장음표시 사용
291쪽
symbolum fidei mrtinerer cum Apostoli expresse consessi laetint, & docuerint. Christum
unicum tale Dominum nostrum; quod C
tholica deinde Ecelesia in symbolo, quod cantat ut in Missa, semper prolesia fuit .
A latos Doctores antiquos , etiam Samctos . mentionem fecisse Consttitutionis
meratalis Ioannas XXII. incipio. Quia vir reprobus , quam nec H
retici negauerunt. Cum superioribus seeulis reerax extaret memoria huius Decretalis, de via se quenti, tum in tribunalibus sanctissimi In quistionis. ad puniendos potissimum Fratiaeellos, tam in scholis Theologorum, & Can
nistarum, ad conuincendos errantes, manibullhominum tereretur et nemo eam in dubium est reuocare ausus : Neque quemquam nunc puto
reuocaturum, praesertim ubi intellexerit,uiros aura. dcietos, di sanctox huius Decretalispe meministe idi, in dogmatibus Catholiet stabiliendis, eius auctoritate usos suisse. Ex multis, infra scripti nobix nunc occurrunt, quos libenter indicamus Nieolatis Emeticus in Dilectorio Inia quis torum par. 3. quaest. s. num. 3. v s. Postmodum vero . se scribiti l Qui Dominus I .annes XXII. euivilem Fratrem Michaelem de C sena deposuit . S suum libellum . & eo tentos in ipso errores condemnauit. N Conindemnando doctrinam eius haeretiealem l &pestiferam , condeninauit etiam & personam, eum Haereticum promulgando, ut patet in Extrauagante eiusdem Domini Ioannisχx II. quae ineipit: Quia vit reprobus Michael de s sena . I Haec Eymericus. Sanctus Antoninux in Summa parte
tIt. I a. cap. q. s. II in fine, ubi interminia contra Fraticellos assit mat. Ioannem Papam determinasse eontrarium . prout est veritas.
stitieet, quod Christus, etiam in quantum homo, habet Dominium omnium temporalium:& quia Fiatieelli. haereticali superbia tumidi. Papam dieetant haeretieum, quia determinauerat contra veritatem: ideo sanctus Antoniistius ibi coneludit: I Ipsos esse haereticos, qui pertinaciter impugnant hane veritatem . IEt sanctus Ioannes de Capistrano tractis de auctoritate Papae, par. a. secundae partis principalis num. I 86. in hae e verbat i Nam ut exprimit Ioanues xxi I. in sua Extrau tanti Dee retali, quae incipit: Quia vir et probus Miehael de Cesena. quae de dilecto hae de causa eondita suit: ut monstraretur e presse. Christum habuisse dominium rerum temporalium . I Hre ille . Et Ioannes Cardi n. de Turreeremata IuSumma de Eeclesia lib. a. e. i I 6. in resp. ad seiscundam obiection .his verbis: l Ad secundam obiectionem . in qua dieitur , quod Chrisus non habuit potestatem, nec dominium e Resp.
quod salsum est i quoniam, qui dieit Christum non habuisse potestatem temporalem.& spiriti talem, se ut etiam dieit Dominus Ioannes XXII. in decretali illa: Quia vit reprobus, eontradἰeIt sacrae serἰpturae in multistoeisi sed maxime illi Matthaei ultimo, ubi legitur Christus dixisset Data est mihi omnis
potesas in caelo, δὲ in terra. S Apoealypsi x dieiture mineeps Regum terrae. I Hactenus Turrecremata, qui respondebat ad argumenta eorum, qui negabant Chlisti dominium in
temporalibus . I .Lao quoque in Director Inquisitorumpat. 2. super qu. I . Commentario go. s. Cum autem Dominus . eiusdem Constitutionis mentionem seri . Sed nee Prarelaeillia nee eorum desens res negauerunt, neque in dubium reuocauerimi hanc constitutionemr nam taeteris omisissis , Guillelovis Oham praecipuus . di ametriis mus constitutionum Ioannis XXII. oppugnator , in defensorici de Paupertate Chrissi . &Fratrum Minorum . paulo post principium restrendo constitutiones eiusdem Papa super
illaeontrouersa editas. quas O am ibidem. statuta vocati hane etiam recenset in haee vetiaba : quorum primum incipit ἀ l Ad condit rem Canonum . I secundum et i cum inter nonnullos. a tertium et finia quorumdam . mentes . 3 quartum et I Quia vir reprobas . 1 Hacteuos Cham Demum postquam Petrux de Coronis. quI omnes Fratricellorum et tores fuerat amisplexus , resipuit. in abiuraclone . quam Aulianione in consistorio secit eorum IoanneXXII
& S. R. E. Cardinalibus, post specificatos. &abiuratos errores, super materia proprii , Communix iuris , an Dominii. quod Iesua Christus Dominus ti ser. ad eius Apostoli in invia temporali x habuerunta profestiis fuit se eredere,x tenete in omnibus. & per omnia
firmiter . id quod in e stitutionibus in ei-pien. Cum inter, & quia quorumdam , I &in respouscinibus 4 quas secie sua ad obiectiones. quas Mie hael de Cecina, eiusque se, quaces eontra praedictas constitutiones ste
Notum est autem, hane historiam, Aecontrouersiam e gnoscentibus, Ioann. XXILin constitutione inel p. I Quia vir reprobus, Iobiectionibus, quas secerat Michael de Cestiana, plenissimi respondist e. Hane petri de Corhario abiurationem resere Robertus Prasul Arhoricensis tract. 'utroque gladio tomo a. pag. Ir6. Ee multis soque n. ex impressione Parisiensi . ann. 346.
Auctoritati Curetia mi Ram i ii Dominium Christi probari.
SVpradictis testimoniis aeeedat auctor ἱ-
tas Catechismi Romani, iussu piae me moriae Pis Quinti Romanἱ Ponti scis editi, in expositione symboli. super illis ver- his i l Dominum nostrum, a via in lire verisba scriptum errat a I Multa lunt. suae do Saluatore nostro in saeris literis dicunt ut a quorum alia . ut Deus est, alia ut homo, ipsi
conuenire perspicuum est e quoniam a diue si a naturis diuersas earum proprietates acce
pia . Igitur vere dicimus. Christum esse omnipot
292쪽
n Ipotentem. Eterniun, Immensumi quod a Diuina natura habet. Rursus de illo die imus
passum , mortuum esse , resurrexisset quae naturae hominum conuenire nemo dubitat. V rum praeter Laee, quaedam alia utrique naturim congruunt. ut Me loeo, cum Dominum nostr uni dieimus . Igitur si ad utramque na turam hoe nomen referatur, immerito Dominus noster praedicandus est. Nam quemadmodum ipse aeternus Deus est. vii Pater, ita omnium rerum aequὰ Dominus est , ae Patet.
Et quemadmodum ipse,& Pater non est alius, atque alius Deus . sed idem plane Deus a ita etiam ipse, R Pater non est alius. atque alius Dominus. Sed rectὰ etiam multis rationibus, ut homo est, Dominus noster appellatur. Aeprimum quidem . quoniam ipse Redemptor noster sui e . atque a peccatis nos liberauit, lure hane potestatem accepit, ut vere Dominus noster esset, ae dieeretur. Ita enim Apostolus docet: Humiliavit semetipsum , factus
obediens usque aci mortem, mortem autem
crueis . Propter quod , di Deus exaltavit il- Ium , & donauit illi nomen, quod est super
vim ne noment vim nomine Diu Omne genu sectatur . exlestium , terrestrium,& inferno. Tum . & omnis lingua confiteatur, quia D
minus Iesus Christus . in gloria est Dei Patrisintque ipse de se post resurrectionem, data est, inquit, mihi omnis potestas in caelo, &in terra . Ob eam quoque rem Dominus dicitur, quod in una persona duae natarae, diuina , & humana. coniunctae sint. Hae enim admirabili eoniunctione meruit, ut quamois
pro nobis mortuus non esse sitamen Dominus constitueretur, communiter quidem omnium rerum, qua condita sunt, praeeipue autem
fidelium, qui illi parent, atque Summo animi sudio inseruiust . a Hactenus Caleehismus Romanus, qui non Obseurὰ amrmat. eamdem veritatem, de uniuersali Christi Dominio. ad symbolum fidei pertinerer se ut pertinere dixit Ioannes XXII. in constitutione saepe aulagata eontra Michaelem de Cesena in ei p. I Quia vir reprobus, a supra in proximo cap. pelata.
niam In temporiatibus, Grae rum,ir Latinorum mirum, Doctorum avictoris te confirmari . Cum testimoniis saerarum literarum,
R Romanorum Politiscum hactenus commemoratis consentiunt Patres. N Doctores Graeci. R Latini .
Cyrillus, Archiepiscopus Hierosolymo rum Catechesi 1 o. se scribi: l Dixit Dominus Domino meo, sede a dextrIs meis . D minus Domino hae dicit, non seruo, sed Domine omnium. slioque suo r cui omnia su lecit . Cum autem dicat, omnia sibiecta sunt ei, sine dubio praeter eum, qui subieete omnia ei, ut sit Deus Omnia in omnibus. Doia minus est omnium unigenitus stius, s sitis vero Patris fidelis, non rapiens sibi dominium sed a spontaneo . volenteque Melpim Ne
que filius rapuit, neque Pater traditionem a dominii illi inuidit . Ipse est, qui daeiti omisnia inihi tradita sunt i A seruo bene, non a defraudoque patrem dantem . I Hactenus sanctus Cyrillus , ciuod argumentum latὰ etiam prosequitur cateches adi. Cyrillus Episcopus Alexandrinus lib. II. in Evangelium Ioannis cap. ici. super illla veris his r I Regnum meum non est de hoc mundo. sie ait: christus autem Pilato respondens, Reingem se eue non negate mentiri enim non poterati sed Regno Caesaris non esse hostem ostendite quia urine Ipatus suus mundanus non est: sed exii, terrae , ceterarumque rerum omnium. 3 Hae e Cyrillus, quod amplius ex pli eae ibidem eap. o. & xx. In hae e verba r
Non negat Regni sui gloriam . qui Rex verus est, etiamsi esse negetur. I me ibi. Idem rursus alibi Cνrillus in hie verba: I Igitur qui secundum, caruis degena . hu nais
namque naturam mortuus est, & resurrexit idem ille non absque carne , immὰ vero cum
carne,& in earne Imperii gloriam obtinuit .aHke ille in libro de Recta in Dominum No- .stum Iesum Christum fide ad Theodosium. Imperatorem, prope snem: habetur in Actia Coue ilii Ephesini. Idem preterea Cyrillus de eodem Chrissi terreno imperio ex Psalmo a. luculentius testimonium exhibet his verbis i l Christus ,
ut Deus est, omnia quae patris sunt, haeredi- . tario iure possidet di quia enim earni, M sa guini, ut alias quoque monui, communic uiti accidit . ut donationis quoque nomen hie locum taberet . Credimus nihilominus, S hoe quoque modo assectum in illum . ta quam in verum Deum . Nam qui ante susceptam earnem nobis imperabat, is etiam nunc carne indutus, Regnum in nos obtinet. Immo vero ubi primum verbum homo noliri simi lis facium est, ut Principatum in nos gereret. necessaria quadam ratione statim inaugur tum est. Dominus, inquit, dixit aeniet filius meus es tu , ego hodie genui te. Postula a me , di dabo tibi gentes haereditatem tuam. Quamuis ergo ut Deus Omnibus dominetur, tamen secundum humanam naturam . quaesia alioquin erant, accepisse dicitur . Hacte
nus Cyrillus Alexandrinus in libro de Recta in Iesum Christum Dominum Nos tum s de . ad Reginas Augustas titulo de Christi obediotia, habetur in Actis Coneilii Ephesint . Audi tursus Cyrillum in hae verba l Pto na Israelitica gente Insania percita, reliquae
omnes gentes, & pro una regione . nem Iudaeorum, Orbis Terrae fines Christo addicuntur . Hoc indicat, quod ne in Zorobabel quidem ut Iudaei dicunt locum habet. QuM enim gentes , aut quin terrae fines pota sessionem aecepit. Ceterum in Domino non item e uniuersum enim mundum ad stum Ipsus adiunxit Imperium. Nactenus Cyrillus a Lipomano relatus super psas. a. Sanctus Bassius r i Et quae hie subiunguntur homini christo competunt. Nam ut Deus est, omnia per ipsum facta sunt: verum
cum natura . ut Deus, sit omnIum Dominus, ve homo tamen horum dominium a Patroaecipit. Et quoniam iam olim Iudaeorum tantum videbatur gerere euram a illi vero velut
293쪽
lut nihil ex Illa utilitatis aeeepturi,prouidentiam hane abiecerant, merito illam ad gentes transtulit. I Hactenus sanctus Basilius Magnus in schol. psal. a. super illis vectis r I postula a me.
Sanctus Cregorius Nari an renus lQuintum numeretur, quod vitam, aut iudicium . aut gentium hareditatem, aut carnis omnis
potestatem, aut discipulos,ceteraque eiusdem generis aeeip 're dicitur r hoc quoque ad huis manitatem spectat. 3 Hactenus sanctus Gregorius Naaianaenus oratione a. de silio, qua est . de Theologia, ei rea medium . sanctus Augustinus eamdem Catholiiscam veritatem de Regno , Ee uniuersali Cliti- si dominio saepe asseruitidi signanter tomo 9.trin. t is . in ei p. I Quid Pilatus, 1 super I 8.eapstulo S. Ioannis , ibit Vnde fle hie non ait, Regnum meum non est in hoc mundo r& cum hoc probaret, dicens: Si ex hoe munis do esset Begnum meum , ministri mei utique
decertarent, ut non traderer Iudaeis: non ait, nune autem Regnum meum non est hie,
sed non est hine. J Hactenus sanctus AugustInus . Prudentissime autem s. Pater August. nus ponderauit responsionem Christi Domini dicentis: I Regnum meum non est hine, I quoniam ut paulo post explicabimus iuxta
communem Theologorum expositionem non
dixit Christus a I Regnum meum non est hie Ices m reuera Rex , Ad Dominus huius mundi
esset, sed dixi tr i Non est hine, i quia non
suit Redi eonstitutus more aliorum Regum erere norum in hoc mundo, sed ex donatione Patris aeterni, in instanti suae sanctissimae Conceptionis, ut Ioannes XXII. declarauit. Rursus idem Augustinus tom. 4. In libro vnico octuaginta trium quaestionum, quaestimne 6 I. eumdem Dominum Iesum Christum
Regem suisse nostrum, Regiamque sustepisse
personam, ostendit, & lib. I. quaestionum Euangeliearum, quaest. I . dum explieat illa
verba Matthaei eap. 7. I Ergo liberi sunt filij, Omnia Regna terrena esse sub Regno Christi
Idem Augustinus contra Pristillianistas apertius idem demonstrauit, ii s verbis; s De Begno etiam Christi non seeundum id , quod
in principio Verbum Deus, apud Deum, nam illinc nemo umquam dubitauit, quod si Rex omnium saeculorum, sed seeundum homini, susceptionem. 8d mediatoris sacramentum, at ex virgine Incarnationem, apertissime ductum est, quod finem non sit habiturum , ubi Angelus loquens ad Mariam Matrem sutu tam, Virginemque mansuram,ait inter catera: Hie erit magnus,& Filius altissimi vocabitur.
Et dabit illi Dominus Deus sedem Dauid
patres eius, R regnabit in domo Iacob in aeternum, de Regni eius non erit fiuis. I Ha vienus sanctus Augustinus in libro contra isti stillianistas, cap.7. tomo G sanctus Hieronymus explicans Illa ver ha . l Postula a me , & dabo tibi gentes h reditatem tuam, se habet: Dum Iudaei tonoluerunt reeipere, omnes gentes lita venient in hareditatem. I Haec ille. Idem Hieronymus apertius super psal. I. vers. t Reges Tharsis. Omne hie mundiale Imperium, honores, di ordines ad Christum Dominum accedere, eique colla submittere,
T .XII. honorumque morum dona deserre, propheta pronunciauit; quod ex Magorum muneribus intelligimus inchoatum , ipsi enim gentium . Regumque lupum tenuisse monstrantur . IHactenus sanctus Hieronum us.
Sanctus Ambrosius super illis verbis Diatii multi l si eonstituisti eum super opera manuum tuarum. Omnia subiecisti sub pedibus eius. Superius de gloria eius, S hon
re narratum est, nunc ponitur. 8e potestas, ut
cognoscatur Christi Domini maiestatis peris sectissima plenitudo. Dicendo enim, super
opera manuum tuarum, omnis creatura illi
subiecta monstrat ut i quia seue nihil a D mini opere est exceptum, ita nee a potestate Christi aliquid probatur esse diuisum . Iu eo enim quod omnia ei subieeit, nihil dimisenon subiectum. 1 Hactenus sanctus Ambroiasus in epistolam ad Hebraeos cap. a. s. Athanas usi s Data est mihi potestas
in eelo , di in terra r Quod merus , ait, homo aecipit, id ei eripi potes euius rei speciem tu Adam vidimus quippe qui illud , quod accepit , perdidit i ut autem gratia in dempti hi iis, esset, firmaque hominibus eustodiretur, ea de causa hane donationem , ut propriam sibi arrogat , dieitque, se notestatem accepi sese. ut hominem. quam semper habebat, ut Deus. J Hactenus s. Athanasius in Sermone
Beatus Fulgentius: Huius pueri regnum non est de hoe mundo ; sed per sipsum regna tur in mundo ripse est enim Sapientia Dei, quae dieit in Prouerbiis Per me reges re gnant, Ad paulis poli: Tu regnum nullatepus habuisse , nisi ab isto puero, qui nunc natus est, aeeepisses . 1 Hactenus B.Fulgentius Seremone de Epiphania. Sanctus Gregorius Nyssenusi s Videbam in uisone noctis, & ecce cum nubibus coeli quasi filius hominis veniebat: ZE ad antiquum dierum areessit. & ad eius conspectum ad 4 ductus est . Et datus est illi honor . 3e imperium, de regnum : de omnes populi tribus .& linguae seruientilli. Potestas eius potestas sempiterna , quae non pertrans; bit, & tegnum illius non euertetur . Eequis est hie quas filius hominis, qui potestatem aeeipit absolutam in omnes, ae sempiternam Homo quiadem omnino nullus, sed ipse Deus, di homo Christus: de quo, δὲ David Deum, de Patrem se alloqui tua a Deus ludἰcium tuum regi dar& Iustitiam tuam silio retis :& uti homo, a. ctus est Reet , Ee filius Regis nempe Dauidis rEx quo postea, Data est, inquit, mihi omnia potestas in eoelo, te in terra. Ad quem Pater. postquam, ut homo potestatem accepit: Sede, inquid, a dextris meis, &e.I Hactenus LGregorius Nyssenus in Fragmentis. quae extant tom. 3. Bibliothecae sanctorum Patrum super vati ei nio Danielis cap. . Idem russus Gregorius Nygenus: INam
tune , eum accessissent, Ee adorassent eum squibusdam ambigentibus eum auctoritate
plena malestatis Diuinae . dixit: Data est mihi potestas omnis in cito,& in terra.Nam quinaturaliter habebat, tamquam Deus, haec di
eitur aceipere, tamquam homo certo consilio factus. I Hactenus Gregorius Nyssenus in Oratione a. de Resurrectione eirea finem . sanctus chrysostomus r i Eece Omnia a
294쪽
quantaeeumque virtutis sint, substravit Chri . si pedi hus . nempe Deus nec vicumque esse. eit superiorem quasi praeficiens issis per eo maparationem e verius, quasi dominum seruis ,
ipsum cunctis anteponens Pape quam stupenda sunt haec , quantaeque plena formiditiis 1 Eeee ut homini Christo omnis ereata virtus , qua fi an eilla Domino , substrata est: idque propter inhabitantem in ipso Deum a Verhum. J Haestivis Sanctus Chrysostomus in Commentati s cap. I Epistolet ad Ephesos.
Homilia 3. Rursus idem Chri stomus: I Paulus auiatem eum nominat . ingressum , a metaphora eorum , qui sunt haeredes, & aliquam accipiunt possessionem. Dicero enim, Cum autem introduxerit Primogenitum in orbem terrae:
hoe est, cum ei tradiderit Orhem terae. Tune enim eam totam possedit . quando suit eostultus. Non lixe autem dicit de Deo Verbo, sed de eo inearnato . Nain si erat in mundo,
ut ait Ioannes, I mundus per ipsum saetiis est quo modo aliter introdueitur, quam in earne I Mactenus chrysostomus Homilia in Epistolam Pauli . in prineis io, quod sit sitis explicat oratione quarta in eodem
Titus Bostrorum Episcopus: l Ille eluem
uniuersa creaturae opifex Conditor soret, ratione humanae naturae, ex liberali Patris donatione, recipit Gentes in hereditatem rPostula a me ait per Prophetam 3 R dabo
tibi Gentes haereditatem, S paulo post : Frediit eorian in domo David r eornu in sacris
literis modo pro regno, modo pro robore, vel potentia usurpatur: utrumque autem in
Clia illum , qui ex familia Dauid originem
ducit, apposite quadrat et ipse enim est Rex Regum. J Hactenus Titus in Commentariis in Lucam in principio . sanctus Gregorius Magnust Hine et Iam Dauid dixit i Deus iudiciu in tuum regi d a. Iudicium suum Regi Deus Pater dedit, quan do Dei Filius earnis humanae substantiam asia sumpst. Hine.namque ad Filium ipse Pater ait: Postula a me , di dabo tibi Centes haereditatem tuam et di poste monem tuam terminos terrae. Reges eo; In virga ferrear de tam
quam vas figuli constinges eos. I Hacten assanctus Gregorius Psal. 3. Penitentiali , vers. Respexit in orationem humilium . Sanctus Hilarius Episeopus Dicta utens se I Tenendus autem idem Euangelieorum di clorum ordo qui Psalmi est : nam id primum eli Ego autem constitutus sum Rex ab eo supersion montem sanctum eius . Et nescio cui Christum Regem esse ambigere si totum, latrone hoe ipso in Crueis passione confitenis
te i Memento mei Dnmine. cum veneris integnum tuum . Sed non sussicit confesso a tronis, negem esse profitentis leuantur etiam adolaturi Magi . eum interrogant 1 vhi est, qui natus est Rex Iudaeorum ι testatur&PPqatus interrogans: Tu es. Rex Iudatorum pro
tetur . & Dominus i respondens: Tu disisti. Non negat interrogatus nee gloriatur humi-IIandus ad mortem r cum non se nisi ex responsione consessio . Ita neque se protulit prolemonis auctorem, neque interro tanti cognitionis veri retem inuiditidi paulo post. Dominus resurgena tali ad Apostolos Usus est voce:
Data est mihi potestas omnis In erem & In
terrae Euntes nune docete omnes Centes,
haptirantes eos in nomine Patris , & Filii h& Spiritus sancti. Resurgens enim , in collo, di in terra ius omne sortitus est. In eo autem
quod ait i Data est, poposcisse id , quod a eepit, ostendit. J Hactenus Hilarius super Psalm. a. vers. L Ego autem constitutus sum
sanctus Epiphanius Haeresi 29. contra sectam Nagaraeorum i s Deinceps regnauit Rex alienigena Herodes, & non amplius suc-eessores Dauid diadema imponebant, transislata Regia Sede in Christo ad Eeelesam. Etl domo quidem carnali Iuda. N Israel Bestia dignitas translata est firmiter autem se. det thronus in sancta Dei Ecclesia in ater. num , ex dupliei origine dignitatem habens. Regia, R Sacerdotali: R Regiam quidem a Domino Iesu Christo, Iuxta duos modos,& quia est ex semine David Regis secundum earnem, & quia ipse est maior Rex a laeulo , seeundum Diuinitatem saeerdotalem: quia ipse Pontifex . a Naee Epiphanius. Sanctus Irensus Episcopus Lugdunen
sis , & Martyr r smiliter autem, Dominus,
omnia mihi i inquit) it adita sunt a Patro
meo , mani sest/, ab eo, qui omnia secit.Non enim aliena , sed sua tradidit ei. In omnibus autem nihil subtractum est : N propter hoe
idem est Iudex viventium , de mortuorum Ihahens clauem Dauid , aperit, & nemo elai dii di claudit, & nemo aperit. Nemo enim alius poterat nec in eoelo, nee in terra, nee subterra aperire Paternum librum , nec videro
eum ; nisi agnus, qui occisus est s&4 sanguine
suo redemit nos i ab eodem,qui omnia Verbo secit. R Sapientia adornau it, accipiens omisnium potestatem , quando verbum caro lactum eset ut quemadmodum in coelis principatum habuia Verbum Dei, sie, di in terra haberet principatum. J Nactenus S. Irenaeus lib. .aAuersus haeres. cap. 37.
Primas usi s Maeres dieitur ad hero Domino : eo quod libera potestate in haereditate
domin etur. Constituit ergo Deus Pater hare-dem uniuersorum e non tamen secundum Divinitatem, quacriternus est Matri, & eoce
qualis illi in omnipotentia Deitatis , di qua saeternaliter ipse possidet omnia eum Patre: sed potius seeur dum humanitatem a Verbo assumptam , constitutus est ille Dominus su per omnem ereaturam. Non ergo diuidamus personas, sed distinguamus naturas. I lactenus Primasus in Commentat;js Epistolae ad Haebraeos ea. i. per illis verbis:l emeonsilio it haredem uniuersorum. susebius i i sane haee omnia in Salu torem nostrum Iesum Christum , & non in salium competere liquido constat. Illud enim
Postula a me, α dabo tibi Gentes haeredit
tem tuam: R possessionem tuam terminox terra, nemo in ullo veterum Dei Prophetarum persecta constanter posset assereri: . Non enim Moyses, non David, non Salomon, non Propheta quispiam, aut rex ab exordio muta
di omnibus Gentibus imperauit: sed ipse rerum esse s soli Christo Saluatori nostro
testimonium agerer siquidem in omnem ter ram exivit sonus Apostolorum eius,' in s nesorbis terrae verba eorum rercurrerunt. J Ha
295쪽
ctenus Eusebius relatus a Lipomano super
Theodorus I Deus est omnium opifex r omnia enim per ipsum iacta sunt, &sine ipso factum est nihil. Et in ipso omnia
tam quae videntur , quam quae non viden tur , condita sunt. Si uniuersorum herus est, R Creator , herus est etiam & Domi
nus eorum , quae iscit. Verumtamen & n tura Dominus , tamquam Deus , & tanquam homo. omnium accipit Principatum.1Nactenus Theodorus relatus ab eodem Lip mano super Psal. I.
Theodoretus Episcopus Cyrenensis suis per illis verbis Diuini Pauli: s Quem constitnit haredem uniuersorum. Ab humanis coepit Diuinus Apostolus, di primo dicens,quae sunt humiliora, deinde maiora attingit. Hae res enim omnium Christus Dominus, non ut Deus, sed ut homo. Vt Deus enim est omnium essector. Qui autem est omnium opisex,
natura est omnium Dominus. Hae res autem eorum ericitur Dominus, quorum olim non
habebat dominum . I Hactenus Theodoretus in Epistolam ad Hebrios cap. I. in principio, Idem repetit in eadem Epistola cap. a. Idem rursus Theodoretus: Et hie inter pungendum est, & postea subiungendum i In
Sion montem sanctum eius, praedicans praeceptum Domini . Non enim tantummodo
montis Sionis Rex est, sed visibilium. ει inuisibilium, totiusque orbis, & paulo post.
Huc autem, Constitutus sum Rex ab eo, humano more dixit: ut enim Deus, innatum habet regnum , ut homo deereto recipit. Idem paulo postr Vniuersorum enim Conditor Deus est et nam omnia per ipsum facta
sunt: di sine ipso factum est nihili atque in ipso condita sunt omnia , sue quae videntur,
siue quae non videnrur. Si omnium est Dominus, & opisex etiam eorum, quae secit, Dominus est, & auctor. Verumtamen cum a Dominus natura sit, ut Deus , etiam ut ii mo , uniuersorum imperium aceipit. J Ndie Theodoretus super Pus m. a. vers. Ego autem constitutus sum Rex, di super vers. Postula a mea
Paulinus Episcop. Nolanus in Carmine ad Cytherium.
misiam, o polentes Diali curuant genu:
Theophylatius super lilia verbis Diuini
Pauli ad Hebraeos ea p. i. Quem constituit
haeredem viii uersorum . t Hoc est totius mundi stete Dominum; non enim pars Domini est Iaeob, sed omnes plane . Nat redem autem dixit, ostendens eum genuinum esse Filium , Cominumque huiusmodi, a quo dominatus auelli non possit. Quomodo autem steti Ipsum Dominum seeundum humanam natu ram, ut hominem i perinde ac in Psalm. a. aie; postula a me fle dabo tibi Gentes haer ditatem tuam. Qualem hie dominatum dicit i in eos nempe , qui sua sponte obediunt, adeoque voluntarii sunt: isse enim domin tus, i studque imperium datum est Filio, vi
homini, quo omnes eum agnoseant naturali Tom. II.e2 seientia. Tum In eos dominatum exereer. qui inuiti obtemperant; quatenus dictum est, omnia tibi serviunt: atque hoc domini v an
te saeuia habebat. I Hactenus Theophylactus a
Iuvencus Presbyter, qui olim Euangeli maiectatem Vers bus Hexametris elausit, sapientes illos Reges Magos, Christum Regem,recentem natum. supplices adorasse tes tur his versibus;
Aartim, thus, myrrham, MXique, Draque hominique . Zona dabant .
sanctus Prosper a l sedet autem ChrIstus ad dexteram Patris post resurrectionem a mortuis, & ascensionem in cςlO. Vnde setiam ed ipso, quo erat Christus filius David. iactus est Dominus David. Illud enim quod natum est ex semine David. ita hono ratum est, vi ei cum esset Filius, esset, &Dominus; se eundum hane enim dispensationem , etiam ab Apostolo de Christo die itur a Propter quod eum exaltavit a mortuis, di donauit illi nomen , quod est super omne nomen I vi in nomine Iesu omne genu flectatur , ecelestium, terrestrium ,& infernorum; he omnis lingua confiteatur, quoniam D minus Iesus in gloria Dei Patris est. I Hactonus sanctus Prosper super Dialin. I . Sanctus Maximus . t Adorant itaquOMagi vim num . & osserunt munera, ut imple tur , quod ait ille praecipuus Prophetatum David: Asserte Domino patris GentIum, asserte Domino gloriam ,& honorem Domi no , di Domino, quod ait, Dominum illum esse, secundum Deum Dominum, & secundum hominem , mystico sermone declarat , de mox , quom do ergo non priuilegio utriusq; substantiae Dominus est omnium Christus. qui sibi uniuersa ,ereatione , aut redempticiis
ne subieeit AMrte, inquit, Domino gloriam, S honorem. I Nactenus sanctus Maximus Homilia 2. de Epiphania. Sanctus Anselmus Archiepiscopiis Canis tuatiensis: l Quem ipse Pater, secundum humanitatem, constituit iam immutabilem haeredem uniuersorum; id est, possessorem
omnium creaturarum . atque totius mundi
Dominum ; ut Iam non sit tantum Iacob si niculus haereditatis eius a sed fiat quod se tiptum est Dabo tibi Gentes haereditatem tuam; di possessionem tuam terminos terrae. J Hacte nu, Anselmus in Epistolam ad Hebraeos e. .
super illis verbis, s Quem constituit haeredem
seuerus , t Filio quippe Dei, Virginis Filio . Deus homini Diuinitas earni contulit quod semper ipse cum Patre post edit . a Mais
ctenus Seuerus , relatus a S.Ihonis in Catena super Matthaeum cap. 18. e Irea finem.
Remigius a s Quod ergo Psalmista de , resurgente Domino dicit: Constituisti eum
super opera manuum tuarum; hoc nune Domminus dieita Data est mihi omnis potestas in e o , R in terra. Et hie seiendum: quia antequam Dominus surrexisset a mortuis. no-M m a uerant
296쪽
uerant Angeli. se sublectos homini Clitisio.
volens ergo Christus etiam hominibus notum fieri, quod data esset sibi omnis potestas in ectio , di in terra, Praedicatores misit, qui verbum vitae cunctis Nationibus plaedi ea rent. J Nactenus Remigius relatus ab eodems.Thoma in Catena super Matth. cap. 28. cir ea sinem .
Rieeardus de san6o Victore super illis verbis Diuini Ioannis in Apocalypsi cap. 19. I Et habet in .estimento , de in femore suo seriptum ; Rex Regum , & Dominus Dominantium. I se set ibit: l Quia secundῖm suam
etiam humanitatem, & seeundum illam , quam habet, seeundum Diuinitatem, per naturam , illam habet secundum humanitatem, per gratiam. J Hactenus Riceardus lib.6. suis per Apocalypsum cap.q. Sanctus Bernardus a s Nee duleius , neeam Ieabili ius sed nee arctius omnino regnum sacerdotiumque coniungi, seu complantari in inuleem potuerunt; quam ut in persona Domini ambo lite pariter conuenirent, Vt pote , qui iactus es nobis ex utraque tribu keundum earnem summus, &Sacerdos, re Rex. Non lasilm autem , sed , & eommiscuit ea nihilominus, ac conscederauit in suo corpore , quod est populus Christianus, ipse caput illius; ita ut hoc genus hominum, Apostoli ca voce, genus electum, Regale Sacerdotium appelletur .l Hactenus S. Bernardus Epistola α . incip. Nec duleius ad Conradum Regem
Idem rursus sanctus Bernardus his veris bis : s Et erit omnis terra possessio eius. hristus hic est, qui possessi nem si hi vendicat,&iure ereationis A merito redemptionis,& dono Patris, eui enim alteri dictum est possula a me,& dabo tibi Gentes haereditatem tuam:&possessionem tuam terminos terrae t Hactei us S. Bernardus lib.de Consideratione ad Euge
Luthymius Monaeus Psal. a. super vers. Aduersus Christum eius, se scripit: l Insurrexerunt, inquit , adstiterunt, di congregati sunt, non minus aduersusPatrem,quam aduer
sus Filium,Filium inqua, quem Pater in Genistium Regem unxerat; eas enim in haeredita tena illi dederat bellum quippe, quod adue sua Filium ab illis gestum eli, peruenit etiam ad Patrem . Pro Domino igitur patrem. Npto Christo pilium hoe in loco intelligamus. Etenim Pater ipse Diuina dispensationis ratione Regem eum constituit . Quod si , ut in inultis Eetemplaribus in plurali numero legamus, aduersus Christum eorum , telatio illa extendenda erit tam ad Iudaeos omnes, quam ad Centes . N ad ipsos et tam Damones quo niam illi omne genu sectitur , caelestium . te restitum , R in sernorum .i Hre Euthvmius. Idem super eodem Psalm. α. vers. Et pose sessionem tuam terminos terrae. t Erubescant igitur, di confundantur Iudaei, neminem ha hentes , cui verba hae aeco modari possint. Quis enim alius, praeter Christum, tantam sibi possessionem parauit JIdem superPsal. I. vers. i. t Dotest. & Christus seeundum humamitate in appellari sex ; veluti qui de tribuerat Reaia. & Regis filius, tamquam filius. 'M 2- enim , inquit, tenerationis Iesu Christi, filii David. I blaee Euthymius .
bus accedunt alii insignes viri, sanctiis tale, 'doctrina etiam illustres, de se hola Catholicorum. N praesertim ex ordiis ne illorum, qui scholas ici vocari consueuerunt; ex omnibus sere Religionibus a Sancta Romana Eeelesia probatis, nempe Domini cana, Augustiniana, Frane istana, Carmelitana, R aliis, re quibus seriatim hos recensete placuit.
S. I. Doctores de Religione Praedicatorum.
ET primo ex Religione Dominicana, siue ex ordine praedicatorum occurrunt s. Thomas, qui hoe c hrisi Domini Regnum uniuersale Dominium rerum omnium temporalium, frequentes agnouit, S doeuit& signanter super Fpist. Diti ini Pauli ad Nebr. cap. r. lect r. super illis .erbis I Quem constituit haeredem uniuersoriana, in , hac verba , In Clitis o autem sunt duae naturae . seia licet, Divina, R humana , secundum ergo qu/d est Filius naturalis , non est consitu. tus haeres , sed est naturalis, sed in quantum homo , factus est Filius Dei Bom, a. Qui sa-ctus est ei ex semine David secundum ea nem , & secundum hoc est , eonstitutus hares . uniuersortim, sicut υ erus Filius Patris Matthavltim. Data est mihi omnis potestas, die. Ni e quantum ad totam creaturam . in qua aecepit dominationem. Idem non tantum quo ad uniam genus hominum, sed uniue lorum, stilicet, tam Iuda orum , quam Gentium , Psalm. I. Postula me, & dabo tibi Gentes haereditatem tuam &e. I Hactenus S. Thomas. Quam doctrinam sipe aIiis reis petiuit, videlicet, super eadem Episola aclHehratos eap. a. lin. a. in fine . ubi contra
Arium amrmauit , Patrem omnia subiecisse Christo Filio, seeundum naturam humauam in qua minor est Patre. Eamdem doctrinam repetiuit idem Sanctuc super prima Epistola ad corinthios eap. 13. lect, Idem super Matth. cap. 1s. super illas verbis, i Data est mihi omnis potestas , J ubi proponit, &soluit quaesionem. Cur Christus magis post resurrectionem, quam antea dixit, s Data est mihi omnis potessas. 3Idem copiose . N aperte profitetur idem sanctus par. 3. quaest. 9. artici a. dio Vbi probat , Christum . seeundum naturam hn manam . habui se Iudi elatia in , seu Regiam
potestatem, quantum ad res omnes huma nas, licet vivens in terra , terrenum regnum temporaliter adminis rare noluerit.
Idem latissime probauit opusculo a de
297쪽
de Regim Ine principum lib. 3. cap. I a.de I 3.& 1 . de sequent. Quod si quispiam dicat . opusculum illud non esse S. Thoniae . ego non admodum repugna ho, ac satis quidem est, sui se alicuia
ius viti docti discipuli S. Thomae , quod ne gari non potes Addam denique: Ecelesae, & Romani Pontiseis iurisdictionem , & potestatem super retius temporalibus, non sun dari in eo
opusculo, sed maioribus , & firmioribus ni ii tantamentis, videlicet, clarissimis saetis
Canon. N apertissima Ecclesae declaratione . Sanctus Antoninus in Summa par. q. tit. 12. cap. q. I. I . sate probat primam a se
ibi postain Conestisonem, quod Christus ab instanti suae eoneeptionis habuit Dominium
omnium rerum. Fratrieellos merito a I anne XXII. suisse tamquam haereticos condemnat Os , quia negabant hane viritatem,
ut paulo post copiosius ostendetur. Hugo de Sancto Charo, primus Cardinalis de ordine Praedicatorum , super illis verbis Diuini Pauli, ad Hebraeos capit. I. I Quem constituit. In immutabili statu Deus
Pater, haeredem uniuersorum, & possessorem omnium creaturarum i hoc etiam est se eundum humanam naturam, ut dieit Psalmus,
Postula a me,& dabo tibi J Mactenus Hugo. Durandus Episcopus Meldensis Tract. de iurisdictione Eceles astiea , siue de origine iurisdictionum quaest. a. in responsone ad
tertium argumentum, disertὰ amrmauit,eonistra die ere Euangelio eos, qui dicunt Christum nou habuisse omnem potestatem spiritualem di temporalem. Huius Doctoris verba hue spectantia retulimus insta cap. a . vers. Durandus Episcopus. Ioannes Cardinalis de Turreeremata in Snmma de Eeelesa lib. I. cap. 4 . in reis sponsione ad seeundum argu reentum Cuillelmi Oham, de eodem libro I. cap. II 6. in responsione ad seeundam obie6ionem: amrmat, dicentes , Christum non habuisse potesatem temporalem , 8e spiritualem, contra. dicere saerae Scripturae in multis Ioeis, sicut etiam dicit Ioannes XXII. in Decretali, inei.
piente, Quia vir reprobus. Turrecrematae verba recensuimus insta cap. II. Idem in cap. Quoniam num. r. vers. Et
iste est. Dii inct. io. ubi eum praemisisset, in genere entium esse unum Prinei pem , cuius rege omnia regulantur, se ilicet Deum, & In genere homi uum esse unum hom nem, qui omnibus aliis principatur , & euius lege omnes homines regulantur , & cuius iudieio
omnes iudicantur, in vers. Et iste est . I infert in hie verba: l Et iste est christus , qui
constitutus est a Deo Patre Iudex vivorum , S mortuorum . cui tradita est omnis potestas in caelo, S in terra. Idem in cap. cum ad verum nu. I. col.
I. vers. In oppositum s6. dis . sic ait. s Clitiastiis summus Pontifex nouae legis non erat Nainor Ponti fiee veteris Legis, sed ille habuit potestatem , & auctoritatem in temporalibusti spiritualibus i Moyses quidem sui e Iudex populi id temporalibus , & etiam suit Sacerdos, secundum illud Psalmi, Moyses, &Raron in saeerdotibus eius, ergo & Christus Nae ibi Turrecremata.
Thomas de Vlo cardinalis Caietanus
super Matthaeum cap. 28. s Data est mihi omnis potestas, tum quo ad statum. tum quoad modum . nam qui hactenus statum, quo subiectus sui elementorum calori, ae fragori hominum flagellis clauis, erueique assumpsi, modo statum adeptus sum Regni, quo praesum caelo, Ae terrae . Et similiter, qui prius quatenus homo potestatem habebam super omnia, ex simplici dono diuino, modo etiam
ex merito passionis , At mortis meae adeptus sum potestatem super caelestia, Fe terrestria. Hactenus Caietanus. Melchior Canus apud s. Thomam 2. 2.
quaest. 5 a. artie. i. ubi de Dominio Christi disputauit, eamdem est professus sententiam sed quia istius viri docti Lectura nunquam suit typis mandata, ideo ne quis putet, nos gratis viro docto attribuete illam sententiam sciat, viros graues testificati . se sensisseis Melchio rem Canum , nam Alsonsis Mendo in 1a Augustinianus in Relectione Theologica de Christi Regno, ae Dominio s. et . de Lu dovicus de Paramo lib. q. de origine Cisseis sanctae Iuquisitionis, qugst. I. opinione 4. numero so. B: alis, hanc eum opinionem tenuisse, testantur. Frater Ioannes V Iguer Ius Cranatensis de eodem ordine Praedicatorum in institutionibus eap. 7. de Statibus Ecclesiae q. i. vers. I 8. ubi disputat chira errores Michaelis de Cesena. 8e Fratrieellorum, lire habet hue pertinentia, s Constat etia in , Christituta. quantum ad humanitatem , fuisse Regem,pe Monarcham , & se habuisse proprietatem licet non usus fuerit. Unde Psal. Deus itidici uni tuum regi da . & Ieremia XXIII, Regnabit rex , es sapiens erit, de Luc. I. Et da
bit ei Dominus sedem David patris sui: ®nabit in domo Iaeob in aeternum, de Apo. calyp. 19. In cuius is more scriptum est, Rex Regum: & Dominus Dominantium. Haec Viguerius. Frater Raymundus P a squalius In Coin-mentariis super epistola Diuini Pauli ad Romanos cap. i. in principio super verbo, Christus : de rursus cap. q. super illis verbis i Iu-
imam fidei 5. Ceterum seripsit etiam in haec
verba . Hae res autem isse Christus est . di non alius, nam ei dictum est . Postula a me , &dabo tibi Gentes haereditatem . R de eodem idem Paulus ad Hebraeos. Quem eonstituit haeredem uniuersorum: per quem secit, & saecula. Notanda sunt omnia verba . Quem inquit , constituit haeredem . Porro rogo. Quis est iste eonstituens. Respon. Pater aeteris nus, Bene est. Et constitutus . Filius.Rect8. Quorum est constitutus Universorum Quid sibi vult, uniuersorum . Respon. idest, totius mundi. Peto, cuius mundi, superioris z an inferiori se Respon. Vtriusque , alioquin haeres esset ex parte . non in toto , sed totius mundi. Hactenus Raymundus Pasqualius .
Ludodietis Ystella Nobilis .Valentinus . eiusdem ordinis, saera Theologiae Prosessorti Magistet saeti Palatii Apostolici. & litterarum saerarum peritia elatus, in Commeniatariis in saeram Genesim. cap. 49. num. Isisti seqv. declarando nobilem illam. & illustrem magni Iacob Patriarchae Prophetiami Non auferetur sceptrum de Iuda, de dux
298쪽
de foemore eius idonee veniat, qui mittendus elii & ipse erit expectatio Gentium. IDum accurate eonsiderat varias translatici nes , de Rege Mem eon rmiter loquentes Ee praesertiin refert Targum , quod apud Ha. eos est summae auctoritatis , in eamdem a sententiam consentire videtur , ει merito ,
uoniam in Pataphtas Chaldai ea , quan tuis Ei appellant Targum. Hebraeus Paraphraiastes eamdem Prophetiam se transtulit i Non seret ut habens principatum a domo Iuda, neque Seliba a filiis filiorum eius; donee ueniat Messias , euius est regnum. 3e ei obe. Sent populi . I Nam hine etiam lue utenter probatur Regis Messae regnum. Quamobrem Christophorus de Sancto Antonio in Triumpho Christi Iesu contra infideles. tit. 7. allegatione l. circa finem vers. Praeterea lieet hoe recte censuit, non auserendum sceptrum de
Iuda. nisi quando veniret Christus, in quem
Plures alii insignes Doctores de eodem ordine , eamdem sententiam profitentur. in quibus est Magi uel Thomas de Lemos, in particulari libro: de Regno Christii di Dominio eius uniue cati .
S. II. Dotiores de Religioευ S. Augustini .
DE Ordine quoque s , Augustini multi
Doctores eamdem sententiam assi imatitiam sunt pro sessi , sed non novum , cum superioribus saeculis eontra Marsilium do
Padua, de alios . eamdem veritatem constania ter docuerint: S contrariam opinionem validea consutauerint, in his sunt. Iacobus Viter biensis in libro de Reg ἱ-mine Christiano, in ei p. opustulum subditum quod direxit Bonifacio Papa VIII. ubi Tra-Aato a. cap. I. de innitiplici potentia Christi Regis, postquam latissime de sacerdotiore potestate Christi Restia disseruisset, conis elusit in hae e verba s Dieitur autem Christus esse Rex non talum Regni ex testis, & aeterni
sed etiam temporalis, di terreni. quia cael
si simul , R tetrena dispensat, & iudieat. Iste est gladius, qui exibat de ore eius ex
utraque parte acutus: unus enim gladius una
est eius Regia potestas. qua tamen duas partes hsset . propter Reguum caelestium, & te restium. 3 Hactenus Iaeobus Viter hiensis. Alexander de sancto Elpidio eiusdem ordinis Doctor egregius, Magister Generalia
in libello de Auctoritate summi Ponti fieis . di iurisdictione Ini petii incip, s Determinatio
compendiosa. s. Veniam autem ad Seripturam noui Testamenti . l Postquam docuisset quomodo a Christo Capite in eorpus mysti cum descendat omnis motus, 3e sensus spiritualis, & eorporalis actionis , L propterea
sibi proprie conueniat dignitas Regalis. &Sacerdotalis, concludit ii die verba, i Amplius autem hune nitidum dignitatis Regalis
sibi c christo ) ad Philippenses a. attribuit
ex merito suae passionis, di humiliationis. Vnde eum dieit. Humiliavit seipsum iactus obediens usque ad mortemi statim subdit:
Propter quod, α Deus exaltavit illum , Ee donauit illi nomen , id est, dignitatem &auctoritatem super omne nomen: ut in uo
mine Iesu omne genu fleetatur . ealestium, terrestrium ,& infernorum . Hactenus illo .
δὲ paueis interiectis addit . I Ex quibus omnibus euidenter apparet, quod Christus habuit dignitatem Sacerdotalem, & Regalem in summo gradu, a quo fluit omnis dignitas supradicta. J Hactenus ille . Habetur autem hie libellua Alexandri de sancto Elpldio in fine tertis Tractatus eiusdem Alexandri. do Ecclesiasti eaporestate, ad Ioannem XXII. Praeterea Guillelmus de Cremona sacrae Theologiae prosessor, eiusdem ordinis , Tractatu in ei p. Reprobatio errorum sequentium, quem scripsit iussu Ioannis VXII. contra et rores Marsilia de Padua , di Ioannis Ianduno Papa enim eos errores miserat ad hune Doctorem. vi super eis scriberet . quid sbi vi deretur , ut constat ex principio eiusdem Tractatus) copiosius prosequitur hoc argumentum , in primis veth quaest. I. attic. s.
prope finem 3. . Ad illud igitur . via respondens ad illud haereti eorum argumentum a
quod christus iussit Petro solui tributum, de monstrat, Christum vere suisse Regem, qui
propterea non tenebantur soluere tributum.
de loquitur tam de Christo Rege seeundum carnem , quam de Christo Rege secundilmspiritum . di in eo distutia aperter cernitur . hune Guillelmiam de Cremona agnouisse . Aeasseruisse, Christum hominem, fuisse Regem
Augustinus de Aneona, qui eo plosum librum cie Potestate Eeelesiasti ea set ipse ad
annos IIIo. ad Ioannem XXII. qui, sub Gregotio XIII. Dontifiee Maximo , Romae anis no Is 81. honis charactetibus impressus sile. statim in prinei pio quaest. i. an. 7. Probatu tua, Romanum Pontificim Christi viees in
terris gerentem,utramque habere potestatera . Sacerdotalem , & Regalem, firmiter eonstituit, Christum . Regalem .& Sacerdotalem potestatem in Incarnatione . conuersatione .
passione, R in Resurrectione habuisse. Huius Doctoria sententia apertius explicatur infra
Augustinus Favorinus Romanus Arise hiepiscopus Nararenus , qui prius fuerat Prior Generalis Ordinis Eremitarum s. Αii gustini, in lib. de Prinei patu, de Potestate Papae, quam Christus reliquit in terris Petro. e successoribus eius, ab eo compilato eire iter annum Domini 1 i . idem profitetur. Proximo superiori seeuto tres praestantes vir; de eodem ordine s. Augusini, egregididem Christi Regnum doeuerunt: videlicet. Gregorius Nunnius Coronet Lusitanus, Alisphonias Mendora. & Luysius Legionensis. Gregorius Nunnius Coronet Lusitanus, genere nobilis , S Theologus insignis. in praeclaro opere de vera Christi Eceles a . ad Clementem Octauum Ponti fieem Maximum lib. q. utriusque Testamenti testimoniis, & eLficacissimis rationibus demonstraturus , veram Christi Eeelesam semper illustrem , 8e
conspicuam, paulo post prinoi pium , ver sic. quod si ad ipsius Saluatoris. a Regno Christi, Ee eius Regia Maiestate auspicatur i assumit enim pro prinei pio, diuinos vates, Christum Dominum Regem praedicasse, non soluin . Vt
299쪽
Dei sit Ius, verum etiam ut verus homo erat r& Regnum eius in Ecclesia Militante illustre de conspicuum constitutum suisse, idque ex
diuinis ora lis colligio qum statim.& fideliter reeenset, & eleganter suo more explicat. Idem vero argumentum diffuso sermone prosequitur idem Auctor tomo a. de optimo Reip. Statu lib. a. cap. s. & seq. Probaturus
enim quod lib. 3. praestitit in ex Fidei principiis, non circa spiritualia solum nego xia, sed
etiam eiica ei uiles. eausas Romani Dontificis auctoritatem versari . & ad ciuiles Magi liratus , &: Principes extendi, iure, Cluilium a Deo Patre totius Cthis Regem, & Dominum consitu tum , eiusque Regiam Maiestatem , mon spiritiralem solita, sed temporalem quo ψque sui se, ostendit . . . ,Αlphonos Mendora In Relectione d uniuersali Christi Remo, & Dominio. 6. I 34
hane Conclusionem sirmiter constituit: IChrinus quatenus homo, etiam eum adhuc moris talem uitam agebat, perflactum, proprium, de absolutum rerum omnium Dominium, & ω-
tius orbis perfectum , de uniuersale Regnum habuit. J Hate illos quam in tota Re lactione latissime probat. Litysius Legionensis Theologiae Doctor . e diuinorum Iibrorum primus apud salmanistieenses interpres, cum magno auditorum
concursu , in praeclaro illo Gymnatio, Geianis dum Dauidis Psalmum de Christo Rege i terpretaretur . aliquot firmauit Propositiones hue spectantest inter quas quartam constituit in hae e .ethar s Christus quatenus homo habet plemisimum Dominium in uniuersos homines, de in eorum res: it4 ut pro suo arbitratu de eis possit disponere , ut verus Dominus. I Haec ibi; quam eum essicae iter pro hasset, statim apposuit quintam, in hete veris ha, 1 Christus habet D minam potestatem, de iurisdictionem , non solum spiritualem , sed etiam ciuilem in uniuersas Orbis Nationes rquod ita verum existimo, ut credam , contrais
rium esse errori proximum, di speciem bla phemiae. J Haec ille. Supraduiis adiungitur Ascanius Marti
nengiis trixianus, Canonicus Regularis caneti Augustini Cougregationis Lateranensis . qui in Prolem menis in Dentateuehum, tit.de Mosi, nobilitate, pag. v. in principio, ait: I lus certum Regnorum omnium habuis
chrisum; licet ipse usum neglexerit. 3
Doctoris L Graphico Ordine S. Francisi.
DE seraphieci ordine s. Frantisti Inm.
gues quoque Doctores eamdem sente
tiam proluentur, in quibus sunt instaseripti. N leolaus de Lyra super illis verbis: ID ta est mihi omnis potestas in coelo, de in terrixa . Quia licet Christus quantuin ad Diuinis
ratem ab aeterno haberet hanc potestatem. Min quantum homa ab instanti e reptionis habetet potestatem in eoelo, de in terra aucto ritatiue, tamen executiud non habuit an
Resurrectionem suam: sed voluit ese passibI litati subiscius, propter nostram Redempti nem. I Hactenus Nicolaus de ista super
Matth. cap. 28. Idem rursus Nicolaus ad Hebraeos e. r.
super illis verbis Diui Pauli: s Quem constituit haeredem universorinti. I sc habeti lQuan
tum ad naturam assumptam et eo enim ipso.
quod natura humana a verbo assumpta est icivsitate suppositi, eo ipso constituta est super
Omnem erraturam. I. lactenus Nicolaus.
Beatus Ioannes de Capistiano fle sanctItate, 3e iuris Canonici petitia elarus, Christi Regnum. N Dominium rerum temporalium constanter assirmau, δέ probat Tract. de Auctoritate Papar par. a. secundae partis, ri. I 864
Christum directum dominium habere potuita se, tametsi utile alius obtineret a scut in t bus Emphneotieariis , de Foeudalibus mo stratur; de ideo aliud esse dicere, Christum nihil habuisse quoad directum dominium ; 8e aliud est e direre, Christum nolitisse uti domi
nici temporalia insere, primum esse salsum . cum de in veteri. de in noua Lege plures sint auctoritates de Christi dominici proloquentes ; de mox adiungit haec verba, s Nam ut exprimit Ioannes Duodecimus in sua Exu uastanti Decretali. quae ineapite Quia vir reprobus Michael de Cesena, qua de dilecto. hae de eausa condita fuit, ut monstraretur e2preste, Clitissum habuisse dominium rerum temporalium . I Haee ibi, Ad cum statim reis censuisset auctoritates veteris, fle noui Testamenti, num. I 88. ex eadem Constitution
Ioannis vigesimi seeundi eon eludit in haec
verbat s Praemissa autem, scilicet, fle Regnum,& vis versale Dominium habuit Christus isti,
quantum Deus ab aeterno. Dcut ab aeterno genitus est a Patre; sed in quantum homo, ha-huit ex tempore, scilicet, ab instanti suae eon ceptionis, ex Hvpostatica .nione Diuinitatis
ad earnem de humanam naturam, quam per
sona Verbi persectissime seatim assumpsit , completa responsione Mariae Virginis Matris dicentis r Ecee Ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. 3 Luca I. Hactenus
Ioannes de Capistrano. Guillelmus de Cremona eiusdem ordianis Minorum 4 sacrae Theologiae Doctor Parisiensis, fle Episeopus Papiensis, superioribus seeulis Tractatum seripsit de Iure Monariathi κ. 1 emem Condrusionibus compreliensi uir,
quibus maletiam hanc late discussit: de in sexta. Conclusone multis rationibus proba uit idem Christi Regnum, de uniuersale Do
Αluarus Pelagius lib. I. de Plana uti clesia cap. 36. incipiente et fi Quod autem , Ecelesia. I paulo post medium . ves. Quod etiam Christus. Et tursos idem ΑIuarus eodem lib. I. ea pit. o. tit. quod unus est Monarcha , sie seriis plum reliquit: l etiam Christus, euius vices planarie Papa gerit, verus etiam sui e Dominus temporalis. J t Idem Aluarus lib. a. de Planctu Eeelesi, cap. s . postquam copiose in utramque paristem disputacti hanc quaestionem 4 An Chrianus rerum temporalium habuerit dominiumldi primo auctoritates pro assit maliva sentena
300쪽
ria i seeundὁ arstumenta pro negativa reeen stilist, tamdem S. per nardum sequutus , in fi ne capitis concludit in hxe verba: l Per istam auctoritatem Bernardi videtur patere solutio primatum allegationum, di opinionis, S seis eundarum: ut, videlicet, Christus non soli in quantum Deus, sed etiam in quantit m homo Verbo unitus , habuerit dominium generale in Regnis, di rebus temporalibust si equilibet Re2 habet in Regno suo, de se inte, liguntur primae allegationes . Dominium vero particulare in Regno aliquo, aut in rebus , quibus utebatur , non habuit postquam pra- die auit, ' consilia de paupertate dediti se intelligantur seeunda. J paeit pro hae sola tione dist.8. quci iore & hie adivnstendum est, quod notaui de ista materia supra in prima parte istius operis in eap. 3.ln 6.Tertius deis ei mus. 8e in g. Ad illa. in cap. 1 . & hoe di eo salua veritate per Leelesiam declarata, vel declaranda . Hactenus Alirarus.
Franei laus Ximenius in libro de Regi-m; ne Di incipum.& Reipublicae, Par. cap. 3I.
cuius titulus est,quod omnis homo debet esse obediens potestati Leclesasticae a idem prosi
Petrus Galat;nus lib. q. de Areanis C
thesi ex veritatis cap. 26. et . N ag. ex antiquis Rabbinis contra recentium Rabbiriorum commenta probati Messiam, idest,Iesum Chii sum Dominum nostrum. uniuerso orbi dominaturum . & uniuersale Regnum fuisse habiturum 4
cide, di scieratis Iesu, probari idem
approbat. Catholi eos Doctores produxerunt eamdem sententiam in s eris literis sindatam asserentes a Nam Carmeis litana habet Ioannem Baeeonum Anglitum egregium huius veritatis assertorem, qui in Prologo lib. 4. sententiarum quaest. H. art. I. N a. 3e 3. de hae quaestione late disseruit, deart. I. sequntus sanct una Thomam conelusi. christum, ratione meriti, habere plenum iussu per totum uniuer una.
Ex eadem Religione proditi It MIehael
Aygnanus Bononiensis, qui antea Auctor I cognitus voeabatur super Psalmos. Is Psal. 2. vers. Ego autem eonstitutus sum Rex . Idem
Regnum asseruit Eleens 1 l Christus ev humilitate , quam in passione , & persecutione ha-huit . Regiam dignitatem assumpsit. Iuxta verbum Apostoli dicinrisi Humiliavit semetipsum, evc. Propter quod Deus donauit illi
nomen, 3. c. Et aduerte, quAd quamuis Christis omnium Rex,& Dominus esset. ia Rex Regum , Eec. tamen Regiam suam potestatem primo ostendit in Emesa tam ex Iudaeis, quam ex Gentibus, quae per montem Sion intelligitur secundum Glas,. I Haec Ayguanus. De Religione Carthusianorum idem anfirmauit Beatus Bruns eiusdem Religionis primus Institutor, di Auctor super Psalm. r.& 1. ubi ve id de Rege Christo eum Psalniumaeeipiendum censuit. Dionysius Carthusianus super eodem Psalmo 1. eamdem sententiam professus vers. Ego autem constitutus sum Rex ab eo ; ita a
seripsiti l Christus in quantum Deus, pleis
nam habet auctoritatem omnium ereatura.
rumi nee se constituitur Rex super aliquid. sed ipse eum Patre, & Spiritu nancto es unus. δὲ idem omnium rerum Creator. ae Dominus, Iudex , 1e Rexi sed prout homo est, sedata est ei omnis potestas in eoelo, di in terra; scut Matthaeus seribit. Sie etiam constitutus est Rex ab eo . scilicit. Deo Patre, immo a tota superbeatissima Trinitate, cuius opera sunt in diuisa . I Ndie ille . Idem Dionysius super Psalmo 7 I. dunt eumdem Psalmum de Christo Rege vere interpretatur , saepὸ eamdem sententiam assit
De Religione Beatae Mariae de Mercede Redemptionis Captiuorum Franciseus Zum et Decanus eademiae Salmanticensis de Christi Regno in temporalibus illustre testimonium protulit in haec verba: l Dic ergo , Christum Dominum . etiam qnatenus homo est, persectum, absolutum,& propriuis rerum omnium dum Inium habuisse: immo ver4 tmtius Orbis habuit uniuersale, Ee integrum Regnum . I Hie ille in Defensone pro sancta Romana Eeclesia ad s. D. N. Paulum Quinis tum Pontificem Maximum, in Responsione ad Argumenta aduersariorum pag. 74. quam Propositionem ibidem lutulentet prohar. De Religione Iesultarum idem assisma
nerunt Henrieus Henrique E Hispanus,& Dauis lus Comitolus Perusinus.
Henricus quidem in summa Theologiae Moralis, lib. vltimo, de Fine hominis cap. 23.
num. I. & conrariam sententiam salsam cenis
suit in haee ver i l Hre potestas iudiciariare sidet in Christo tamqnam ordinaria,& qumdam modo suprema in suo ordine, s sed sub Deci Iudiee γ& lieet a principio Incarnati nis filii debita , ob vinionem Hypostat leam .seeit nouo titulo debitam , 8e viani illius ii
pravi obtinuit ex merito eontinuato per mistam vitam usque ad mortem , habebat tamen dominium,& proprietatem rei in radire quod multi Patres ex Scriptura colligunt, Rex
oraculo Sibylla id reserunt quidam. Quod autem negant alii, Chritam habuisse usum dominium , etiam post resurrectionem , falsum est . I Hre ille, quod in notis sub Littera X. thidem elarios asseruit, de explicauit dicens r i Christum renunciasse sponte v sui ho.
norum, factum pauperem , secunda Cor.S. sed ad honorem humanitatis retinuisse pro prietatem , seu dominium uniuersale. Paulus Comitolus Dei asinus Theologus
societatis Iesu in Consulatione Libri septem
Theologorum, Tractatu primo, cuius titu
ius est: l Quod Christus in quantum homo
sui, Λ est Dominus omnium rerum creat
rum . Quod probat er sacris Litteris, ex testimoniis Doctorum. ad ex viginti rationu
