Christiani Wolfii ... Elementa matheseos universae. Tomus primus quintus .. Tomus tertius, qui opticam, perspectivam, catoptricam, dipotricam, sphaerica & trigonometriam sphaerica, atque astronomiam, tam sphaericam quam theoricam, complectitur

발행: 1711년

분량: 695페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

351쪽

3 2 ELEMENTA ASTRONOMIAE comparanda ipsis concilietur. Utrique fini ut satisfacerem , omnem Astronomiam ita pertractandam esse statui, ut figmenta veterum, quibus partim ob praejudicia nonnulla, partim ob Instrumentorum, Tubi praesertim Optici atque Micr metri, desectum, ad veritatem liquidam pertingere non licuit, reiicerem & principiis Co PERNICI atque KEPLERI, qu rum ille veram Mundi fabricam restauravit, hic jura Poli primus manifestavit, totam Theoricae Doctrinam superstruerem, singula vero more EU eLIDEo in Sphaerica demonstrarem. Quoniam nimirum duplici modo considerari potest Univem sum, tum quomodo Sensui apparet tum quomodo intelle tui obvium, utraque Vero consideratio ad accuratam Temporum rationem ineundam apprime facit; ideo dudum Astr nomi Astronomiam diviserunt in Sphaericam & Theoricam , quarum partium illa priori, altera vero posteriori considerationi satisfacit, si Recentiorum inventis debire utamur. C. terum Chronologia & Gnomonica, immo etiam Geographia, tanquam rivuli ex Astronomiae fonte deducuntur, ut adeo in iis circa plurima coecutiat, qui Astronomia nondum salutata ad illas Scientias digreditur: Physica vero pulcherrimam sui partem de Universi Systemate & natura ac proprietatibus Corporum totalium totam eidem dcbet, ut adeo nil sani in scrip tis Physicorum de hoc argumento reperiatur, nisi quod ex Astronomia desumtum. ELE-

352쪽

Observationes communes recenset , ae inde prima Apronomia

Sphaerica Principia flabilis.

DEFINITIO I. I. ASrao Noura est Scientia Universi ac Phaenomeninum ejus, qua talis. DEFINITIO II. 2. ronomia Sphaerica est , quae Universum considerat, quale in oculos incurrit. DEFINIrro II L . Astronomia Theorica est, quae Universi veram structuram considerat &ejus Phaenomena inde determinat. DEFINITIO IV. 4. Per observationes communes Intelligo ea, quae ad perceptiones Phaenomenorum Universi veluti sponte sua se offerentes attenti cognoscimus. DEpINITIO RF. Observationes A ronomicas apis pello ea, quae ad perceptiones Phaen menorum Universi studio nostro in nobis productas attenti cognoscimus. S c Η o L I Ο N.

s. Observationes communes prima omnium sunt o vironomicis ansam dant. Δ amobis rem ut intinuatur, quomodo ABronomia en ta fuerit suaque incrementa ceperit, ab Obis servationibus communibus ordiendum nobis

eriti id quod re aliis Scientiis iacem affundit. UssERvAT Io I. 7. Si nocta Caelum sestriam intue mur , omnes Delia qualibus intervallis a nobis distare videmur . se hac anarentia constans es quovis Anni ιem re atque ubivis Iocoram. COROLLARIUM I. 3. Quia distantiarum magnarum disi rentias , etsi admodum ingentes, visus non discernit s. aso. Optu. ; sensuum iudicio

constare nequit, utrum Stellae omnes a nobis aequalibus intervallis revera distent,

nec ne.

S c Η o L I N. P. Hoc probe notandum est, ne vitis subreptisηis Ddicium praecipitantes periculo e randi nos exponamus σ progressum Scientia impediamus.

353쪽

ELEMENTA ASTRONOMIAE

COROLLARIUM II.

ro. Coelum igitur curvis Spectatori instar Hemisphaerii cavi apparet, in cujus superficie Stellae sint conssitutae, in Centro autem ipse sit collocatus g. Tr. Geom. rhinc tamen inferri nequit, haec revera ita

se habere ly. 8 ὶ.Ο3sERvATIO II. 11. Delia , qua vertiei nosro imminent, aliquo temporis spatio praeterl se, ab eodem diffare videntur versus deserram , aliis nunc super vertice conspicuis, qua ante versus iaυam distabant , facie

nempe illuc versa, ubi Solem circa m ridiem contuemur. Stella, quas versus dextram prope extremitatem Caeli ante

conspiciebamus, Es aruerunt se alia vertici viciniores locum earundem occupant: contra qua versus sintsν- extremas Geli partes replebant , vertici propiores via deni ur . in i orum vero locis alia ante nondum praestentes cernuntur. Caterum. aestantia Stellarum inter se , quamdiu eas cons icimus , eadem anaret. Postero die, iisdem horis redeanιibus, ea rem Caeli facies conspicitur. Eadem interdiu de Sole , nocIu de Luna observamus. S C Η O L I O N.

12. In hae obstreatione recensenda consulisto abstinemus is terminis Astronomicis, quibus excogitandis eadem inserviat.

COROLLARIUM I. 3. Stellatum igitur, Solis ac Lunae situs respectu Puncti cujusdam fixi in superficie Telluris continuo, sed per insensibilia in

crementa mutatur.

S c Η o L I O N. 14. Repetenda his sunt. qua de vitando xitio fabreptionis supra inculcavimus S.pl. COROI LARIUM II.

IS. Quoniam Spectator locum in Terra non mutat, adeoque seipsum tanquam immotum spectat; Coelum moveri videtur

F. is , di quidem circa Terram F. I i). COROLLARIUM III.

I s. Cum tamen in omni situ Figuram Hemisphaerii cavi reserat fg. iol; Planum sectionis ubivis locorum est Circulus maximus s. i'. Sphaeris.); adeoque Coelum Te rae incolis instar Sphaerae cavae apparet i g. . Sphaer. in cujus Centro ipsi constituti . . t F. Sphaer. . de quae circa Terram qu

I . Et quoniam Stellae eandem l se invicem distantiam servant S. II , superficiei Sphaerae cavat quasi affixae videntur. COROLLARIUM Qi8. Cum Astronomia Sphaerica Mundum consideret . qualis in oculos incurrit S 1 ;

in ea recte assiimitur, Mundum esse Spha ram cavam, quae circa Tellurem in Centro ejus collocatam rotatur, SteIlis eius superficiei assixis. ac inde phaenomena reliqua determinantur, quae ex hac apparentia co sequuntur.

DEFINITIO UI. I9. Cum Sidus apparere incipit , quod antea latebat, oriri dicitur: quarido vero disparet, quod ante apparum rat , Occidere dicitur. Est nempe Oνιαν apparentia Sideris ante latentis: Occa svero occultatio Sideris antea conspicui. Denotant quoque vocabula inius leoccisus loca, ubi Sidera oriuntur & o cidunt. . S c o L IO N.

354쪽

Cap. I. OBSERVATIONES COMMUNES M. 3 s

in anterioνibus vertici erant propiores sDEFINITIO VII. 2 l. Motus, quo Stellae cum Sphaera mundana circa Tellurem ab ortu ad

occasium moveri videntur , vocatur Morus Primus. communis, diurnus,hem ius Primi mobilis. SCROLION. . Hunc motam potissimum AIronomia Dbarica expendit oe, qualia inde Phanomena in Terra spectanda pendeant, determi

OBsERVATIO III. 23 . Si Delias notemus , quibus L na vicina videtur ἔ easiem die sequenteas eadem aliqao intervallo versus Oec sum distare observamus ἔ Luna vero ρr pe Stestas alias certitur. Atque hae distantia mutatio quoridie acciδt. donec ιandem 27 circiter diebus et sis in vici. nia earundem Stetiarum conopiciatur, in-ιer quas in prima Observatione haerebat.

COROLLARIUM.14. Luna igitur interea , dunti quotidie eum Sphaera mundana circa Tellurem r tatur g. I 6ὶ, in dies certo intervallo a Stellis sociis versus ortum digredi, ademque motu contrario ab Occam versus omtum, 17 circiter dierum intervallo, circa eandem moveri videtur S. 23 .

DEpi NITIO VII. 23. Stella fixa dicuntur, quae eam .dem a se invicem distantiam constanter

servant.

parte conspiciuntar, ubi Sol visei nostroi si subd ixit, Observationibus per plures

Hes continuatis , animadvertimus, qua

eas in posterioribus Occasui esse proximas, donec tandem, annuo statio 36S circiter . dierum ei se, idem caeli situs redeat.

COROLLARIUM.1 . Sol adeo atque ac Luna interea temporis, dum cum Sphaera mundana circa . Tellurem rotatur, ad alias aliasque Fixas ab occasu versus ortum progredi, sicque motu contrario intra anni spatium circa Tellurem moveri videtur.

28. si Stellarum distantias a se inυ,

cem quoιidie atιentias consemplamur , prater Lunam ae Solem quinqae adhuc Stellas situm suum quotidie mutare o servamus , quamvis earum distantia a fixa quadam dria non eadem quantitate in singulis mutetur , ita πι prima nonnisi triginta circiter, secunda duod cim , tertia duobus annis prateri'sis , dua autem a Sole non multum aegredentes . eumque interdum pracedentes, interdum sequentes, annuo circiter spatio , in eodem Caeli loco parsus conspi

& Luna interea temporis, dum cum Sphaera mundana circa Tellurem gyrantur,mOra contrario ab occasu versus Ortum inaequalibus temporum intervallis circa eamdem moveri videntur.

DEFINITIO IX. 3o. Maius seeunos seu propriss appellatur , quo Stella ab occasu versus ortum indies certo intervallo prom

vetur.

355쪽

346 ELEMENTA

DEFINITIO X. II. Planeta seu Delia erratica voineantur Sidera , quorum a Fixis distam tia indies mutatur. D E p I N I T I .o XI. 32. Satarnus est Planeta debiliore Iumine conspicuus, intra 3O circiter annos Periodum suam circa Tellurem motu proprio absolvens. , DEFINITIO XII. 33. npiter est Planeta. insigni splendore resulgens, intra I 2 circiter annos motu proprio Periodum suam circa Tellurem absolvens. DEpi NITIO XIII. 34. Mars est Planeta, lumine sub. rubido corruscans , intra biennium circiter motu proprio Periodum circa Tellurem absolvens. DEFINITIO XIV. 3 s. Venus est Planeta, splendore suo

lumen omnium superans, Solem conia, tanter comitans, nec ultra 47 circiter

gradus ab eo digrediens. Quando S Iem praecedit, Phosphorus seu Lucifer iquando sequitur , Hesperin vocatur. DE INITIO XV. 36. Mercurius est Planeta exiguus , Iumine tamen satis claro fulgens, Solis individuus comes, nec ultra 28 gradus ab eodem digrediens.

S c M o L I O N. 37. Ex his Definitionibas proprio quilibet marte Planetas agnoscet. Si enim post oecasum Solis videat Planetam ortui quam O

i easui viciniorem, inde eolligit nee Venerem. nec Mercurium esse S. 3s. 36ὶ. An vero sit

Saturnus, an Pupiter, an Mars, ex lumine ulterius dignoscit lis. 32.33. 4 . Aut Saturnum, Fovem oe Martem agnoscit, ex immine quoque Venerem σ Mercurium dissimguit S. 31. 36 . Contra si quis, illis adhaesbi ignotis, Planetam observat a Sole rece

dentem, mox iterum ad eam redeuntem, is Henerem vel Mercurium esse inde talluit rutrum vero Venus, an Mercurius sit, ex im

mine dignoscit F. 3s. 36ὶ. Cognitis vero Vmnere σ Mereario reliquos ex solo lumine a

nosiit s. 3λ. 33. 34 . DE 3 INITIO XVI. 3 8. Sol atque Planetae certis signiuindigitari solent. Est nempe' signum Saturni. Jovis. δ Martis. φ Veneris. x Mercurii

O Solis.

39. Si distantiis Solis se Planet

rum a vertice minimas in maxima e rum elevatione quotidie observamas; eas ad certum que terminum conrisuo crescere, dein rufus decrescere discimus: qui tamen uterque terminus in singulis di

versus notatur.

COROLLARIUM.4o. omnes igitur sub Circulo aliquo

Sphaerae mundanae, non tamen uno eodem

que motu proprio incedunt.

356쪽

c. . IL DE CIRCULIS I pHIERII MUNDANAE 34

CAPUT II.

De Circulis Sphinae munda .

DE ONITIO XUII. i. o Er Circulos Sphaera mundana Intelligo eos, qui Sphaeram mundanam secant & Peripheriam habent vel in ipsa superficie ejus mobili, vel in alia immobili isti contermina & aequi. distant . DE p INITIO XUIII. 42. Circulus mobilis est, cujus Peripheria in superficie Sphaerae mundanae mobili existit; adeoque cum Sphaera

motu diurno rotatur. DEFINITIO XIX. 43. Circulus immotus est, cujus Peripheria in superficie Sphaerae mundanae immobili existit, adeoque cum Sphaera

motu diurno non rotatur. DEFINITIO XX. Tab. I. 44. Axis mundi est recta PQ , cIDEI. i. ea quam Sphaera mundana motu diurno

s. Nimirum illud temporis spatium, quo

Sphaera mundana unam revolutionem circa

Tellurem absolvit, dies dicitur in communi etiam siermone. Unde motus iste circa in proprium diurnus appellari solet.

DEFINITIO XXI. 46. Poti Mundi sunt Puncta P &In superficie Sphaerae mundanae, per quae Axis PQIransit. Polus nobis con . picuus P dicitur Arcticus seu Borealis; ipsi vero oppositus in Aniarctum seu Aestialis.

re vicino, quod Ursae minoris fert nome . Fig. r. Antarcticas vero ita dicitur, quod Arctico

opponatur.

DEFINITIO XXII. 48. uisior DA est Circulus Sphaerae mundanae maximus, mobilis & eosdem cum ipsa Polos P & Q. habens.

COROLLARIUM . I. 49 singula AEquatoris Puncta a Polla Mundi quadrantis intervallo distant F. 13. Sphaeris. . COROLLARIUM ILI . . Equator Sphaetam mundanam Iaduo Hemisphaeria dividit S. is Sphaeris.), in quorum uno est Polus Borealis, in alte ro Australis i s. 46. 49 ).DEFi NITIO XXIII. 3I. Hemisphaerium Boreale seu Se . tentrionale est dimidium Sphaerae mundanae DPA AEquatore DA terminatum, in cujus vertice est Polus Borealis P. DEpi Ni TIO XXIV.s 2. Hemisphaerium Auserate seu M ridionale est dimidium Sphaerae mund nae DQA AEquatore DA terminatum, in cujus vertice est Polus Australis Q. DEFINITIO XXV. 3. Circulus AEquinoctialis est CINculus maximus immotus , sub cujus Peripheria AEquator motu diuino mom

357쪽

42 ELEMENTA. A

εi- ' i Punctum AEquatoris producatur squa eadem - est eam Smidiametro AEquatoris A. I S. Sphaeric. , in superficie immobili Peripheria Equinoctialis describitur, dum Sphara circa Aram rotatur S.I3 . Guom. . ScsoLI ON I Ι. - s. Circulus AEquinoctialis vulgo cum AEquatore confunditur , quia idem sant m num, nisi quod Planum . uatoris mobile, Eqainoctialis immobile spectetur σ AEquinoctiale velati spatium consideretur, intra

quod AEquator continetur.

DEpl NI Tio XXVI. 6. Circulas diarnas est Circulus Immotus, in cujus Peripheria Stella aliqua aut Punctum aliquod in Superficiem undana mobili datum motu diurno

movetur.

S c Π o L I o M. 37. Nempe se recta ex Centro Stesta ad axem mundi perpendicularis ultra superficiem Θbara mundana producta concipiatur, in superficie immota Peripheriam Circuli diurni describit, dum Sphaera circa inem rataturis. Is I. Geom. .

DEFINITIO XXVII. . 8. ZenBh seu Panctum versicale est Punctum Z in superficie Sphaerae mundanae immobῖli, ex quo diicta re in per verticem Spectatoris per Centrum Terrae transit. Quod ipsi diametraliter opponitur N, vocatur Nadiri C ORO LLARIUM I.

1'. Tor sunt Zen illi , quot diversa in Terra loca , e quibus Coelam spectari potest. COROLLA O II M II. go. Mutato igitur loco, mutatur etiam tinith.

DEFINITIO XXVIII. 6 I. Horion rarionalis sive verus est Tab. I. Circulus maximus immotus HR, cujus i. Poli sunt Zenith Z atque Nadir N. Ηωrihon rationalis etiam simpliciter Hor,. Lais dicituri COROLLARIO M I

si. Singula HoriΣontis Puncta a tinithiatque Nadir quadrantis intervallo distanti S. 1 F. Spharis. J. COROLLARIUM II.

63. Horiaon verus Sphaeram mundanam

in duo Hemisphaeria dividit F. t γ Sphar. . DE p INITIO XXIX. 64. Hemisphaerium severius est d, midium Sphaerae mundanae ΗZR Hor, mnte HR terminatum, in cujus vertice est Zenith Z. DEFINITIO XXX.6S Hemi pharium infra ius est dimudium Sphaerae mundanae HNR Horigonte HR terminatum, in cujus vertice est Nadir MDEpi NITIO XXXI. 66. Horixon sensibilis sive avarens est Circulus ,r, qui partem Sphaerae

mundanae conspicuam a latente separat. COROLLARIUM.ε . Quia rectae a Zenith Z ad singula HoriZontis apparentis br Puncta ductae aequales apparent : HoriZontis sensibili s lus est Zenith Z F. a. Sphaeris.); consi quenter cum Nadir N ipsi renith diamere liter opponatur fA. 383, Nadir est alter H rirantis apparentis Polns s i Φ.Sphaer. .

DE FINIT io XXXII. 6m Horinon ortivus est pars Horummis, in qua Sol oritur. DEFINITIO XXXIII. 69. Horieon occiduus est pars Hor

zontis, in qua Sol occidit.

358쪽

Tab. I. R. I. Tab. y.

R. a.

Tab. I. Fig. 3.

Cisp. II. DE CIRCULIS SPHAERAE MUNDANAE. 340

DEpi NITIO XXXIV. 7Ο. Circsias verticalis est Circulus Sphaerae maximus immotus, per Lenith Z atq e Nadir N I Punctum quodcun- que aliud in Sphaera mundana ductus.

sc MOLION. 7r. Datis nempe in seuperficie Sphaera tribus Panctis, Circatus determinatur Say .

DE FINiTIO XXXV. 72. νιdianus est Circulus vertica

siens. Rei Dcalia primariss dicitur, qui per Polos Meridiani D & E transit. DEFINITIO XXXVI. 73. Atilitido Stellae vel Puncti in Sphara mundana est distantia ejus ab HoriZonte. Profunditas appellatur si Stella vel Punctum fuerit in Hemispha fio inferiori. Utraque vera dicitur, si Horizon spectetur verus; anarens, si apis

parens.' S c Η o L I O N. 74. Horia on nempe instar Basis, Centrum Mella viel Punctum quodlibet aliud in Sphaera mandana datum insar Verticis alicujus Osje ii consideAtar ls. I S. Geom. .

DE FINιTIO XXXVII. s. Declinaιio Stellae S aut Puncti in Sphaera mundana dati est distantia ejus

ab A quatore. C O Ro I. L A R i U M L s. Est ergo Arcus Circuli maximi Gg, inter Punctum datum S N AEquatorem Auinterceptas, atque ad eum perpendiculatissas. 3 8. Sphar. . C o Ro L L A R I U M II. 77. Cisculus adeo, cuius Arcu declin tionem Gs metimur, per Polos AEquatoris s. 18. Spbar. ἔ consequenter per Polos

78. Hinc Circulus Declinationis est Tab. I. Circulus maximus PGDic per Polos Mundi P & Κ trantiens.

COROLLARIUM. '. Est ergo GP Arcus inter AEquatorem ARS Punctum P interceptus Circuli quadrans las. a s . Spbar. .

DEpi NI Tio XXXIX. 8 . Caraenes Mundi sunt Puncta Ηm Tah. I.

rizontis A, D, B, E, in quibus Meridia- fg. a. nus AZBN & Circulus verticalis primarius ZDNE Horirontem ADBE secant. Est autem cardo Septentrionis A, Puno tum intersectionis Meridiani & Horizontis , cui Polus Borealis P vicinus. Cardo Meridui est Cardo mundi B Card, ni Septentrionis A oppositus. Cardo Oriensis E est Punctum intersectionis HoriZontis ortivi & Verticalis primarii. Cardo denique Occidenιis Dest Punctum intersectioin Horimniis occidui & Ver-.ticalis primarii. D E p i Ni Tiro X L. 8 I. Linea Meridiis, est intersectio AB Planorum Meridiani AZBN & H, rigontis ADBE. Eodem quoque nomiane venit recta quaecunque alia eidem in Plano Meridiani parallela.

COROLLARIUM.82. Transit ergo per Cardinem Septem

THEO REMA. I.

83. Dimidia 'uatoris pars supra

En enim tam AEquator s6.48), quam 'Hortion rationalis Circulus maximus

359쪽

Tab. I. g. 6I .se mutuo itaque bifariam secant x. S. 2O. Sphar. , consequenter AEquatoris pars dimidia supra Horia ontem rationalem, dimidia infra eum existit. Q. e. d. THEGREMA II. 84. Meridianus a Maiorem or H

rizontem rationalem bifariam ct ad amgatos rectos secat. DEMONs TR ATro.

Meridianus est Circulus verticalis I. 2 ὶ, adeoque maximus S.IO ). Cum itaque & AEquator F. 8 , & Horizontationalis sit Circulus maximus g. 6I )i

Meridianus tam AEquatorem, quam Horizontem rationalem bifariam secat g. 2o. Sphar . Quod erat unum.

Quia Zmith atque Nadir sunt Poli Horigontis rationalis S. 6I . & Poli Mundi iidem cum Polis AEquatoris s S. 48 , Meridianus cum per Polos Hor, Eontis rationalis, tum per Polos AEquatoris transit g. O de 72 . Secat igitur

HoriZontem rationalem atque AEquatorem ad angulos rectos S. 28. Sphaer. .

Quod erat alterum.

THEO REM A III. 8s. Quilibeι Circulus Heriis lis Horia κνntem rationalem bifariam se ad angm Ios rectos secat. DEMONsTRATIO. Eadem est, quae Theorematis praecedentis. TAEO REMA IV. 86. Horieon rationalit o AEquator per Polos Meridiani transit.

Quia enim Poli HoriEontis rationalis sunt unith atque Nadir S. 6 IJ, AEquatoris vero Poli iidem cum talis Mundi

S. 48 ; Meridianus per Polos HortZontis rationalis & AEquatoris transit S.7o& 72 ). Ergo Horigon & AEquator viiscissim per Polos Meridiani transeunt f S. 27. Sphaer. . a. e. d.

COROLLARIUM I. 8 . Ibi adeo sunt Poli Meridiani, ubi

AEquator & Horiaon rationalis se mutuo intersecant.

COROLLARIUM II. 88. Cum Meridianus sit Circulus vertiis calis i S. 713, adeoque immotus F. Toὶς Poli eius erunt quoque Puncta immota S.

2s. Θbar. , adeoque AEquator HoriEontem rationalem in eodem semper Puncto secat, dum Sphaera mundana circa Axem

convertitur.

COROLLARIUM III.

3 p. Arcus AEquatoris inter Horigontem& Meridianum, & Arcus Horiaontis inister AEquatorem atque Meridianum inter ceptus est quadram s. 13. Sphaer. . THEO REMA U.

Recta ZC ex Zenith Z ad Planum H rizontis sensibilis ADBE demissa perpem re 'dicularis est ad Planum S. 8), ademque ad singulas rectas per Punctum C in eodem Plano ductas S. 8 4. Geom. . Sed rectae CE, CB .CD, CA aequales sunt S.7 . Ergo etiam ZB. ZE, ZR, ZD quas ductas concipere licet , aequales sunt S. I 79. Geom. I consequemerZenith Zest unus Horigontis sensibilis Po. lus s. I 2. Sphaer. . Quare cum Nadiripsi diametraliter opponatur I 8 ; erit hoc Punctum ejustem Polus alter S. 24. Sphar. I Q e. d. COROL. Disiligod by COos e

360쪽

C. . IL DE CIRCULIS sPHAERAE MUNDANAE. 3 si

COROLLARIUM I. y I. Horimn ergo sensibilis & rationalis eosdem habent Polos S.6i . COROLLARiUM II. sa. Est adeo Horiaon sensibilis rationali parallelus S. 6ti Sphar. . ΤΗro REM A VI. 93. circuli Henicales Horizontem

sensibilem bifariam ct ad angulos rectos sicant.

DEMONSTRATIO.

Cum Zmith atque Nadir sint Poli Horigontis sensibilis g. 9O , Meridia. nus & quilibet Verticalis per Polos HGHrontis sensibilis transit g. O.72 γ. S cat ergo eundem bifariam & ad angulas rectos S 3o ρbaric. . gr. d.

THEO REM A VII. 94. Aliiιudo alicujus Puncti in Sph ra mundana , itemque profunditas ejus est arcus Circuli Vertis alis inter inum ct Horizontem inreueZιus.

Cum altitudo & profunditas sint distantiae ab Horizonte S.73 ; erunt eaedem arcus Circulorum maximorum in ter Puncta data & Horizontem inte cepti atque ad eundem perpendiculares

S. 83. Sphaer. . Sed Circuli Verticales sunt maximi S. 7o atque ad Horizontem perpendiculares S. 8 s ). Ergo

eorum arcus inter Puncta in Hemisphaerio superiori & inferiori data atque Horizontem intercepti sunt illorum altitudines, horum vero profunditato. Q. e.d.

COROLLAR IUM I. y s. Quia Meridianus Circulus Vertic lis las. 7a ; altitudo meridiana, hoc est, altitudo Puncti in Meridiano constituti, est arcus Metidiani inter ipsum ti Horizomtem interceptus. COROLLARIUM ILys. Et quia Meridianus per Polos Mundi transit S. ij; altitudo Poli itemque aquatoris in Hemisphaerio superiori & profunditas in inseriori est arcus Meridiani quadrante minor inter Polum ac Horirantem

interceptus.

THEO REM A VIII. s7.. Altitudo AEquatoris cum altism Tab. I. Hae Poli quadrani, qualis. Idem vin Fig. 3.lti de profunditate Dus.

DEMON ST RATIO

Sit A. AEquator , HR Horimn, ZZenith, P Polus, erit HMN Meridianus S. 72.7o , PR altitudo Poli, F A altitudo AEquatoris & QR profunditas ejusdem S. 97 . Est vero PA quadrans g. 40 & ΗΑ Φ AP Φ in Semicirculus S. 842. Ergo HAΦPR quadrans. Quod

PR Φ RQ esse itidem quadrantem patet per Cor. I. Def. 22. S. 49). God

erat alterum. COROLL A RI U M.

Arithm. . hoc est, altitudo AEquatoris maxima aequatur ejus profunditati maximae. D E F I N. I T I o XLI.

99. Altitudo Poli & AEquatoris PR& ΑΗ communiter etiam vocatur Eut iis Poli & AEquatoris. THEO REM A IX. I . Mensura anguli Ο , quem esiacis AEquator AO ad Hormontem Hosve ortivum , si e occiduum, qualis es elevationi Zmurioris HA.

SEARCH

MENU NAVIGATION