장음표시 사용
271쪽
N Ascetur Antiehristus ex vero Patre , AeMatre Iudaeis , ut simulet se esse Messiam, fingetur ortus ex Tribu David, erit tamen ex Tribu Dan , idque indieant Seripturi prima Senes. l Dan eoluber in via, Cer stes in semita. J Seeunda Hieremiae 8. t ex Dan audiuimus hemitum equorum eius. Tertia eoniectura es ex Ap al. ubi num rantur Tribus Israel, & nulla fit mentio do Iribu Dan , quasi mala dicta propter Antiis
christum . Huius sententiae sunt multi Patres apud Bellarmin. lib. x. cap. II.& Henrique et cap. 23. N inter eos Theodoretus in epithomediuinorum decretorum cap. de Antichristo . δὲ Damasten. lib.q. cap. 27.
De patria maior quastio est . Alii diiscunt Vrbem Dan. quae erat in finibus terrae promissionis ad septentrionem a unde venturum esse Antichristum Mimat Laetantius lib. . eap. 16. N Rabanus de Antichristo inter opera Augustini tomo s. Non desunt qui di- eant naseiturum Romae uti Martinea . lib. 3. Hi polyposeon cap. a. quia Roma vocatur Babylon ibi naseiturum Auctore HieronymDaniel. .& Eusebio lib. 2. Historiarum cap. . probat Ribera Apocal. Iq. 8e eonfirmat Hen
gi queae cap. 13. educabitur vel elam, uti sentit Damast. vel in Chorcisain. vel Bethsaida, quo
et ahitur illud Chtisti, t udi tibi chorosam .
v. tibi Bethsaida. I Ita refert Enriqueκ etiatatus . Erit principio , di in adolescentia sua occultus, de ignobilis, iuxta illud Daniel. t r. stabit in loco eius despectus, J Ad postea eaput eriget, fle eristas attollet, Ee crescet opulentia , & uiribus, re eum militaribus eorijs veniet in Hierusalem,& ibi reaedificabit Templum Salomonis, ut monstret se esse Messiam Et quamquam haeretici dubitent, an Hierosolymis eius sedes futura sit i id sane extra
controuersam est. Nam Apoealyp. i I. refert Ioannes Enoch Ad Eliam eum Ancichristo esse pugnaturos, fle contra eum praedicaturos, &in Hierusalem occidendos esse, ubi pugnarunt antea, i de corpora , inquit, eorum iacebunt in Plateis ciuitatis Magnae, quae u incatur spiritu a liter Sodoma , & AEgyptus, ubi de Dominus eorum erucifixus est . Quo soco, Aretas insignis interpres exponit in Hierus Iem. In ea enim, inquit, regnabit tamquam Rex Iudaeorum . I De quo consentiunt omnes pene interpretes. Clata ex antiquis id affirmat Irenaeus lib. s. & Hieronymus in cap. II. Daniel, de plures alis apud Bellarminum lib. q. de Romano sontisce cap. 4. 3e Henitque E de fine hominis cap. 23. Itaques Hierosolymis vitiusque Imperii, tum spiritualis, tum temporalis sedem locabit. Id autem Iudaeis persuadebit eum esse des det,
tum, fle serum Messiam . De hae autem Sede
in Templo Hierosolumitano loquitur Paulus in epistola ad Thessalon. a. cap. 2. dum ait: I ita ut in Templo Dei sedeat . I Hae enit avore Templi non utuntur scripturae, di Apo- Tom.XII.
stoli. nisi quando agunt de Templo Hieros 4ymitano. De hae sede loquitur Christus apud
Matth. cap. 14. l cum vitieritis, inquit. abo minationem desolationis stantem in foedi saniacto , I qui locus de Antichristo allegorie e Inia tellia itur ab Ambrosio Lucae dii. & Greg. 3 1. moralium. Receptus Iudais Antichristus, he Impe rio suo in Occidente eonui tuto emet copias ad bellandum Oeeidelitem. 8c euene1idum Imperium Romanum . venient Cog, A Maiagog. Apocal. Io. Idest scythiae pentes, doquibus loquitur Erechiel cap. 8. Quo nomine signifieantur Turcae . R Tartari, di si enim Ambrosus de Gothis interpretetur lib. 2. di fide eap. vltimo. tamen de Scythis , R Bariabaris, idest aureis, fle Tartaris intelligendum.
qui inimici sunt nominis Chtistiani ,.de Ro
mo tempore veniet Anti estissus et te Romanum Impetium diuitin inter derem Re
ges, uti patet ex cap. 7. R Ii. Danielis; unde colligitur ante aduentum Antichristi debere Impetium Romanum ad unum tantum Imperatorem reduci. Fiet enim , ut in unum Romanum Imperium coeant omnia, qui hodie
diuisa sunt Regna, id est Hispanicum, Gallicanum . Anglieanum , Sc. Nam unus tunc
erit in his omnibus Monaret, a, & Imperator. Erit autem ultimus Antiehristus. Quod autem deem eune Reges suturi sint . ait perspi cud Hieronymus in eap. Daniel. Ergo dieamus , quod omnes seriptores Ecclesiae tradiderunt in eonsummationem mundi, Regnum destuendum esse Romanorum, de decem su- totos Reges , qui orbem Romanum inter sodillidenti hos omnes Ant Iehristus vincet, &fiet illa eelebris discessio , seu desectio , quae praedicitur a paulo a. ad Thessal. a.quae distensio erit ab Imperio Romano, quod finietur
ad Regnum Antietitisti, quae communis est Patrum sententia Tertullian. lib. de resurre ctione ear. cap. 24. Ae Hieron. ad Algasiam quaest. t a. de Cyril. cath. s. 3e chrysostom. a.
ad Thessal. a. Non est autem aceipienda illa distestici a fide, de Ecclesia , utὶ putat Soto
in o. distinct. 6. 8e quaest. I. ait. i. amrmat ab
Antichristo euertendam esse Ecclesiam, & fidem Catholicam extinguendam . Quae lenistentia improbabilis est, contra illud Mat. is. I Super hanc petram aedificabo Ecelesam meam , de porta in isti non pr ua labunt adversus eam , I δὲ illud Lucae 23. l oraui pro te Petre, ne deficiet fides tua. I S refutatur manifeste illa Christi sententia apud Mat.1 .s Vt in errorem inducantur , s fieti potest , etiam electi. J Vnde eolligitur fore tune et et os , atque adeo Catholicos Christianos. Noe idem docet Augustin. lib. ro. de ciuitat. cap. II. ubi se, fi Nee militiam suam deseret
Deus, quae vocabulo appellatur castrorum. ISotum vero resutant Henriqueet ei latus,& Bel. Iarmin. camir. Vnde Euchiel, Daniel, Paulus, & Ioannes in Apocal aiunt in ultimo illo praelio contra Antichristum Eeclesiam soro. ictricem .
Habebit AntIehristus praecursorem , qui
Apocal. a 3. in figura bestiae de tetia ascendentis visitur, cap. i9. Pseudopropheta dicitur, qui errores multos conrra Christum , Ee Pontificem Romanum disse ininabit, ut cum Hie- Ii x rOIF-
272쪽
otium D, S Theodorem , in eaput Daniel. 17. sutile est, quia iuxta proximam doctrinam probat Pererius, eumque armigerum Antia maior est Dita , si de filo φno Antie tristo . &ehristi appellat Irenaeus libri. cap.:8. vero,qui in fine mundi venturus est loquatur. Patrabit miracula Antichristus , auferet Hie enim nondum venit. Si autem intelli saeramenta, ae in primis Lueharistiam, di xatur de alais , qui sunt Tisi , R Prodromi saer ossicia , R Omnem collum . Eeclesiasti. ipsi iis, maior est vera, sed nihil tamen con eum . Locabit imaginem suam in templo , δὲ eludit, quia non agimus de his Anti e litisti A. v illa sandet orae ula . saei et etiain stare so- sed de illo principali. Praeterea hoe sessu eutlera instat Iosue . de alia similia , uti apparet non erit Antichristis Maho metus, & Arrius,e, illis orbis Chrissi Mattia. a l Dabunt R. t et Nero, aut Iulianus Apostata. qui Resunt
gna & prodigia maegna, R Paul. a. ad Thesi Christi inimici. Papa quippe non inimietis sal. a. t Insignis, di prodigiis, 3 S Ioannis Christi, qualis suturus est Antiehristus . imo Apocal. I s. I Fecit signa magna in conspectu multi ex Papis pro Christo mortem subi
hominum. J Le ita docet Cyrillus Catech. s. ruot.& Theodotet. 2. ad Thessal. e. Immo addit Deinde rogo Haeretico quando ven Cregor. lib. r. Moral. cap. I x. Etiam eius mi- iste Antichristus Respondet Luthema libro uinios, & tortores Martyrum coram Anti- de dupputatione tempo tum , de altet in suod hi isto miraeula esse facturos. Adeo ut lao- Eleucho Liuberram sequetra. tempore Phoeae
mines mirentur , & dicant apud Ioannem, amperatoris anno fincii venisse. Alis cum Henia
Apoeal. s Qui i similis Bessiae it ad est inter- ricet Bullingero pratat. In Apocalvpsim prete Beda propter si litudinem euin Clui. anno 63. Alii vii Musculus anno Iacio. postilo. tempora sancti Bernardi. Hi omnes faelle Abundabit opibus.& auro: unde Iob.4 I. refutantur, quoniam loci scripturae, quos a&l Sternet sibi aurum quasi lutum. 1 Hacra. ierunt, loquuntur de tempore praesenti. in tione seducet gentes, ct subisset orbem. Prε- quo Amsoli viuebant florente Eecies apti. dieabit annos tres, & dimidium, & multos mitiua . Iam ergo tune debuit venisse Antia seducat. Resistent ei Enoch , & Elias chria christus non sexcentis . vel septingentis . vel sum praed eantes, Be vera miracula ne lentes mille annis post ergo delirant Haretici r Antichristi enim erunt ficta, & apparentia) oportet enim dicere omnes Papas post Dius eos tamen oce id et Hierosolymis. Post unum Petrum Autichristos isisse, vel nullum eorum mensem molietur ipse interfectus Chtisso extitisse Antielit istum. Deinde qui a s hoe iuxta Paulum Thessal. a. s Interficiet eum tempore Diui pauli, R Ioannis iam venerat D. Iesus in Spiritu oris sui, I Iden per Ar- Antichristus, is esse debuit Nero, vel Domi-changelum Michaelem, auctore Hentiq. αε. tianus, vel Traianus, qui persequuti sunt qui nitit ut testimonio Daniel cap. 3 a. quam- Pontifices Christi Vicarios, & Christianos. quam Lactantius lib. .cap. t significet hii - α consequenter non poterunt esse Papae, qui stum de coelo descenturum , vi Oecidat Antia Petri saevisores erant, ct christi vicarii. &ehrisum . Post eius mortem durabiti m . Chtistum e fitebantur,&tegebant Ecclesam
dux s. dies . Eius vita erie annorum 84. in chr stianam . Praeterea nominet aliquem
.smilem se Chi isto ostendae , quod graues au- POutisseeunt qui Antichtistus esse potuerit, dectores docent apud Henriqueet . Eo mortuo fuerit I Homo pereati, & negauerit Christum. laquetur dies eius Iudicis . Haec omnia ex Hunc certὰ non dabunt. a scripturis, & doctrina Patrum deducunt, & Vnus tamen Chythraeus in eap. s. Ap probant Bellarm. sua rea . S Henriqueet, I calx p. N Magdeburgenses centuria f. cap. I. iustae. & Maluenda Domini ea laus in opereis aiunt Gregorium Magnum Antiehristum sui sto de Antichristo . se . Impudenter sane, cum ille fuerit vir san.ctissimus, de quo nemo Antichriso dissimilior procul ab omni uitio, di arrogantia, adeo ut
CAP. IV. Patriarcha uniuersalis diei noluer It. Et quod
amplius est sanctum Lutherus appellauerit,idque obseruat Becanus librci de Antiehristo
Nomodo Haeretiei Pontificim Romamum eap.6. At Luthero Haeretici suffragari tenenis,lithristum faciant . seeundum Hareticorum argumentum
huiusmodi est. Antichristus usurpauit sta Quidem alibi argutari Haereti eos dixe auctoritatem Christi ,& sedit in templo Dei
tima hie omnino despere, di delitareis exaltatus super omne id. quod dieitur amrmarim, ae vi amantium somnia sunt, ita Deus. Hic est Papar ergo Papa Antichristus de odientium. Quod argumenta haereticorum est. palam saeiunt. quot enim formant, tot fin- Respondetur primo, eodem modo nosnunt mendacia , qui enim hane vitam, di ge- posse argumentari Lutherum . & Caluinum
sa Antiehristi legat, eo inperiet nihil eorum Anti eliriuos esse, quod s volunt intelligi de posse in Romanum Pontificem quadrarei ve Patriarchis: Iacobus Apostolus, de Episcopirum ne videamur eos inauditos condemnare, Hierosolymitant Antichristi fuerunt,ibi enim
illorum argumenta audiamus . erat templum Dei.
Primum argumentum esso. Antichristos Respondetur secundo, eos non intelli. iam venit. Hic est Papa, etho. Ne. Maio gere Scripturas sacras, quia sedere su templorem probant ex Ioanne epist. i. t Antiehristus Dei, non potest accipi de Romana Eccles a , venit, 3 di Rursum a i venit. x iam in munia sed de templo Hierosolymitano, uti supra ido est, a Meω a. ad Thessal. . Musterium diximus. Nee ibi sedere. & eetestati supra iam operatur iniquitatis. I xloe algumentistii laetum conuenit Pontificibus, qui numquam
273쪽
se finxerunt Deos neque negarunt ChrIssum. Si autem hoe secerunt a Petro statim sacero incae per t. nee oportuit expectare annos sexcentos . Praeterea quis non videt Pontifices adorare Christum, & confiteri peceata
sua Sacerdotibus, ει pauperibus Christi laua re pedes, S ante illius imagines procumbetelDelude si Antichrissus debet haberi Messias a
Iudatis. N ieruare Iudaicas eetemonias , quis uni quam vidit Romanos Ponti sera eas exeriacete , ct Messiam se esse assit male certe nullus umquam Iudaeus Romanum Papam pro
Messia ree6gnouiti immo ipsi Iudaei a Pontiscibus ad Chri ilum trahuntur, di in nomine Christi haptirantur. Quomodo ergo sunt An
Tettium Argumentum est . Papa habet
nomen Antichrillusi ergo est Antichristus. Probant antecedens. quia Apocal. I q. habetur
nomen hestiae ; idest Antichristi compositum
ex literis, quae teddunt numerum sexcent tum sexaginta sext hunc autem numerum conisti et nomen latinus, siue Romanus, ut apparet ex literis Hebraicis, & Graecis, quae num tales simi, & reddunt numerum sexcentorum sexaginta sex. Papa autem Latinus est, . siue Romanus. Confirmant Haeretici ex Irenaeo .
qui libro s. docet nomen Λ tutelitisti perinda
esse , ae Latinus di hoc modo arstumentantur
Haeretici, utὶ videte est apud Chythraeum iii
Ridiculum est hoc argumentum . quia hoc diuinate est. non argumentari. Quod si
ex litetis, quae illum numerum essiciunt,argu mentari volumus . etiam Lutherus habet literas fignificantes illum num. 666. vii notae Genebrardus lib.vst. Chronologiae. Immo de
nomen Saxonius iisdem chara ieribus ecinis sat r ex quo apparet magi x Antichristum scire In therum . quam Papam, quia nullus hactrinus Pontifex Latinus, proprio nomine nix appellatus r si autem Patriae habeatur ratio, multi fuerunt Graeci, di aliatum Nationum . in quos quadrare non potes nomen Latinus .uod sanὰ in Lutherum utroque modo qua-rat, cum eius proprium nomen, & appellativum contineat litteras nominis Antichristi.
Deinde reselluntur Haretiel, quia multa alia sunt nomina, quae eumdem numerum ecficiunt, vi ante mos , idest contrarius, & lampetis, idest illustiis. Nemo autem scire potes, quale nam suturum si illud nomen, quod satentur Arelas . N Irenaeus in illum locum in pocal. ex quo infirmatur testimonium Ire naei, qui assirmat multa alia esse nomina, quae hune numerum 666. effetunt, uti est nomen Titan, ae proinde assirmat, nihil esse temere definiendum. Tandem si nomen Latinus est nomen Antichristi Latinus ille Latinus au ctor Viterbiensis paulo ante mortuus, Antiis
christus suit, nee tamen ille Pontisex fuit. Quartum, ponti sex Romanus imprimit charactetem in suis subditis et ergo est Antichristus. Anteeedens patet ex cap. I 3.Apocal. ubi dieitur omnes habituros esse characterem
Aestiae. Superest tamen sciendum, quis sit Iste charactet Bul ingerus assit viae esse Chrisma, ius unctio fit in frontibus. Bibliandet ait esse professionem fidei Romanae . quam emitia tunt fideles Catholici. Chytraeus asserit esse iuramentum fidelitatis, quod prsstane Roma
ni Papae . Iunius, & DOenesus asseuerant esse adorationem Immaginum, es Eucharistit. I Respondetur huic Aruument . Maereti- . eos non consentire de charactere, ae proinde
argumentum non concludere 3 igitur neganis idum e haracterem Antichristi esse aliquem ex iis, quos Haeretici designant; quia conflat ex Ioeci Apocas. tres conti itiones requiri an illo
charactere . Prima est, ut sit communis omnia. hus , ait enim textus omnes habere characte. rem. Seeunda conditio est , ut ponatur in stonte, vel in dextera manu . Tertia, ut nemo possit emere, aut vendere, nisi notatus illo charactere . Hae autem eonditiones non coim
ueniunt illis characteribus ab Haereti eis ad ductis. Nee eniim unctio chrismatis illaseonditiones habet, quamquam Ponatur in iston te, nec enim est omnium, clam insantibus, non detur, nec requiritur ad vendendum. .
Idem dieendum de prosessione fidei, & iura iamento fidelitatis, quae non ponitur in fronte, vel in manu, sed ore profertur; nee seruit emptioni, .el venditioni. Idein dicendum de adoratione Immaginum, & Lueharissiae. Nam adoratio non est chalacter imprest is ab alio , sed actus spontaneae religionis . Ineptiae sunt istae Nitet iccirum. Si autem scire volunt quis sit, & vhi inueniatur iste character Antie hii- si, indieabo laeum, R formam, nempe inue nitur in tergo ciuuini siliato , S in genis Catharinae Borae, quas omnes Scholastici Lu- theti in aula sua basiarunt . - Quintum . &.uti putant sortissimum arispumentnm est ille locus Apocal. I . ubi icIoatines. Bestia, quam vidisti fuit, &e. Septem capita, septem montes sint, super quos mulier sedet, quibus vetbis Roma, inquiunt, significatur, quae septem eolles habet, di ideirco diacta est septimilisia Romae autem sedet sapa tergo est Antichristus. Non potest autem ii telligi loeus .msi de Roma Catholiea. S subiecta Pontifici,quia Antichtistus Mon pugnabit eontra Gentiles, vel Iudaeos . sed contra Catholieos Romanos. Confirmatur, quia in
Templo Dei sessurus est Antichristus: in hoe
autem sedet Romanus Ponti sex. Huie argumento tres adhibentur solutiones. Prima negat per illos septem colles
intelligi Romam in qua sententia est August. in Psalm. 16. Beda , di Rupertus, & Flaymo, di Aretas in Apocal. qui spiritualiter interpretantu sepi illos montes pro superbis. di arroganti s principibus. & Regibus ter rae , quos Antiehessus humiliabie. Meunda solutio est iamittendo Romam illis montibus sanisseari, negando tamen intelligi posse lo- eum de Papa , qui non euertet Romam, imo seruat, & seruabit, donee eam si Antichristus euersurus. Tertia solutio est: dato Romam illam esse, locum exponi de Roma non Catho. lira, sed Ethniea; hae enim Babylon meretrix appellatur, Ee consequenter negat ista solutio textum de Antichrisso intelligi. Hie enim non euertet Romam Ethnieam , sed Christianam: ergo non potest de Roma Ethnica loeus intelligi, quam Antichristus minime oppugnabit, & ita soluit Bellarmin. lib. l. de Rom.
Alitet ego respondeo; & In primis fateor illam Vibem esse Romam, di Antichristum ia
274쪽
ea regnaturum, Ad non solam thronum ibi. sed etiam Cathedram esse positurum, & eiecturum Pontificem Romanum ex Vrbe R .ma , de contrariam fidei doctrinam traditu rum . quod patet ex eo . quod Prophetae Ai- euut,& Daulus eonsrmat in Templo Dei esse sessurum . Non solum in Templo Hierosolymitano, sed etiam Romano . animaduersis vera responsio est, hoc ipso Argumento, quAd hee ciuitas Roma sit, eonstare Papam Antichristum esse non posse. Primo, quia Papae a multis seculis Rona a in inhabitant. & pacifice possident. Antiehristus autem semel tantam. x in fine Mundi Romani
oecupabit, postquam Imperium diuisum fuerit in decem Reges, quod mani sestὰ patet ex
Ioeo Ioannis in Apocalyps , hoe autem tempus nondum venit; ergo nee Antichristi Romae Imperium. Seeundo, quia Antichristus erit hostis Romanorum, di vastabit Vrbem. N persequetur Christianos. & contrariam Euangelio doctrinam praedi eabit, Cathedram Petri conahitur euertere, di suam pestidentem in trudere , eiecto Pontifice, qui tune erit, di in fide Christi perseuerisit, quamquam an sa.
tebris Oeeultus a vii Imperatorum tempore,
qui Christianam Eeelesiam persequebantur. Iare autem Antichristi lacinora non quadrant in Papam . qui Viearius Christi est. &Christum adorat, di colit. N illius Euangeli cana doctrinam prostetur i& docet. Tretio, quia Antichristi imperium erit breuissimum,
uti patet ex eadem Apocalypsi, nec enim ex cedet tres annos, R dimidium . At vero Papa ante annos 16 . Romae sedet, de Cathedram
obtinet , ru usque ad finem Mundi obtinebit, quomodo ergo ex eo loco deducunt Haeretici sapam esse Antietitissumi sedit, ubi legunt Romam . de Antiet ristum statim colligunt Antiehristum Romae esse. me modo conclu.' dent omnes Imperatores. qui suerunt Romae Antiehristos fuisse. Immo & eoncludent Nar photium,& PMquinum, quia sunt Romae, Antichristos esse, pr sertim, quia hi compositas' a vulgo de Papa satytas sustinent. , exhibent, qua ratione probabilius est illos est OAntietitistos, quam Papas, qui de Christo, &suis Miearias numquam male vel statiunt, vel loquuntur, immo seuere puniunt maledicenistes, & obtrectantes.
Irridenda sunt potius a nobis argume la Haereticorum , quim refutanda , tam enim
sint futilia, ut serios, de graues Haereticos illorum 1 adeat. Equidem novi Londini, ill stes Anglis viros solere cum somacho hane
haeres m accipere, eamque magnopere execrari, quod metum amnium, R commentum esset
Aeredit noua eonfutatio dileurrendo per omnes Antichristi notas, quas superius adduximus, quarum nulla, uti patebit discurarenti, quadrare in Papam potest . Itaque s pa est Antichristus , omnino destruuntur ea, quae de illius patria, genere, temporo, progressu . signis , doctrina , vita, S morte . Scripturae, di Patres, Expositorea tradide. runt . Omnem Historiam sacram, traditionem.& Religionem conuellit, qui sapam Antichristum dieit. Additur illud momentum ex aduentu Eliae, & En h, quos ante moristem Antichristi uenturos esse ex Seripturis patet Hi autem adhue non venerunt, uti consat . nec venit Antichristus, qui eos Oeeisuros est. postea occidendus. Pro coronide audeo direre contra Caluin una, & Sectatores, asserentes Papam esse Anti ebristum , facilius esse probatu Asinum Antiehristum esse, quam Papam a quod eo oleo, quia Caluinus more suo Catholieos vocat Asinos. His enim a
gumentis . quibus probant Papam Antichristum esse , probati item potest Asnum ess ΛMIehristum , liae enim est Romae, & seruit in aedificiis, di et sterea rudit eo sonitu, ut videatur Haereti eis tubam extremi Iudicii initistari , qua ratione magis accedit ati Antiellatianum . qui in fine Mundi prope Iudicium venisturus est. Ita eum Natreti eis agendum, qui tamquam Arcadia pecudes non argumentan tur, sed rudunt, S indigent chamo, & freno,
quia tamquam iumenta in stercore suo computruetum.
275쪽
Sacri Palath Apostolici Auditoris, & Decani,
& S. ac Gen. Romanae Inquisitionis
Franciscus Penia, siue Pena domo Aragonius ex Oppido Uillaroia de los Pinaret
Caesaraugustani sacri Territorij Iurisconsultus, ac Theologus euasit clarissimuse Valentina Schola , cuius sacrae scientiae Professorem eximium Ioannem Blasium Nauarrum adeptus est ibi praeceptorem. Romae theatrum habuit suae vim tutis ; namque a Philippo II. Rege Calliolico Iudex Caucarum Pontificiarum, rui & Rotae Auditor audit, designatus munere isto tum integerrime, tum ma ae
octrinae, atque variae eruditionis nota celebritate iunctus est, quem laudis , atque erga Romanam Ecclesiam ossietorum cursum ne rumperet Canonicum tria
Caesaraugustana Ecclesia Sacerdotium prius deinde, & Albarratinensis sedis insulas repudiauit, ditatus ob hanc temperantiam a Rege suo pensionibus opimis, maiorique apud eum in dies gratia, atque existimatione. In hoc summo labore assiduus eandem Auditorum Rotae incanus euasit, ac virtute, de merito. Porro in hoc celeberrimo Tribunali maximi momenti rebus a Pontifice expediendis Vicaria praefuit opera. In his Sanctorum Didaci Complutensis, Hyacinthi , Raymundi, Caroli Borromaei, de Franciscae Romanae Canonicam Apollieosim Iudex promouit Apostolicus. Interim quasi a manu, de studiis fuit Hispaniarum Legatis sui temporis aequalibus, cui rei quamplura super magni momenti rebus vota in schedis Archiuij Hispani Romani extantia fidem laciunt. Quasi autem tota negotiorum moles tantis humeris modica esset, de ne splendidissima haec lucerna iuris, de Sac. Theologiae parum in hoc secundo theatis, lemodio luceret, collocatus est Franeiscus inter Consultores omnium celeberrimi Tribunalis Sanctisi. de Uniuersalis Rom. Inquisitionis, in quo ter in hebdomada agitantur totius Catholici orbis causae grauissimae, de quolibet die Iouis habetur ante Summum ipsum Pontificem utilissima illa Congregatio, in qua nulli inferiores partes occupauit. Tandem laborum, de dierum plenus quippe annis duobus Septuagenario maior ingenti orbis mirore e xtinguitur solatium relinquens non mediocre in operibus editis, quorum hic est Elenchus. In Directorium In quisitorum a Nicolao Limerico conscriptum Commentaria, quae permittente Gregorio XIII. Pontifiee Maximo una cum Directorio ipso Romae prodierunt anno is o. ex AEdibus Populi Romani, deinde is 81. de is 8 . apud Georgium Ferrarium, Venetiisque auctum, de multis Bullis Apostolicis locupletatum opus totum apud Marcum Antonium Zalterium i6o7. in Blio. Flores ex his Com-
276쪽
mentariis eoilagit Aloysius Bariola, ediditque Mediolani Isio. in 8. Vitanti, S. Raymundi de Pennassiri a vctusto Anonymo Scriptore breuiter collectam notis illustrauit, & duobus libellis auxit, quorum prior de quibusdam S. Raν
Ouidi post mortem miraculis, alter de gestis Canonizationis Romae I 6o t. Hoc
opus hispane conuersum editum fuit Cordubae in 8. De Vita, Miraculis, & Aeti, Canonirationis S. Didaci lib. 3. Ad Philippum Il. Hispaniarum Regem Romae
1ue 89. in . Instructio, seu PraxiSInquisitorum I hanc edidit una cum opere suo de Ossicio S. Inquisitionis Caesar Care na Cremonae anno I 6s s. in solio olim auiatem edita est in . De forma procedendi contra Inquisitos de haeres, extat inter Τractatus Doctorum LOMO 9. parte a. III Ambrosis de Vignate , Tractatum do haeresi, Commentaria, &c. In Pauli Grillandi de Haereticis, & eorum poenis notae. Romae anno 138 I. in A. apud G. Terrarium . In Bernardi Comensis Dominicani Lucern m Inquisitoruiu notae simul ad ciusdem Tractatum de Strygibus. Romae annat 3 8 . sv q. Adiunxit his Tractatus duos Ioannis Gersonis , alterum de Protestatione circa uiateriam fidei contra hineses diuersas, alterum de signis pertinaciae. Responito Canonica ad Scrietum nuper editum in ea usa Henriei Borbonij, quo illius Fautores persuadere nituntur Episcopos in Francia illos iure absoluere potuisse ab cxcommunicatione in casu Sedi Apostolicae reseruato Romae I sys. Censurae in Arrestum Partamentale Curiae Criminalis Parisiensis pronunciatum ast. Nouembris Anno Is 9 . contra Ioannem Castellum,& Reuerendos Patres Societ. Iesu Romae apud Nicolaum Mutium Anno 1sque. in . De Haereticis, & tempore gratiae, quod ab haeresi ad Catholicam Fidem, redeuntibus interdum concedi solet M. S. est in Bibliotheca Eminentiss. Card. Balberini Cod. 173. incipit Prooemium in vetustis libris M.S. Commentarius de S. Agnetis, RS. Constantiae Inuentione Μ.S. in eadem Bibliotheca, siue Basilica S. Agnetis saepe instaurata, seu renovata ad Cardinalem Alexandrum de Medi- ' cis Cod. 123 . Vita S. Caroli Borromaei , quam vertit in Hispanicum D. Ferdinandus Arias de Saccuedra Hispalensis, ediditque Hispali Anno i6oς. 8. Huius quoque nomen praesesert Iiber Italicus ita inscriptus: Relatione somniaria delia Vita, Santita, Miracoli, e CanoniZatione di S.Francesta Romana . Romae apud Bartholomaeum Giannetia I 6o8. in 8. Decisiones Sacrs Rotae ab eo formatas no- stro aeuo collegit, ediditque D.Didacus Antonius Frances de Urritigoiti Archipresbyter Darocensis in Ecclesia Caesaraugustana, nunc iam Balbastrensis Episcopus duobus comis. Priorem edidit Petrus Prost, & mcij 16 8. in fol. posteriorem Philippus Borde, de soci j x6so. Tandem edidit de Temporali Regno Christi. Romae apud Stephanum Paulinum 16 II. in . Scripsit autem hunc Tractatum , quia multi ignoto, di suppreta nomine negabant Christum exercuisse aliquod imperium, aut externam iurisdictionem, & hoc negato a fortiori negabant de Romano Pontifice, clim non sit Seruus maior Domino suo, nec Vicarius supra Episcopum I hunc ergo Tractatum valde excellentem nostro operi inserimus . De Francisco vide Bibliothecam Hispanicam, Syllabum Auditorum Rotae& quam plures alios.
explicandum est, quid, Aequotuplex st Dominium, &quo sensu de Rettio Domini nostri Iesu Christi, articulus
Dominium definiuit Bariolu, in leg. siqisi. 5. s. differentiai fi det acquirenti. possess. Esse iiis de re eorporali persecte disponendi,
nisi lege prohibeatur. 3Alia paulo filsus, de clarius eamdem D minii definitionem proponentes, dixerunt: l Esse ius de re corporali perse5e dispones-di, aut vendicandit nisi lex , vel conuentio obsistat. J Et singulas particulas explicantes, recte assirmant cum Battolo esse ius, idest. Iegitimam saeuitatem disponendi de re corporali , quia rerum incorporalium non est proprie dominium: vi seruitutum . possessionis .
obligationis, & similium. l. recte dicimus, ε. de verb. signis quod respectu nostri intelligendum est, qui proprie rerum incorpor lium non dicimur habere dominiumi improprie tamen dominium accipiendo, res quoque incorporales, seu iura . dominis nomine comprehenduntur . Respectu tamen Dei secus est . cum Diuina Maiestas, aeque habeat
277쪽
dominium rerum ineorporalium, Re corporalium i ut paulo post explicabitur. Dicitur praeterea, esse ius perseθὰ disponendi: quia praeeipuum ossicium domin i est,
perfecte dispone te de ea re,cuius quis in Do minus, i. in re mandata, Cod. mandati, quod
tum maxime locum habet, si rei copia petias Dominum siti nam si rei copia absit, tune Domino rei vendiratio competit; qua petit, rem sbi resilui, quam suam esse asterit, vel naturali, vel eiulli iure. Et hoc est iterum ossicium 'ominii, nempὰ vendicare, quod aptὰ ponitur in definitione. Dictum fuit et iami nisi Iex obstet: propter plerasque per nas, quae licet sint rerum suarum Domini, tamen non habent ius agendi, sue disponendi de rebus pro arbitrior quia Iex in ipsis legitimis rationibus , R cauis sis adducta. dominii essectum impedit: si e pupillus sine auctoritate tutoris, vel decreto Iuia dicis , propter aetatis imbecillitatem, R iudicium stagile, alienare vetatur. Instita de auctoi tutor. g. r. & a. & s. nune admonendi. Instit. quih. alie n. licet, vel nonr se maritus ,
tametsi praedii dotalis sit Dominos, lege tamen Iulia, alienare prohibetur.I. I.quib. alien .rieet, vel non.
Demum dieitum vel eonventior quia pignotis debitor . lieci sit Dominus pignoris,
illud tamen propter conuentionen cum creditore initam non potest alienare . 6. contra autem, instit. quib. alim. lic. vel non Dominium autem duplex constituit Baratolus, Directum unum alterum Vtile i Dir ctum est, quod habet proprietarius. lib. I. 8e& α. Cod. de iure emphyt. Velle est . quod habet emphyleota, & vassallus, seu neudata.
rius, qui utile dominium possident, directo
domin Io penes dominum proprietarium reis manente . Bariolus in dicta l. si quis vi. 6.dIsserentia. num. s. di ibi Alexander Imolens s num . . di 8. & seque n. g. de acquiren. possess. R propterea solet diei, dilectum dominium saepe esse sine fructu, eum spe tamen consolidationis r quale est, quod habet clois minus Reudi, vel emphyteosis, vel soli. Vtile autem dicitur, quod eum stuctu est,quale est quod habet vasallus, vel emphyleota , vel superficiarius. Dominium autem utile essectus est domInia directit ut recte censuerunt Bariolus in extrauag. Qui fini rebelles, in verbo, rehellaniado , vers. Item quiro quid de dominio hono-inm,& Iason consit. 86. incip. In causa nu. I lib. 3. Andreas Aleiatus lib. parergon ea .rs. post reeenstas alias dominorum di flerentias , uae non pertinent ad hoe institutum, di Guiis o Papae deciss31. suci p. De hoc anno,nt . . vers. Habemus etiam& aliud dominium . quos reseri, & sequitur Ioachimus Mynfinia perus in Rubrica Inst. de retum diuis. nu. 12. aliud dominJum reeensent, quod , vocantsurndium , sue maius dominium , quod dueunt esse quamdam maiestatem, cuius obser uationem Dederati supremo Principi,vel Rei publicae debent l. non dubito is de capi. pepostlim reuers eap. Imperialem, ei rea prine iis pium . ibi e maiores Domini, tit. de prohib. ieeud. alienat. per sederi eum, cui us malinis dominia essectus plures referunt iuris Interis
pretes, maiori forsan subtilitate, quam verita. te ducti. Aliud etiam est dominium iurisdiction,
te, protectivum, tuitiuum, seu desensivum, quod competit Imperatori, Regibus, & Principibus saeculi, ratione Imperii, Regnorum, x Principatuum suorum. Leo Papa Primus
Epistola s. ad Leonem Augustum incip. Litateras Clementis tuae g. apud Christianissimum Principem. Quia eo ipsis, quod sunt Principes . & super populos sibi commissos imperant , & regnant, x prinei pantur , & d populis subiectis resipiunt seruitia, tributa , fit v ctigalia, tenentur eos protegere, di defenderer hae enim ratione dieuntur Domini Regnorum, & Principatum: non autem ex eo , quod sne Domini directi, nee etiam utiles rerum
priuatarum, quas possident snguli subditi in Regnis, vel dominiis sui. glossa r. in cap.
eonuenior. In verbor Cmnia dia. quaest. 8.ihi iSed hoc intelligat quoad iurisdictionem, di desensionem I & ibidem Turreetem a in principio . super verbo r I Vtpote in euius potestate. J Bariolus in prima constitutione
F veteris I omnem, num. 3. vers. Sed ego video, & vers Respondetur, quod rationOprotectionis . Gulia linus de Cremona in reprobatione errorum Marsilii de Padua, iussu
I annis XXII. ordinata quaest. I. artic. s. ratione s. ubi post reeitatas opiniones super dominio Imperatoris,& Regum, respectu honorum particularium subditoriana, concludit
in hae e verba : I Dieo ergo, quod talia bona non sunt sub dominio Imperatoris,tamquam sua bona propria; ita quod de iure habeat dominium utile, di fructiferum de ipsis rebus: sed solum habet dominium Ipsarum potest tivum, di iurisdictionale eas custodieudo, defendendo, & Iustitiam saetendo . 3 Hactenus Guillelmus . N Bartholomaeus dolas Casas Episeopus Chiapensis, in expli-eatione qudistionis r Vtrum subditi alterius
ditioni, subi jei possint, s. 3. incip. Ex quihus eoiligitur . Vnde pater lapsum Bariolum in I. I. I. per hanc, num a. si de rei vendie.&in l. hostes num. 7. si de cap. & postlim. reuers. ubi nimio assectu ductus seripsi, quod i sorte esset hareticus , qni diceret, Imperat
rem non esse Dominum. & Monarcham imitus orbist J quem propterea merito dixit etrasse Bartholomaeus Casaneus in Catalogo ClotIae mundi paris . consder. 28. vers Hane etiam opinionem.
Qudi autem paulo antea dicta sunt dodominio potestativo seu iurisdictionali in In cipum laicorum respectu subditorum suorum respective intelligenda sunt, ut illud exerce re possint in eos, qui vere subditi eorum diei possunt; quales sun laici, actiones, S bona
eorum: secus autem est respectu Ecclesiarum. rerum, & personarum Ecclesiasticarum, super quas iure vetante, ut suo loco explicabitur,
non possunt huiusmodi potestativum , seu Iurisdictionale dominium exercerer ut praeceteris verὰ, ct copiose docuit Cullielmus
de Cremona in prae allegata reprobatione e rorum Marsila cie Padua, quas: I. artic.ε. in cip. Nunc videndum est. Atque haec communiter traduntur a nostpris, praesertim Iuris Ciuilis Interpretibus. Iuri Ciuili in harentibus , quae eum hic a
278쪽
lle ulo c&sepire possint, libenter amplectimur
ad uimus tamen eum Petro Cardinali Be trando trai t. de cirgine iurisdict. quaest φnuua. I multis sequentibus , duplex poti 1-simum dominium reperiri. Primiim Diuinum , simplex , supremum de absolutum,quod ratione creationis competit Deo sit per omnem e reaturam spiritualem, di corporalem, Angelicam, videlicit, di humanam, quam utramque ah initio de nihilo eon. didit: cap. i. de Sum. Trinit. & Fide Cathol. S Genes. eap. I. I In prinei pio ereavit Deus calum,& terram. I Qua ratione in Psalm. 23. dicitur : l Domini eli terra, & plenitudo eius: orbis terrarum , S uniuersi, qui habitant in eo . 3 Hoc dominium Innocentius III. in cap. tua nobis. s. Verum s ad Deum , de decim. uniuersale dominium appellauit, & in recognitionem Deus decimas , & prina alias sibi reddi praecepit.
Alterum vero dominium humanum,cap. Iure p. disinct. s. Τhomas a. a. quast. I .art. I . in corpore articuli, ubi ait. Dominium . & pralationem introductam fuisὲ eae iure humano: quod Accursus in l. recte in verbo e Seruitutis. F. de veth. fgnis, legale dominium appellauit . Noe autem humanum, sue legale domi.
nium , Deus omnium rerum creator domunio uniuersali penes se retento) ab initio humanae contulit creaturae, ut eo ad suam utilitatem uteret uir iuxta illud Psal. 113. t Caelum caeli Dominor terram autem dedit filiis
hominum J Id est : Caelum quidem Dominus sibi pro sua sede , R donatellio, ut illic gloriam si am communicet, vel Christo, ut in eo pacate ad stam dexteram regnet, reseruauit e terram autem hominibus, ut in ea verissentur, tumultuentur. S sua negotia gerant,
dedit. Sassignauit. Hoc humanum, sue vlaese, & utile dominium , a Deo hominibus concestum, licet ad primum illud Diuinum relatum . vix do is minium diei possitiin se tamen consideratum. verum dominium est, dependens tamen ab illo Diuino sonte, unde cuncta procedunt; di quamuis ab initio eommuniter datum fusile eap. dilectis3mis I a. quaest. I. R explicat late Ioannes XXII. in Constitutione in eip. Quia vir reprobus. Postea tamen ad tollendas rixas,& iurgia merito distinctiun suit,& 1 prudentibus praescripti modi,quibus in parti- eulati aequiritur, &aequisitum retinetur, J. is hoc iure is de iust. α iure, i. i. de toto tit. ff. de aequiren. rerum dom. & toto tit. Inuit. de rerum diuis. Hine patet, omne humanum. sue legale dominium, a Doctoribus paulo antea relatis. bifariam aut itisaiatiam diuisum . in Dilectum, L Vtile , At Summum, sue maius, hominibus, gratis a
Deo concessum, Inter res temporales nu.
merari . . QHis Ita eonstitutis, praefandum est primo, non disputari hoe loeo de christi domi nio . N Regno temporali, quatenus Christus
verus Deus, quia exploratum est, eum secuniam diuinitatem, verum fuisse, At esse uniue sortim Dominum, iuxta illud P L, . s Domini est, terra,& plenitudo eius orbis terrarum, Muniuersi, qui habitant in eo .l quod sine controuersia G1nnes Doctores eonfitent .sed de christo quatenus homo est An Ineeeverus fuerit Rex Dominus uniuersorum, se ut quilibet rerum sitarum est dominus. In hoe enim sensu quaestionem disputauerunt Dinoia res paulo post reserendi , S prae ceteris obseriauauit vetitatis Magister S. Thomas opust. dio. de regina. Princip, lib. 3. cap. II. In
Rursus obseruandum est. dum de Christi
Reeno disputatur , nos non intelligere , nee asserere, Christum hominem interris agentem , more aliorum Regum, & Principum temporaliter regnasse , & post mortem te gnare desisse , quia ut sapientet idem S. Thomas
par. 3. quaest. 9. art. 4. in responsone ad pri mum argumentum, scriptum i eliquit quamuis Christuς esset Rex a Deo constitutus, non tamen in terris vivetis terrenum Regnunt
temporaliter adminstrauit. Vnde nee Regio comitatu, nee Regio satellitio , nee Regio, aut Imperatorio splendore regna Diti quia Sacerdotali munere potissimum fiunctus, ea, vevere Redemptor peregit, fle exercuit, quae ad consequendum finem,cuius causa in mundum
venerat, reserebantur , sed qua rimus, utrum
Christus, ut homo, vete , di proprie suerit
Rex di rerum omnium creatarum verum , de
proprium dominium, quale supra deseripsimus. habuerit; videlicet, dire5um, quale habent Domini directi rerum suarum; &iurisdi Bionale protectivum,t vitiuum. en definia suum, quale apud Imperatorem, Reges, de Principes, exissere diximus.
CAP. II. Chrsum v refuisse Regem , δ' om
nium rerum creatarum, verum, ac
proprium dominium habuisse :constituitur , Ur multis
ΡRaemissa dominii dissinitione , & diui
sone, constituenda est vera, R certa. δὲ constans affirmativa coneluso, qua assetit ut di i Christum , quatenus hominem . vere, de propriὰ fuisse Regem . & rerum omisnium creatarum Dominum absolutum, ac multo quidem verios, ae per ius, quam ullus umquam Princeps, Rex, aut Imperator
terrenus dominus fuerit: a quoniam protinus ab instanti sua coneeptionis factus homo, accepit regnum, & uniuersale dominium, quod sibi ab aeterno, tamquam Deo competebat. Et licet huius regni, & late patentis
dominii iure , Christis Dei filius licite .
de libere , erteris mundi Principibus abdicatis , totius orbis administrationem si stipere; de nedum iure protectionis' flede sensionis, sed etiam iure proprietatis iurisdictionem late . 8e potenter in quoslibet
exercere potuerit, id tamen non fecit, non quia non potuit, tum esset Rex a Deo eo ni tutus: sed quia noluit regnum terrenum temporaliter administrare a vi elegante t. de vere docuit S. Thomas par. 3. quae s.' s. arr. quin
279쪽
in te sponsione ad primum argumentum. C iaterum non Omnino ab eo numere sempera,stinuit . quoniam , ut paulo post competenti Ioeo demonstrahitur a non obscuros quando que huius dominationi siti Regia iurisdictioianis actus exere uit, quos post Passionem in caelum assumptus, interdum quasi inuis biliter, interdum autem visibiliter, & patenter in hoc inferiori, per Vicarium sunm, exere uit
Proposita veris Conclusio multis modis taleae iter probatur r
Auctoritate Caree bimi Rom. iussa Pity. editi .
Aactoritate saη Ioram Patrum Gra coram, O Lae narum
apostolica approbatis. Mmnis saeris , qtidus Fecissa in Dialaia
Macroνitate Canonis νηm, Auditoriam Rotae, O Interpretum Itiris Curalis . Semum rationibus.
Quibui suo ordine fideliter relatis . non
etIt operosum,ad contraria responderetquem- ad modum superioribus seculis responsum. sui se nouimus contra Arnaldum de Brixia. Nars lium de Padua, Ioannem de Ianduno.
Nichaelem de Cesena , Guillelmum Charius Angliam, & sectam Fratricellorum, quos S des Apostoli ea iusso iudieio condemnauit.
C A P. III. Miuersiae Dominium, str Regnum
Christi ι stimonijs meieris T lamenti probari. V muta diuinorum testimoniorum
vetetis Testamenti ingens Oecurrat
cumulus , nos clariora tantum reia
- eensenda putauimus; & ea potissimum, quibus Ioannes XXII. in Constitu- tutione ineip. l Quia vir reprobus. J eontra Mie hae lem de Cesena , idem argumentum deelarando, usus suit; quibus alia perspicua ex Doctorum sententia adiungentur .
f. I. Eae Vaticinis Esaia , cap. 33
E sata cap. 33. se scriptum extat: l Doriminus enim Iudex noster, Dominus L giser noster, Dominus Rex nossem ipse saluauit nos. 3 Hoe Vaticinium s. Cyrillus ibi a Leone Castro allegatus, de Christo accipit. dieens i l Erat quondam Sathanas Ptinceps huius mundi, Princeps noster: posquam ad Tom.XII Euangelicam lueem aecurrimus, habemus Filium Dei principem , Ducem, Regem. INae Cytillus. Pro eopius ibidem orationem ad Christum reserti testatur, cum alti s Restrtur vero A ad Christum oratio . qui se perfecte a noω bis reprehendi pastus . idem se se ipse non solum, eum esset inuisibilis; sed Patrem etiam per se eon spieiendum nobis praebuit. I Hre Procopius . Ioannes etiam XXII. in Constitutione contra Michaelem de Cesena, inci p. t Quia vir reprobus . 1 de christo Rege intelle2ie idem vaticinium ; in quo propheta tria potissimi; in tribuit Christo homini: quod sit Iu dedi, & Legistri & Rex . Mie autem Dominus est ille, de quo paulo antea eap. is. Esaias dixerat i s Emitte Agnum, Domine , domin torem terrae r I ut uere transtulit s. Hieronymus, euius sententia, & Eeclesiae totius vetis sima est: ut vere asseruit Leo Castrus in Comamentarus ad Esaiam super eodem loco.
S. II. Ex Vaticinio D emiae , cap. 23.
ΙEremiae cap. 23. Ita dicitur : IEcce dies
veniunt, dicit Dominus: di suscitabo Dauid permen iustum : & regnabit Rex , ct s piens eriti & faciet iudicium, S i iis itiam in terra. In diebus illis saluabitur Iuda, & Istaei habitabit eonfidenter a & hoc est nometia, quod voeabunt eum , Dominus iustus noster . I De Christo Domino ad litteram intelligi hoe Vatieinium, docent communiter saniscit Patres. & Hieronymus ibidem super praedicto versiculo i l Ecce dies veniunti se seriis hie i Ahiectis ergo Pastoribus synagogae , Scribis .idelicet, di Phariis is, & saluatis Re liquiis ex Israel, Apostolisque Euangelii is locum priorum Principum constitutis, inducitur Pastor Pastorum . & Princeps Prinetiapum , & Rex Regum , di Dominus Dominaniatium, Christus, videlicet, Saluator noster, qui proprie est germen iustum,siue oriens iustus. INaee Hieronymus. Finus Hadrianus in Flagello contra iudaeos lib. 3. cap. 37. de christo Rege Messia conuine it aceipiendum hoe Vaticinium, in haec verba: I Quod autem hae verba dieanis tur de Messia, Iudaei inficiari non possunt rquoniam Chaldaa translatio , quae apud eos Targum nuncupatur, & eui eorum nullus aurisus est unquam repugnare, ubi nos dicimus: Suscitabo David germen iustum: habeati statuam Messiam in stum. Vbi enim Hebraieὰ dieitur David, Chaldaice habetur Messach rex quo clarum, & indubitatum est, tam apud Iudaeos,quam Christianos, Prophetam hie I qui omnino de Messia Rege . I Haec Finus. In Paraphrasi Chaldai ea eum Biblijs Regiis, ut vulgus loquitur, Antuerptae , Anno Is o. impressis, haec Prophetia iis verbis conis ei pitur: l Eece dies veniunt, dieit Dominus, di suscitabo David Messiam iustum: di regna bit Rex, de prosperabitur: & faeiet Iudicium verum, & iustitiam in terra. 3 Haee ibi. Et
lieψt apud Christiano, Paraphrasis ista Chab
280쪽
dalea, non sit authenticae veritatis, deseruietamen pro interpretatione. & ad conuincendos Iudaeos errantes, valde prodest. Nee dicitur, ideo Vaticinium aecIpiendum de Rege Dauide, quod de ipso express8
fiat mentio ; quoniam ut ex Rabbinorum
Glossis late probauit Porchetius de SaIuat eis in Victoria e tra Iudaeos parte I .cap. I sede Christophorus de S. Antonio in Triumpho Christi Iesu eontra Infideles tit. 7. allegati . ne g. ineip. l Octauo principaliter probatur. vers. ut applicem. I saepe in sacris literis rete ris Testamenti Christus Rex Messias voeatur
Dauid , ut paulo post copiosius explicabi
Quod autem in eadem Prophetia dictitur: l Ee saei et iudicium , & iustitiam in terrai intelligitur de iudicio dato Christo
secundum naturam humanam . Vnde comis
petit etiam et Regia dignitas, quam cons quitur potestas iudiciariat ut probae S. Tho mas parte 3. qu. 39. art. ad primum argumentum .
DAnielis, cap. a. cum Propheta declara rei somnium . quod viderat Rex Nabuchodon olor, dixit, eum vidisse statuam magnam , cui caput erat ex auro, pectus, de brachia de artanto, venter, & se mora ex tre, tibie autem serre. 8ρ pedum quaedam pars ferrea, quaedam autem fictilis r 3e quod abstissus lapis de monte sine manibus pereussit saluam in pedibus eius ferreis. & fictilibus, de comminuit eos : de quod tunc contrita pariter fuerunt set rum, testa, aes, argentum, de aurum; S: quod lapis, qui per sierat st tuam, factus est mons magnus. 8e impIeuit uniuersam terram . Doc est somnium. Mox Daniel adiecit interpretationem de quatuor regnis, aureo, argento a aeneo, di serreo, de in eorum fine sit scitandum Regnum per in tuum , nulli seruiturum, in haec verba: s In diebus autem Regnorum illorum suscitabie Deus eceli Regnum , quod in aeternum non dissipabitur: Ae Regnum eius alteri populo non tradetur. Comminuet autem, B: consumet uniuersa regna haec, dὸ ipsum stabit in aeternum. I Per Regnum, seu caput aureum intelligi Regnum Babyloniorum , idem Daniel interpretatur ibi: Tu es ergo caput a reum . Per argenteum intelligi Regnum Medorum , de Persarum: dc per meum Maced donum . seu Graecorum : 3c per quartum Regnum ferreum, Regnum Romanorum, inte pretatur ibi sanctus Hieronymus, quem relictis Rabbinorum figmentis, sequitur exe citus omnium Catholicorum .
Per lapidem autem de monte abscissum sine manibus, Christum Regem Messiam i tellexit semper Ecclesia Catholica, quod sanctus Hierouymus ibidem super illis verbis:
Res inni quartum : luculenter declarauit his verbis ei In fine autem horum omnium regnorum, auri, argenti, aeris, & stiret, ab- se istus est lapis Dominus. atque Salu Ot r. si
ne manibus: ad est, absque coitu , & hum no semine , de utero virginalit Re eontrit Isomnibus Regnis, factns est mons magnus, de impleuit uniuersam terrami quod Iudaei, de impius Porphyrius male ad populum reserunt Israel. quem in fine saeculoriam volunt
esse sertissimum, de omnia Regna conterere. de regnare in aeternum . I Haec Hieronymus, cuius sententiam , immo vero totius Eeelesiae, etiam ex Glossis. de traditionibus Hae. breorum late probant Porcheteus de Saluaticis in victoria contra Hebraeos pari. I. c. I q. Ae Petrus Galatinus lib. . de Arcanis Catho. lieae veritatis cap. et s. Finus Hadrianus in Flagello contra Iudaeos lib. 2. cap. 13. inci p.
Hoc ipsum mysterium . Christophorus di sancto Antonio tu Triumpho Christi Iesu contra infideles tit. r. allegatione I9. inely Decimo nono principaliter, quo loco oers. Veapplicem istam prophetiam . praemittit, Zepraesupponit, quod secundum Catholicos, fleHebraeos, Iapis, de quo in dicti prophetia . intelligitur esse Rex Messias: ει quo ad cath li eos id non oportere probare : quo ad Hebraeos autem constare ex pluribus eorum auis
ctoritatibus , Ae glassis, quas ibi recenset.Sapienter itaque Ioannes Vigesimustertius, ex hoe Danielis Uatieinio. Regnum. 8e dominium Christi probauit in praedicta Constituistione, incip. Quia vir reprobus Miehael de
Cesena . Christus ergo verus Messias In Iese promissus, Rex Regum potentissimus, tempore sui sacratissimi adventus, nouum Reis gnum inchoaturus, praecedentia quatuor reis gna comminuit, de nouum Regnum instituit. quod in aeternum manebit: vi in fine huius libri copiosius explicabitur.
E Praphetia Zacharia, cap. I C. Exulta satis filia Sion , Iubila filia Ierusa
lem r Ecce Rex tuus veniet tibi iustus . N saluator: ipse pauper , de ascendens super asinam , de super pulluin filium asinae . Et di sperdam quadrigam ex Ephraim , ct equum de Ierusalem & dissipabitur areus belli: &loquetur pacem gentibus. 8e potestas eius amari . . sque ad mare, di a suminibus , vsque ad fines terrae. Tu quoque in sanguine test menti tutae misisti vim tos tuos de lacu, in quo non est aqua . a Haee Zacharias. Audacis esset, velle de alio, quam dochristo hane Prophetiam interpretari: eum Euangelissae, Matthaeus cap. a I. R Ioannes cap. I 2. ad literam de Christo eam acceperint : ut adnotaui e S. Hieronymus in Lach riam eap.9. super illis verbis: Exulta satis. Et propterea non est necessarium, alia Patrum testimonia recensere r eom ex Rabbinorum etiam dictis. 8e maximd Rabbi Salomonis constet, e hoe Zaciatiae Vaticinium de nul-IO alio rectὰ, & verae iter exponi posse , nisi de Messia Rege i vi eo piose docet Finus Hadrianus in flagello contra Iudios lib. 3. c. et . inei p. Item Zaeharias vates. 8e Christophorus de sancto Antonio in Triumpho Chiissi Iesu contra Infideles titia. allegatione ου'. ii ei p. octuagesimo quinto. ubi ait: secundum omnes hanc Prophetiam de Christo intelligi.