장음표시 사용
181쪽
rent Cyrus apud Xenophontem lib. I et .saediae quos in deliciis habebat ad manum snistram posuit. quamuis hec si opportunIor insidiis: quod argumentum habetur. Ae fiduei . Ad dignitatis . Haec satis snt pro manus sinistrae nobilitate. Verum subtilitates Issae potius sint aeutae, quam sol id di veritates. Igitur e stat manum dextram lauae nobilitate praestare, tum in saetis contra Baronium, tum in prophanis contra Nebrisensem. 3e alios. Multos, de nobiles hic sententia patronos habet. Om nium duet Aristoteles lib. . de histor. animal. .hi docet dexteram sinistrae esse praesereniadam, cuius auctoritatem Marranus PlatonIopponit. Hanc tradit Alexander ab Alexam dio lib. a. Ceniat. dierum cap. I9. Ee Tiraqueu
Iua ibi, R lib. de Iure primogenitorum in
praefat. num. 13. Areuedus ad curiam Pisanam lib. I. cap. 23. K Ioan. Caraia de nobili tate . Clossa 48. num. 24. Lauinus Torrentius In Horatium lib. u. satyra ε. Ee probatur argumento capitis solide de maioritate,& obedientia per Castaldum , de imper. quaest. 88. num. p. 8e late ostendit Certa varijs locis in irgilium, praecipue ad locum l. s. cit. & c piose Leo AIlatius , lib. 1 . de consensu Ecele-sae cap. . ubi variis modis dexteret manus dbgnitatem explicat, ae defendit. Argumenta e saetis multa sunt. Primum , de ptaeeipuum est, quod Filius Dei dicitur sedere ad dexteram Patris pro sua dignitate . quando receptus est in coelum, & a Patre summo pro meritis honore assectus; icnim Pater latus dextrum dabat, illum sanὰ honore aiscere volebat. similis huie est lo
etis ille Davidis in Naim. l Astitit Reilina
a dextris tuis, 3 quam enim volebat honorare Dei Filitis ad dextram suam collocare debe-hat . Hue facit locus ille 3. Regum, ubi Sa lomon Bethsabeae Matri ad dexteram suam solium posuit in sgnum, S argumentum h noris; nee enim aliter recipienda erat Mater, cui Salomon vitam, di Regnum debebat. De qua en Im sacer textus ait: I Surrexit Rex in occursum eius , adorauitque eam, J aon is ad inferiorem loeum deiecisset. Dedit ergo dextram uti superiorem. Ille loeus est irrestaga-hilis apud Matthaeum aue. ubi dieitur Christus in die iudicii electos a reprobis diuidens I Agnos a dextris, Haedos a sinistris a coli
caturus : ex quo loco patetiquanti sit dextera manus, quae praedestinatis, & electis assim tui. Sed ille capitalis locus est, ubi in genesi, cap. 8. narrat scriptura Iosephum attulisi Filios duos Manassem,& Ephraim ad patrem suum patriarcham Iacob, & posui se Manasissem seniorein ad dexteram Aui, & Ephraim minorem ad sinistram , ut maior henedictio .
hoe est dextera super maiorem caderet. Patriarcham vero Iacob Diuini Spiritus instinctu commutasse manus, i sque transversim, &. in erucem actis dextram super caput, Ephraim. & sinistram super eaput Manasse potuisse. O argumento declarauit. vii miranti Ios pho dixit, Ephraim minorem statrem maiori Manasse anteferendum fore, atque hoe ipsiam dexteri marius impositionem fgnificare . Multa sunt alia pro sacris, sed hac stiliciant, testimonia. Prophana tot sunt, ut non facile numerari possiit, reeensent Illa eἱtati Authoret ex quibus patet apud Hebraeos, Ν Romanos, Graecos, di Persas, AEgyptios . de Aphros .
aliasque gentes vinaniores dexteram manum
snistra nobiliorem habitam fuisse. Ad rem
Rationes huius praestantiae sumuntur, tum ex natura, tum ex silnifieatione dexteri manus. Ex natura; quod ea si pars hominis calidior, de firmior, & actuosior, quod Ari- soteles optimus naturae indagator vidit. Hine nobiliores dexterae senificationes petuntur . fidei, nobilitatis, sortitudinis, dignitatis, fle aliae, quae tum ab Authore Alleg riarum in sacris . tum a Pierio. 3e Alexangro, Titaquello Cerda in prophanis asseruntur. Hoc autem praeeipud patet ex responsione
ad argumenta pro snistra facta . Primum igitur eorruit, quIa cor stiam est in medio pectore, sed ob imbecillitatems histri lateris, eius ibi motus magis sentitur
e2 Aristotelis , & medicorum doctrina . Secundum nihil eoncludit;nam mollitudo illius partis declarat eius infirmitatem, quae nemineo sexui smilis est, cum pars dextera sit virili. Tertium retorquetur, nuta auguria sinistra, qua a ecelo petuntur, ideo felleiora sunt, quia superis dextra sunt, quod enim est ex parte coeli laeuum respectu nosset des istrum manet. ramulum sesellit multos . Dueendum igitur partem snistram non dici in teriorem . nis ex occasone loci, cuius positio erat ad sinistram manum eo tendentibus. Nam ideirco Romano meta, ad quam Auri sae currus dirigebant, ut paene attingendo
illam vitarent, erat ad isnam currentium .
unde febat, ut qui ad eam proprius aecederet , interior esset inter metam . & alios curistus, qui magis ad dextram inclinabant, adeo vi rota eurrus sinistra prae dextra interior diceretur . Vnde quoniam illa meta Virgiliana in mari eodem, quo in Circo Romano modo
ad laeuam erat posita, interior dictus fuit ille.
qui inter nauem magis distantem , de metam nauigauit. Hie enim radit inter laeuum imterior . Idque notauit Turnebus lib. I . cap. 24. N Cerda ad eum locum. Itaque miror
viror doctos hoe argumento usos fuisse, quos merito tarda reprehendit, nec illi scopum cos limant, qui remitem interiorem eum ducunt . qui es ad snsstram manum, eum ille , interior erit respectu illius , qui ipsum praecedebat . di lateronem agebar. Mos enim erat apud Romanos eum duo smul incedebant. alterum minus dignum antecedere
alium, de veluti ipsum detendere, unde is, qui erat magis dignus interior dictatur, uti ostendit Lipsius l. 1. Lector. cap. I. de Cerda ad
Respondeamus exemplis. Sane omnium sententia es, ad driteram Patris sederem
filium honori dandum non quod fit maior Patre eum a nates , ae Idem sint, sed quodulo signo indicatur, quam sit honor eὰ a
Patre exceptias: quod ad ultimum caput Maria ei e, pendit Maldonatus. Eodem sensu aecipiendus alter locus de Restina a dextris psal. . M a.de Bethsabee ad dextram Salomonis, vii Interpretes docent, quare non sis ad probandam dexterdi dignitatem usi sumus. Illud miror Bimum primo tomo ist. Is I. aserre in
182쪽
De Clauibus Petri, & potestate Rom. Pont. 16r
Tabulis ratissi erueifixi virginem ad uuam,
Ioannem ad dexteram colloeari, deceptum dixerim , nisi sorte in Germania ita si, certe
in Italia, Gallia, di Hispania aliter poni
solet De loeo Meles astico, quae ad dueantur exempla videamus . Aiunt Baronius, & Binius in Cone Ilio Niereno sesum, eo quo tria Coneillio Chaleedonense sessiim est ordine, in quoad de, tram minus digni positi erant. ad sinistram legati Papae, & Patriarchae Constantinopolitanus, R Alexandrinus. Huic exemplo addunt Adriani primi , cuius manum dexteram Carolus Magnus Imperator ad liminat Apostolorum veniens tenuit. &fers ij, qui manum dexteram suam praebuit Lud uoi & Alexandri Tertii , qui Venetissa Friderieo Primo manu dextera apprehensus ad chorum Eeclesiae Sancti Marci ded eius fuit. His exemplis se respondeo. Primo. Ex Chalcedonensi Concilio deduci non post Oordinem sedendi in Conciliis, nam in Chalcedonensi nulla sedes ponitur ad dextram, sed
omnes Patriarchae cum legatis Papae locantur ad sinistram, Iudiees , & Patritii tenent locium medium ad Cancellos Altaris, idque expresse habetur in eo Concilio act. I. sol qC. tu editione Binij. Vnde nescio,qui Baronio, Δ Binto venerit in mentem ordo ille sedendi In Ni no antem Concilio narrat Eusebius Tu alium Antiochenum dextram tenuisse, laeuam Osum, de reliquos legatos Papae cum creteris patriarchis . in medio sedente Con stantino. Unde colliso neminem alium prae ter Eusthatium Antiochenum dextrum I cum tenuisse. Et ratio tenendi fuit oratio. quam habuit ad Synodum, ob miam ei extraordinem data sedes. Veriliti quidem est Binium in Concilio Clialcedonensi sol. 4I . dicere Martianum,&Pulcheriam Augustos cum iudicibus, de Senatu in medio ad Cancellos sedisse. Legatos papae, Ae Anatolium Con stantinopolitanum patriareham ad laevam, Dioscorum Alexandrinum, de Iuvenale
Hierosolymitanum ad dextram consedisse, quod ego in actis Concilii non inueni. Noquis autem putet locum dextrum vacuum
fuisse, ibi poni selita viuifiea ligua, idest
erux, de Euangelia. Quorum opinor reuerentia patres ab eo loco arcebat. Patet autem illud ex Octaua Synodo act. 3. sel. 62o 8e act. s. sol 624. Actione autem sexta M.616. videtur poni ad dexteram partem cum Euangeliis, de cruce Imperatot Basilius. Idem hahet act. 7. Ol.6 3. de act. 8.sol. 66 .act.s. l. sis . iterum
sacra lisna, de Euangelia sola ad dekteram
posita inueniuntur, di item act. Io. ibi. 6 o.
nusquam autem ullus Patrum in dextra se. dere sothitur. In Sacra Synodo aliter se res habet. Me
dium locum Oecupat act. I. Constantinus P miratias Imperator . a latere sunt Conssilea ,
a Patritit, . ad laeuain Legati Papae, de Epi scopi nonnulli cum Vicario Hierosolvmit
uo, ad dexteram patriarcha Constantinopo litanus , di Alexandrinus sol. I 6. In Coneilio Constantinopolitano sub Mena ei praesidente, di medium tenente, legati Romanis locuseexter datur et patet ex act. I. a. 3.& In Loncilio autem Pisano in 3. tomo Concilio I adi. IVI. Ium par. 2. sol. 38 .resertur patriaresam Alexandrinum , qui viae praesidis erat. in medio situm di ad dexteram Patriarcham Antioche-ehenum . AE ad sinistram Hierosolymitanum, . qui tres in eo Concilio fuerunt. erat vero nobilior Antiochenus. Tandem Concilium Tridentinum legatis Meteilassis pontificem partem dexteram, legatis principum saeculatibus sinistram attribuit. De Florentino paulo post dieam. Hinc patet, nec exempla
fideliter retari, & ex iis probari sinistram partem in Conciliis non esse dextera nobilio
Alia exempla Imperatorem refutantur verbis spondani ad ann. num. i. ubi sic.
I Quod audisti de Carolo dextram pontis cis tenente, quia id ipsum, de de aliis Regibus . de Imperatoribns iactum non semel similibus congressibus legitur, ne tibi haec Ossendiculo
sint, rem non ita vulgarem resero ex veteri
libro pontifieali Feciesia sancti Petri in Vaticano , qui assereatur in eius Archiuio , ibi
enim dum agitur de caeremonia receptionis Resis coronandi in imperatorem, di eius M. cessu ad pontificem, qui eum extra Ecclesiam opperitur, haec habentur . quae ipse ego inde exscripsi. Rex Meedens ad Summum pontiscem reuerenter osculatur pedes ipsius, dc Osserens ei aurum, quantum placuerit benigne recipitur ab eo ad oseulum, ee ad amplexum , quo demum surgente. Rex ipse a parte dextra , & prior Diaconorum a parte sinistra deducunt eum, usque ad Ecclesam. Exposuiritum , nec quid amplius addo ; quippe haec plusquam lassiciunt ad tollendum omnem isserupulum. I Mihi illud non videtur omitia rancium . Friderieum cum Alediandrum III. papam manu dextera apprehendit ei lateronis loco fuisse, atque adeo obsequium pra-ctitisse. vii ex ipsemet historia patet . Nam suppedaneum conscendenti equum subdidit. ει postquam ascendit freno deduxit, de statorem egit.
Ex hoc responso integra dissicultas
emergit a s dextera nobilior est . quomodo Paulus dexteram Petri teneti Vatij sunt modi respondendi. Primus, in sigillis partem dexteram lucisa in , cum imprimitur, sinIstram reddere, inde accidisse, ut Petrus, qui erat in dextera parte sigilli inei sus, sinisset impressus euaderet. Bona solutio in sigilliti sed in picturis,3t statuis non valet. Secundus
modus . In E attendi posituram cssi,
cuius pars australis est nobilior Boreali. E clesias autem partim habere ostia versus orientem, partim versus incidentem: illas Eophylas; has Eotholas appellati. .In Emtholis partem dexteram esse ignobiliorem, nobiliorem sinistram n Eopylis contra. Hoc modo tenet Petrus, sue ad sinistram, siue ad dexteram ponatur , locum digniorem respectu positurae Eeclesiarum, Hic tamen modus mihi sititis videtur . Primo, quia noris constat partem Australem nobiliorem ess Boreali, immo oppositum verius est, elini Borealis sit ad dexteram orientis solis. Ad multo sederibus illustrior. Secundo, quia non omnes Ecclesiae sunt Eopylae, aut Lotholae, in iis vero , quae non sunt. modus iste locum non habet.
Tertio, quia iiripss Eopylis, 3e Eotholis
183쪽
non obseruatur ordo iste posturae. vii ree gnoscenti Romanas Eeclesias apparebit. Mue pertinet. quod ait Allatius, Graecos nobilita tem Ioel ex ingresu aestimasse, ut qua pars In-eredientibus templum dextera esset . ea praeias aret; atque hae ratione in Concilio Florentino Imperatorem Graecum ad snistram ait, ris locum occupasse Graeco ritu nobiliorem Addit vero Leo Allatius In g. synodo Graeea Legatos Bulgaros ad dexteram, L Franeos ad sinistram stilae. De primo. In Concilio Florentino sic habetur. s Ferrarie eum de Io- eis agi ecepisset,& Papa vellet medium locum inter duo latera in capite seditarius oecupare,
noluit Imperator. Conuentum. ut Papae, &suis dextera pars Altaris ingredientibus . Laeva Imperatori, & suis, sinistra Altaris, dextera ingredientibus daretur. J Actum ita viri que contentis: nihil tamen inde sequitur eo tra inauus dexterae dignitatem , imo semper
ea seruatur. N expetitur. Quoad synodum in 8. Synodo varietas est i Anastasns enim iact. Io. pag. εο . scribit legatos staneos ad dexteram ruis te, di ad eamdem etiam Bulg ros post Franeos consedisse ; at vero synodus Graeca narrat Francos suise ad laevam,& Bulgatos ad dexteram; at non in primo ordine.
sed post Legatos Papm . & quatum Patria chas , R Senatores ἔ imo videntur fuisse post terga illorum in Graeco enim sie habetur post ad dextrum latus, opis en en tὰ dexὶo. re non meliorem Franeis locum occuparunt; unde semper manus dexterae suus honor , di gnitasque seruatur. Tertius modus est a negando Paulum a semper ad dexteram Petri esse, quod si ad sinistram Petri eollocetur, uti aduertis Bella minus lib. t. de Rom. Ponti cap. et . di Benedictus Iussinianus prolog. in epist Pauli. R tio autem huius rei est . quam affert Petrus Damiani epist. I 6. l Com Petrus ad dexteram
ponitur primatus eius honoratur; cum vero Paulus, in Beniamin, qui Filius dexterae num eupatur , redolet sacramentum Dicendum
item inuicem sibi praesare propter dimitatem Petri, & propter do firmam Pauli. Quartus modus est. Detrum ad dexteram habere Paulum more Romano prisco , quod supra attigimus, ut tegat, ct claudat
latus Petri, & ut icto gladio defendat; quilaeet Bel Iarm. de Iusiniano,& Antonio Nerissensi. Addo tamen Paulum non esse instar lateronis , sed de sensoris , idcirco enim pingitur cum gladio. Quintus modus est . Petrum uti caput,& priseipem Ecelesae in sua domo meliorem loeum Paulo dare; quod principes facere solent, cum elaros hospites etiam miniis se dignos aceipiunt. Hic uniuersalis modus est, qui etsi parum Leoni Allatio probetur, lib. I.
mp.6. mihi vehementer probatur, ouod ex eoptunatus Petri confirmaturi nec in argutia
sutilis, sed veritas solida, sua S statuitur
Primatus, & seruatur Urbanitas. Quod auistem extra Romam ita sat . mirum non est,
tum quia potuit ille mos Roindi inchoati, At inde ad alias gentes transire , tum quia Petrus , ubicumque sit, Ecelesiae princeps illius est. & caput, cum totius uniuersalis Ecclesiae eaput sit, quo retunditur Leonis Ohiectio. Addo momentum exemplo Constantini Imperatoris, qui sopa in m lio phum a1
dexteram suam considere seelt. Illustrius est; llud ex uulgari narratione . quae cireumferis tur . Chm Stephani Martyris eorpus in sepulchrum Laurentii Martyris inserretur , cessisse loco huius eorpus. Ac dexterum latus Steph no eoncessisse . Quo di dexterae manus pera nantia deelaratur, cu Vibanitatis ossicium, vel in mortuis Sanctis commendatur. Nec opponat quis Stephanum Protomartyris tititulo Laurentio prestare, ut enim id vertim si idem ego 'inor, si adueniret sebastianus, aut Viscentius Laurentio esset facturus. Ius itaque Srephano tribuo, sed Laurentio non austro urbanitatem . Historiam narrat Vill
gas, ne quid sine Auctore diram . Addo mo Coronide. ad Petri dIgnitatem eonfirmandam: Be illius Sedis praerogatiuam asserendam; myd omnes, ae solae illae Ecclesiae, quas Petrus sundauit habitas e si s triarchales . Constat Eeclesias proprie Mincipes, di Patri veheses tres extitisse. Numerem ordine dignitatis. Romanam, Alexandrinam , Antiochenam . Hoc autem p tet ex Coneilio Niemo ean. s. ex Chalceu nensi Act. 6. ex epist. 3. Anacleti, ex epist 3 3.
Leonis ad Anatolium ; ex epist. Gregorii ad Eulogium , quae in 37. lib. f. nec id Haeresia chae Lutherus, de Caluinus inficiantur. Di Hierosolymitana, ea per annos sumd quingentos habuit titulum, de honorem Patria chalis, sed non habuit rem,& iurii dictionemrnee enim ulli Archiepiseopo, aut Episcopo Patriarcha praeerat, imo erat subiectus Archiepiscopo Caesariensi , qui erat Metropolitanus Palestinae , nec ei tantilim , sed etiam, Patriare hae Antiocheno, qui toti orienti pret- erat. Et quamquam Nicaeni Concilis Can. . decernat, ut AEliae, idest Hierosolyma Episcopus habeat honorem post Romanum, oc AIexandrinum , S: Antiochenum , vult tamen ut nihil detrahatur Metropolitano Caesariens. Patriarchatus ConstantinopoIitanus tempore
Ni ea ni Concilii, imo ne Constantinopolis quidem erat, di quamquam post conditam a
Constantino eam urbein . anno quinto post Co Ilium Nisenum Patriarchalis esse e petit, de in Concilio Constantinopolitano pri--,Primum post Romanam sedem locum aDisciarit, eum ante Iustiniani tempora, idest Anno i Christi Domini obtinere non potuit. Ex tune veto duae istae Constantinopolitana .
At Hierosolymitana Patriarchales extiterunt. Antea non erant, atque idcirco diximus tres
tantum proprie Patriarchales fuisse, idest ra. tione suae institutionis. Ratio autem ea est, quod Petrus in iis, tamquam Episcopus sedit. In Antiochena.& Romana patet, in Nexandrina per discipulum suum Marcum, quem eo nomine suo futurum Episcopum milieto namquam Nice phorus lib. a cap. I. per se A lexandriae sed iste narrat. Perspicue hoc tradit S. Gregorius
Magnus lib.6. Epictoi epist. 3 7. ad Eulogium
Alexandrinum . ubi sic ait: I Cum multi sine Apostoli, pro ipso tamen principatu sola Aps stolormn Principis sedes in auctoritato conualuit, qua in tribus locis unius est. Ipse enim sublimauit Sedem, in qua etiam qui scere . de Praesentem vitam finire dignatus est:
ipse decor Ruit sedem, ia quam Euangelistam disci
184쪽
De Clauibus Petri, & potestate Rom. Pont.
disti puluin misit: ipse stinati it sedem, in qua septem annis, quamuis discessurus sedit. Cum ergo unius, atque una sit Sedes, cui ex auci ritate diuina tres nunc Episcopi praesident, quicquid ego de vobis audio mihi imputo . a ubi notandum dixiste Ecclesiam Alexandrinam esse Patriarchalem, quia ad eam in istra arcum Euanselisi in i non , quod ait Nicephorus, quia ipsemet praesedisset . Leo Papa prius eo, & Papa, ct Magnus idem tradidit epistola sq. ad Anastasium, his uerbis. I Nihil Alexandrinae sedi, eius, quam per Marcum Euangelistam discipulum B. Petri meruit, pereat dignitatis. Antiochena quoque Ecclesia, in qua primum,praedican Roostolo Petro,christianum nomen exortum est, in paternae eonstitutionis ordine perseia ueret, di in gradu tertio collocata, numquam sat inferior. IAnactetus idem ante duos Pontifices Pontifex vetustior dixerat epist. . I secunda, inquit, Sedes apud Alexandriam B. Petri nomine a Marco eius discipulo consecrata est. Tertia autein Sedes, apud Antiochiam eiusdem B. Detti nomine habetur honorabilis. IVae ratione tres institutae. Romana pri. ma, Secunda Alexandrina,Tertia Antiochena
ordine dignitatis. Omnes a Petro constituis. Ex quo manifeste apparet solius petritici ae principatum non cum eo alterius, cum in erectione sedium Datriarchalium nullius sit habita ratio Apostolorum . Itaque nauli nulla mentio, eum tamen suerit Ap Polus antonomastice nuncupatus. Quaro errarunt, qui dixerunt, Cathedram Roma. nam communem suisse Petro, & Daulo, eosque ambos in unum caput coaluisse, quod 'olim Marcus Antonius de Dominis, in uia Reputa. conatus est inuehere, versutus , de subdolus haereticus a di post eum Anonyitius iste, aduersus quem calamitin arripuimus. Contra primum Bouerius erudite, & Meanus docte, contra secundum Diana, Augustinus de Bellis , di Leo Allatius luculςnter praeter alios scripserunt. Nos pauperculi liminuta nostra pro tenuitate eopiolarum nostrarii in contulimus. Atque hie claues Petri tinnItu illarum exeitati paulum deponimus vi interim respiremus, & ad alias quassiones, quas secum trahunt animum hae maiori cura vacuum, calamumque praeparemus. Quae autem huc
usque de dignitate . de potestate, & auctoritate Petri, & pontificum potestate diximus studio unius veritatis dixisse confirmamus. το XII.
185쪽
D. Auctoritate Papa. ARTICVLvS PRIMVS.
Fuerit ne in Petro infallibilis Auctoritaι V o nobis Cathoi Ied dat
Thomas, quae negant H. retici. Alterum, Petrum
Romanum Episcopum . dc pastorem eius Ecclesiae, di caeterarum orbis Caput, u prinei pemque fuisse. ΑΙ- rerum, Petrum successores eadem in Sede, Aemunere habuisse , eosque haud dubie Romanos Pontifices in . Quod utrumque hiretici adeo impudenter negant ri tus rivi, qui R mae Petrum filis e negarint cum Veleso . &Franco, quemadmodum tradit Catio de loeis
lib.ο. cap.8. de Maldonatus in Ioannem c. vlt.
De quibus ego sie iudico, si argumentis '
geantur, ne admittant Romanos este Pontifices .Romam ipsam urbem cile negaturos. Gr
tutor igitur Thomae, quod ansam mihi ademit aduersus bolce duos errores pugnandi tcontra quorum auctores pugnat Orbis terrarum, tamquam insensatos. Igitur accepto, quod dat Catholicὰ Tlio mas. propria quaestio superest. De auctoritate Petri, Romanique Pontificis. At Primum remoueo nebulain Analogiae, qua septus insere se noster hie Auctor,non satis distringuens inter regulam fidei, di iudieem controuersiarum fidei, perinde ac qui harum iudex sit, eum de regulam ' fidei esse oporteat, uti a inparet ex tractatione huiusce quaestionis a Paragr. i I. ad 33. In quo ille vehementer erratieuin multum inter utrumque intersit. Ethenim regula ratio quaedam veluti idea, ad quam iudex intuendo iudicium suum dirigit accommodatque, ut recte de re sibi propolita iudicet . Itaque regula iudice superius quiddam est, ac vim ei imperantis habet. Estque aetema, di immutabilis , de ab errore prorsus xliena. Ac lictum exemplo iudicis in causa Forensi , qui ius Consulit, delegi auscultat, ut secundum cam strat sententiani. Quam disserentiam, & similitudinem eum apud me ratiocinando sermassem , inueni postea itia P. Becano in Summa Theologiae Seholasticaetrata. de tribus viri. TheoI. cap. 7. di tomo I. controuers in Apolog. contra Gard. N in Manuali lib. I. cap. . Atque id ego ex Augustino didiceram, cuius ea est, & habetur dist. eap. in istis , sententia . I Non licet
iudiei de legibus iudicare , sed secundum ipsas. Igitur regula fidei est sacra Scriptura, de Apostolica traditio. Iudex controuer sarum Pontifex, de Coacilium senerale Ieritimum, quemadmodum deducitur ex Cai tani doctrina de primatu Pontificis. ερ Cano de locis, de Suario in defensione fidei, de Cardinali Perronio in controuers cum Iacoboi Rege Angliae, de Bellarmino de Rom. Pontis. x Martino Becano libris , dc locis a me cit
tis. Ex quibus hic ait: Theologos id omnes
Vnde , sublata Analogia Thomae: locus est quaestion ἰ excitatae . Habuerit ne Petrus, 3t habeat pontifex eius successor facultatem definiendi res fidei instar iudicis, quoties de iis controuertia inciderit ' sitque illius inses labilis auctoritas ita et et odoxi omnino negant. Thomas glus itaconcedit, ut palam videatur dare. occulte vero deneget. Nam non vult uni perisson t tum ineste fidei, ut publicam, de solemne ut fidem faciat,de nectuario exigit coa- tantum, de consilium Ecclesiae . Deinde noliae quidem inita capitis cum membris is eierate admittit veritatem in lallibilem, cum sateatur , etiam uniuersale Concilium posio errare. Tautum illud Apostoloruni cum Petro excipit, hoc enim verum, & infallibilo esse non inficiatur. Sed, remotis Amsolis, si Petrus cum Clero Romano, id est Ecclesia
sua, aliquid de fide determinaret, significat Thomas decretum illud non sore de fide; quia priuilegium illud uon erat personale Petri, led cum Ecclesia sua coniunctum, de haerens reum autem Ecclesia sua ex illo Clem Romano constaret, ac ille neget in illo Concilio generali . aut prouinciali adesse in fallibiliter Spiritum saucium, sequitur Petrum cum suo Clem
186쪽
clero Romano destitui erat a. & insallibili
veritate. Quod autem Generalibus ille Conia iciliis deneget amatum Spiritus sanui. A: su ponat errare posse , nec quicquam licere de fide definire , S uti eredendum proponeret, docet I homas perspicue paragr. 2I. ubi detorquet sensum loci illius celeberrimi M'. 7. .
t Visum est Spiritui iancto, & nobis : I ne de assistentia Spiritus sancti, qualem, inquit, fingunt Theologi. debeat intelligi. Ex quo
apparet Romanam eum Petro Cleri societa- tein. cum non esset uniuersale Concilium , imulto minus auetore Thoma Anglo. Auctoritatis. & fidei habituram, quem ipsum C cilium t in quo vix ab eo certa, di infallit,ilis
Aduersus hane sententiam statim. Fuisse in Petro auctoritatem infallibilem ad doeendum . & potestatem ad definiendum, eui e
ror sit besse non potuerit. Id autem sic probin Primum eelebri loco Matth. I 6. ITu es Petrus, A: super hane petram aedificabo Ecclesiam meam I acceptis Patrum expositionibus, &inter se collatis. ae perpensis, plures aiunt: Nuper ipsum Petrum aedificandam Melesiam, ita ut Petrus . qui S petra fundamentum a Christo, qui prima. & principalis petra erat, in qua Petrus ipse niteretur. esset institutus Ita Clemens Romanus in epist. ad Iacobum . Anactetus epist. I. N. . Hyppolitus In lib. de consummat. mundi. Dionysius in epist. ad
I imoth. Tertullianus lib. de praescripti di lib. de pudicitia. Cuprianus in epistol. ad Iuba
ianuni , & in epist. ad Cornelium. ι rigenes hcim. . in Exod. Basilius in cap. 2. Isaiae. &homil. x. de pinnit. lib. I. contra Eunomi uinia Nariantenus oratia de moderat. in disput.se
uancla orat. 26. Epiphanius in Anchotato. Hilarius Canone idi in Matth. 3e lib. s. do Trinit. &psalmo Dr. Ambrosius lib. de fide cap. 3. psal. M. di sermone 6. de variis: aetionibus , di serm. in Cathed. S. Petri, M strin. II. de Sanctis. de in Hymno laudum Dominicae. Chrysostomus hic tiom. sin bona . in Psueo. Be hom .p. de poenirentia. Hieronymus epist.
ad Marcellam aduersus Montan. ae lib. I .con tra Iovinianum . Dialogo I. contra Pelagi
nos De Magno Ausuilino seorsim dicam
Pacianus epist. 3. ad Sympronianum. Cyril lus Hierosolymitanus Catechesi i8. Cyrillus Alexandrinus lib. I. in Ioann. cap. I.1. The is phylactus I ueae a a. de idem . de Euthymiux cum Chrysostomo super locum istum Matth. D sellus apud Theodoretum lib.3 in Cantica MMaximus homilia in Natali Petri. Prosper. lib. a. de vocat. gent. cap. 32. Leo epistola ad Episcopum Viennenlam , R episti ad Gemiis Dianum.& serma. de Apostolis Petro. &.Pauis
Io . Gregor. episti ad Mauritium Augustum ode in adia ad Eulogium Episcopum Alexan drinum 5. lib. epistol. 37. Isidorus lib. 1.id
Ossiciis Ecclesiast. c. s. & lib. de vita, di mor. Sanctor. caseost. Petrus Chrysologus seri in Laurentius Iustinianus I ih.de Ob utriuia cin et . Coi ciliamChalcedonetist totum:& alii apud Caieta de primatu . Et Benam . N Valent. αDe anum in controuers. α Canum de locis Suarium in defensione fidei. I cta taetria . Echium, Rofensem, Sanderum, Stapletonum, S caeteros praeclaros Muatorum ΛiItagoni fias. Consis feodus oro est grauis Auctor Gratianus . in stio deerato dist. 1. 2 r. II. & sequent. Ac summus Theologus . de Interpres iMaldonatus in cap. I 6. Mati. ad istum locum. δHi Patres personae Petri sententiain a adleunt, ut ea proprid significetur per petram, i&designetur. Idque indieat it Iud Tibi, de
illud,Tu es Petrus,& super hanc periam.Nain Hebraiea, Chaldaica, & Syriaca lingua, quarum una Matthaeus scripsit Euangelium . . virumqne & masculinum, fie scemininum genus petra significat; atque adeo uno, & co- dein nomine Petrus, & petra dicitur. Vnde bella agnominatio, & pulcher ex ea sensus
existit, eum homini Petro a quod est proprium saxi retrae uno eodemque nomine cum virtute reda aturr ut homo inuicem , di m imis petrae transeat. Contra quam Caluinus
infulsE,N inscite dixit, cum & agnominatio nem non viderit.& leporem sustulerit. Ver m quia in petra non nuda person .sed eius & virtus, & dignitas, munusque attendebatur , nee solius naturae humanae cuius individuum erat Petrus , sed spiritu lis etiam , & moralis conditionis ratio habenda erat , multi ex his, quos citaui, Patribus , di alias, Ficti, & muneri Petri illam
sententiain accommodarunt: non quo il la
garent de Petro intelligi; sed quod in eor
tionem spiritualem, di moralem, ob quanti illud est Elogium meritus, quod ad succeu res quoque pertinere posset, considerarunt.
In quo sensti Excelluit Diuinum Augustini
ingenium, quo nemo rem inelius, apti iisqueis exposuit, ut mox aperiam. Igitur Hierony-rmis hil, Hilarius lib. de Trinit. Greg. Nyisen. lib. contra Iudaeos. Chrysol tomus H
mil. s . in hunc Iocum , de orata a. adu T. Mindaeos , &Homi l. a. in psalm. di Cyrillus Alexandrinus Dialogo de Trinitat. Auior Comment. in epist. Pauli, idest. Ambrosi
ster in capit. q. ad Galatas 'l Super hanc petram . Super hane Fidem interpretantur Fidem , ut ait Chrysostomus Saxeam , culus modi erat Illa Petri. P ei de Fide omnium Fidelium exponunt eum orige ue Tract. in Matthaeuin, perinde ac ad omnes Fideles, quibus constat Ecclesia, pertineret. Qus i terpretatio non tollit aliam , cum omnes hastime Auctores primum tradiderint sensum. ac de Petro, uti individuum humanae natura , & certa persona est, intellexerint. Qua re . nec Haereticis abutendum hoc sensu fuit, ad negandum primum, neque Catholicis qui busdam itinendum, ne ille detraheret priori . cum uterque possit recte consistere: immo ambo sint ad veritatem sententiae necessarii is
Quod iam ex Augustini doctrina aperio assilit Igitur Augustinus eum subtiliter)t ales .im huius loci more suo inspexistet, tribus
modis illum accepit , di exposuit. Prima ui in persona Petri, luecessorum etiam personaseonliderauiti & communem earum cum
Ecclesia sua Fidem futaram intuitus est; de acute vidit Christum Ecclesiae suae per P
trum , ae successores prouidere voluisse. Ita que Fidem Petri, ae post eum sudurorum eius inco, ac sede Pontificum , quae una illa. eademque Petri fututa erat per petram intellexit. Quippe quae Petri cum esset, perpetuo erat duratura. Et cohaeret maxime cum
mente Chtisti, qui et tota tum Ecclesia co.
187쪽
gitabat. sundata quidem in pide praesenti Petri , sed ad finem mundi per seriem sueceden
tium Petro pontificum continuanda.Eo enim tpectant reliqua di i AEdifieabra Eecsesam meam . Et portae Inseri non praeualebunt adi tersus eam. J Hane Chri iti mentem eum
Augustinus attendisset, de Fide Petri aptissime, ut ad omnes successores pertinebat. exposuit. Ac eodem grauissimae mentis iudicio censuit Petrum totam Eeelesiam, cuius p stor erat, in ea Consessione edenda repraesen-
tam 1 Cuius Christus sundamentum, & Lapis Angularis erat, ad eumque hanc Ecclesiis personam gerentem Chri sum dixisse. Tu es Petrus , iciest . Tu vicem geris Ecclesiae meae . Et hanc ego super hanc petram, idest, me, quem Ecclesiae nomine confiteris, ipsam aedificabo. Ae eius tibi elaues dabo , idest, potestatem. Q san E duae interpretationes propriae Augus in I suerunti di ad successionem pontificum . N Leclesia unitatem , de aeternitatem
confirmandam aptissimae . Sic Augustinus . Serm. I a. de verbis Domini secundum Matthaeum, de trata. in Ioann. 27. 8e idi . idem tradit tract. so. in Ioann. Consentit lib. de pastor. eapit. I 3. de Serm. I . de sanctis, &lib. 3. de Baptismo cap. i . & lib. l. contra epist. Paranen. s. de epistol. Isa.& in psalino contra partem Donati, de contra epistolania, Fundamenti cap q.
Vti tamen erat Diu Ino ingenio August-nus, vidit aliam item communem, & facilem expositionem super hane petram, idest, si per te Petrum, eamque probauit alias in locis cum Cypriano, de Ambrosio, quos magni iacere Auctores solet nam Cyptiani de Petro petra restri, di admittit lib. a. de Baptismo
cap. I. Ambrosa assert, de confirmat. lib. I. Retrar. capit. II. cum fiam de petra Christo sententiam retulisset. Et vitamque ibi id nem iudieat. Eamdem autem tradit Ser. mon. I 6. de 29. N M. de verbis Domini, &apparet hunc ei sensum placuisse ex illo versiculo Hymni eontra partem Donatis Numerate Sacerdotes, vel ab ipsa Petri Sede. Ipsa est
Petra, quam non vincunt superbae Inserorum
nrtae . I Nam,qui Sedem Detri petram dicit.
1ida ipsum dieat Petrum petram necesso est. Cum ab eo sit sedes petra appellata. Tres igitur sensus ex Ausustino habemus . Vnum communem, proprios duos . Cui autem illo communi non omnino videatur Augustum scontentus, cum idoneus sit,' tacitis,& proin, pius . atque adeo litetalis vulgo dicatur, α alios duos adiunxerit, quibus acquiestit,duo opinor, tresue ea usae suet t. Prima, quia vidit illum primum sensum esse adhuc in-eompletum, quod Soli Petro addictu 1 homi ni priuato inhaerebat. nec pir eum ad Successotes. de Ecclesiam, cuius gerebat personam, pertingebat, nec omnino mentem Christi tintius Eeelesiae seriem, statumque respicientis aequabat. Secunda, quia illa interpretatio, personale illud ptiuilegium faciebat. &ansam dabat Haereticis negandi ad Succes
res pertinete; quod iam tum Donatistae, nostrates sunt Nouatores, negabant. Vtrosque autem Augussinus consutauit. Tertia, quia vidit Interpretes Matthai Veteres , quos m sni restimat Augustinus, vocabulum Petrus in reddenda sententia petrae non retinuita riatque adeo vocabulum Petrus In petram defle2isse. Vnde aliquid mysterii inesse put uit, nimirum ut ex persona Petri ad figuram Ec resae, quam gerebat, cum voce paululum immutata sensus desecteret. Et quidem haud temer8 secisse Grreum Interpretem. de ita vertendo magnum quid dam senificasse , suadetur, ex eo quod cum Graecὰ vertere vocabulum Petrus. quod in Autographo ad utrumque genus pertinebat.
post, ut eodem modo eaderet, de petram in Petrum masculina terminatione. Τu es De trus Petros, de supra hanc petram Tetron, mAtticὰ petra Petros dieitur, noluit nisi varia re. de petram seminina terminatione reddere. Et quamquam ita Latinus Interpres neces rio verterit, quod ea lingua diuerso modo
utrumque genus explicet. tamen eum Graeci utrumque eadem ratione Attica elegantia e
stiri posset . idque non seruasset Interpres, locum secit coniecturae Augusini putandi aliquid inesse mysteria in mutatione vocum ,
quod ad fgnifieationem transret. Quod si quod fuit, illud sanὰ , quod Augustinus ob serarat , eredendum est suisse . Hine eonnat rectὰ omnino locum istum Matthaei omnium optim8 e, posuisse Augustinum, de omnes illos sensus ad iustam, de perstetam intellisentiam sententiae necessarios esse . His enun & Petrus. Recessores, de Ecclesia comprehenditur. Catera apta ad reis sutandos eos, qui aut Catholiet minus Augustinum intelligunt, aut Hererodoxi. eo praviue intellecto abutuntur, ad me uin Hupera Dpisten Augustini reseruo. Maneat ergo locus ita expositus, Facis instari ad doctrinam do
Auctoritate pari In fallibili demonstrandam. Qum iam praesto.
Christus instititit Petrum petram . 3e Fundamentum Melesiae sue propter Fidem .& super hane Fidelem petram aedificauit Eeclesiam , igitur non potuit υmquam Petrus a Fide defeete i ne in eo landata Ecclesia err ret . Vnde dedueitur quieouid ab illo uti credendum proponeretur , id omnino firmum certumque fore. Si enim quod petrae innititur est immobile . qui Fides innixa Petro nutabit . & corruet An non impium, & absurdum esset, cum Christus voluit Fidem Petri remunerare illud rependere , quod locum da rei errori contra Fidem l certe ineptum illud esset Fides praemium . quod Falsitati ob noxium sciretr ae ipsam Ficiem, eui reddeba tur destrueret. Quid quod illa pars sententiae. t Et portae inieri non praeualebunt aduersils eam . I Inconcussam , de Insallibilem Auctoritatem indieant i Nam portas in saeris literis potentiam, Roburque significare .esim alia Interpretes alibi, tum hic Maldonatus moia strat. At vis . Se potestas Diaboli in Mendacio sta est . Cum ipse si Mendax , de pater Mendacii. Igitur mendae io tamquam Ariete oppugnat, re quatit petram Ecelesiae aquae vetitate. & si de nixa conmit. Si autem mentiri. Ze errare in rebus ad Fidem spectantibus pota potuisset. sanὰ aduersus eam Diabolus praeualeret. Absit igitur, ut qui in veritate non stetit, stantem in Christo verita. te petram euertat. Qusd si per portas Inseri Haereses signiscantur, quemadmodum vult
Epiphaniua in Meliorato, de tali ius hoc
188쪽
laeo: s semel Naeresim petra admiserit, aduersus eam portae Inferi praeualebunt. Iam vero alia pars sententiae, I Et tibi dabo Claues Regni Coelorum . I Magnum pondus habet. Nam clauis duo in literis sacris significat. I Doctrinam , de Potestatem .
Doctrinam. I iuxta Lucae Phras n. cap. II.
itu. sa. t Tuli stis elauem scientiae. J Qua Christus exprobrat Iuris peritis superbiam In arroganda sibi notitia . de interpretatione Seripturarum et quam nomine i clauis I signi seauit teste Ambios serm. s. de August. l. 2AEOntris Aduersarium Legis ,& Prophetarum, cap. s. M Author. quaestion. Euangel. 3. de Beda, di
Theophylactus in Comment.& Cyrillus apud
Diuum Thoniam . Hane ergo aut horitatem doctrinae, qua intelliguntur exponuntur scripturae, & rerum diuinarum scientia traditur , una elaui contenta I Petro J a Christo donatur . In quam benὰ quadrant duae ille svoces t soluere , J & ligare : cum & soluere pertineat ad aperiendas veritates , quae definiuntur.& credi iubentur. Ligare autem spectet ad comprimendam audaciam temere inisterpretari volentium , de vetanda prava dogmata , scriptaque haeretiea, de Ecclesiae perniciosa . Quibus duabus rationibus a sueeessoribus I Petti l videmus huiusce elauis usum
exerceri. Tum decernendo, quod tenendumst, & exponendo solutis nodis disse uitatum: tum cauendo, ne id temere fiat-, Ae si quid eo totis, haeresi e prodeat. damnando, & vitando ne serpat, te inelitate digata , di doctrina aptohibita. Alia clauis potestatis ad iurisdictionem pertinet , quae non est huius loci.
Quod si a Christo elauem doctrinae t Petrus Iaecepit ad soluendum,atque ligandum: quantus error esset ad inittere Petrum errare in reis
Eo elauium usu , listando quod erat soluendum . & soluendo quod ligandum . Quod si
quis non vereatur admittere, videat se Euangelio contradieere, imo &iChristo in eo a Dfirmanti , quodcumque lisaueris super te ram, erit ligatum, de in eoelis.& quodcumque solueris super terram, erit solutum , 3e in coelis. J Vbi uniuersim dixit. Quodcumque I ligetur, & soluatur i I significans. I Omnia lPer eam clauem rectῖ s ligati. Ad soluti J atque
adeo omnia in eoelis esse rata , & accepta .
Non enim dies it Christus t si quid bene liga
tum , solutumve suerit. J Sed i quodcumque ligetur, de soluatur. I Voluit quippe significare certam, & insallibilem illam l petii a clauem , de esse, di fore i nec unquam erraro
posse, quoniam a Christo summa veritato
Alter loeus huiusnodi Authoritatis
constinandae est apud Lucam cap. nu. 3 a. I Ego autem rogaui pro te . ut non desciat Fides tua. Et tu aliquando conuersus coniafrma Datres tuos. J Duo hie sunt i s Chri sum rogasse, ut Petri Fides non desceret ,&Petrum exhortari, ut fratres suos in Fid cons et . a Consat autem quod Christus rogauit, id obtinuisle . Et quod hortatus es, I Petrum J sacere, id i Petrum J omnino praestare potui Ise. Rogauit autem Christus, vel Petri Fides numquam deseeret, I numquam igitur defecit. Hortatus est i Petrum , ut eae teros In Fide constinaret, 3 ergo habuit talem Fidem, qua eos confrmate eosset. Vnde sequitur In rehus deI anthoritatem ectram
eum, constantemque habuisse. Locutum a
tem Christum de t Petro I pontifieis Romani,& pastoris uniuersae Catholicae Eetiesiae personam gerente liquet ex textu. Nam pro ominnibus Apostolis Christus alias orauit Ioannis r . Ego pro eis rogo. Pater sancte seruata
eos. Inter quos erat Petrus . Pro quo, tam quam pro uno ex Apostolis rogauit. Nune vero aliter pro Petro orat, non tamquam Pro
uno, Ac priuato, sed tamquam pro capite . de principe Eeclesia, atque adeo publieam sustinente personam. Idcirco ad eum intentius. Himon, Simon, I proprio appellans nomine . ne quis putaret, quod Illum communi omisnium eausa eo priuilegio donabat, ad eum proprie non pertinere. Vtrique igitur, At priuatae , fle publicae Personae conuenire, illud significat, quod mox ait. I Expetivit vos, ut cribraretr eeu in Petro omnes inessent, cum eo, tamquam eum pluribus loquitur
lvos: J eum tamen dixisset ad unum, ISimon. Sed hie unus omnium instar erat, quod caput. N pastor futurus erati Itaque illi, ae in illo omnibus illa firmitas concedebatur . Qui sensus suadetur altera parte sententiri l Confirma Fratres tuos, J ciui in Apostolo s non quadrat . qui cum defecturi non essent , eos non erat i Petrus J eonfit maturus . Nam ii a Christo oratione illa iam tum seritati ,& aspiritu sancto postea confirmandi erant. Illud autem magnopere obseruandum e prius Christum orasse ne i Petrus J deficeret: deinde potestatem eonfirmandi caeteros dedisse t nee enim confiimare posset, si posset deficero . Vnde firma, & infallibilis constat authoritas. Et vero hune loeum ipsi met Romani pontifi-ees t Petri J successores magnum suae in Le.
clesia aut horitatis argumentum habuerunt equo unanimi consensu utuntur: Lucius papa
epist. ad Episcopos Galliae, de Hispaniae ei reasnem. Mareus papa. Epist.ad Athanas. m. epist. p. I. Felix. I. epist. . ad Benignum. Agatho epist. ad Constant. imperat. in sexta Synodo Iecta,& probata. Nicolaus I. epist. ad Mie hae lem Imperat. Leo I. serni. a. de natalis Petri, Ee Pauli. J & serm. 3. de assumptione sua . Leo IX. epist. ad Michaelem, cap. r. In nocentius III. in eap. Maiores de Baptismo a neque pontifices dumtaxat,quorum ut in causa propria eleuare quis Hererodoxorum testimonia conetur, seu alii etiam pristi authoia res in hane mentem locum exposuerunt: quos videte quis poterit, apud alios Reeentiolis memoriae Caietanum lib. de Authori t. papae,ed de Romanae Ecclesiae Prima tu, Turrecrematam in summa Eeelesiast. Bellaminum de potest .mpr. Canum de locis lib. s. cap. 3. Meanum, Valentiam In controuersijs . Sua rium in desens Fidei contra Reg. Angl. lib. r. Qua de re grauis author Ioannes Maldonatu
eomment. in Lucam cap. 2 a. num. 3 a. Itaque
ait i tectὰ e Y hoe loco antiqui, grauesque
aut hores collegerunt Ecclesae Romanae , &
Ex omnibus unum Theophylactum , 8d pontifices duos volo testes produc/re. Ita Theophul. t Planus intellectus est, quia te habeo vi principem discipulorum,postquam, ut gato me, seueris, de ad poenitentiam vene-
189쪽
ri, eonfirma exteres . Noe enim te decet, qui post me Ecclesiae petra es. N fundamentum. IAgatho se . t Dominus fidem Petri non deis
secturam promist, de eonfirmare eum fiatres suos admonuit, quod Apostoli eos pontifices meae exiguitatis praedecessores confidenter se. eisse semper cunctis in agnitum. J Nec non
Leo I x. l a sede principis Apostolorum, a Romana videlicet Ecclesia tam per eumdem Peistrum , quam per suos successores reprobata. eonvicta, & expugnata sunt omnium haeretiis eorum commenta: de statium eorda in fide Petri, quae hactenus non defecit, neque unquam deficiet, sunt eonsrmata . J Haec nemo solidius hae elegantius Leone I. dixit ser ra. de natali Apostol. t Petri, & Pauli, J quem iaquia citant plurimi, non adduco . Apud Suarium, de Maldonatum legat, qui volet. Duo hie quaeri pollunt. Primum e quomodo post hane Chri si orationem negauiti Petrus J Christum atque adeo defecisse videtur a Fide Alterum quomodo intelligitur illa particula I Conuersus, i 3e qua ratione ad
confimandos fratres pertinear ' Primo respondetur primum. Chrissum non expressi se tempus, pro quo rogauerat, sed in quo rogauerat. Dixit i inaui 3 de praeterito, ut ora steiam constaret. Sed pro quo tempore rogasset, cum illud futurum es et, non dixit. Vnde cum oratio esset de re sit tura non constat, rem
statim post orationem fuisse secutam. Videtur autem Chri si oratio effectum habere coepisse ab eo tempore, quo Christus in Passione re- spe, it l Petrum,J ae eonuertit ad paenitentiam. s Et egressus Petrus foras seu it amare. I Nam ex illo deinceps numquam defecit. Et quidem, Chrisso adhuc vivo,cum adhue s Petrus J priuatus esset, di tantum princeps, Ad pastor designatus ante possessionem, mirum non est eum
pelle deficere: sed, Christo mortuo I Detroa post Resurrectionem Pasiore ab eo instituto . , Eeelesae data Ouium postessione praeposto, di vices christi gerente, Christi oratio essectum sortiri coepit suum, di Fides per eam impetrata re obtineri . Obseruandum est enim Christum antea Matth. 16. promisisse i Petro Ide fututo Ecclesae Ptimatum, uti verba indicant , quae sunt in futuro . t AEdificabo Ecclesiam meam. Tibi dabo claues. Erunt ligata, ceu designaret , Principem, non crearet. Allvero post Resurretionem suam Christus quod romiserat, impleuit, traditis i Petro J ouius suis , eoque principe creato, fle confirmavito, I Pasce oves meas: i ter ad firmitatem possessionis repetito. Itaque ex quo Petrus Ipublicam gessit pastoris Lecies ae personam, donum illud firmitatis ad omnes alios dirigendos , R corroborandos in fide accepit. In quam sententiam recte Augustinus in loc. Ioan . liquiae inuenit exitum ille negator, deamator, praesumendo elatus, negando proostratus .sendo purgatus, confitendo probatus, patiendo coronatus, hunc inuenit exitum, ut pro eius nomine persecta dilectione morere. tur , cum quo se moriturum peruersa festinatione pro iserat, faciat eius Resurrectione firmatus, quod immature pollicebatur inst-mus . Hoc enim oportebat, ut prius Christus
pro Petri salute , deinde Petrus pro Christi praedicatione moreretur. Praeposterum suit, quod auderi caperat humana temeritab: cum istum disposuisset cita rem uerItas Animam
suam se positurus pro Christo Detrus rutabat, pro liberatore liberandus , eum Christus venis et animam suam positurus pro suis oui bus, in quibus erat, & Petrus . I Igitur. Petro illud l Firmitatis. Author itatis 3 eredendo , & eonfirmando orationis
Chrissi virtute priuilegium ante ipsus Christi
mortem donatum non est . quod nimirum adhue in ovium grege, uti unus ὀ grege priuatus erat; post Resurrectionem .ero Christi cum Petrus accepta in oves potestate, I vir gregis . & pastor institutus , & publieam agebat personam . eo donatus est munere, quod ad dignitatem pertinebat. Itaque firmus, fleaues ror caepit esse . ex quo princeps . N pastor esse: pit. Idem Augustinus .s Si dilecti nem tuam erga me habes; ubi ostendas habes, ubi exerceas habes , pasce agnos meos . J Ee mox iam ex oue in pastorem transit, de Viearium Christi agit, quando idem alit . quod Christus , id est, Ad patiendo, & moriendo pro
uibns. Nam id ei leo insta num. 18.Christus s Petro J mortem portendit. I Alius te cinget, de ducet quo tu non vis. Ivergit Augustinus . t Quatenus pascenis di essent agni . di domini ex oues tanto pretio comparatae, quanta essent dilectione paseendae, in eonsequentibus demonstrat . Post quam enim Petrus impleto legitimo numero trinae responsonis professus est se Domini di lectorem, commendatis sibi ouibus eius au die de futura passione . J Uxe prima est O respontio admisia, quod i Petrus a Fide negando desaeerit, non quod amrmem , sed quod si quis assi et, videat se nihil inde post
Secundum respondetur I Pettum, J etsi negauerit Christum, non tamen a Fide desecisse. eum ore tenus dumtaxat negauerit, corde retinuerit: quae communis Patrum, de Scholasti eorum sententia est,que nrad in dum
Interpretes Euangeliorum obseruanti IIcitdseripsit Prudentius in lib. Cathenier . eait uegator denique Ex ore prolapsum nefas.
. iam eae seruaret fidem. Imo, & sunt grauissimi Eeelesae patres, qui I Petrum I crimine negationis ah soluunt,
aiuntque specie tantum negastare autem conia se sumi imo Be ideo negasse hominem , ut Deum esse doceret: vi refert Hieronymus in eap. Matth. 26. notans Hilarium. N Ambro sum ita sentientes; quorum merito improbat sententiam . Id constat I Petrum J negantem metus causa . ae priuatum fecisse, atque adeo
a Fide nee defeeisse , nee qui equam promitisonis Christi firmitati negando detraxisse. sublata huiusinodi difficultate, secvnda superest. Cur Chrissus , di qua ratione diti erit: Conuersum eum stat res suos conia firmaturum . Sensus ex dictis eonfiat. Nimirum ab eo tempore veritatem promissionis incipere, quo Petrus I post negationem resipistereti seque denuo ad Christum sendo
primum, deὶnde amando conuerteret. Tum enim satisfactione repraesentata . de accerta gregis postessione eo priuilegio est do
190쪽
Ad Ambrosus in psal. g. & Leo nSetin. a. In Natali Petri & Pauli, & Se . . de Assumpti
sua. Nee id ego temere opinor. Oh seruo, Hane particulam eonversus magno Euange
iistis in Petri ad Christum, & Christi ad Pstrum conuersone usui fuisse . Nam post necationem Petri ait Lueas . t Conuersus Do minus respexit petrum &e. dia. Tu aliquando
conuersus, ct Ioannes ea p. vltimo. Conue
sus Petrus uidit illum disti pulum . I Ex qua analogia deduco, ipsam voce in , sibi ad hoc priuilestium significandum responderer it aut
conuersus Petrus ad Iesum eonversum respiciat: a quo sane erat per erat iam conuertendus, &.ad confirmandos fratres serinandus rvt cum postea apud Ioannem illam acciperet potestatem conuersus diceretur; seu monere nos Euangelista vellet ista repetitione voeis connexionem priuilegii coneessi cum eiusdem promissione significari. Ita Petrus, cui promittitur, dicitur conuersus: idein cui a ditur conuersus item dicitur.' Vti repetentes
vocabulum rem quoque memoria repetamus: qui conuersus potesatein accipit, ei cum
conuersus fore praedicitur, proluissam filisse. Nee id sita coniectura , iustaque destituitur. Nam istud conuersus apud Ioannem, videtur pertinore ad ossicium passoris . quod tunc a Christo Petrus acceperat. I Pasce oves meas.JQuo accepto cum Christus sequi se Petrum iuberet, & Petrum sequentem Ioannes sequeretur 1 Petrus, seu pastor de Ioanne, tamquam de ove sollicitus respexit ad Ioannem r& respiciens ab Euanaelio eonuersus dicitur. Perinde , ac tempus destinatum a Christo ad promissionis essectum de elarandum illa voce conuersus indiearetur. Nam illud aliquando eonuersus, huic actioni conuertentis se ad Ioannem Detri respondebat, de quo dieitur conuersus Petrus ex ossicio pactoris. Cui ossicio erat annexum priuilegium eonfirmandi in fide oves, quas Ioannes signi-seabat. Et quamquam diuersa videatur uoiae Is significatio apud Ioannem cum ibi couersonem animi ad Deum t hic conuersionem vultus ad Ioannem indicet, nil tamen obstat, quo minus, etsi diuersa notio sit, ad idem tamen mysterium pertineat: eum praesertim apud Lucam illa vox conuersus alias habeat signis eationis, uti obseruant interpretes :quarum una haec potest esse conuersi Petri ad
Ioannem , cum ea curam. α solicitudinem potestatis Detro concedendae cum est conuersus ad Ioannein impleta sit. Vereor , ut haec
Don tam subtilia, quam utilia videantur: sed video non paucis tua probari, & aliquando Augustino Hieronymoin Ambroso,& Chrysologo , qui Antithetis . & Analogiis saepe delectantur, similia placuisse. Tettius locus hic est quem modo atti-pimus , ct saepe antea Ioannis ultimo. I Pasce agnos incos . Pasce oves meas. I Qui ill stris est . di maxime celebratur. His enim,
verbis Christus praestitit, quod promiserat
Petro, pastorem eum gregis sui, & caput Ecclesiae instituens,quem antea des auerat: quemadmodum scribit Ioannes Maldonatus. ac est communis sententia. Quod aute in hieloeus primatum Petri probet, di confirmet, cum nostrae de auctoritate certa, ac infalli-
hilis mentis sundamentum si,operat pretium erit ostendere. Ae primum pascere perinde esse , ac regere, gubernare , & pastoris instat dirigere, luadetur ex psalmas. Qui regis ID rael intende, ubi hebraice est rugna qui pastis. Vnde psal. r. lsascere Iacob seruum suum. JQuare Matth. 2. Quod latinus interpres ha- hete i Exiet Dues, qui regat,Graecus reddidit immiel pascet eum in hebrgo sis eat dominetur. Aeeedit locus a. Reg. s. t Tu pasces populum meum Israel. I Qui sensis sacris ad prophanos quoque auctores transit. Nam solet Homerus Reges polmenas pastores populorum appellare. Hac ratione apud Ioannem pascere oves, idest regere. Sedulo, &amanter passoris more . Petrus Isitur . cum pastor. idem , At princeps es institutus. Ita
de Sanctis, sed de cathedra Petri, & lib. I. in Luc. cap. 24. & lib. s. de fide in pros m. & lib. de dignit. Sacerdot. eap. 1. & Cuprianus de unitate Eeclest eirea princip. Eusebius Emi Lsenus se . de sancto Ioanne Euangelista. Augustinus hie , & Serm.ε1.49. de ver b. D mini. Beda homil. in vigilia Apostolorum Petri, S Pauli. Chrysostom. horn. 87. in Ioan. Cyrillus liti. II. in Ioesinem. Leo papa I. Serm. 3. Assumptionis suae. Ambrosiaster. I. ad Corinth. I I. R Galat. i.& a. Isidorus uevita. di morte Sanctorum eap. 69. Euthymius hoc loco Ioan. Bem ardus lib. a. de consider. ad Eugenium eap. 8. Cregorius Magnus lib.
epistol. epist. 3 a. ad Mauritium Augustum . Arnobius in psal. 138. Eucherius in vigilia sancti Petri. Qui omnes locum intelligunt de summa Petri in totam Eeelesiam potest
te , quae & docendo eum auctoritate, & regendo cum imperio exercetur. Omnes autem
erudiendos, & gubernandos esse a Petro,tu in infirmos, tum krtes, tum subditos, tum prς- sitos, Christus signi sieauit distinguens gregem in Agnos, di Oues, I Pasce Agnos meos,
Pasce Oves meas, i ut neminem vellet exceptum . . Id cum Theophylactus. N Rupertus obseuritis ieeissent clarisiim 3 dixit Emisenus.l Prius Agnos , deinde Gues eommisit: quia non latum pastorem , sed passorum pastorem eum constituit. Pascit igitur Petrus Agnos: pascit, & Cuesi Paseit Filios, pascit, re Matres . Regit, S subditos, S pralatos. Omnium igitur pastor est, quia praeter Agnos, MCuqs in Ecclesia nihil est . IEadem est mens aliorum patrum , licet non ea, quae acutior est, quam solidior, e niectura nixa. Quamquam eam Ambrosus item respexerit lib. o. in Lucam cap. 2'. in fine. I Iam non Agnos, ut primo, nee Cui
culas, 't secundo , sed Oves pascere iubetur, persectiores, ut persectior guhernaret.J Recte igitur Bernardus lib. a. de conscl.eap.8. Non modo ovium , sed N pastorum tu unus omnium pastor. Vnde id probem quatis η Ex verbo Domini. Cui enim nun dico Episcoporum , sed etiam Apost Iorum sie absolute.& indiscrete, totae commissae sunt ouest Si me amas Petre pasce oves meas, Quas 'illius, vel illius populos ei uitatis , aut regionis, aut certi Regni t oues meas inquit. Cui non planum non designas te aliquas, sed assignasIe omnes . Nihil excipitur, ubi distinguitur nihil . Et sortii praesentes exteti condiscipuli