장음표시 사용
61쪽
Ictuo. Uotuplex est lex humana λR. Duplex, Civilis,& Canonica. Prima, versatur circa media quibus communi civium , Ω Reipublicae tranquillitati consulatur. Altera,versatur circa media,quibus fideles ad aeternam salutem
a 4.Potestas Ecclesiastica potestne leges condere I Potest. Nam I. vi potestatis illius Apostoli in Concilio Ierosolymitano prohibuerunt gentibus ad fidem convellis, ne idolothytis Vescerentur,iusseruntque ut a suffocato u sanguine temperarent, licet neClex naturalis.nec divina id prohibeant. a. Eadem fa-cΠltate quovis saeculo usa est Ecclesia in Conciliis tum generalibus , tum provincialibus , ut patet eπinnumeris canonibus , qui ad meram disciplinam pertinent, quovis pariter saeculo fideles eam in Ecclesia facultatem agnovere,quippe qui tantum abest, ut vel ipli Principes de oneribus sibi ab Ecclesiae Pastor ib. impolitis conquesti sint, quin potius eis hu militer sese subiecerunt,ut patet in legibus Circa matrimonium , innumerasque res alias ab Ecclesia sanis
a. u. unde Ecclesia habet facultatem condendi
R. Ab ipsemet Christo, qui de Palloribus a se coninstitutis, & postea ab Ecclesia, apud quam est fidei Semissionis depositum, constituendis, haec ait: Qui vos audit, me audit: qui vos Dernit, me spernit: nec mirum 3 cum enim Pastores Spiritus lanctus posuerit regere Ecclesiam Dei, par suit ut illis facultatem daret statuendi regulas , quibus Dei cultus prom
62쪽
. a. Lex Ecclesiastita obligatiae ante promulgationem ἰR. Non obligat: quia licet sciatur condita , Legislator non censetur Velle ut obliget, antequam. servatis servandis, promulgetur . Lex Ecclesiastica quae a saniori Si maiori provinciarum parte acceptata non fuit, habetne vim legis, R. Non habet et propter enim eam rationem nova disciplina, quam Concilium Tridentinum invexit, vim legis non habet in multis Orbis provinciis: Leges inquit Gratianus Canone, In illis β.de legibus insituuntur: cum promulgantur , firmantur autem,
cum moridius utentium comprobantur.
6. Potestas Civilis habetne facultatem condendi leges PR. Habet: id enim aperte supponit Apostolus ad Romanos Ig. Omnis s inquit anima Potestatibas sublimioribus Dodita sit: non es enim potesas, nisi
I, 24. Lex Civilis obligatne antequam promulgetur R. Non obligat, idque propter rationem datam ad tertium quaesitum . 8. Qia Populi possunt ne iustas Principum leges
R. Non possunt, quia in iis quae iusta sunt, tenentur Principibus ohedi re: unde Clerus Gallica-Dus ad Comitia generalia, anno I oo. Coactus me tith proscripsit hanc propolitionem et Populus non peccat, elissim absque ulla cilcisa non recipiat legem a Principe promulsitam.
63쪽
. De Deo Ultimo Fine . . Nota. nostri compendii pars octava comini a. plectetur I. ea quae pertinent ad finem ultimum in genere sumptum . a. quae spectant adactus humanos in communi, nempe sunt media quibus aut accedimus ad ultimum finem, aut ab eo recedimus t 3. quae pertinent ad actus humanos iaspecie, Virtutes nimirum, 2 peccata .
De Fine Ultimo in generet' uast. uid est finis in communi R. Est motivum propter quod alse quid fit: sic sanitas est finis potionis medicae, quia sumitur potio, ut sanitas acquiratur . a Q. Quotuplex est finis e R. Duplex . Medius nimirum qui tanquam via αδ alium perducit, & ultimus, qui ad alium non xesertur, seu qui propter se amatur. Iste subdividitur in finem ultimum secundum quid, hoc est in finem alicujus operis particularis 3 Ω in finem ab-n uist simpliciter ultimum id est, in finem non unius tantum, aut alterius actionis, sed totius vi in t unde cum ille dominetur alicui operi particu lati , iste e contra, omninb dominatur ipsimet Homo in omnibus suis operibus agi in semper propter finem simpliciter ultimum
R. Non agit formaliter non enim semper de fine simpliciter ultimo, beatitudine nimirum, cog tat, nec eam peractum etaprossum&explicitum 11
64쪽
hi in omnibus operibus proponit Adesiderat: sed
semper agit propter eum tum interpretative, tum virtualiter ἔ, nempe in omnibus suis operibus beatitudinem quaerit, k ex illius innata impressione , & deliderio natNaliter indito operatur. 4. 2. Creatura rationalis potestne simul agere propter duos fines absolute & simpliciter uitlmos ξNon potest . Siquidem est de ratione finisubsolute I simpliciter ultimi , ut nulli alteri subis ordinatus sit , M alios omnes sibi subordinatos
habeat ἔ debet epim omne omninb honum conis . tinere, ut expleat appetitum creaturae qua possi
s. Finis absolute A simpliciter ultimus,quo . tuplex est ' Duplex: Objectivus nimirum 2 Formalis. Ille, est objectum , seu res in qua positus est finis simis
pliciter ultimus creaturae rationalis: nempe, est obieeium quod ita perfecte potest explere creaturae rationalis appetitum , . Ut in il in perfecte quiescat, nec alterius rei deliderio teneatur: iste e contra,sea
finis ultimus formalis, est possessio fin s ultimi obiectivi , seu obiecti quod persecte potest explere
creaturae rationalis appetitum.
6. α Quinam est ultimus finis obiectivus R. Eit Deus solus . Ille enim,cum solus in se v xum omne & bonum omne contineat, solus potest explere appetitum , quo rationalis creatura sertur In omne bonum & in omne verum 3 scilicet in nullo particulari bono, in mallo particulari vero quiescere potest. Unde est illud Augustini in Consessi nibus: Fecissi nos ad te , in irrequietum es cor πο-srum donec requiescat in te. . 2. In quo positus est finis ultimus Fornrialis , - seu , is per quem actu creatura rationalis possidet Deum, in quo situs est finis ultimus objectivus 3Tom. II. E. ' RI'o-
65쪽
R. Positus est in aFlu cognitionis & In aelu amoris simul: hoc est, Deus possidetur cognitione , Ωs more rati alis creatum . I. Scriptura possessionem ultimi finis obiem vi exprimit per operati nem intellictus: Videbimus eum s I. Joannis δ. sicuti es. a. Possessio Dei, est illius stultio et at fruitio est voluntatis actus : seu est amor obi Ri propter ipsum, dicente Augustino in lib. a. de doctri. na Christiana cap.4. Frui,es amore alicui rei inhaere re propter ipsam. Obi. Per totam operationem intellectus, Deus per ficte, saltem essentialiter , possidetur et nempe fieri non potest, ut voluntas non amet obieelum in quo intellectus videt omne bonum I omne Verum , nihilque in eo apprehendit quod mali minimam speciem habere possit: ergo, &c. Resp. Ad I. nego ant. Dicit enim Augustinus in libro de moribus Ecclesiae cap. χ. eum non esse bea tum , qui non amat quod ha Dei, etiam ii optimum sit. Ad a. dicendum est cum Scotistis , quod . licet intellectus qui clare Deum .videret, nullam in eo speciem mali absolute sumpti valeret apprehende Te , posset tamen apprehendere speciem mali respe- Sive sumpti , sicut apprehenderent damones , si Deus eis intuitive seipsum objiceret, subtraheretque auxilium supernaturale quo voluntas indiget . Ut amet Deum: in ea enim suppositione Deum tanquam iratum sibi quod quidem tanquam malum apprehenderent j intuerentur.
De essentia actus humani. 1.2κυ. Vae est essentia aBus humanit hoc est in quomodo aωis humanus definitur . R. Defin tur, Actus qui a volaritate cum adver-
66쪽
tentia rationis procedit :& in hoc differt ab actu
quem vocant, hominis: ad istum enim ratio nec actu, nec virtualiter attendit, cum illius usum. nmninb praeveniat, Hinc que patet actum , qui dici tur humanus, esse Voluntarium illum, e contra qui dicitur hominis, non esse Voluntarium.
a Voluntarium quomodo definitur PR. Definitur, Actus qui es a principio intrinseco,
Gis ex advertentia , saltem virtuali , rationis .
. Quot modis actus, aut illius omissio pop. sunt este voluntaria R. Duobus modis: directe nimirum 2 indireis Se . Primum , est illud quod est voluntarium in se ; Alterum Vero , quod est Voluntarium in cauissa sive phylica, live morali, seu ex qua, secuniadum prudentum Mimationem , sequitur ut effe
4. 21. Concupiscentia auget ne, aut minuitne vo- luntarium Auget ex una parte , qui 3 auget propensionem voluntatis aut ad aetum , aut ad illius o mi ilionem: minuit contra eX altera parte, quia cum in malum: est,excaecat intellectui . actus tamen qui fit ex concupiscentia cum advertentia rationis dici tyr voluntarius simpliciter: clara propensio voluntatis rincipem in voluntario locum tenet: u est in voluntarius fecundum quid, nempe secundum aliqVem respectum et quia fit cum minore rationis advertentia. Ohi. Si concupiscentia minueret voluntarium eta aliqua parte, minueret etiam peccatum: sed hoc est absurdum: qui enim mortaliter peccant,ex consue tu dine, ac proinde ex majore concupiscentia , gra Vius peccant quam alii: ergo, &c. Resp. Nego maj. Ratio est quia peccati gravit spetitur ex intentiori amore, quo voluntas fertur in actum vetitum, aut ad illius o mi ilionem : at in homine qui Peccat ex consuetudine, intensior est a- L a
67쪽
mur quo voluntas fertur in actum lege prohibN
s. ut quis peecet, estne necesse ut actu attendat ad malitiam sui operis, aut ut actu eam Cognoscat pR. Non ea necesse: alloquin enim nulla forent ignorantiae peccata et unde Clerus Gallicanus ad Umitia generalia , anno Ietoo. coaetus, meritb hanc propositionem dam navit:Si meratores consum mala malitiae , cum blaisbemant'Dagitiis se immergunt , non habent eonseientia simulos , nec maIi quod agunt , notitiam , propugno eos hisce actionibu
6. λ Quid ignorantia consert ad voluntarium p8. Ignorantia triplex est 3 Λntecedens , ea nimirum quae non solum antecedit actnm, sed cui praetexe voluntas nullum dedit locum:Consequens,quam voluntas 3 uit , non quidenr in se , sed in causa salistem virtualiter z Cfi comitans , quae actu in quidem comitatur , sed nullo modo in illum influit. His praemissis dicendum est x. ignorantiam anteceden tem tollere Φoluntarium , hoc est essicere ut actus qui ex e fit , lit omnind in voluntarius: emcit nimi tum ut sit contra voluntatis inclinationem , non actualem tantum, & virtualem , sed etiam interpretativam , ut patet in filio , qui carissimum patrem occidit, existimans post adhibitam delatam diligentiam , objectum in quod cataPultam explodit , esse feram et scilicet ea Patris occilio nec in se, nec in causa , electa fuit a voluntate . . Dicendum est a. ignorantiam consequentem mi- tuere voluntarium ζ efficit enim ut actus lit contra voluntatis inclinationem,saltem inessicacem,ut patet in eo qui amicum interficit latitantem in Qe-prihus , existimans c sed vincibiliter )esse cerbum . Dicendum est g. ignorantiam mete concomitantem nec tollere , nec minuere oluntarium t scilicet
68쪽
nullo modo influit in actum, sed illius respeetu impertinenter se habet: ita ut in casu in quo ad
suisset Cognitio , voluntas tamen actum electura fuisset . Sic ignorantia hominis qui vehementer exoetans inimici mortem, illum occidit, putans,
sed fine ulla sui culpa, esse feram , nullo modo in occisionem illam inquit 3 ac proinde huiusmodi
ignorantia actum phylicum, quo inimicus occisus est, nec voluntarium, nec in voluntarium reddidit, quamvis tamen occisor poste I ex eo capite peccet,qubd advertens inimici caedem, da ea per ignoran tiam perpetrata laetetur . q. Quid metus confert in voluntarium R. Si sit metus cadens in constantem virum , ut est metus mortis aut diuturni carceris, aut gravis bonorum iacturae,minuit voluntarium,eb quod mi nuat voluntatis inclinationem ad actum: liqui dena quae fiunt ex illo metu , fiunt, repugnante , saltem inefficaCiter , Voluntate , ut patet in mercatore, qui saeviente procella pretiosas in pelagum merces proii
Cit, ut exonerando navim vitae suae consulat . Uerum licet ille metus minuat voluntarium, illum tamen omninb non tollit: cum neC cognitionem ex parte intellectus, nec electionem ex parte volun . tatis penitus auferat.
Obj. Receptum est apud Patres axioma ue ea quM . ex metu fiunt, esse in voluntaria οῦ ergo, &C. Dist. ant. In voluntaria , fecundum quid, quia sunt contra inessicacem voluntatis electionem, conC. ant. Involuntaria simpliciter o absolutὸ, negoant. Scilicet efficaciter eliguntur ab homine, ut vi tetur malum, quo alioquin essicecetura sic merCa toc saeviente tempestate , eligit efficaciter proiecti O
Dem suarum mercium in mare , ut vitet nduisa ilium , suaequae Vitae consulat.
8. u. Quot sunt voluntarii species thoc est, quomodo Voluntariun i dividitur
69쪽
R. Dividitur in voluntatium Necessarium, x Ire voluntarium Contingens. Illud ,non potest non pro cede te voluntate, ut amor Dei in beatis , istud econtra, potest eb ea non procedere, ut amor Dei in
6. Satisne est ab libertatem, ut actus sit immunis a coamone extrinseca , ut sunt indeliberati motus concupiscentiae qui praeveniunt usum rationis P, R. Non est satis : scilicet Concilium Tridentitum contra Calvinis ins definiit,primos& indeliberatos concupiscentiae motus qui rationis usum Praeveniunt , non esse peccata .
Io. 2. ut actus sit liber ,satisne est ut sit immunis ab extrinseca coactione , ω ab omni necessitate naturali , aut requiturne praetere I ut sit immunis afecessitate absoluta etiam deliberata , & amata, ut est Dei amor in heatis λR. Non requiritur quidem ut si immunis necessitate infallibilitatis et quia amis qui fit ex gratia per se efficaci, aut congrua , non est immunis ab huiusmodi necessitate; nam gratia per se efficax, ic gratia congrua semper sunm effectum in falli- Iibiliter consequuntur. Sed requiritur ut sitim munis quavis absoluta necessitate , etiam delibe- 'irata, etiam amata, e 1 etiam quae non impidit refle Nionem A advertentiam rationis. Hincque conclu ditur Dei ai sorhm in Beatis, licet immunis lita coactione, licet non im ediat reflexionem, 2 ratio nis advertentiam, licet voluntas illum vere ac lincere velit, licet sit plane voluntarius, non esse taet
Ratio est , quia indifferentia activa , hoc est, po sitio actus ou potestate illum non ponendi, non solum pertinet ad ita tum libertatis in quo iam sumus,sed etiam ad 'illius essentiara : Scilicet 1ine uin
70쪽
mas I. a. q. Iq. art. a. qua Iuut determinata ad
unum , electio locum non habet . Nec mirum : ubi emnim non est electio, δε ubi voluntas non habet pleri nna dominium in suos amis, ibi locum non habet sitiete 2 proprie sumpta deliberatio : atqui Vo luntas non habet plenum dominium in actus neces sarios, quantumcumque voluntarii supponantur , nec circa eos electio locum habet , ergo . 2C. Obi. S. Augustinus variis in locis docet Deum eia se liberum respectu asitus amoris, quo se ipsum pro sequitur: at ille a Stus est omninb necessarius: nec enim Deus potest ab illo actu temperare , hoc est, non potest non se ipsum amare ἰ ergo, laci. Z, Dist. ant. Esse liberum libertate voluntatis , conc. ant. libertate arbitrii , nego ant. Illa, reperiis tur in aetu licet necessarior Ista vel b, in aetu tan. tum contingente , hoc est, qui potest esse, aut nori
esse, seu qui est indifferens indifferentia saltem activa: In appetibilibus inquit S. Thomas quasst.24.
de veritate , art. I. de fine ultimo non iudicamur iudicio discussionis vel examinationis ,sed natura liter approbamus , propter quod de eo non es eleetio ,sed voluntas . Habemus ergo respectu eius liberam voluntatem cum necessitate naturalis inclina
tinnis libertati non repugnare secundum Autu/num s. de Civitate Dei , noni autem bberum judicium proprii loquenda, eum non cadat sub electione .
D. Quaenam indifferentia requiritur ad il-bertatem , an contradictionis , an verb contrarie tatis R. Requiritur I. indifferentia contradi et Ionis squae quidem in eo posita est, qu bd voluntas ita OPπ-xetur , ut Pollit non operari ι unde ob id dici cur indifferentia Exercitii . Requiritur a.quaedam indifferentia contrarietatis qua&specimarinois vocantu oc est, requiritur ut ex