necessitatem pal m praedicarunt , eundemque Christum Messiam esse lege promissum, declararunt, institutoque ab ipso bapti semate credentes consignarunt.1 . Quo tu plicis generis sunt praecepta in lege R. Triplicis r moralia nimirum quae in Decalog
vel explicite, vel implicite continentura cerem Onia . lia cujul modi sunt essentiales Sacramentorum ri
tus , A tandem judicialia non quidem determinata
57쪽
In specie,ut erant in Iege veteri, sed in genere tanώtum , quatenus scilicet fidelibus praescriptum est, De Ecclesiam tanquam matrem 2 iudicem audiant ,
iuxta illud Christi in Evangelio Matth. I 8. Si EccD-siam non audierito tibi sicut Ethuicus in publicanus.
De Lege Humana in genere. r. stuast. Uaenam est materia legum humanarum pResspiti tuales non sunt materia legum Civllium , quia leges civiles per se non habent pro fine
populorum aeternam salutem , sed tςmporalem tan tilm , &.externam eorum pacem ad quam res spiri . tu ales nullum ordinem dicunt et e contra res spirituales, utpote salutem aeternam Promoventes, fune materia legum Ecclesiasticaruntia a..Lex humana estne tantum de actibus externis, an etiam de internis
R. Est etiam de internis. Et quidem I. Cem ha-hsat esse talem connexionem cum externis, licui attentio interna cum horis Canonicis , aliisque ora tionis speciebus. a. Cum se habent per modum dispositionis ad eXternos a tus, ut pietas, &. status gratiae ad Communionem Eucharisticam. Cum produntur per eSternos actus, sicut haeresis mente pram concepta v quae lignis exterioribus exprimitur. .Cum se habent per modum finis respectu extermnorum actuum hoc est, cum actus externi praecipiuntur ad aliquem finem internum , ut ieiuniumpto obtinenda pace. s. Tandem nonnunquam actus interni, ratione sui 2 per se praecipiuntur, ut cum
Concilia iubent, ut fidei de ullones ale promulgatae credantur, . - .
58쪽
Obi. Nec Eccle Iaa , nec Politica iudicant de amistius internis, sed de externi v tantum: 'rgo, &C. R. DuL ant. quantum ad vim externam.ςoam- vam, Conc.ant. quantum ad Vim directivam , nego
q.4Quinam legibus humanis tenentur pR. I. Legislatores quoad vim direetivam , sciliis Cet par est ut caput tum membris cohaerm, ubi agitur de communi hono . non autem qum vim coa- Sivam: quia cui supponitur J Legi 'latores non ha- . Dent superiorem a quo per scenas cogi possint. a. Clerici, salva Ecclesiarum immunitate tenentur politicis legibus,juxta illud Apostoli ad Titum, cap. t. Admone illos Principibus potestatibus subditos eisie , dicto obedire et nec mirum, non enim sunt tantum clerici, sed etiam cives. . Subditi extra regnum degentes tenentur legi-hus personalibus et hae minitum personam ubicumque degat, comitantur , hinc subditus ubicumque sit, non poteli bellum in suum Principem movere. . Peregrini 2 ad Venae non tenentur quidem patriis legibus , quae non sunt personales , quia Legi iaIatoris iurisdictio extra proprium territorium non exicnditur.Sed tenentur legibus locorum in quibus
diversantur , ibi enim lex ligat, ubi persona forum sorti tu r. 4. 4Leges tum Canonicae tum Civiles obligan ne in foro interiori λobligant. Et quidem I. Canonicae: cum is qui Ecclesiam audire noluerit, haberi debeat,ex Christimandato, tanquam Ethnicus & Publicanus. a Civi Ies quoque, iuxta illud 4postoli ad Romanos i g. It que qui Potesati restit, ei ordinationi res iit qui autem renunt, inimi damnationem acquirunt. mi. Potestas civilis est mere temporalis: ergo non obligat in foro conscientiae. . R. Dist. ant. Temporalis est ratioris objecti, qui.P
59쪽
pe versatur tantum circa res fluxae ac labentis naturae,con .ant. ratione debiti quod imponit, nego ant
Est enim potestas quae emanat a Dei potestate: in t illud Apostoli Roman. 13. Non es potesas , nis a
sti Quandonam leges humanae obligant luti poena peccati mortalis quandonam veth sub poena' peccati ventinis tantum R. obligant sub poena peccati lethalis, cum materia praecepta, est gravis sub veniali verb, cum levis est. Digno initur Verb esse gravis tum ex pinna quae praevaricatoribus infligitur, tum ex modo quo ex primitur, ut cum dicitur: Sub interminatuve divini iudicii, tum ex scandalo quod ex infractione legum oriretur. Cum autem dubium est, an materia sit gravis, illud axioma: In gubiis semitam debemus eli- .pere tutiorem, mandari debet executioni.
- 6. Q. Lex quae nullo modo est praeceptiva , aut prohibitiva, sed mere poenalis, obligat ne in sera Conscientiae λR. Non obligat, si quae fit ad culpam , mduo non sit alia lex aut naturalis, aut humana, quae actum prohibeat: sed obligat tantum ad subeundam pinnam post iudicis declarationem, sed non antea. . . R. Lex sandata in praesumptione obligatqne in conscientia PR. Non obligat: quia tunc Legislator Cemetur non habuisse intentionem obligandi r nisi tamen ta fiat in casibus,qui ut plurimum accidunt: tun C enim Legislator ad vitanda incommoda, habet propter bonum publicum intentionem obligandi eos etiam, in quibus causa legis locum non habet,ut cum iubemtur ne quis noctu armatus incedat.
8. Quot modis lex humana potest mutari ΘMutari potest I .per Epikiam z a. per dispensa tionem et per privilegium et 4. tandem per toleran tiam, derolatio*οδ , obrogatio em , irritationem e
60쪽
1o. Licetne Superiori sine causa dispensare PR. Non licet: quia alioquin peccat contra fidem quam aut Ecclesiae , aut Rei putilicae debet 3 data Dimirum est ei potestas, non ad destructionem, sed ad aedificationem. II. Q. Subditus potestne in foro conscientiae, uti dispensatione, quae si ne legitima causa sibi concessa fueritPR, Non potest, quia lex , illius respectu , viget,
nec enim ab ea censetur exemptus.
I a. Amas qui facti fuerint ex dispensatione, quae sine causa fuit concessa , valentne aliquando λδ. Valent. Sic matrimonium quod intra quartum Iradum celebratum fuerit,valet, etiamsi dispensatioine causa legitima concessa fuerit; in eo enim casu, & aliis similibus dispensatio est pro Etu valido, quamvis non pro licito.
8. Est ius moribus utentium introductum, ubi lex ipsa deficit, vel cum eius sensus dubius est . I4. ΩΣ. Quandonam consuetudo vim habet legis ZR. Cum generalis est , aut cum est in usu in locis, in quibus utens degit 3 nihilque continet quod naturali , aut divinae positivae legi adversetur. I s. R. Quandonam consuetudo censetur abroga relegem tR. cum legitime praescripta sueriti tunc enimessicit ut lex abeat in desuetudinem 3 sed ad id tres conditiones requiruntur. I. Ut consuetudo non sit contra ius naturale , aut divinum positivum . a. ut Legislator aut illius ministri ,ei non contradixerint, et . ut a legitimo tempore ,hoc est ad praescriptionοm requisito ut in usu. . . . . . . .et