장음표시 사용
71쪽
aliter interdiu fulgens ne u ullum munus aecepisse Et cum ista, quae habes, Uno aestimes, molestim 3 grati hominis, nulli debere te iudieas Unde tibi istum quem trahis spiritum unde istam, per quam actus vitae tuae disponis atque ordinas, lueem unde Sanguinem, omius cursu vitalis contine: calor unde ista palatum tuum saporibus exquisitis ultra satietatem lacessentia unde hae inritamenta iam lassae voluptatis unde ista quies, in qua putrescis a marces Nonna, si gratus es, die est Deus nobis haec otia fecit. Namque erit ille mos semper aeus, illius aram Saepe tener nos reis ab ovis am et amus.
Liae meas errare boves, ut cereis, et ipsum Ludere quae velim calamo permisit mresti.
Ille deus est non qui paveas boves, sed qui per totum Sorbem armenta dimisit, mu regibus ubique passim, gansibus pabutim praestat, qui Meua hiberia is aestiva
substituit, qui non alamo tantum eantare et agreste ataque inconditum carmen ad aliquam tamen observationem modulari doeuit, sed tot artes, tot eum varietates, tot sonos, alios spiritu nostro, alios externo eantus edituros commentus est. Neque enim nostra ista quae invenimus6 dixeris, non magis, quam quod crescimus, quam quod ad constitutum temporum sua corpori officia respondenti nunc pueriliun dentium lapsus, nunc ad surgentem iam aetatem et in robustiorem gradum transeuntem pubertas et ultimus ille dens surgenti iuventa terminum ponens. Insita sunt nobis omnium aetatum omniumque artium Semina magisterqu ex Oeeuit deus producit ingenia. VII. ,Natura, inqtiit, hacte mihi praestat. on in-Itellegis te, cum hoc dicis, mutare nomen deo quid enim
aliud est natura quam deus et divina ratio toti mundo parabiasque eius inserta ouotiens voles, ubi lilaei aliter hune a torem rerum nostra n conpellare, et Iovem illiu optimum ac maximiani rite diem ei tonanimn etsi torem qui nim, ut historici tradideriuit, ex eo quod post votum sumemmiae ius Romanorum timentium si ut, sed quod stant beneficio esus omnia, stator sin tuom
72쪽
que est. Hune eumdem et satum si dixeris, non mentieris. nam eum satum nihil aliud sit quam series inplexa estu sarum, ille Est prima omnium causa, ex qua cetera pendent uuaeeumque voles illi nomina proprie aptabis vim aliquam speetumque oelestium rerum continentia tot adpellationes eius possunt esse quo munstra. ' VIII. Hanc se Liberum patrem et Herculem ue ereo tum nostri putant Liberum patrem, quia omnium parens sit, quod primum inventa seminum vis est eonsultura pst voluptatem. Hereuleni, quia vis eius inviola sit, quandoque lassata suerit opertibus editis, in ignem re essura. Mereurium, ilia ratio Enos illum est numErusque et ordo et seientia. Quo eumque te nexeris, ibi illum istobis Oeeurrente rei tibi nillil ab illo vacati opus suum ipse inplet Ergo nihil agis, ingratissime mort lium, qui te negas deo debere, sed naturae quia nec natura sine deo est ne deus sine natura, sed idem esis 3 utrumque, nee distat officio. Si quod a Seneca acee pisses, Annaeo te debere disteres vel Lucio, non reditorem mutares, sed nomen, quoniam sive praenomen eius sive nomen diXisses siv cognomen, idem tamen ille esset sic nune natura voea sutum, fortunam, omnia eiusdem dei nomina sunt varie utentis sua potestate. Et
iustitia, prohitas, prudentia, sortitudo, frugalitas unius animi hona sunt quicquid horum tibi laeuit, animus placet. IX. Sed ne aliam disputationem ex obliquo habeam, plurima beneficia ae maxima in nos deus conseri sine spereeipiendi, quoniam nec ille collato eget ne nos ei quie- quam eonsere possumus ergo benefletum per se expetenda res est una spectatur in eo accipientis utilitas ad Thane aceedamus sepositis commodis nostris. Dicilis, inquit, diligentor eligentos quibus beneficia demus, quia ne agricolae quidem semina arenis e miliant quod si verum est, nostram utili istis in beneficiis dandis sequbmur, quemadmodum in arando serendoque nequemium serere per se res expetenda est. Praeterea quaerius euictus benenei vini quod non esse faciendum, si per se
73쪽
DE BENEFICIIS LIB. IV. - 11. 6bheneficium dare expetenda res esset alioqui enim quo- eumque loco et quocumque modo daretur, hene1steium 3 erat. Honestum propter nullam aliam ausam qualii propter ipsum sequimur tamen etiamsi nihil aliust sequendum est, quaerimus quid saeiamus et quando sit quemadmodum i per hae enim consuit. Itaque eum Irgo eui dem beneficium . id ago ut quandoque beneficium siti quia si turpi datur, nec honestum esse potest ne benelleium.
X. Depositum reddero per se res expetenda est, non tamen sem 'st reddam, ne quolibet loco ne quolibet leuistore aliquando nihil interes utrum infitier an palam reddam intuelbo utilitatem eius, cui redditurus sum et nociturii in depositum negabo. Idem in benenei sti aetam videbo quando dem, eui dem, quemadmodum, quare nihil enim sine ratione laetendum est non est autem henellicium nisi quod ratione datur, quoniam ratio omni honesti comes est. 9uam saepe hominum una Stionem Suam inconsultam obiuriantium hane exaudimus voeem: mallem perdidisse quam illi dedisse Turpis- sinaum genus damni est inconsulta donatio multoque gravius male dedisse benesteium quam non recepisse aliena enim culpa mi, quod non recepimus quo eui daremus non eleginius, nostra. In esuetione nihil minus quam hoc quod tu existimas spectabo, a quo reeepturus sim eligo
enim eum, qui gratus non qui redditurus siti saepe alitem et non redditur iis gratus Est et ingi aut qui reddidit. Ad aninnini tendit testimatio in ea. ideo loeupletem, Ssed indignum praeteribo pauperi viro bono dabo erit enim in funima inopia gratus et eum omnia illi deerunt, supererit animuS.M. Non lucrum ex benesteio capto, non voluptatem,
non gloriam uni placere eomenius in hoc dabo, ut quod oportet laetam quod oportet aurem non est sine ele-etione quae qualis sutura sit inieri ogas Eligam virum integrum, simplieem, memorem, gratum, alieni abstinentem, sui non avare tenaeem, benevolum hune ego eum elegero, ite et nihil illi fortuna tribuat, ex quo re-
74쪽
xserre gratiam possit, ex sententia res gesta erit. Silitas me et sordida conputatio liberalem facit, si nulli prosum, nisi ut invice mihi prosit, non dabo he nenetiun proseis emi in diversas longinquasque regiones, ablaturo semper non dabo sic adseclo, ut spes ei nulla sit onvalescendi non dabo ipso deneiens, non 3 enim habeo reeipiendi tempus. Atqui ut seias rem perso expetendam esse benesaeere, advenis modo in no- girum delatis portum e statim abituris succurrimus ignoto naufrago navem, qua revehatur, et damus et siniimus. digesidit ille vix satis noto salutis auetore et numquam amplius in eonspeetum nostrum reversurus debitores nobis deos delegat precaturque illi pro se gratiam rem stanti interim nos iuvat sterilis beneficii conseientia. 44uid eum in ipso vitae fine constitimus, cum testamen lium ordinamus, non beneficia nihil nobis pro sutura dividimus quantum temporis consumitur, quamdiu speret agitur, quantum et quibus domus quid enim in-s terest, quibus demus a nullo recepturi Atqui num luani diligentius damus, iunquam magis iudicia nostra torquemus, quam ubi remotis utilitatibus solum ante oculos honestum stelii, tamdiu melorum mali iudices, quamdiu illa depravat spes ac metus et inertissimum visetium voluptas ubi mors interclusit omnia et ad ser eam sententiam incorruptum iudicem misi ι, quaerimus dignissimos, quibus nostra tradamus ne quicquam cura sanctiore eonponimus quam quod ad nos non perti not. A mehercule tunc magna voluptas subit cogitantem: hune epo oeupletiorem saeiam et huius dignitati adiectis opibus aliquid splendoris adiundam. Si non damus mnestela nisi recepturi, intestatis moriendum sit 1 XII. Dieius, inquit, benesteium reditum insolubilo esse: creditum autem non est res per se expetenda Cum ereditum dicimus, imagine et trun&latione uti inur. sic enim et legem se unus iussi iniustique regulam esse et regula non est res per se expetenda ast hae verba demonstrandae rei musa deseendimus eum die oraclitum, intelle tu iamquam redit L vis scire adicio
75쪽
DE BENEFICUS LIB. IV. 1 13. Minsolubile, cum ereditum nullum non solvi aut possit aut debeat. Aleo et esteium utilitatis causa dandum non et
est, ut saepe, quemadmodum dixi, cum damno aut perieulo dandum sit. Si latronibus eircumventum defendo, ut tuto transire permittatur reum gratia laborantem et hominum potentium laetionem in m eonverto, quas illi detraxero sordes, sub aeeusatoribus isdem sortasse sumpturus, cum abire in partem alteram possim et securus spectare aliena certamina spondeo pro iudi 3 eat et suspensis anasei bonis libellum deleto reditor,bus eius me obligaturus ut possim servara proscriptum, ipse pro seriptionis perieulum adeo. Nemo Tusculanum aut Tiburtinum paraturus salubritatis eatis et aestivi secessus quot annuo empturus sit dispulati eum emerit, tuendum est. Eadem in benelleio alio est. nam eum inierro veris, quid reddat, respondebo bonam eonseientiam buid reddat beneficium die tu mihi, quid reddat iustilla, quid innodentia, quid avnitudo animi, quid pudicitia, qui temperantia, si quicquam praeter
ipsas, ipsas non petis. In quid mundus vices suas ab 5 solvit in qui sol diem extendit e contrahit omnia ista benestela sunt fiunt enim nobis profutura. uomodo
mundi officium est circumagere rerum ordinem, quomodo solis loca mutare ex quibus oriatur, in quae edat,
et hae salutaria nobis sacere sine praemio ita viri ossibeium est inter alia et benesteium dare. uare ergo dat ne non det, ne occasionem benefaciendi pectdin XIII. Vobis voluptas est inertis ossi, sueere corpu-iseulum et securitatem sopitis simillimam adpetere et sub
clens umbra lautare lenerrimisque ogitationibus, quaStranquillitatem voeatis, animi mare entis oblectarct 0ryorem et ibi potionibusque intra horborum latebram eorpora ignavia pallentia Vinare nobis voluptas est dare 2 benestela vel laboriosa, dum aliorum Iabores levent, vel periculosa, dum alios perieulis extrahant, vel rationes nostras adgravatura, dum aliorum neeessitates et angm
suasato mi uitio mea interest an redimam bene a aeuameum recepero, dandas L Beneneium eius com
76쪽
modum spectat, cui praestatur, non nostrum alioquin nobis illust damus. itaque multa, quae summam utilit tem aliis adserunt, pretio gratiam perdunt. Hereatoris bibus prodest, medigus aegris, tango venalibus sed omnes isti, quia ad alienum commodum pro suo veniunt, non obli ni eos, quibus prosunt. Non est beneficium, quod in quaesium militium me dabo et hoc reeipiam auetio est. XIV. Non dieam pudicam, quae anaalorom ut ineonderetis pulit, quae aut legem aut virum timuit, ut ait Ovidius rouae, gula non nouit, non aedit, illa dedit. Non inmerito in numerum peecantium refertur, quae 9u- dieitiam timori praestitit non sibi. Eodem modo qui
2 beneficium ut reciperet dedit, ρn dedit. Ergo et os benestinum damus animalibus, quae aut usui aut alimemio suinin nutrimas tenenetan lunus arbustis, quae colimus, ne sieeitato aut inmoti et eooei soli duritia laborent Nemo ad agrum olsinium ex aequo et bono venit ne ad ullam rem, cuius extra ipsam ruetus est. 3 Ad benesteium dandum non educit cogitatio avara ne sordida, sed humana, liberalis, cupiens arct etiam cumdederit et augere novis a reeentibus vetera, unum hahens propositum, quanto ei cui praestat bono sutura sit:
alioquin humile est, sine laude, sine gloria prodeSSe, quia expedit. 9ui magnifiei est se amare, sibi parcere, sibi aequirere ab omnibus istis vera benefieii dandi eupido avoeat, ad destinientum iniecta manu tralii et ulni- latos relinquit ipso benefaciendi opere laetissima. 1 XV. Numquid dubium si, quin eontraria sit benesteio iniuria Puomodo iniuriam facere per se vitandaste sugienda res est, sic Eneficium Me per se expe-ienda. Diio nid turpitudo conira omnia praemia in Seelus horianua vale vi ad hoc invitationem per se efficax spe fi . Non mentiar, si dixero neminem non amare beneficia sua, neminem non ita emi potitum assimo, ut 1ibensius eum videat, in quem multa congessit, cui none usa sit itemini dandi benestim semu dedisse quod
77쪽
DΚBENEFICUS LIB. IV. 1 -47. 69 non aeeideret, nisi nos ipsa delectarent beneficia. Quam 3 saepe dicenisui audias, inini sustae illum des erere, cui dedi vitam, quem perio illa eripiti mox me ut eausam suavi ontra homines gratiosos et m. nol, sed quid saeiam iam illi semel iterumque adsui. Non vides inesse isti rei mari ara quamdam vim quae nos dare bo-s1eia cogit primum quia oportet, deinde quia sedimus. Cui initio alio non fuisset praestandi aliquid, ei prae 4 stamus ob lioe, quia praestitimus. adeoqii ad beneficia nos non inpelli utilitas, ut et inutilia tueri ae lavero persever'mus sola benesici earitate, cui etiam infelieiternum liadulsere tam naturale quam liberis parvis. I. idem isti gratiam reser re ipsos s 1 te utur, non qui alionestum est, sed quia utilo quod non esse ita minor opera probandum est, quia quibus argumentis ollegimus henes ieiuni dare per se rem expet8ndam es Se,
isdem obiam ho colligimus. Fixum est illud a 2 quo in cetera probationes nostrae exeunt, honestum ob nullam aliam causam, quam quia honestum sit, coli. Quis ergo eontroversiam sacere studebit, an gratum esse honestum sit 3 quis non ingratum detestetur, hominem sibi ipsi inutilem uid autem eum sibi narratur adve
su Sunum henesteia amici sui ingratus esse, quomodo id fecerit utrum tamquam rem turpem laesipit an lamquam rem utilem sibi et profuturam omiserit 3 puto, ne quam hominem existimas, ut poena, non eui curatore opus sit quod noti aeeisteret, nisi gratum esse 98 Seoxpetendum honestumque esset. Alia fortasse minus di Sgnitatem suum praeserunt et an sint honesta interprete egenti hoe expositum es pulchriusque quam ut splendor eius ubi ue parum lueeat. 9uid tam laudabile quillam aequaliter in omnium animos receptum quam referrehen meritis gratiam XVu. Ad hoc, die mihi, quae ausa nos perducit filii erum quod qui non contemnit, inprutus est amhitio et quae laetatio est solvisse quod debebas metus nul-dus inprato hui enim uni rei non posuimus egem, tam-
78쪽
quam satis natura cavisset, quomodo nulla lex amare parentes, indulgere liberis iube supervacuum esto im, in quo imus, inpelli. uemadmodum nemo in amorem sui eohortandus est, quem adeo dum naseitur trahit, itali ad hoc quident, ut honesta per se petat plaeent suapte natur adeoque gratiosa virtus est, ut insitum sit otium malis probare meliora. uis est qui non beneficus videri velit qui non inter scelera et iniurias opinionem bonitatis adsectet qui non ipsis quae, inpotentissime egit, speciem aliquam induat recli vestique etiam his videri be-3nencium dedisse, quos laesit Gratias itaquo api sibi ab
his, quos adflixere, patiuntur bonosque se ac liberales fi gunt, quia praestare non possunt quod non sacerent, nisi illos honesti et per se expetendi amor cogeret moribus suis opinionem contrariam iiaerere et nequitiam abdere, euius fructii coneupis itur, ipsa Vero odio pudorique est. Eo quisqvana tantum a naturali lege descivita et hominem exuit, ut unimi ausa malus sit. Die enim cuilibe ex istis, qui rapto vivunt, an ad illa, quae latrociniis et surus consequuntur, malint ratione bona pe venire optabit ille, cui grassari et transeuntes percutere quaestus est, potius illa invenire quam eripere neminem reperies, qui non nequitiae praemiis sine nequitia frui malii Maximum hoe habemus naturae meritum, quod virtus in omnium animos lumen suum permittit obiam qui non sequuntur ilIam vident.1 XVIII. Ut scias per se Oxpotondam esse grati animi adlaetionem, per se fugienda res est ingratum
esse, quoniam nihil aeque concordiam humani generis dissociat a distrahit quam hoc iuum nam quo alio iuuSumus, quam quod mutuis iuvamur ossiciis' hoc uno instruetior vita contraque incursiones subitas munitior est, 2 beneflciorum commercio Fac nos singulos quid sumus praeda animalium et vietiniae ac bellissimus et saeillimus sanguis. 9uoniam ceteris animalibus in tutelam sui satis viriuni est, quaestum quo vaga nascebantur et aetura vitam Segregem, armata sunt hominem inbeciuitas confvnoin
non unguium vis, non dentium terribilem celeris Niti
79쪽
nudum ei instruum societas munii. Duas deus res dedit , quae illum obnoxium validissimum laeerent, ratio . nem et foeteiatem itaque qui par esse nulli posset, si seduceretur, rerum potitur. Societas illi dominium onmi, 3um animalium dedit societas terris genitum in alienae naturae transmisit imperiuria et dominari etiam in mari iussi L. hae morborum inpetus reuit, senectuti admin, cuia prospexit, solatia contra dolores dedit hae sortes
nos adit, quod licet eoniri fortunam advocare. Hunc εsocietat pili tolle M unitatem generis humani, qua vita sustine vir, ser es tolletur autent, si essteis, vi ingratia aninius non per se vitandus sit, sed quia aliquid illi timendum est quam mulli enim sunt, quibus innatis esse tuto lieet Denique innatum voeo quisquis metu gratus est
XIX. Deos nemo sanus timet suror est Enim metuere 1 salutaria ne quisquam amat quos timet. Tu denique, Epieure, deum inermem sucis, omnia illi tela, omnem detraxisti potentiam ei, ne cuiquam metuendus esset, proiecisti illum extra metutia. unc igitur inseptum iam 2
senti quidem et inexplieabili muro divisumque, eoniaelusit a conspeetu mortalium non habes quam verearis nulla ibi nee tribuendi ne noeendi niateria est in medio inte vallo auius et alterius coeli desertus sine animali, sine homine, sine re ruinas mundorum supra se ei reaque se cadentium evitat non exaudiens vota nee nostii euriosus.
Atqui hunc vis videri colere non aliterquam phrentem 3 aio, ut opinor, animo i aut si non vis videri gratus; quia nullum habes illius bene seium, seu te atomi evis isto
mi eae tuae sorto a temere conglobaverunt eu eolis 3 -Propter maiestatem, inquis, eius eximiam singularemque naturam eoncedam tibi nempe hoe saeis, illis pretio induetus, nulla spe est ergo aliquid per se experitendum euius te ipsa dignitas ducibi ii est honestum. uuid os autem honestius qua in gratum esse huius vi tulis materia tam late patet quam vita.
. Sed inest, inquit, huic bono etiam usiliis sal 1 qua. Cui enim virtuti non inest sed id propter is peti dieitur, quod, quamvis habeat aliqua mira e uno,
80쪽
O, sepositis quoque illis ste remotis Iaeet Prodest 2 ratum esse ero tamen gratus, etiamsi nocet. Gratus est ii quid sequitur ut hae res illi alios amicos, alia beneficia eonesti et quid ergo, si quis sibi ossensas con-ellaturus est si qui intellegit, adeo per hoe se nihil eonseeuturum, ut multa etiam ex reposito acquisitoque 3 perdenda sint non libens in detrimenta descendit On- alus est, qui in reserenda milia seeundum datum videt, qui merat mun reddit ingratum voco, qui aegro adsedit, quia testamentum laetarus est, eui de heia editate aut dola in mea e iliu e laciat laeel omnia, quae saceret misistaeus et memor OIDii debet si animo pius obver
sinu spes, si lucri aptator est et hamum iacit ut aves quae laeeratione eorporum aluntur, lassa morbo pecora et casura e proximo speculantur, ita hic inminet morti et ei rea eadaver volat.1 XXI. Gratus animus ipsa virtute propositi sui capitur. Vis scire hoc ita esse ne illum utilitate eom1mpi duo generi sunt graii hominis dieitur gratus, qui aliquid pro eo, quod me eperat, reddit hic sortasse ostEntare se potest.2 habet quod laetet, quod proserat Dieitur gratus, qui honoanimo aeeepit beneficium, bono debet hi intra conseientiam elusus ost quae illi contingere potest utilitas ex adlaetin latenti atque hie eualiis ultra sacere nilio est, gratus est amat, debet, referre gratiam cupii. 3 qui equid ultra desideras, non ipsi deest Aletifex est etiam
cui ast exercendam artem instrumenta non suppetunt ne omitius canendi peritus, cuius vocem exaudiri fremitus obstrepentium non sinit. Volo referre grauam post hoc aliquid superest mihi, non ut aius, sed ut solutus sim
inis enim ei qui gratiam rei ulli, ingrauis est et qui non
retulit gratus nam ut omnium aliarum virtutum ita huius ad animum tota nos limino rediti te si in osticio Est, quiequid defuit, ortuna peceat. uomodo est disertus otiam qui taeet, sortis etiam qui conpressis manibus vel etiam alligatis, quomodo gubernator etiam qui in si esto est, quia consummata seientiae illi deest, etiamsi qui obstat, quo minus se utatur ita gratus est etiam qui