장음표시 사용
331쪽
haec: oderimi enim animalia huiusmodi,omnia olei odorem, dc eius substantia granua illorum implicat ec proprietate etiam eos occidit. Non sum expertuti sed existimarem si hirudinum aqua destillata corpus liniretur cimices ii ou accessuros: sui nili ratione imbuerem Sc olea odoribus, quae illa esstigiunt, atque id tutissimum ut
croco myrrha, threr belTo spica ari,ansuini cucumeris,sorsan sale,aceti faece, sambuci floribtis,aut cinet bitumin ruta,iacile est in huis inodi breui, accerto experiri, nec quic litam peccatum in tritiusmodi nisi ex ignauia. Inde minus mirum est Noti. quod serunt animalium quorundam pelles eiusmodi parere, alias prohibere. Eaceni quoque diligentia in uestibus praesertim lineis, ae interioribus uti bonum sore arbitror: led cis ratio bona uictus, oc exercitatio Gurgatio iuuant, praesertim in phthiriasi, deinde iii cimicibus etiam aliquid.
I de hoc qua itiam locutum alias me meminerim, nihilominus cum hic proprius sit locus, de eo disserere decreui: tum quia de nox is ibi minime locutus sim,ec tractatio haec etiam morbis illius curandis inseruiet. Diligenter quo g agendum in e quae dissicillima est, nam de cor ec iecur, ecuentriculum confirmantibus, tum membra alia reserti sum libri: De cerebro robur cerrerim addentibus nemo uerbum habet:& tame nulla difficilior res in tota medicina, nul firmatis difla magis neces Iaria, nulla frequentior ob tot sensus interiores, exteriores motus: Et scitu. quoniam primum serme senesci hoc senectute laeditur indicio sunt cani: ec qui iuregios, ac potetes uiros maxime aggreditur haec noxa . Praecipua ergo sitis iuua .sunt uinantia. quatuor,bona coetio,somnus,laetitia,aer liber,at in orientalis. His ad confirmanducaput additur irrigatio ex frigida aqua post lixit ablutione.Contraria uero his totidem,Scae aere re, o,ut de specu An sancti in Italia mortifero,&aer nocturnus, at cycrepusculorum. Pro lotione frigidae caput tenere madefactu, hoc enim multu debi, vilitat,corrumpit T cerebri temperie. Praeter haec quing sum alia quatuor cibi acres, male olentes, Nallia,caepae,cautes,inde Venus immodica, sed oc ebrietas praeseratim ex uino potenti.Tum uero cocustio capitis,uertigo, uulnera, ictus. Proprie aut obsunt capiti mora omnia,S uuat in doliis asseruats. Et vina facta ex vinaceis, oc aqua, quibus utuntur Bononienses uocantq media, ec alia misia, Sc sunt ex specieb. Iorae, quae illi putant capiti esse saluberrima, sed Sc fulua deteriora longe nigris, ut in quarto Sinopseos Oribasius refert tu lac praeter caetera. lnvenire asit quq nocent,&- μ' . quomodo noceant scire pronii est cairere difficile,qus iuuat adhibere facile, moducognoscere operandi dissicilius. In uniuersum tamen in hoc iit in aliis summu praesidium est cauere a noxijs. Nota etia sunt quae purgant per aliau,&quae auertutiam quis coacta: Sc errhina,& apophlegmatismata,& helleborus niger est praecipuu, inde a-garicum. Ea uero quae cofirmant ex cibis,odoribus, irrigationibus,sus inibus, o talutis, Scemplastri ac inunctionibus d. his qus manduntur, indiciu est in uertigino- iis, quotu pleris nuce myristica,uel: edoaria mansa cohibent a symptomate, spicallida desii lationes Prohinet.Ex cibis igitur cerebruitoris,& gallinae, oc maTapa-nus,uel amygdalae saccharo obliis plurimu confirmat cerebrii teste Auenetoar.dedamygdalae lac praeparatae etiam somnii conciliat. Uitella ovoru a moderato cibo, ocsicciore,prosunt prscipite in coena. Ex odoratis moschus,ambra, Tibethu,xiloaloes,gadophili chamam eloti,dis cinamomu nostra, quod uerum est antiquoru casisti a.dix frigidiorib.rosa uiolae,santhali,sed nux myristica, oc spica dicta astringui, cohibent mascendentia. Post laudant uerbena,betonica,materolua,rosmarinus,PSonia,sampsuchus.Quae avocat exterius illita cal torrefactu, spuma maris, helleborus, alumen condusi, oales. Excipititur aceto aut uino acri. Adde euphorbiu,crocus ita huiusmodi uehemeter odorata partim iuuasipartim nocet deducendo ad caput. . . . . 'Cardamomum cum non multum sit odoratum confert capiti. Galenus in febribus delegit rolaceum ab initio cum aceto ad repellendum,quidus ubi Paululum defluxio constiterit, admiscet sphondi iij, oc serpilli modicum, cui paulo pest castoreum Qq p addit,
332쪽
addit,quod maxime laudat. Ex his rursus quae purgat illud, sunt calocynthis, de se.
na,in copia ueratri ni gri, oc agarici lata,no uideo quis locutus sit his uioletis, aut malignis. vi ergo si atra bilis urget helleborus, ita si leuior pituit Magarim,si densa colocynthis praeparata diu cum castore Sc ginllibere,ac melle, in catapositi acta reda stautilissima erit. Myrrham autem tingulis addere oportet, cum dc per se plurimum educat,ae prosit. Et ex errhinis anagalis,aut si calidius placet aristolochia cum pip p. re. Ex his autem quae augeticerebri substantiani secundum Principe, est auis quae e. D me, uocatur Francolinus,ae auellanae cum saccharo, sed auis prster id etiam mentem acuit.Obstruetionibus autem eius conseri proprie melis phyllon, oetimum,narcis cerebri ota sus, sed priora duo seu edantur,seu odoretur, hoc autem odore proprie utile est ad-ptumo tibin uersus attonitum morbum ne adueniat cum apperiat obstrucstiones ex atra bile, oci Um. pituita: Anemon autem dc pro caput purgio, re pro apophlegmatismate adhibita,
eodem teste multum confert, non tam uiolentia, Ictam natura, cerebru expurgans.
Ex compositis autem cerebrum purgat Hiera Faneligoris. Confirmat autem Anacardina consectio si fiigidis cerebrum humoribus quod plerun* accidit, opprimatur,cauenda tamen est illius immodica caliditas siccitass etiam inapis: aduerte sommim qui si augetur, aut manet, Ss quietior redditur, bonum est,sin secus desiste. in melancia olicis autem temperatum medicamentum est consectio ex hyacyntho. Et hae omnes ab illo descriptae sunt, sed nulla melior in melancholicis morbis, aut Aistia. facilior adseruandum purgandums consectione ex lapide caeruleo. Purgatur iis horiae cerebrum per lachrymas, ut idem testatur, unde pueris fletus non admodum
bouae. grauis, oc ad cerebrum, ae ad mentem,ac mores consert.
De bliqui ustodia in lecti . cap. XLIX. Uplex est custodiat intentio, altera quae non conuenit multitudini Scinmutatio, altera quae generalis est, & est evacuatio, multitudini quide per
se conueniens, per consequetia autem etiam atqs. Mutationis autem tot
si int genera, quot etiam desecivum,& uitiorum modi. Meminit aut pro 3M β' φ ilium Galenus in Arte Medica, consequentitim fluae debentur materiae pu-M- '' alexi pharmacorum, quae uenenis ebibitis, aut alexit cri oru, quae morsibus, rui ' O uenenatorum animalium aduersia utur. Et his qucae attenuant cras Ia, seu dissecant lenta,aut edulcant acria uel calefaciunt frigida,aut refrigerant calida: at
diu rum' erum e omnia per se sunt manifesta, praesertim quod declaratum supra sitiquia attenuatio duplex sit crassiorum,ac lentorum, ut incidere etia dici mereatur attenuare. V
rum quod oportuit docere,fuit illud de aqueo humore, quomodo praeparadus sinhic autem in senibus, ae quibusdam laboratibus difficultate spirandi abundat, tum
prope omnibus, in insanabilibus morbis, aut omnino nimis concretus, di coactus scio coctionem utilem esse,sed non ut generetur,non ut genitus iam possit conc qui Et in destillationibus quidem concrescit, aloe concoquitur, non tamen omniis bus: qui enim dissiciles patiuntur destillationes, per circuitus recurrentes, mat riam tenuem expuuhais sic aperiodo liberantur, nam materiam lentam, crassam,
uitre mucilagini,seu mucco similem incidit, Sc attenuat, ueluti diatrion pipereon: sed aqueam illam materiam non est quod concoquat. Qui litigant,& no intelligunobstinate tueri pergent coctionem deberi, nec pudet quod experimetum secus do-Aq in bu. ceat,nec piget quod aegri suae fidei crimissi pereant.Ergo talis humor, non nisi conismor quomo- gelatus gore, inde diuisus concoquitiir: atm ita duabus indiget mutationibus, do cocos , quod efficit oximet scilliticum cum syrupo uiolaceo. Cedituis humor incoctus rari ducentibus aquam,nec indiget alia mutation ut necue lapis, uel arena cum sit prae ter naturam. Alter uero modus generalis tollendi detrimenta malorum humorum est evacuatio,qua quincuplicem esse docuit Galenus loco praeallegato. Euacuantatur autem satis calidis medicamentis, ex quibus fiunt purgationes, ec clysteribus, haec sequela quadam totum purgan non tamen a toto,sed revellunt: quin & exporimento cognitum est plurimum posse in coxendicis morbo diuturno, praecipue quae
333쪽
Quae sanguinein duciant,ut cum centauri minore. Si corpus plenum sit,caput conturbano semperialiten iecur debilitant. Vomitus et lain per se capis .iocent Scocii ista pectori: purgant tamento tui orpia sed uiolenter. Antiquis ui usu cum M- ,o helleboro,unae helleborismus sudores quos euacuant omne genus liui noris, sed non omnes humores quoniam nocras s. Et hae communes euac tiationes paratim exempli causa adductae ob urinam, partim humorum non Haguinis obuenae sectionein: S ob id ipsam,ec cucurbitulas,& hirudines pi aetermisit: ec quae non per se aut leuiter,uellit frictionem, exercitationem,balneum quod uicit idor oe in aerdiam non commemorat.Custodia autem proprie indigent conualescentes. Longe con 'elce
enim deterior est recidiua sua radice, dicebat Hippocrates in Aphorismis, senes
Quom in 'rum custodia est, ut minime siccentur,aut refrigereturis Quidem per haec ut eat. duo homo consenescit, oc per eadem ad opera inutilis redditur: siccatur autem ac restigeratur uel siccato humido, calido, uel non reparato aut corrupto. Siccant er- Questus Eo uigiliae, uehementes motus, inaedia, cibi praui, dini, excrement Usi, uenus, curae, sicciunt. necnon evacuationes a medicamentis, sontes quos uocant cauteria, retrigerat superflua quies. Ned idem est siccare corpus cibo,& uesci cibis substatia liccis, uelut saccharo,ec melle,quibus nihil melius est senibus.
Incti in ergastulis paucissimo uti debent cibo,& somno indulgere, Anse vinctorii reta copitare, memores dicti Socratis: os me(inquit morte data altis, uosui, M.
natura,tum reliqua de quibus in Theono sto,& sanctorum uita:Serui ueseruorum, e rodc famuli pluri cibo uti debent ob labores,nec his licet tamdiu dormire ob id a media resecstione magni labores, a ieiunis mediocres sunt fere , a reple tione nulli,5 maxime itinerum pedestrium, aut equorum,qui subsultim,di incommode gradiuntur, cibi solidiores, potus paucus,et nutrimetum si multum sit, pauci multi si paucu. Iuuat in festis(nam S Afri deterrima colluuies hominum hos dat
captiuis,etia Christianis somno indulgere,paucis uesti cibi ec bene nutrientibus. Quibus etiam conuenit purgatio aut uenae sectio, si ualde malam uitam perferant, frequentius quam magna. Addicti uero negociis ciuilibus, hi etiam honem uiri habentur atm potentes, ut non omnes seruili conditioni sint adnumerandi. Calenus autem de his omnibus in sexto deTuenda sanitate sermonem habet, ideo longii messet singula recenser superfluum etia transferre.Propterea una regula communis huiusmodi sit omnibus ut cibum,ae potum tanto magis minuantiquo peditur,ct horas motus etiam uitent in assumendo ipsum. Et cibi sint molles, in pu tredini minime obnoxii:&propter hoc pleris eorum uuae passae conueniunt,ia charum, tamet:sed huiusmodi sunt inimica carnibus, A magis etiam uino : ci cara mela. nium estis,cum uigiladum est aut laborandu , efficit scirrhum in iecore. Cum uero malunquincti alia sint ex rebus non nobis propnjs praeter cibum:cibus ita accommodandus est,ut quieti somno,laetitiae at* euacuato corpori tribuatur, cum calidis pedibus:male uero phdes incalescere possunWquibus hi missuerim.
334쪽
HIERONYMI CARMDANI MEDIOLANENSIS .
. E a A e et a totius increscentis aetatis historia, resimum est ut de his ciui integra sanitate ab initio fruuntur, uiti tam nunc solum aetatis causa uitae partem attingamus. Illud primo nobis proponentes, quod homini necta riumst senescere: sed quid sit ipsum sine uitio senesceret primum definiamus: costat enim quod calore imminu- to spiritibus, sanguined reddito impuriore, tum etiam temperatura totius ad frigidius ac siccius tendente, ne cessem tandem actiones, uires, membrorum uitiari. l-- Sed cum sensim, ci quasi aeciualiter uiti antur,tunc me scere homo citra omne uitium dicitur. Nam neque ullam noxam sentit, re sensimac aequaliter imminutis eodem tempore uiribus non satis manifeste deprehendit an ullum sit critracti im uitium in suis operationibu,. Senessensu iuuenem adhuc; ec merito se esse putant,quoniam comparatione ipsa sola nisi admodum desectant uires membrorum, uitia earum depraehenduntur. Totus igitur scopus uidetur in senibus circa haec duo uersari, ut scilicet sensim,ec tarde,quantu fieri potest,tumelia aequaliter uires membrorum declinentiae minuantur. Porro haec etiam tribus his
med is, de quibus dierit est supra, assequi licebit,ut humor ille serius, quam pol
contrahat faecem, aut consumatur, ut optimum deperditi loco, atque purissimum restauretur, ut minime aegrotet homo: hinc illa dubitatio supra proposita, an humi dum hoc a tace ulla industria possit repurgari, quam Deo crate aggrediemur. Nuillud demonstrandum quonam pacto membra omnia aequaliter renescant. Id com, modest et si illis membris,quae facilius uitiantur,auxilia ita accommodauerimus,utet, is ista ipsi iuuentur,reliqua minime laedantur. Facilius ac promptius laeduntur membra Mile/--a tribus modis c de his enim solum loquor, qui integra sanitate fruuntur, occustodia iam r. optima utiatur uel quia membrum est imbecillius natura, uel quia sponte tagidius, ac siccius, uel quia nimis aut parum exercemur. Primo modo exanguia membra facile senescunt,ut uesica. Secundo quaecun p talia sulit ut iuncturae, articuli j. Te tio quaecundi nimis exercentur,ut cerebrum: ltiscund parum,necesse est exercere ob maeotis lalutei uelut membrum generationi aptum in masculis. Nam si moderate id exerceamus,non facile senescit, sed corpus nimis absumitur: ut ergo coraporis uires maneant,abstinemus a Venere, alch ea causa celeriter uirtus illa langu mi Igitiar cerebrum ae uentriculus duplici,imo triplici causa celerius semesit, tum uesita omnibus aliis membris,nam ec exanguia sunt omnia haec ualde, ocin contianua functione,aut saltem assidua,ta frigida omni duo etiam ex illis sicca, uetricu Ius,at in uesica sed uentriculus atS uesica, imo tantum sunctionis genere uexatur, at cerebrum non uno prorsus, sed multiplici nam oc sensibus exhauritur, di im o
colo,oc auri alijscs sensibus spiritus subministrat, ec sponte dum recordatur, oc colitanimaginatur: dum. tot motibus satisfacit, nam neruis spiritus suppeditat, a igitur ae dotibus, re uigilijs :itam omnium membrorsi celerrime cerebrum sene s. post uesica, inde uentriculus. I num igitur cani uentum caluities aduenit: se cundum
335쪽
eundum est memoriae debilitasumium uigilis immodicae,qus senescentes vexare ope seneste
solentiquamam rugariquintum destillationes tum ad uentrem, tum ad pectus, tum tibus continis ad nasum, unde Poeta: tere soleant.
Taingrauis es, nobis sicco uenit abera m .
De sene loquitur uxore, ac moribus improbis aetatis illius, cum diuortiuadmi termin sextum est dentium nigredo erosio, debilitas,in constantia, dolor,casus, gingiuarum diminutio: septimum oris foetor:octauum tusses, ec in uentriculo cruditates: nonum est lapis tum renum, tum uesicae, lecimum urinae copia maxima: unde- ocimum renum debilitas:duodecimum impotentia ad Venerem: tertiuindecimum tremor membrorum:'uartudecimum est alui durities: quintum decimia hebetudo uisu lachryma, in uersio palpebrarum: sextum decimum surditas,tinnitust.
scopum institi inesse ad producendam vitam , iuuentavi adsol
I quis recte considet et senis conditio persimilis est oppido rebelli, quod senis consi.
cum pauca annona a Rege potentissimo undequam in obsidetur, Nex- tio. pili nati itaPrimum quod ne I induciae, nec salutis spes ulla impetrari po test Seci indum quod certum imminet exitium, nec diu ob inopiam proferri potest. Tertiit quod conditio obsessiorum in dies deterior redditur, melior nunquam .Quartum quod duplex imminet ii trius p periculi nec seditiosus intus Pe cat arcem,ec ne externus hostis ut irruat. Quintu quod uterv inter Syllam ec Ch rybdim nauigat,nam si defensores intus non excipiamus, externus hostis uacuam arcem dc uiribus inanem occupabit sin auxilia quaerantur cibis repotibus,in oppido autem externo milite proditionis, aeseditionis periculum imminet. Sextum accidit quod undio utriscue timedum est, nam debiliorem partem semper hostis o cupat. tribus igitur cerebrum debilitatur, pereunt hi attonito morbo,inquit Ga-ram radelenus,aut resolutione Quibus cor sit imbecillius hos sebres perimunt. Qitibus i bilia vibis cur his ascites mors est bipe sitis sit natura,ci state confeci in moriuntur ex late- moibis subi rati morbo. Si intestina sint debilia hos fluxus uctris,aut diarrhoea perimit. Si uesica cidfinxprosluuium, re ardor urinae necat. ctriculus raro causa est mortis propter quatuor veratricula causas, quod facilius illi succutiatur, quod senes non sint edaces, quod celerrime rard causa est noxam suam sentiat, ec quod illi omnia ferme membra calore proprid suppetias mortis.serant,si tamen contingat causas praebere mortis,leuitatem assertinte: tinorum. Renes quoci nisi angusti nimium sint, tunc enim suppres Iu urina mortis causam prae-hent,aut nimis calidi generando calculum,alias ob pinguedinem et multi hidinem sanguinis oc magnitudinem, raro mortis causam prael, it. Multo rarius pulmo nisi in ultima sene 'actim exaruerit. Sed nec lien, no septsi transversim,oculi, attresue. Sed si coneris aliquod membrum firmare, illud protinus occupata tyrannide reij-cit in aliud excrementa,at d occidit. Non igitur praeter cor, oc cerebrum adeo tuto membra robustiora reddere curs fuerit: sed moderate a cibo abstinendo non robori sed uitae solum producendae intenti erilitas. Quo fit ut nec copia cibi, nec alimenta maxime nutrientia, non uinum potens, non exercitatio,non denis aliquod os cium utile sit senibus.Haec enim iuuenum opera. Ultimum illud solum eorum, qui uel necessitate cogutur,uel ambitione,aut avaritia inexplebili detinetur. Sed qualis deambulatio corpori,talis amoena lectito animo, somnus autem ut i ii prolixus
utiles erunt. Generaliter autem prius cerebrum in sobrijs, quod frigidus sit, ae plus sustineat laborum debilitatur.Inditio est uisus, de auditus hebetudo,& canities, sed in his,qui uentri inseruiunt iecurriui uesica in his,qui iusto plus exercentur. Cauendum est igitur longe diligentius,ne ullum membrum laedamus, non tamen cura adhibenda est, ut confirmemus ipsa.Rr navige
336쪽
a uita est omnium, quae homini aduenire possimi fundamentum, qui
uitae diuturnitatem procurat, aut adipisci decet, maximum mortalibus beneficium praestat, tametsi neque uiuere bonum esset, certe summum non est. Mors autem esi separatio animae a corpore ob extinctionem caloris innati,neque huc pertinet ob uerbum separatio, quaestio illa de animae esse tia,sed solum per separationem intelligimus, quod desinat operari, corpus perim cere: communi enim omnino sensu,& animalibus caeteris,& plantis mortis diuinia Moriarausae. tio congruere debet. Porro mortis causae simpliciterquatuor, corruptio caloris oblitimidi innati consumptionem, aut corruptionem,uel propter causam internam estra humidi uitium aut externam . Causae ergo compotitae erunt, sex trina quatuor:
quaternae una,ut simi omnes cum simplicibus quindecim. Est autem calor innatus, ut instrumentum in spiritibus,ut scindamentum in membris. Intelligo modos compositos non ut duae sint causae simul: hoc enim est sortuitum,et rarum,ut de herin phrodito cecinit Ausonius, sed cum seni acuta febris superuenit,quae nec iuuenem potui siet occidere, neque senex ille aetate obiturus erat: hoc enim in medicina con causarii in mento accidisse affirmant, A est frequens. Est autem modus ex humidi consumptione, aut corruptione, uelut in lampade uterque notus. Humidi autem sedes principaliter in corde, ae primo in Principalibus morbis, omnino in toto corpor sed a corde conseruatur iam genitum, quod indies gignitiar, perficitiis, ec reparatur illius uirtute. omodo uero citra laeturam humidi calor extingi possit aperte videmus in ea de lampade cum flama suffocatur, aut frigore, uel motu uiolento extinguitur. Nec necessariunuc est ad utiliora properantib.causam per se
horum inquirere sed statum scire quae id possunt,& qus sint causis causarum: ut quc
calorem motu uiolento extinouuntur ut laetitia. Propterea ut claritatem dictis a damus, exemplo primum a pulmone sumpto,ille non solum citius praeter naturam
corde senescere,& liccari potes sed etiam natura: quod sensit Aristoteles cum dixit: Naturalem mortem aduenire prius siccato pulmone, ut cordi munus sollis exhibe re non queat: quod contingit, quoniam cor est substantia densius, calidius ae spiritu multo repletum, frequentiore motu quam pulmo agit,ideo tardius siccatur il lo:at in cauiis fortuitis quoniam contingere potest, ut nutrimentum illius sit mi nus bene elaboratum, aer qui occurrit frigidior: uel ulcere laboret, at destillationi bus opprimatur, ut pleri si maxime senibus. At dices si materia tota fluit, ac refluit etiam in corde, litomodo oc Galenus, Sc experimentum docent, corpus tamen fit perpetuo siccius et bona fortuna agitur,quoniam experimentum, quo indigemus, perspicuum est, unde hic de causa non est necessarium agere. Tum uero re huic ali bi satisfactum est. erum dc id potius considerandum,quod etiamsi non siccaretur per sd,tamen quod mutatur post constantiae tempus, deterius indies eis icitur: quare tamen interim augeatur uitibus,ta mole corporali alias attigimus, at nuc exacte docere propositum. Per adimentum sieri ibi docueramus accessionem corpori ita dies tam uitium, quam molis, uerum in consistenti aetate aequalem dissolutioni: in adolescentia,et pueritia maiorem ea,in senio autem dissolutionem,contra accessio ne maiorem, tam in uiribus, quam mole, atque id perspicuum esu Attende modo quod dicturus sum causae incrementi tam in mole, si iam robore( nam eadem est ratio utriusque in uno,ac altero,licet ut Hippocrates dixit non semper simul augeam tur,ac minuantur j sunt humidi puri abundantia, caloris magnitudo, moles prior, malo nam iuxta proportionem eandem si augeantur, palam est quod plerumque continet aut saltem supponitur 3 maius futurum in corpore mole maiore, ac uiriabus, quam in minore:&minorem pariter in utroque resolutionem. In pueris is tur,atque magis in infantibus maior certe est resolutio quam in adultis, ac longe ra
tiam magis quam in senibus. Quod non talum Hippocrates prima Aphorismo
337쪽
morum testatur Sc ratio aperte ostedit, sed Galenus v t. Methodi luculenter docet, re robur, corporisb moles minor, oc calor itidem non dicam minor qui sit maximus sed hebetior. 1 ribus igitur ex cautis minus cresciit infantes pueris, oc pueri adolescentibus,dc quo etiam duo considerare oportet, cum praeter rationem plus iusto crescantiniante ae qua magis aetate, uelut ego dc nepos meus t ocius a X O.
anno ad xvi . adeo crevimus, ut gigantes euasuros nos existimarentCcumcli actica
parum,in posteriim nihil incremet ccepissemus infra mediocritatem, S robur ocmagnitudo substitit. Sed quoniam haec ad contemplatione magis pectinen liquam ad opus, nunc de his scribere supersedebo, no tamen uadimotuum prorsus inchoatum deseram. Ergo nihil praetermittedum ne omnia in dubium reuocem: si omnia
perstete attigero delassabo sine fructu te flore et Capita ergo singula recipere opo tet:ea solum tractanda,quae ad finem consequendum attinet, atque ea breuiter: dereliquis id solum ostendere,quod ad praesens negociuin non attinent. -- , . . Primum igitur illud uidendum quomodo humidum innatum cor limpatur,certe per malam restaurationem,quam tamen Galenus proximis innata conium satio 'Metnem humidi,ec excrementorum abundantiam duas cauus mortis et se pro suppo.nintametsi enim euacuentur ita excremeta ut ullum paritura sitit morbum oc nondum sit sinis uitae naturalis corrupto humido innato mors accelerabitur. Qii odii dieat ob id quod humidum sit impurius celerius absumi no negabo, sed id in paruis detrimentis,aelongo positempore. At hic lapsus non tantam moram patitur. Et sicut omnia quae natura mortali constant corrupto humido suo intereuiu plant metalla, lapides ex dissidio elemeritorum naturali, quod Philosophi animaduerterunt,quanto magis homines:inquorum humido nec te est calorem, S in gnum naturalem,& cum uehementimotu pabulari. Unde quibus ille calor deest. ni adeo diu manent, ut perpetua a quibusdam existimentur, uelut aurum, S ad inas: quae si pollent este perpetua, cuna alia eiusdem speciei indies generentur, iam omnia eslent adamante',5 aurum: hoc igitur praeter rationem, oc euidentem, plane ostendunt omnia milia corrumpi. At (ut diximus) cum in homine his calor manifeste causa sit breuioris uitae ob motum acrem, unde plantae quod exiguum retineant motum in suo calore,cum uoluntario, Sc uitali careant, sed solum trahat, at 3 i
expellant,comparatione animalium longam sortiuntur generaliter uitam: liacra
tione metalla plus omnibus durant, inde lapides, post platitae, deinde animalia: maiore enim motu aguntur. Motum nunc dico quo calor quidam humidum depascitatur,non locali ut nuper adnumerauimus: longa enim emblemata lucriaeter propositum anne siere non est utile intelligis ergo aliam esse humidi corruptionem, consumptione 5 excrementorum copia, dc in hominibus omissa militonis neces: sitate a stionem caloris in humidum considerandam. Reliqua de uiolentis morbis, aut calibus externis sub uno capite depraehendemur, ne curandi rationem hoc in negocio immisceamus,aut prorbis necessariorum proposito nostro aliquid relinquamurum, duntaxat duabus quaestionibus adiectis. Si igetur caloris motus perbr uem efficit uitammam praestiterit calorem in iuuenta auxisse studiose,siquidem co-diicet ad salutem uitae longitudini oberit. Uerum Galenus hac in causa huic nego- plurimum studet. Et cum mors adueniat,uel desectu humidi, uel illius corrupistione aut excrementorum abundantia, quibus omnibus caloris robur obstat, di hium non estoportere calorem naturalem seruari, augere non conducit, quod cel rius absumet humidum,oc maiore motu accelerabit mortem. Desius ergo ec tenuis Silar vocalor ac purus potius paruus, quam magnus,& quasi fixus, conducit ad uitae lon- et gitantis Agitudinem,non augendus,nam praeter naturam erit, & motum ciet alienum. Ue- seMe dia seruandum iam inuenta exercitatione, non leui indigenae hoc putant conducere,aut etiam necessarium esse ad illius magnitudinem, uit. aein diuturnitatent, dixem.
sed falluntur.Quin quod experimento res costat, id uero simile dieiis Et ut dicam Milo,ut uidebimus sumenda ratio erit. Altera quaestio est an statim inchoanda sit uiuendi ratio,&quo septennio s modo diuidenda est nostra uita eo annorum n mihi sane non ardua uidetur quaestio, cum iuueni conueniat exercit timetier a caiotis
338쪽
Oloris densatio, ac concoctio proba, atque abstinentia a nomis, primum ua latui
pro aetatis ratione reliqua manent, sed ita ut mediis diuersis pro uirium mamitudine, ac reliquorum comparatione quaerantur. Ergo quanto citi si tanto maius, sed di quandocunque melius est aliquid habere quam nihil . At quoniam in incertum tiagari causam saepe praebet, ut a scopo aberremus, uel omittendo quae haberi pocsunt, aut quaerendo quae non possunt, aut occasionem praebendo calumniae si non succedans dicamus de ipsius Icopi terminis. Seripsere Lucianus de Macrob is, M. Phlegon Trallianus Auriant Imperatoris libertus hie meminit. Faustum Caesarissetuue Sabinis, a Praetorio Pallantino se uidisse annos natum ex xxv i. atque Adriano Caesari Asibitum Cum Lutius Tettius e Bononia e x xx v. uixisset. Cum Plinius reserat,de Tito Faltonio Bononiensi,quod e L .annis censuum Caesaris o seruatione uixerit,ec erat illius aetati Phlegonte proximior. Sed certis historiis constat de Gorgia Leontino ae Democrito Philosopho, quorum unus et v ii. altere vi i i. annis uixit, tam satis firmis uiribus. Senecam qui putant c x iiii. ar
nis uixisse aberrant, nam* ei qui controuersarum scripsit libros fuere filii duo, Noe
natus, Mela, ad quos lilaros illos scripsit: tot sunt huius rei argumenta, tot testes ut demirer potuisse quenqua diibitare non credere. Unus Philosephus trimo ac ulterio manu,plena exoletis domo, in apparatu regio abss filijs ut ex testamento dignoscitur. Neronis magister foenerator maximus pomis in agro, aqua, me eis dii Apuli diu uictitasse,aspirasse ad Imperisi tum senem , dc metum incussiste Ne roni,tamdiu colluctatum incisis uenis cum morte. Prpterea constat illi suisse fratres Gallionem,oc Melam Lucani patrem: ita constat hoc fratres,filios fiuisse Annei S necat,oui controuersias scripsi re Grammaticus,ec orator tantum fui hoc pater Se
necae Philotaphi uitae in inatae flagiti js, adeo ut Romani sperarent posse est
in Imperatorem Cui bono imperator, qui iam e m an iis attigine, si obiit c x i ii i cum eater inculpate fuisse legatur.Quareex hoc numero ea aetate indignu hune
pseudophilolaphum, locot illius inseramus Xenophilun musico, qui uixit an
nis e vii. sine ullo tritae incommodo: potior Gorgia re Democrito artis ut reor beneficio, cum laeta uita multum apta sit producendis spariis. Refert Guido Benatus Astrologus anno saluias M. e. xxiii. uidisse hominem nominet ichartam, quic et et L xi. annis uixit hoc longaritior anno M. et e. xcvi. Suntoc ij multiam
rum e x x x. testimonio quorundam re nostrae aetati proximi, de quibus agereno idecreui: minus constanti aut horitate fidem iacientium, re etiam quoniam inco, Nota. perta illorum uita nihil plus habemus,quam si etia non uixissiuit. Paulini si cete res commemorant in India Orientali ueteri (sic enim nominabo quae aureae cne
soneso proxima est, Scillam amplectitur uidisse Brachmanum Philolaphum, emauis lacerdotem,qui conuersus ad Christum anno aetatis suae e xx x v i. cum c
lebraret festum, quo fonte salutis leuatus erat die duxisse choream morepompam agentium,ut non talum uiueret, sed ei muneri etiam misceret: reuocat hocinemidum multa ad propositum necessaria in memoriam, si prius attigero sententia G eoin Naniij qui putat hoc esse rarum,ob id & tamen uerum, suod in natali ins a citat, cum Chronocratores Persae,ae alioquin ualidi cuipiam stellae inerranti beneficae admodum, Sc salutari adhaeserint. Alcb haec ut scire an uera sint, pulchrum . . ita pro posito nostro inutiliarimo quasi e directo, cum illa pugnare uidentur. Comstat enim Herodicum apud Platonem ad longam etiam ualetudinarium beneficio parci uictus peruenisse senectam, & Rogatianum senatorem podagra consimipta conualuissae Redeamus ad propositum. Duo attigimiis necessaria ad longitudi uitae ratione consequendam, scire scopum id est, quatum homini uiuere licet et id, bifariam regeneraliter, ec ut cui singillatim concessum est,ec modum, causa mortis,ac uitae: neutrumj diffinire licii intum ob multitudinem partium, tum di ficultatem principiorum utrius , tum ob uarietatem opinionum erroremo uel rum,ac praecioue Galeni non satis ab illo commode,ae mmcienter qualiscunque se explicatum. Ergo primum ut illius sententiam absoluam,quae in secundo de Tum
Cp da sinitate a puti(Postquam perbreve est com illius consuetudinem ut iacena
339쪽
a ciant. Nam quoniam uehementior motus mercitatio est, necesse quidem haeetria est ab ea in corpore perficere ex illa: membroru duritiem ex mutuo ipsorum a tritu, genuini caloris augmentum, &sipiritus citatiorem motum. Sequi uero haec reliqua omnia priuatim commoda,quae corpus exerciti js accepta refert: Utique ex membrorum duriti tum ut minus ex labore afficiatur, tum ad a stiones robur. Ex re autem deducendorum in corpus ualidum attra statum, de immutatione magis expeditam tum nutritionem magis felicem, tum ut singulae partes sint (ut ita dicam perfusae. Cuius fusionis beneficio dc talida mollescere,*humida tenuare, ecexiguos corporis meatus laxiores fieri accidit. At ex spiritus ualentiore impetu, ae A terunt l,- purgari omnes hos meatus necessse est,'excrementa expelli. J Hic omitto quod tor prauxia membra uelit duriora simul,& molliora steti, nam cauestus est,talem uirum etiam- res, sed parati aberraret absque euidenti seu siti, insit stari uidetur) ipsius duritiei id est, membri releu. nutatis o uisci,& praetermittere maiorem utilitatem, atque ad propositum spe. Galem nota-ctantem,Sc est longe tardior eius h vii di resolutio,atque ob id tardior mors, seu to- tantius occommunis, em membro propria,quam vocamus oderationem: aliam insi penquam ab initio minime retulit, affert causam diuturnitatis ac breuitatis uitae, Nest perfusio ipses Et praecipueaequalis membrorum,ab humido innato. Ut in uni- indi sunt veruini causae ldgitudinis uitae quincri sint: humidum quod tarde resoluatur, quod ea se tonsi. non corrumatur perfusio aequalis, ec colliquatio, humidi in membris, excremen tudinis uitae. torum defectus,ae securitas ab externa iniuria. Uerum non est ut solicitemur in di . tando de causis, oc utilitate illatum, cum conces erimus quod utilitatem aliqua praestent,nec noceant(constat enim quod bona sunt an tres gratia exempli utilitate an quatuor, uel quinque postquam desineconuenit: exempli causa diximus, quod calor expellit excrementa concoquit, alimentum ad similitudinem in nati, si densus purum reddit humidum: an modo colliquet illud humidum, oc perfundat eo membra talida, postquam omnia haec ad utilitatem pertinent, quaerere non est necessarium,ut nequea' extendat ipsa membra,ci corpus adaugeat. Reducamus rem ad propositum: Exercitatio incrementi tempore densat humidum, oc purius Nota exerciri reddit, unde tardior fit illius resolutio, quod si etia membra denset ut ait Galenus, utilitates. hoc conducit ad uitam producendam. Illa eadem calorem adauget, & motum est uelociorem: quorum primo melius concoquitur,alimentum fit purius, re similius innato,ae hoc ipso producetur uita, de a corruptione tutius humidum erit, Nuniuersum corpus, melius resistet causis externis, atque contrariis, ob motum uero uiperadditum, eccatoris magnitudinem, excrementa propellet, ec ita securior reddetur a secunda mortis caula, seu ut uerius dixi tertia, sed eum calor tenuiores Mylarum etiam reddatur, penetrabit in humidum, illud repugnabit,xsincerum redde eclicet post aliquot annos ab exercitatione cestet ( scimus quantum in natura nostraesti rura consuetudo possito non cessabit etiam in decrepita aetate calor id munii praestare: de ad mortem uere naturalem deueniet, quae fit proprie ex humidi innati resolutione, non autem corruptione, ut tandem concludamus uitam militarem in ii p uenta, si minoribus incommodis agatur, plurimum conferre ad illam producen-- e dam. Cum elephanto Aristoteles e e. aut ut inquit, alii e c e . annos uitae con-s C donet. In libro etiam de longitudine tutae. Et in libro de Gneratione animalium, Hephanto, o homini longissi nam uitam tribitit, quamuis hoc secundo loco maiorem elephanto concedat. Et in nono de Historia tantum e xx. aut ad summum mi e y et retraxerit ad e c. cumj foeminas L v. florere dixerit,innuit potius haerendum *esie primae opinioni e e. quam secundae ex x. ut satis si contraxisse ex e e o. ad V p qc e c. non qαod c cc. uiuere non possint, sed id sit monstrosum, ae si homo ad ex 'pertinuat: pertingit sane, sea id monstrosum quasi est,maxi cum fiant mnium proinIs adeo immemores, ut sint etiam ferme elingues : suntenim oblaes
.iare mosi, oc tristes, non tam uitio uitae longitudinis, quam generis. Quid quod reserant etiam nunc in Aden orientali India, et o insignes uiri, longem diuersi,tum fama celebris confirmat illorum fidem,oc testantur ad illum Reges plurimos, inter .
quoidi totum ditatum ae Philippum eius filium, atque alios his authoritate,
340쪽
N potentia minores misisse cum muneribus miraculi causa salutatum. Assiiunt
quod c e c. annos habentemuiuere, ita utensem mordicus ex summa aciei teria
eleuet. Non negarim aliquid additum ob loci longinquitatem.
Tamen constans adeo de hoc rumor increbuit,ae nemine in tot annis contradi cent ut turpius uideatur nolle decipi,quam sic decipi. Sed uideamus causas uete similitudinis tanti miraculi:hron enim non solum desinemus admirari, sed condi
A . scimus arsumenta,& fidei, euentus. Est Adem seu Aden emporium stelicis Arabie prope littus Arabici sinus,imo potius rubri maris, quod pro faucibus est Atabiei Sinus a Fortunatis distans partibus ti v v v i. aut circa ab Aequinocti j circulo uersus nos,partibus circiter x iiii. regio qua nulla melior Orientalis Indica pars prouinciae nunci atae Delici perflata tota, ut in maris pene littore. Uigent ibi homines Uel sponte uiuentes supra centum anno v ad e L. ndnunquam, quod ex duabus Philosophi sententris colligitur. Hic uir praeterea Brachmanus professione a stinens a carnibus, atque uino. Porro docuimus nullum animal quod carneuesse tur longaeuum esse, maxima enim uita carniuororum terrestrium est triginta anno riim,si modo ulla tam longa es ut bessem hoc solo auferas: uiuunt ex instituto se
charo,cis tructibus qui optimi sunt, ac bibunt aquas bonas, ec concoetas,ut Nili ea uelut apud Persiarum Reges posthabenturiabstinent pleric3. Ueneris studio Me
Imbre vires. cator euut audio, imo monopolium obtinet ambrae, quam scimus quantum uitae conferat, adeo ut decrepitus propria manu scripserit Princeps, depellens omnerti Orditiam a corde, dc cerebro, eas confirmans: ille idem reddit rationem locuple. rem dum inquit: Caliditatem habet tenuem, cum p oleosa sit,ime tota oleum com, cretum,quod dignoscitur admoto candenti terro: quare repti l rut uerisimile est i humiduin illud innatum, Sc uitam in immensum producit: referunt medici, earum regionum incolae Indos eo medicamento familiariter ob e regias illius dotes inter dapes,oc fercula uti. Ergo etiam uerisimile est non solum hiatu odi (quanquali ipsum praetuleritrii sed in tanta penuria licere oleoso quopiam alio medicamento uti. quod easdem uires obtinealicuiusmodi viloaloes. Mi illum enim cum hoc comitenit liquescit totum, si bonum sit,quamuis lignum: suauiter olet, coiirmat caput, tenuis elisubstantiae pingue:Et quamuis insulas,sc moles in mari indico Ambaris esse glorietitur,ad fabulas ut reor usque: certum tamen est magis deeste rem, quam Usius ratione. Natat in aqua optima,cinerei coloris est, alij aliter distinguunt editos horum mentionem fecimus. Ergo ut ad institutum redeam, haec potest dici secunda causa longitudinis uitae in qua includitur pars primae, nam prima proculdubio est ex causis generalibus, de sunt aetas, Ut ante, de diluuii tempore,cum mundus ecset quasi ad escens. item regio, parentes,consuetudo,& ortus ipse. Propriarum iaNacta cora vitur,nam coramunes parum sunt in potestate nostra. Secunda suit ratio Alois rarius. Cornari j qtii uentriculo laborans, cum circa annum aetatis xxx . pro deplorato haberetur,sibi rationem uitae pondere praescripsit cibi duodecim unciarum indies ponis quatuordecim nec ab illa discedens magnam consecutus est scelicitatem, inus corpore, iii stis litibus, quibus ditatus est, suscepto filio, de ex eo odio nepotiabus, cum esset nobilis Uenetus, ac prudens,magnum attulit temperantis suae exemplum,Scemolumentum. Quin excussas e carpento etiam rursus praeter se m dicorum etiasit. Hoc ei et una sequuti sunt non pauci. Dominicus Saulus, Hies Paniga rota ac Leonicenus qui omnes morbis inexpugnabilibus laborantes
ad longam senectam peruenere,oc incolumi etiam corpore: Cornari us ad x et v tr. Saulus exces sit x et iiii. etiam multis curis agitatus, oppressus. Panigarola ad octuaginta quatuor Leonicentis interliterarum studia ad eae i. ut audio certe remtesimum attigit: laborauerat autem circa finem adolescentiae sine graui re hi tim. . ne. Saulus coxendicis doloribias,Pani garolauertigine. Alia fuit Marsi in Ficini me. myli 3 P di-i inuentio quam accepita Eoar Arabe,quem ferunt uixisse annis ex xx v.utilem iusiriothaberetur, nec defuit occasio perniciosa carceris etia iniusti, o inmanitas