장음표시 사용
321쪽
stamenti auctoritate a r centiorabus quibusdam deductas contra Regnum , uniuersale μ-
minium Christi , eorum sententiam potius 'pugnare. RVxλ quidam Theologi , praesertim
recentiores , contra Chri lii Regnum& uniuersale Dominium temporale, de nou OTestam diu O aIiquot auctoritates produxerunt, videlicet, ex Matth. cap. ar.
senna filio David. Et ex eodem Matth. cap. 8. ibi: I V uti pes laueas habent. Et rursus ex illa sententia Saluatoris, apud eumdem Matthaeum cap. I p. I si vis perffectus esse, vade, vende, quae habes, di da pauperibus. Item ex Ioanne cap. I 8. l Regnum me um non est de hoc mundo . J. - ir x ςR-S. Paulo a. ad Corinth. e. 8.1 Christus propter nos egenus factus est. IDemum ex eodem Paulo ad Ephesios cap. r. ibi: s Qui benedixit nos in omni benedictione spirituali. JEas nos singulariter , suo ordine, & si
ne contentione simpliciter , sola veritate Inspecta . expendemus. & clemonstrabimus,
longe ab eo proposito distate, ad quod probandum producuntur.
S. I. De eo, quὸd scriptum est apud Mat
BArtolomaeus de Medina apud S.Thomam
parte I. quaest. 39. artio A. Conclus. q. vers. t Et populus Indaeorum . sic scribit, P pulo Iudaeorum , ut honorifieentius, & exiseellentius reeiperet Christum Ierusalem inisgredientem . clamabat , dicens , Hosanna filio Dauid , Benedictus, qui venit in nomine
Domini: Hosanna in altissimis . Veniebat ergo Saluator, & Rectoe in spiritualibus, sal num facere populum suum a peccatis eorum Haec ille. Huius auctoritatis Oeeasione, disputanda erat quaestio, iam olim in primis Eeelesiaetaeulis agitata Quid significet, s Hosanna sillo David. I nisi de illa plura iam disiemisi sent sanctus Hieronym. apud eumdem Mat
thaeum. cap. xx. vers. Turbae autem a quae
praecedebant. de Epistola I s. ad Damasum vapam inei p. Multi super hoc sermone et de Eusebius lib. s. de Demonstratione Euangeliea, cap. I8.3e alii, ex quorum sententiishreuiter indieatis patebit, ex ea Regnum, ει Dominium , Christi super temporalibus ,
non negari, sed probari potius, di firmius
santius Hieronymus apud Mattheurn. pr eitato loco, putat, i Hosanna , Hebrabcum esse verbum, & significate , quod ad uentus christi salus mundi sie. Vnde S s qui turr Beneti ictus, qui venit in nomine DO-mini. Saluatore quoque id ipsum in Euai gelici comprobante. Ego veni in nomino Patris mei. N non me recepistis, alius veniet in nomine suo ,& reeipietis eum. Nee non quod iungitur. Hosanna. id est , lotus linia excelsis, perspieue ostenditur , quod aduenistus Christi . non tantum hominum salus, sed totius mundi st, terrena iungens caelestibus vi omne genu et flectatur, caelestium . terre serium , de infernorum . J Haee Sanctus HIeia ronymus , qui aduentum Christi salutem allaturum mundo amrmat. sed non negat Christo terrenorum Dominium , i inmo potius Illud ei videtur tribuere. eae allegata Pauli auctoritate, ut omne genu et sectatur . eae te stium , terrestrium .di infernorum. cum san
cto Hieronymo sentie ibidem Venetabilis Beda . t Idem Hieronymus in praecitata epistolaxque . post relatas interpretum saetae Scripturae versiones , ad explanandi compendium veniens, vers. I sed quoniam hae minutiae. assirmat, De centesmo decim pseptimo Psal mo , qui manifeste de Christo prophetat , &in synagogis Iudaeorum ereberrimὰ legeba4tur , unde eu populis notior erat, .hos versus
esse assumptos, quod ille qui repromitteba. tur de genere Dauid , venerit saluaturus Israel . Vnde & Euangelistarum scriptura
commemorat. l-harisaeos, & Scribas sume hoe indignatione commotos , quod viderent populum. Psalmi prophetiam super christo autelligere completam . & clamantes pueros
Hosanna filio Dauid . dixisse eis Audis quidisti loquuntur. & Iesum respondisse. Numia
quam legistis , quia ex ore infantium , & I ctent Inmpet feeissi laudem. eentesmum deis cimum septimum Psalmum , octaui Psalmi assertione a firmantem. Hre Hieronymus . Qui rursus in fine epistola , ex Septuaginta interpretibus . t o Domine hos ah. salvifical interpretatur, di rursus ex Euangelio Matth. Hebreo sermone conscripto , ubi posuit, 1 Hosanna beramar id est, Hosanna in excitis sis . J ouod Saluatore naseente, salus in in istum usque, idest, etiam ad excelsa perueneia nerit, pace facta non solum in terra, sed . Min cceio . Atque haee est Hieronymi sententia ex qua coia stat . populum precatum salutem. non negasse Clitisti Regnum , di Dominium super res humanas . Sanctus Hilarius In Commentar. In Natthaeum, Canon. 21. paulo post principium , super illis verbis . s Turba autem, MPracedens, & eonsequens clamabat. Hosanisua filio David Benedictus qui venit in nomine Domini, sese ipse i sed erueifigendum, quomodo turba collaudat . aut quomodo odium meruit ex fauore t Verum laudationis verba, redemptionis in eo exprimunt pote statem , nam Hosannai Hebraico sermone a disgnificatur redemptio domus David. De inde David filium nuneupant . in quo agnoscerent regni aeterni hareditatem . Postremo Benedictum in nomine Domini venientem . confitentur. 3 Haec Hilanus, qui breuibus
322쪽
verbIs totum expileat myster Iam . sed quod attinet ad significationem verbir Hosa sina, quod Nebraico sermones gnificit, redemptionem domus David non placuit sancto Nietonvmo, qui in principio
prae allegatae epistolae s I s. expressὰ meminit Hilarianae interpretationis, quam tamen non Pisbat. Vnde sumpta oceasone, Desiderius
Erasmus, merita EccIesae censura notatus in Annotationibus ad Matth. cap. II. irreia Derenter prosequitiir Hilarium, quem tam ei
merito defendit Leo Caurus in Commentar. ad Esaiam cap. s. vers. Super solium Dauid . Cum eius sententia veterum Doctorum au- elatitate muniatur . sensit quidem Hilarius pueros illos apud Mattheum a celamatione
illa. Hosanna sita David, I petiuisse, vegio e teguum Dauid , quod, post captiuita-xem Babyloni eam , esse deserat usque ad Whristum, Christus ipse restitueret domui Daia iid, ita ut, I Hosanna filio David. I idem esset, quod . redemptio domus David, quasi Hieerent pueri , I Restitue, obsecro, domui
Dauid solium Regni. IEamdem interpretationem indieasse via detur Origenes , in eumdem locum Matthaei cap. α I. Tract. I . in lire verba. t Non aliud dicebant, qui prae debant , aliud autem, qui sequebantur; sed omnes elamabant simul ἀonsona voee, humanam quidem Chrisi diuspensationem laudantes, in eo , quod dies hant , Hosanna filio David: Benedictus qui
venit in nomine Domini, restitutionem aurem eius In Sancla, in eo, quod dieebant, Nosanna in excelsis . Hre Origenes . sed apertius eamdem interpretationem, de redemptione domus Dauid , pro si ux est sanctus Ambrosius lib. 9. Commentar. in Lucam , cap. I. super illis verbis, Et cum apis propinquaret, ubi se seribit. Turba agia scit Deum . Regem appellat, Prophetiam repetit . N inna filio Dauid , hoe est , redem-νtorem domus Dauid , expectatum quoque secundum carnem David filium venisse deela xat , & hoc turbae illum post exiguit, crucifixura momentum. verὰ memorabile Diuiis Da operationis insigne, ut aduersum se testimonium extorqueatur inuitis. Haec Sanctus inmbrosus,
Euthymius quoque eumdem sensum huius loci expressit his verbis: s Existimabantrum, eum dicerent. Hosanna, quod erigeretur ab eo abieclias thronus David, quod quid aliud est , quam petebant ab eo , Ut do mum David redimeret. Haec Euthymius. Irenaeus lib. q. aduersus haereses cap.2Α. Christum Ierosolumam introeuntem . agni tum , & susceptum fuisse tamquam Regem, profitentur his verbis. I Et propter hoc , lis rosolumam introeunte eo , omnes, qui erant an via. David in Dolore animae cognouerunt suum Regem r de substrsierunt ei vestime ea. 8c ramis viridibus adornauerunt viam . cum magna laetitia , & exultatione clamantes& dicentes. Hosanna filio David. t Benedia . cius . qui venit in nomine Domini, Hosanna
in excelsis. I Haec Ite us. Doctores autem praeeitati i omnino i nuriatur c se auea Historiae Euangelicae tile qua agitur , quam conformiter. narra iterunt quatuin Euauges istae. Matthaeus Gaa.
Marcus cap. II. qui post Illa verba . t Benedictus, qui venit in nomine Domini . adiadit haee a Matthaeo omissa, Benedictum,quod
venit regnum patris nostri Dauid . di Lueas cap. I9. qui omissa voce, Hosauna, resere turbas, dicentes , Benedictus , qui venit Rex in nomine Domini, de Ioannes cap. 12. qui
simi Iiter scribit eos, qui prόcesserant obuiam Iesu, elamasse his verbis. I Hosanna Benhdictus, qui venit in nomine Domini , Rex Israel. Turbas vero intellexisse, de protulisseis ista de solo regno, & rege spirituali, dissiculter persuadebit Medina , praesertim cum tunc res notissima esset apud Hebraeos, & fama creberrima pradicaret et instaurationemi regni Dauid expectari a Rege Messia, & illum
eo tempore fuisse venturum , scut a Prophetis fuerat praenunciatum t ut copiose probat Paulus de Heredia , lib. 6. contra Iudaeos
capit. 13. incipien. Postquam probauimus Christum Ex his insertur, prudenter recentiorellquosdam Doctores, in quibus est ioannes
NaIdonatus in Matth. cap. a I. num. 9. supcrillis verbis. Hosanna filio David, censuisse haec verba ad Deum, tamquam ad personam
agentem, ad Christum autem: tamquam ad Patientem, referri oportere, precabatur enim turba Deum i ut nouum Regem , diti deside ratum , seruaret, ac prosperaret, scut Psalm
44. de Rege Christo loquens Dauid propheis
tauerat, Accingere gladio tuo super semur tuum , Pontentissime , intende , prospere
Procede Ae regna. Solemus enim nouis Re gibus . regnum ineuntibus , aut urbes regias Introeuntibus, aut urbes regias introeunt,
bus , fausta precantes, acclamare. Vivat Rex quod . & Iudaeos solitos suisse facere , multis
exemplis compertum est, lib. I. Regum ,
Cap. Io. in creatione Regis Saul , a populo acclamatum est Vivat Rex . KLib. 3. Regum cap. I. similiter omnis populus lata acclamatione dirit. Vivat Rex
Et lib. q. Regum cap. II. Postquam Ioas filius Ochozie unctus, di diademate coinronatus fuit, qui aderant, plaudentes mani dixerunt: Vivat Rex . Quod ergo iturba clamaret. H sanna
perinde videtur esse, ae si dixisset; Uiuar Rex
Quod autem ramos praeferret, consuetudine triumphantium , de laetantium. fecisse videturi solebant enim Iudaei, sicut,& ceterae Gentes, cum laeta canebant , di victorias de hostibus reportabant: ramos arborum ferre se Simon summus Sacerdos eum urbem Ier salem comprehendit lib. I. Machabaeorum . cap. I 3. victores in eam intrauerunt cum laude. & ramis palmarum .
Haec autem fausta ε 3e Iaeta in fauorem Christi Regis acclamatio, non caeco, & i considerato impetii, sed diuino potius in-
si nictu, ac motu, contigisse videtur; ut ominnes intelligerent: in Christo tune suisse impletnm, quod de suturo Messia longe antea Dauidi ea Prophetia Psal. III. fuerat ροπι
Et nullo pacto inde excludi Regnum
temporale , licet spiriauale, diuinum, R aeter
num praesignetur, quod facilius intelligitur
323쪽
eres Euangelistae conueniunt. Matth. cap. I. α Mareus eap. II. N Lucas cap. ib.
Et narrantes aliquot Regiae dominatI nis actus patentissimos . paulo antea op. I 4. explicatos. apertius ostendimus . vides ieet. Missum misisse duos discipulos In proxi--m ea stelin m , ut asnam alligatam , &pullum tum ea soluerent, S ad se adducerent quibus in Iunxit . ut deminis dieentibus. Quid soluitis aut prohibentibus, respondeis renit Quia Dominus his opus habet, & eonistissim dimittet eos. Isse enim actus. Domi msum terrenarum rerum penes Christum existitisse , non obscure indicat. Alter actus est grauissimus quidem ille, ad patentissimus , quia tamquam Rex, publueis aeelamationibus exceptus, S salutatus. ει copioso, & honorifico comitatu in esui tatem , de templum deductus suit a quem h norem non mod/ non respuit, verum etiam probati It, 8d defendit: eum Pharisaeis m nentibus , ut increparet discipulos suos . reis sponderit: s Quia si hi tacuerint, lapides et mabunt . ITertius denique Regiae. R Imperatoriae dona Inationis, Ae iurisdictionis actus .aldo resplenduit, quia ingressus in Templum, cinis pileiicere vendentes, & ementes in illo, rementis nummulariorum euertit. Quod na , imum fuisse Regie dominationis exemplum,insgnes Doctores a nobis supra relati, tradi.
s. II. DE illi Damini dicto apud Matth.eap. 8.Vulpes foueas habent, &c. inde praetenditur excludi Chrisi dominium.
REsert sanctus Matthaeus cap. g. breuiterelasmaeuli factum , his verbis r s Ee aeis cedens . nus Scriba, ait illi: Magister ; sequaree quocumque ieris , & dicit ei usus. Vulpes
foueas habent , & volucres eceli nidos, filius autem hominis non habet ubi caput reclinet. IHae Matthaeus . Idem narrat Ioannes cap. 9.omissis solum nomine . Scriba .
Ex hae Domini te sponsione Dominie us
hulo de dominio Christi. quaest. . paulo post
principium. F. Primo quidem se Ossere, vers. ye denique quomodo verum erit: inserte nititur , quod Christus nullius rei temporalis Dominus erat, nec supra omnes res humanas temporaliter Rex suera L consi itutus . . Nuper etiam Guillelmus quidam Ba cIaius, tract. de potestate Papae in Principes Christianos,c. I . ex eadem au itat clauserta Christo omne Regnum,&domini ui temporale. Quod attinet ad germ Mum huius senistentiae intellectum placet ibi ea positio sancti Hieronymi, vers. Et accedens reus , inuem
sequitur sanctus Thomas ibidem,vers. Vulpes Dueas habent,ὶ dicentis, Christum Domianum ad intentionem respondiste: nam Seriba ille sequi volebat, sed lucrum intendebat. Vnde Dominus eontra hoe allegans pauperta tem , respondit; incipes foueas habent. Hoc
sanctus Her'nymus pulehre Meet, his ueris his, lostenditur autem nobis. & ob hoe scribam repudiatum, quod signorum videns magnitudinem , sequI voluerit Saluatorem; vel ueta ex operum miraculis quaereret . hoc idem des derans, quod Ad Simon Magus a Petro emere voluerat. Talis ergo fide iuxta sententiam Domini, eondemnatur, &dieitur ei r quid me propter diuitias , & heulli uera eupis sequi: eum tantae sim paupertaistis , ut ne hospitiosum quidem habeam , de non meo utar tecto I Haee s. Hieronymus. Beda. Theophylactus, Rupertus Abbas. Dionysius Carthusianus. Hugo cardinalis, Alsonsus Τos adus, Nicolaus de Lyra & caeis teri communiter . eodem loco lite talem iam
cti Hieronymi se ii sententiam , christi
paupertatem reserentes, & admitantes, as fruant, christum Dominum, nee proprium quidem domicilium habuisse. Vnde , qui Christi Regnum , & uniuersale Dominiun negant. concludi putant, Iesum nullius res temporalis proprietatem habuisse. Pro te tolutione primo aduertendum est. eos, qui tempore Ioannis XXII. a serebant.
Christum, di eius A postolos nihil habuisse, quales in primis suerunt Mie hael de Celena, uisielmus Oham , di alii Magistri Frtiuentorum, quorum sententiam a tamquam erimn eam . de haeretieam Ioannes XXII. in Coninstitutione in ei p. Cuni inter nonnullos, J eomdemnauit. eisdem prorsus argumentis visa fuisse. ut constat, tum ex Constitutionibua Apostolicis eiusdem Ioanis XVII. inei p. lAd conditorem e nonu,& c um inter nonnullos, de . Qitia quorumd I tum ex Alvaro Pelagio. lib. a. oe planctu Ecclesiae, cap. s . s. Sed conistra hoc, tum ex Ioanne Villano lib. Io. Nisoriae, eap. o. inci p. Appresso it Lauedὶ vers. Am he ho ea detra e christo de ex Di rectorici Inquisitorum: pari. 2. quas . I . S ex Ioanne cardinale Turrecremata in Summa dς ΕαIesa, lib. I. cap. I II. S ex s. Antonino in Sumiama, pari. q. tit. II. cap. 4. s. a 3. & ex Fra
cisto Caluinale Zahatella in Clementi Ex tui, I. Proinde vers. Sexto inducitur,& ex aliis eiusdem temporis Seriptoribus; ti illis praesertini, qui eos etrotes consutauerunt. Rursus absurdum, eos, qui negabant Christi Remum, di Dominium ioe tempor libus , hae eadem auctoritate filis e vias : si is nauter autem Cuillelmus Cham in Desinissetis paupertatis . ab Melas a damnato a quod ille audaeiter, & impie ausus suit scilia here contra Ioannem XXII. eodem tessim nio usus , in secundo errore. ex multis , quoa Papam asseruisse mentiebatur, Christi Dominium negauit, ut paulo post copiose deis monstrabitur, cap. xo. 6.9. Quare saepe mira tus sum. viros quosdam Catholicos nostri seculi. eadem amplexos argumenta, in istam op attem declinase; nuos tamen eo nomino libenter excuso, quod ista vetus controuersia eos latuit.
His prem Issis, satemur prim8. Christum nee hospitiolum , aut domum habuisso . seu possedissei sed asserimus . non indosnser i. eum, rerum proprietate, di dominiscariasse a quia vulgaris est regula. aperto tuo te firmata, Possessionem nihil habere commune cura proprietate, i. Nanualiter . Ni
324쪽
cta autem christi vel ba, de possessione, non autem de Dominio. aut proprietate . aeci inpienda esse , facile suadent praecedentia illa , videt ceti sVulpes foueas habent, de voluereseeeli nidos. I Nemo vero, veI mediocriter litteratus . . ixerit, foueas, aut nidos, iure
proprietatis, vel Dominii, ab illis animantibus haberi. Seeundo dieimus, Christum Dominum
de facto non habuisse domum , aut tectum , ubi eaput reclinarat, habuisse tamen de iure. ob eas rationes, quas supra late recensuimus: propter quas, tamquam verus. N directus
Dominus, licite potuit quibuscumque, qu rumcumque rebus, pro arbitrio uti. lice τ ponte, ερ libere vii noluerit. se Tettio dicimus, Card. Zabarellam, Pre incitato loco,ici terminis huic argumento Fla-
trieelIorum, respondisse, in haec verba: s Ad illud. Vulpes foueas habent, flee. die, quod non probat, nisi quod Redemptor non habuit propriam domum r sed non per hoe i fertur, quod non habuerit aliqua propria: ut dieitur in Extra gan.Ci m inter nonnullos. Nam Ioeulos habuit. Ioan. Ia. N licet illi, qui tenent. usum facti simplicem pertinere ad summam persectionem , ὸieant, quod ha-hauit solum quo ad usum facti simplicem , ut conseruaret ad easum deficientium neces
riorum e contrarium tamen voluit Nicolaus
Tertius in Clemen. Exivi, s.Porro, ubi dieit, quod in hoe Christus assumpsit personas i firmorum . I Hactenus Zabarella, qui ex san.
serit, hoc non dissonare Religioni, immo
III. Ex illa solantia Saluatoris apud Martisthaeum east. Is . Si vis perfectus
esse, vade, vende, Fcc. non excluditur Dominium
ΤErtio eontra sententiam assirmante
Regnum, & Dominium Christi uniue sale, adducitur responsio Saluatoris, apud eumdem Matilinum cap. I9. qui adolescenti interroganti, quid facere deberet, ut vitam aeternam possideret, respondit primor ut seruaret mandata, de rursus eidem afferenti, se mandata seruasse, replicauiti LSi vis persectus esse, vade, vende quae habes, de da pauperibus, Ee habebis thesaurum in eoelar Be v ni ,.sequere me Ex hae responsione saluatoris Barth lomaeus de Mςdina , apud sanctum I homam
. Pare. quaest. '. artic. q. conclus. q. intulit,
Christum apertissime docuisse , ad persecti nem Euangelieam pertinere , nihil proprium Possidere 3 additque , propterea conclusi nem 4 sibi videri certam; videt ieet, Christum
Dominum . secundum quod homo est, nolis habuisse Dominium temporale supra corum Drbem. Hoc coiam argumento, ex Cadem auctoritate petito, superiorIbus laeulis utebantur Fratri celli, quos damnauit Ecclesia, asseiarentes . c hristum . N eius Apostolos nihil in proprio habu sie . vel communi , ut constat ex AIuaro Pelagio lib. x. de Planctu Emesiae cap. 7. s. Sed contra hoc, paulo post prinei pium, vers. Quia ut scribitur Matth. I9. de ex
Guillelmo de Cremona Discopo Papiensi,
Trin. di Iure Monarchia, conclus. 6. I. Sed contra conclusionem. vers. Secundo per illud Matth. Is ex Ioanne Uillano lib. O. Histor. Cap. 7 . vers. Anebe haaea det to the rarim, de
ex aliis eius temporis Scriptoribus. Quod lieet suffeere videretur ad esse ctum, ut in hoe articulo , hoc Ergumentum stamquam formidabile, sit fugiendum , nihilominus placuit fusius respondere eum sanis cto Thoma a. a. qu. Isq. artic. T. ubi in sotisma proposuit. Ee soluit idem argumentum.
in hae verba; i Ad primum dicendum, quod
abrenunciatio propriarum saeuitatum dupliciter consi)erari potest 3 Vno modo secuniadum quod est in actu. Et sie in ex non consisti tegentialitet persectio, sed est quoddam persectionis instrumentum sicut supra dictum est. Et ideo nihil prohibet, statum persectionis esse sine abrenunciatione propriorum; si cui etiam .ieendum est de aliis exterioribus obseruant ijs. Alio modo potest considerari secundum praeparationem; ut, scilicet, homo sit paratus, si fuerit opus, omnia dimittere, vel distribuere. Et hoe pertinet directe ad perfectionem. Vnde Augustinus dieit in libro de quaestion. Euang. Ostendit Dominus filios sapientiae intelligere. nee in abstine pindo, nec in mandueaudo e se iustitiam: sed inaequanimitate tolerandi inopiam . Vnde BeApostolus dicit: Seio 8e abundare. Et penu riam pati. Ad hoe autem maximὰ tenentur Episcopi, quod omnia sua. pN honore Dei. Et saliate sui gregis, eontemnant, cum Opus fueriti vel pauperibus sui gregis largiendo, vel rapinam bonorum suorum eum gaudi sustinendo . I Hactenus sanctus Thomas; a quo non debuit recedere discipulus suus; prε- sertim eum doctrina sancti Thomae . di m Mgna ratione, de firma veritate muniatur.
Quamobrem Alsonius Mendora in Relectione de Uniuersali Christi Domin Io, .a . ad tertiam rationem, vers. Et quidem hac in parte , postquam hunc eumdem locum sancti
Thomae adduxisset, merito vehementer Tho mistas, qui vel non legerunt, aut non inteIis lexerunt , aut penitus neglexerunt sanctum
Thomam expresse hic profitentem, posse aliquem esse in statu perfectionis constitutum, sine eo, quod abrenunciet rerum dominium. Et proprietatem , dummodo sit paratus, cum opus fuerit, vel eas pauperibus Iargiri . vel aliis, cum gaudio, earum sustinere iacturam.
Quod si in Episeopis eum illa animi praepa
ratione , quam sanctus Thomas commem
rati potest status persectionis consisteres ;multo magis Ia Christo, omnis sanctitatis. Et perfectionis lante, eadem Euangeliea perinsectio , simul cum vera proprietate. Et abs
luto . di perfecto Dominio rerum omniam a Permanebit.
Consuluit Christus adeseleenes, desideranti vitam aeternam, vi si persectus esse velolat . cunctis se opibus spoliaret . ac sic tendeo
325쪽
ret ad persectionem i & merito, quia facile,
assectu terrenarum rerum, poterat a via perinsectionis deflectere, sed is timor, & ea a reiacto itinete aberratio, omnino a Christo Domino aberant, qui eum nec meeasset umquam, nec peceare potuisset, nullum terreis natum retiam Dominium , aut proprietas . eum poterant a persectione retardare. Atque hine eonsequitur, perfectam paupertatem . cum rerum Dominio, R proprietate consi-scre posse . Cui lielmus de Cremona Tpiscopus Da piensis , tract. de Iure Monarchiat, concius.6. ,. pro quorum satisfactione, ad hoc argumentum, quod ex sententia iirretieorum illius saeculi. in terminis formauerat, vers. se incundo aduertendum, In haec verba responditi I secundo aduertendum est, quod abiectio mundanorum, quantum ad homines sponte, S libere aeceptata propter Christi in , magnam persectionem arguit ex parte renuia clantis quoniam parum videtur de mundanis curare ,& multorum de Christo, & Deil. lime talis potest sequi Chrissum , relictis mundialibus, ut dictum est, iuxta sententiam Ieremiae: Cursor leuis explicans vias suas. Hune statum doeuit Christus . oste dens persectionem istam inter homines , cum non est usus proprio, vel communi, licet omnium esset Dominus. Liber tamen animus, di superior his, retinendo praedicta, & ipsorum assectionem dimittendo , ad ouam prinei paliter Christus inuitanit, in ea-Iu, quo Christum libere sequeretur. Addidit tamen Christust A: da pauperibus , praecipit ergo assectum dandii vel homini loquebatur .n sibi similibus : quibus illa poterant esse ocis casio retrahendi a sequela Christi. Nullum autem retractiuum haec habere possunt a persectissimo ordine respectu immensae bonitatis Diuinae, di voluntatis Iesu Christi. Et per hane declarationem satisfie Dectetali Domini Nicolai, eum illo te 2 tu a S; vis perfectus esse .&c. Hactenus Guillelmus.
S. IV. D elum Christi qua stannem cap. I 8 .
dicentis Pilato: Regnum meum non st L hoe mundo non excluaerelamporale Christi Runum, sed potius con*
QVarto loco Auctores negatiuae senter tia, potissimum utuntur notissima Dorinum nostri Iesu Christi ad Pilatum responsione, dicentis: I Regnum meum non est dohoc mundo . I Vnde recentiores Theologi Dominicus Solus lib. 4. Senten. dist. 23. q. a. art. I. Conclusione 4. vers. Quarto etiam euidentius. Bartholomaeus de Medina, apud s. Thomam para g. quast. 39. ait. q. Conclursone 4. N Dominieus Bagnes, ad S. Thomam 2. a. quaest. εα. in Pisambulo de Dominio
Christi quaest. . paulo post prinei pium 6. Primo quidem se ossiit: & quidam alii eolu-
nunt, Christum non habuisse Regnum, aut
Pro faciliori intelligentia gieendorum. obseruanda primo est Historia Euangeliea,
quam narrat sanctus Ioannes eap. I 8. Cum
Iudai instantissime peterenT 1 Dolitio sit to; ut Christum interficeret. & Pilatus id sa cere recusaret; quia praetensa erimina, eontia Christum intentata, nullo modo erant probata i & illi nihilominus urgerent; Euangelista actum subsequutam narrat, in hae verba a II Introivit ergo iterum in praetorium Pilatus , & vocavit Iesum. 3e dixit eii Tu es Rex Iuda unil Respondit Iesus: A temetipso h dieis, an alij dixerunt tibi de mel Rei pondie Pilatusi Nun quid ego Iudaeus sumi Gens tua.& Pontifices tui tradiderunt te mihi: quid se ei sti Respondit Iesus; Regnum meum non est de hoe mundo. si ex hoe mundo esset Re gnum meum, ministri mei utique deeertarent, ut non traderer Iudaeis . Nunc autem
Regnum meum non est hinc. Dixit itaque ei Pilatus: Ergo Rex es tui Respondit Iesust Tudi eis, quia Rex sum ego . Hactenus Euangelis a. Bursus obseruandum est, ex hoe responso minils legiti md intellecto . super Oribus se eulis, omnes Eeelesae hostes, contra Regnum Christi, di auctoritateni Romani Pontificis are sedis Apostolicae, & totius Ecelesae pote. statem, impia arma sumpsisse r se enim argumentabanturi Cum Chri suscEcclesia Caput, nullum habuerit Regnum, nullam coactivam iurisdici ionem exercuerit, sed solo munero spirituali eontentus fuerit; neque Roma laus Dontifex, neque tota Ecelesia, eiusue Draelati, aliquod temporale possidere . aut iurisdictionem aliquam eoactivam habere , aut exerce te possunt. Nam tempore Ioannis XII. Maistius de Padua, di Ioannes de Ianodunci hoe potissimum argumento, ex hae Di uina auctoritate dolose usurpato, & omnia temporalia Romano Pontifici. & Ecclesiae, α omnem eo activam auctoritatem detrahe--hant, ut illius temporis scriptores testantur;
ε proximo superiori *culo amrmauit etiam in therius Pighius lib. s. Hierarchiae Eeeles a Dieae eam I. Quod autem Christus ab ossi eio Principatus. Quamobrem propter hunci& alios errores, Ioannes Viges mus seeundus eos . tamquam haereticos, condemnauit, per constitutionem incipien. Ucὰt iuxta doctrinam Apostoli. Ioannes quoque Parisiensis, qui eodem euici vixit, &praedictis erroribus multum satilia tract. de Potestate Regia & Dapali eap. g. ex hac potissim Gm auctoritate Chiliani, dicentis: l Regnum meum non est de hoe mundo; I eo ne ludere conabatur, Papam non habete iurisdictionem 4 Christo in bonIs latineorum, quia Christus eam non habuit. Ex hoe eodem loco perperam traducto, Naretici. Ludovici Bauari deceptores obh-cie hant Papae Ioanni Vigesino secundo quod errauerat . asserendo, Christum eum Apostolis proprium in communi possedisse. Quod fuit unum de praecipuis capitulis delictorum
contentorum in Sententia, quam Bauarus anno 1 328. Roniae in platea sancti Petri, saerilego, & haret te ali ausu, eontra Ioannem Vigesimumseeundii pronunciauit, ut constat ex
326쪽
Historia Ioannis Villam, lib. I . cap. o. in-ei p. Appresso it LunedJ; vers. Et appresotrouatolo in altri graui peccati di te ea . Guillelmus etiam ovam Anglus, in D
sensorio paupertatis damnato , eontra Ioannem XXu. errore primo ex eodem testim mnio , mimas syneere intellecto , eontra Papam perfide argumentabatur . Ioannes victis. natione Anglus, Di
holieo spiritu deeeptus, ex eodem argum n eo dogmatiaabat, eontra Seripturam sacram esse, quod ψiti Eeelesiastici habeant possessio an es . & quod ditare Clerum, est contra reguram Christi; di quod propterea Domini rem porales possunt ad arbitrium suum au serto hona temporalia ab Ecelesa; sed hune Ioan-riem pestiferum Dogmatis am , Concilium conitanti ense ad annum Domini t i 8Ses. g. iusto iudicio eondemnauit: 3e eam condem nationem Martinus Papa Quintus seu s. approbauit, ut constat ex eius literis Apostolicis, inci p. Inter cunctas Pastoralis curae lollieitudines. Proximo superiori oeulo Martinus Lutherus , Ioannes Brencius . Petrus Martyr, Ioannes Caluinus, quale hisae venenum eontra auctaritatem Itomani pontifieis, di soclesiae hauserint, & Diabolo instigante euomuerint, notius est ., quam ut pluribus explicare oporteat .
Antonius de Bosellis Eccles assi ei iurisdictio ui. L Christi Dominio plus insensus quam christianum deerat, trin. de potestate Imperatoris. & Papae, paulo post principiam. s. Sed quod Chrissus . ex eodem potissimum
loco argumentatur, christum . se , di suos di scipulos, seculari, te civili Dominio terren rum. humanaque coercione penitus spoliasse .l Unde, inquit, sequitur. quod si non fuit in Christo. nee in Petro . N Isecessoribus. 3Vt autem Ostendamus , Istos a vero serI-pturae sensu aberrasse a quid, de legitimo im tellei tu istius loci, senserint Catholiet Do ct
res, eorum verba fideliter reserendo me conistentione demonstrabimus . Et reuera ecim munis, vera. Be recepta interpretatio est, Chriss um non negasse se esse Regem di sed asseruisse,
se non hahuisse regnum a mundo . more aliorum Regum: nam a vetustioribus exo diendo .
Sanctus Epiphanius . qui quarto Meteissae seculo claruit, in Panario contra et s. sinctant, siue haeresin Nararaeorum , se scripstri Nam Regnum ipsus non est de terra, velut ditit in Evangelio ad Pontium Pilatum: Regnum meum non est de hoe mundo. Haec
sanctus Thomas, apud Ioannem eap. Ita
Lect. s. s. Hie ponitur responsio Christi i ex sancto Chrysostomo similiter eupotiit. scrs Regnum meum . idest, potestas mea, de auctoritas, qua rex sum; non est de hoe mundoride l. non habet originem ex causis mundanis . & electione hominum , sed aliunde, sci- licte, ah ipso Patre : I ex paulo post eamdem Leci. 6. q. Scilicet, quia non quaerit: idem sanctus Thomas super illis verbis: Regnum noti es hine i a se habet: s Idest , non habet princirium de hoe mundo et est tamen hic, quia ubique est . 3 Haec sinctus Thomas . Durandus Episcopus Meldensis. qui eodem seeuto, idest, tempore Ioannis XXII. ad
annos Domini a 3 dio. floruit, etim Marsilianali resis eontra Eeelesiasticam libertatem grassabaturi tract. de iurisdict. Eccl. quaest. 3o
paulo ante finem, in Responsone ad te ilium argumentum, similiter sie scribit; l Quod autem dixit, Christus , coram Pilato 3 Regnum meum non est de hoc mundo; non negauit propter hoc se esse Regem; immo postea exis pressὰ eoneessit. Nam eum Pilatus dixisset
ei: Ergo Rex es tu i respondit: Tu dicis, quia
Rex sum ego. Ego enim in hoc natus sum, N ad hoe veni in mundum, ut testiinonium perhibeam veritati; nee diest; Regnum meum non est in hoe mundo; etim regnum eius sit in Ceelo, de in terra: sed dicit; Regnum meum non est de hoe mundo , quia nec electi ne mundana, nee laetemone humana fuit Rex ; sed unione beata. Hactenus Durandus. Petrus Cardines is Bertrandus tract. de origine Iurisdict. quaest. r. num. 37. vers.
Quod autem dixit, s milIter seribit, in Mevetha. s Quod autem dixit coram Pilato a
Regnum meum non es de hoc iuuiido , non
negauit propter hoc se esse Regem; immo postea expresse concessit. 8 confessus suit. Nam eum Pilatus dixisset ei: Ergo Rex es tu ι re Dpondit; Tu dicis , quia Rex sum ego; Ego enim in hoc natus sum, S ad hoe veni in
mundum , ut tessimonium perhibeam veritati. Nec dixit; Regnum meum non est in hoc mundo, cum regnum eius si in Coelo, flein terra; sed dixit, Regnum meum non est de hoe mundo, quia nee electione mundana.
nee successione humana fuit Rex, sed unione beata . J Maec Bertrandus. uillelmus de Cremona Episeopus Pa-plensis, tract. de Iure Monarchiae Conclusione o. ad idem argumentum , quod paulo an
rea cum aliis ex sententia errantium propo sierat. I. pro quorum satis actione, in haec uerba respondit. l Pro quorum satisfactione est aduertendum, qnod Christus Monarcha tum suum , etiam quantum ad conditionem humanitatis , non habuit ab ele6ione humana, sed a Deo ipsum sibi ius e eonserente; iuxta rationes pro Coneltisone adductas. Vnde ipse erat Monarcha, ct Rex mundi, S erat Re et hie. S in mundo iso; sed non erat regnum suum de hoc mundo , nec hinc. Nam
non regnabat, nee monarchirabat more
mundanorum Regum a ideo dixit; non est de hoe mundo regnum meum , nee hinc. Habe hat enim Dominium, S iurisdictionem quam retinebat. & qua utebatur, cum volebat, Aecum non volebat, non utebatur. 4 Haec Guillelmus . Ioannes Baeonus Carmel Ita, Theologis,& sacrorum Carcinum peritus , qui eodem se culo vixit, in Prologo lib. sentent. quaest. I. a tr. I. vers. Nec obstat, subtili, Ee vera interpretatione idem argumentum soluit. dicens,
Christum non negasse, ius Dominii ad seis pertinere a sed ostendisse, de iure vlasfructus non eurasse; in haec verbal l Non obstat; Regnum meum non est de hoe mundo . Hoc
enim non dicit, abnegando lux Domini, O sed
ostendendo, se non e utare de iure usus ructus: id est. non curauit exequi ius suum in
perceptione rerum , seu fructuum mundi. Et ideo cum agebatur eoram Pilato contra eum,
327쪽
super usurpat Ione regni Iudaeorum. eoneessit esse Retem a sed negauit se curate de temia potali utili eommodo eius, addens; non est hine seque intellexit Pilatus responsionem: nam replieauit. Ergo Rex es tu & christus eo nee me se: Tu Hicis, quia Rex sum ego G &addit Christus eausam. quare concessit esse Repem : Quia ad hoe veni in hune muniadum, vi testimonium perhibeam veritati. Di latus igitur hanc veritatem coneipiens, seripsi verum titulum eius, dicens: Iesus Naxarenus Rex Iudaeorum, nec propter clamorem populi voluit delere. Haec Ioannes Baconus . saneius Antoninus in Snmma par. q.
tit. II. cap.4. g. II. circa finem, eum retolisset argumentum Fratri cellorum, ex eodem re
ponso petitumi videlicἡt, I Regnum meum mon est de hoe mundo I J & aliud simile ex sancto Augustino , statim subdit haee verba . I Ad quae respondetur, quod Christus etsi
Dominium habuit, non tamen usus est eo; quia non vixit ut Rex, sed ut pauper, propter exemplum nostrum ς ut indueeret ad vitandum honores, & huiusmodi: & se regnum situm non fuit de hoc mundo, quia non munis
dant vias . sed quAd Rex fuerit, ipse ait Pi
lato . Tu dicis, quia Rex sum ego. Et Zachariae . Ecce Rex tuus venit lihi. Et in Psalmo a. Ego constitutus sum Reκ ab eo . Ipsi ergo sunt haeretici, qui pertinaciter impugnant hane vetitatem. J Hactenus sanctus
Ioannes Antonius de sancto Georgio , vulgo Praepositus, in eap. Clim ad verilm ρε. distinct. paulo ante finem. post responsionem
ad s. argumentum, ita scribit. Dum autem dixit e Regnum meum non est de hoc munia
do . intelligo pari modo, id est, non ex electione humana, nee sueeessione humana. vel alitem Regnum meum, idest, fideles meir iux-
a illud Apoealypsis s. Fecisi nos Deo nostro regnum; non est de hoc inundo . stitieet, per effectum, & imitationem; sed erepti su mus a tenebris mundi, per gratiae suae collationem, vel aliter, Regnum meum, id est, potestas mea, vel auctoritas, non est de hoe mundo, idest, ex causis mundanis,sed ab ipso
Patre. Daniel. 7. Potestas eius, quae non a seretur r de Regnum eius, quod non corrumia
petur . IdeA subiicit in serius: Regnum meum non est iane, idest, principium non habet ex
hoc mundo r non tamen per praedicta negauit , se Regem: sed dixit, se Regem, de plusequam negem mundanum. I Nae praepositus, qui non manet in secunda interpretati ne, de regno spirituali, sed in vitima, de re. gno temporali; per regulam : Quod quando
Doctor recenset plures opiniones , & nullam reprobat, ultimo loco relatam censetur amplecti. Albertus Pighius Campensis, lib. s. HI
rareh. Eeeles cap. i. cum retulisset arguamenta Marsilii Patauini, quibus omnem iuia
risdictionem, di auctoritatem Ecelesiasti eam coactivam labefactare nitebatur: & in pri-m Is hoe ipsum . quod ex illis Christi verbis
desumiturr l Regnum in eum non est Ae hoe mundo, a recensuisseti deinde cap. 3. copiose respondens, luculenter ostendit, inde nullo e pacto eolligi, quod haereticus praetendebat quin immo elard constare, Christum, etiam vi
hominem, verὰ silete negem Regum, & Doaminum Dominantium, seu Principem Re
Reeedat Thomae de VIo Caletan I Cardinalia sancti Si2ti insignis Theologi auctoritas , qui in ientaculis noui Testamenti, quae in fine eiusdem Caietani Summae eireumferri solent . ientaculo I. quast. 3. copiose de hoc ipso loeo disserens, se seriptum reliqui tri Ad seeundum autem de verbis illis r Regnum meum non est de hoe mundo, dieitur, quod aliud est iusti Mationi ea uis suae studere, ut euadatur sententia, de aliud est iusis care causam suam, quantum semeit, ad tollendam apparentem occasionem scandali. Dominus Iesus eoram Pilato non studebat iustificationi eausae suae, vi non damnaretur qui ad hoe venerae, ut morte turpissima assiceretur: sed quoniam eu hoe ipso. quod se ipsum amrmauerat Christum, ac perhoe Regem , nonnulla occasio poterat apparere Pilato Centili eogitandi. quod Dominus Iesus aspirasset ad regnum Iudaeorum: & ideo praedicaret populo a ideo Dominus Iesus hanc, quae apparere poterat, scandali occa sonem tollere eutauit, distinguendo regnum Messae, seu suum, a regno aliorum Regum,
penes causam. 3e essectum . Penes causam
quidem: quia regnum eius non est de hoe mundo, non dixit, non est in hoe mundo, sed non est de hoc mundo, regnum enim alio rum, est de hoe mundo . Nam est, aut a na tura a de hoc, vel ut regnum patrisfamilias, qui naturaliter est Rex in domo suat ut in prinei pio mundi erat: Vel, vi regnum eorum. qui nascuntur Reges haereditatio iurer . t mlia, de haeredes Reeum t Aue ab intellecto adiuto arte, vel industiae ut sunt ij, qui vigentes ingenio, industria multa se ad regnum prouehunt: Aut a potentiar ut tyranni: Aut a voluntate: ut sunt ij, qui per electionem ad
remum petueniunt. Regnum omnium hOrum, est de hoc mundor quia ab iis, quae huius mundi sunt, causatur: sed regnum Christi non est ex hoe mundor utpote ex nulla huiusmodi causarum veniensi sed, ut Apostolus promulgauit. Factus est obediens usque ad mortem Crucis a propter quod . & Deus exal
tauit illum, di dedit illi nomen , quod est super omne nomene ut in nomine Iesu omne ste. nu sectatur, coelestium, terrestrium ,& talaris
norum . Et propterea Dominus dixit pilato; Regnum meum non est de hoc mundo. Ee manifestauit hoe ex effictu; quia si ea mundo esset regnum meum I ministri mei utique de
tetrarent, vi non traderer Iudaeis. Si ourterem regnare, secissem, ut ministri mei, tequacis mei deratiassent, & adhue decertarent, ut non traderet voluntati Iudaeorum; quod tam longe fuit, ut nullus umquam, nee Ioseph ab Arimathia, nee Nicodemus, nee Laetarus, nec quispiam, unico etiam verbo . Gitauerit pro Iesu, pendente eius causa eo ram Pilato. Ita
que ex hoe essectu percipere laesit potes, Pilate, quod regnum meum non est de hoe mundo ; quod non quaero populum auertere, vi Regem me habeant. Et ex hae Domini sententia , In tantum apparentia scandali in mente pilati sublata est, vi exierit ad Iudaeos, dicens, se nns iam causam mortis inuenire in eo. J Hactenus Caietanus.
328쪽
Magister Fr. Laurentius de Αyala. Benedicti nus , tract. de Politia, & Immun. E
cles. Par. q. cap. τ. ag. . usque ad finem, dum
de eadem Domini responsione serio dissere' ret, eamdem Catholi eam interpretationem, di copiose, & luculenter doevit; cte signantens. I s. haec adiecit, his uerbis a IId tame perspiciad hane Christi Domini arguit lumis Inani potestatem, quia si illa non fuisset in eo sane paupertas , & illius demissio. Non vide batur tam commendanda, di tanta digna admiratione, quantum sitae. Si enIm nihil habebat , nihil esset eius voluntati non dominandi gloriosius attribuendum I attamen quia habuit. N noluit, admirabilis extitit: sese v
tum este Deum doeens, & super Angelos, &homines Regem , de Dominum . de interivi, exemplum humilitatis nobis relinquenda, veillius semper vestigia consectemur, I Hactenus ille . Demum hane Catholieam interpretationem confirmat Ioannes XXII. In isse allegata Constit. incip. l Quia vir reprobus . Icuius fragmentum huc spectans retulimus suis pra capit. 6. qui ex eodem Christi responso , eontra Miehaelem de Cesena, Regnum Chri- 1li super temporalibus intulit his vel bis: IHoc
etiam Saluator nolle reonfessus fuit Ioan . t 8. Cum enim Pilatus interrogaret eum. Utrum
esset Rex Iudaeorum t respondit ei: Regnum meum non est de hoc mundo, ex quo Pilatus concludens, dixit: Ergo Rex es tui & post respondit: Regnum meum non est hiae; non diis xie, non est hie; sed non est hine, quasi dieerat: Regnum meum a mundo non habeo, sicut nee habebat, immo a Deo, sicut Angelus eiu sGenitrici praedixerat Lucae t. dieens : Dabit
illi Dominus Deus sedem Dauid Patris eius.
Edc. I Hactenus Ioannes Papa. Haec consideraste oportuit recentiores
Theologus, & praesertim de Schola LThomae. quem Regni Christi habent constantem asserἀtorem ut cauerent alassiis arsumentis, quia
bux in eodem artiento usus ruisse apparet tu reticos proscriptos, &iusto iudicio Eecie
s. V. βοι sensu sit accipienda a ritus fameli Putili , asserentis , Christum prandis fretum egenum t er alia sacra Seriptura similia testimonia.
QVinto commemoratur auctoritas iam cti Pauli a. ad Corinth. eap. 8. ubi sulcriptum extati l Scitis gratiam Domini nosti Iesu Christi, quoniam propter nos egenus iactus est, eum esset diuest ut illius inopia vos diuites essetis. J Haec Paulus . Ax hoe loco Dominie us Bagnes apud sanctum Thomam et . a. qu. 61. in Praeambula de Dominio Christi,qu. . s Primo quidem se
offert. vers. Praeterea quomodo veliticabitur; intulit, quod si Christus fuisset Dominus temis voratis totius mundi non suisset sere pauper, sed ditissimus omnium hominum.
Pro te sponsioue satis esset primo, indi' ore , Cuillelmum Oham in saepὸ alIream
damnato De sensorici paupertatis . contra Ioannem XXII. errore secundo, in pria ei pio. ex eadem Pauli auctoritate minus si nee re ac
cepta . idem Christi Regnum. N Dominium rerum temporalium . in haec verba negasseisi Item Apostolus α. Corinth. s. t Scio, inquit, gratiam Domini nostri Iesu Christi, qui propter nos egenus factus es, eum esset di si veillius inopia nos diuites essemus, di in hoe conssum do, & in Psalmo in persona Christi dicitur, Ego vero egenus, & pauper sum a via Clossa dieiti Egenus suit Christus, quia pauper, idest, sihi insuffciens, & in alio Psalmo: Ego autem mendicus sum , & paupera ubi Glossa dieit. Christus, secundum quod homo, mendicus fuit i& mendi eus est, qui ab alio petit, 3e pauper, qui sibi non susticit . a H ctenus mam. Secundo dieimus . rationem ex hae auis ctoritate petitam, ad Christi Regnum neganis dum inualidam esset cum solum concludat. Christum Dei Filium, propter nos, suisse sactum pauperem voluntarium: non quod do minium rerum ereatarum a se abdicauerit: sed quia usu fructu, & commoditate dominii uti noluerit. Haec sanctus Hieronymus eoisdem loco , apud sanctum Paulum . indieasse videtur, his verbis: I Non ignoratis. Dei Filium propter vos pauperem factum, qui uniuuersorum erat Conditor. Λ Dominus: ut eius exemplo honis eglenibus ditaremini. Si ergo ille propter vos temporalia uniuersa contempsit, quanto magis vos dare debetis parua non vestra, immo sua ei reddere. J Naee sanis ctus Hieronymus. Ex quo patet, haec temporalia , qua possidemus , Christi esse. R eum ea propter eius amorem damus, non nosraia donare. sed, quae sua sunt, ei reddere .
Sanctus Chrysostomus homilia i . in Epistolam s. sancti Pauli ad Cori 1 th. N ibidem sanctus Thomas, lectione a. Theophylactus, Beda. Dionysius Carthusianus, PetrusLombardus, de ceteri communiter Doctores. e. saepὰ sanctus Augustiuus, de signanter sermone a Io. de tempore , in ei p. t Cantauimus Domino . J cum in hoe valdὰ eommendent Domini nostri Iesu Christi gratiam, & ehatitatem,quod eum diues esset, eum asiss poena. litatibus nostris ne dum paupertatem , sed egestatem etiam assumpserite vi nos ditaret inon dicunt, ipsum diuitias suas amisisse, nee rerum uniuersarum dominio renuneiasse . petri Lombardi ψerba hue spectantia referre splacuit, qui sic habet i s Nota, quod non ait, pauper iactus est , cum diues filisset: sed ctim diues esset. Paupertatem enim assumpsit, &diuitias non amisit. J Haec ille . Sanctus Thomas, praeitato ioeo apud paulum, ver 3, Ae prudentet more suo ait, diis uinitus dixisse Paulum Settis erat iam D
mini nostri Iesu Christi, quia qui equid Filius
Dei manalitatum nostrarum assumpsti totum gratiae est imputandum , quia nec praeuentus alleuius honitate, nee alicuius virtute coa
ctus, nec inductus sua necessitate. I Hae ille, qui paulo post explicans eausam, quate v luerit Dei Filius egenus feri, subdit, id sactum : I δου propter exemplum . N propter saeramentum. Propter exemplum quidem, quia i Clitistus dilexit paupertatem, R nos exem
329쪽
plo suo eam diligere debemus. Propter sacramentum autem ; quia Omnia , quae Chtiis
stus egit vel sustinuit, fuit propter nos. JSed ut breuiter concludamus . super hoc attieulo. de Christi paupertate propter nos voluntarie assumpta, declarationem habemus Ioannis XXII. contra Michaelem de C sena, qui simili etiam argumento utebatur rverba Apostolica si e habente i Sed dieit iste hoe reticus, quod hoe est eontra sacram seri pluram . quae in plerisque locis dixit, Chri itum suisse pauperem , 8c egenum. Ad quod dicendum , quod diei non debet este contra sacram Scripturam, quod in tot locis sacra seriptura testatur aperte; sed e eontra merito potest dici , quod dieete contrarium, est diis cete contra sacram scripturam, di mendaees reddere tot Prophetas, Angelum, ac Apost Ios, ac ipsum Dominum nostrum; qui tamen
Veritas est , S Vita. Ad illud autem , quod dicitur, quod Scriptura saera ipsum suis pauperem, & egenum, in plerisque loeis testatur , est dicendum: quod earentia dominii non secit eum pauperem, & egenum , sed potius earentia pereeptionis fiuctus, di obuenistionis rerum,quarum Dominus erat. Nudum enim dominium, separatum in perpetuum ab omni pereeptione commodi rei, habentem non facit diuitem: etim sit inutile reputandum. unde habens tale dominium. γ-test egenus, & pauper merito reputari. Quod patet ad sensum: si enim Rex Franciae, non re- nune iando Regno, se absentaret a Regno , &post lapsum alicuius temporis incognitus reis ditet ad illud. si se pro Rege non pereret, nec
aliqua emolumenta perciperet dicii regni, sed 1n domo regia reciperet, ut unus alius, ex gratia. necessaria vitae suae: talis utique , lieet Reu esset, & Dominus, posset mendicus merito, & pauper reputari. Hinc est, quini Apostolus ad Galatas η. dicit: quod haeres,quam diu est paruulus, non dissert a sertio , cum t men sit omnium Dominus r se chris lus Rex Regum , & Dominus Dominantium , quoad perceptionem fructuum regni, R rerum rem poralium , nis in valde paucis, pro Rege , &Domino se non gessit. Propter quod merito pauper dici potuit voluntarius. N egenus non propter dominii carentiam, siue regni, sed propterea, quod se eo tum fructibus , &prouentibus non iuuabat. J Hactenus Ioannes XXII. in praeclara illa Constitutione eon
tra Miehaelem de Cesina, incipien. 1 Quia vitreprobus Michael . J
SExto ex eodem Paulo ad Ephesos e. i.
sie se libenter l Benedictus Deus & D ter Domini nostri Iesu Christ. qui M. ne uixit nos in omni hanedictione spirituali in ea sessibus . in Christo. I Medina, apud
clus . dixit, I Non esse existimandum, Chri- sum habuisse Regnum temporale. I
sed infirma penitus est illatio libenter
enim satemur cum Ecclesia Catholica , Iesum christum Dei Filium Dominum nostrum . non induisse nostram mortalitatem, aut no stras poenalitates assumpsisse, ut diuitias te misporales nobis conseiret; sed, ut diuitias spirituales inaestimabiles , quas numquam amisit, nobis largitetur: vi prae caeteris eleganter do euit sanctus Chrysostomus orati I. in cap. I.
sancti pauli ad Ephesios ; ubi S. Thomas, α idem S.Thomas super epist. a. ad Corinth.c. g. lectione sed inde nullo pacto negatur Regnum Christi, & Dominium eius uniuersale sume omnem creaturam: de quo negando . eo loco non cogitasse Paulum: satis aperte indieae ibidem sanctus Chrysostomus: quem scimus in doctrina sancti Pauli valde suisse versatum reum dieat', Paulum notate disserentiam inter benedictionem Iudaicam , quae non erat spiritualis: di benedictionem, quam nobis contulit Christus, quae est spirItualis .
Ex testimonise quorumdam sanctorum Putrum , sdi Doctorum Latinorum, Graecorum non probari, Christum
Dominum solum habuiis Irinum spirituali.
Iuxta seriem supra cap. I s. propostam, reis
spondete iam oportet dictis , & sentenisti is aliquot sanctorum Patrum. & alio rum Doctorum , dicentium, Chrisi Regnum fuisse, R esse spirItuale, & supra mundanum . unde inserunt Aduersarii, non fuisse temporale i nee Christum dominium terrenum vni uersorum habuisse. Et quoniam ad omnes eadem se te solutio accommodatur , omnium dicta simul primo eommemorabuntur, di ab antiquioribus exordiendo. Tertullianus in libro aduersus Iudaeos ea p. s. paulo post principium, aliud regni ge nus quam temporale, & alium modum regni, ae dominii , videlicet spiritualem , Christum habiturum, indicare videtur, hIs verbi si s Ante est enim inspicias aetatis demonstrationem, an virum iam Christum exhibere ista ita possit, nedum Imperatorem r scilicte .arituae arma esset comineaturus insans; & signum belli, non tuba, sed crepitacillo daturust nee ex equo, vel de muro: sed de nutrieis, & ge rutae suae dorso, sue collo, hoste in des gnatu. rust atque ita Damaseum. N Samariam promammis subacturus . I Hae e Tertullianus. sanctus Augustinus lib. I 7. de Ciuitate
Dei se seripser I Popul; ergo Israel perso
nam figurate gerebat homo iste,saus, qui populus regnum fuerat amissurus, Christo Iesu Domino nostro, pet nouum Testamentum. non earnaliter, sed spiritualiter regnaturo. II die Augustinus. Idem Augustinus in Evangelium Ioaniani Tract. I 13. inci p. t Quid Pilatus dixerit Christo vers. Regnum, inquit; se habet Quod est enim eius Regnum, nisi credentes in eumqquibus dicit r De mundo non estis: seu tat ego
330쪽
te ego non sum de mundo . a Maee ibi. Sanctus Ambrosius lib. 3. in Evangelium Lucae cap. 3. Iongὰ post principium. vers. T reen ipsum Regem, sic habeti l Tamen ipsum
Regem, seeundum honorem saeculi, non aceI-pimus Christum . Quomodo ergo, ex stuctu venitis tui ponam super sedem tuam ' Psta DQuomodo N Angelus de eo dieit. quod dabie illi Dominus Deus sedem Dauid Patris sui,& regnabit in domo Iacob in aeternum Luc. I. Quomodo ergo regnare promittitur , nec ostendituri Aut quomodo ex semine Iecho nix nullus regnaturus dicitur per prophe
tam Si enim Christus regnauit , ex semino autem Iechoniae Christus est . Propheta menati tus est, mentita sunt N Oraeula. sed illi elaturos ex semine Iechoniae posteros non negatur 3 & ideo de semine eius est Christus :&quod regnauit Christus, non contra Prophe tiam est. Non enim saeculari honore regna
uit; nee in Iechoniae sedibus sedit, sed regna tiit in sede David. 3 Hae Ambrosius . Qui
mo 2 suta oratione difficultatem prosecutus, docet, Regnum Christi alterius esse rationis, quam suerit aliorum Regum prΣdecessorum σει coneludit his verbis r In abruptum disputationis venimus r haeremus in vado, di qumdam vetitatis naufragio fluctuamus. Excitemus Istitui Christum , ipsum interrogemus, Ipse respondeat . Interrogemus Scripturas . inueniemus, quia Regnum Domini non est de hoe mundo . Ipse enim dixit: Regnum meum non est cla hoe mundo. Ioan. is. Qui dieit, non esse de hoc mundo regnum suum, ostendit esse supra mundum . Ita di erat regnum eius, & non erati non erat in taeulo, erat supra saeculum. J I Iactenus Ambrosus . Sanctus Hieronymus in Ieremiam e. si per illis versis: l Terra, terra, terra; se habet i Potest autem & se soluti non sedebit quidem super thronum David vir, di homo rsed sedebit Deus et regnumque eius non erit terrenum, & breue, ut suit David. sed perpetuum atque eaeleste; dicente Seriptura: Regn hit super domum Iaeobin aternum , di regnia tua non erit finis. J Luc. I. Hae Hierony
Russinu, Aquileiensis In Psalm. a. super
vers. stipet Sion montem sanctum eius, praeiadieans praceptum eius: se habeti s Per Sion
sancta Ecelesa intelligitur, quam montem a sanctum appellat, propter eminentiam . & fi mitatem . Super hane ergo Eeelesiam unigenitus Dei Patris Rex eonstitutus est. non ut terreno regnet imperio, sed eae leni, ait enim in quodam loco r Regnum meum non est de hoe mundo. Ioann. Ig. Ergo est supra mundum & cum eum voluissent rapere in Regem, vi temporaliter regnaret in illis, aufugit, &terrenum imperium respuit. Ioann. 6. Ergo
Christus spiritualiter Rex eonstitutus est in his, . t expulso maligno principe de eot di-hus nostris, Ephes. . regnet ipse in interiorOhomine, secundum spiritum , secundum donationes gratiarum, & largitiones virtutum , di aedificationes morum, a3 salutem animarum nostrarum e ut iam non regnet peccatum iri nostro mortali eorporei nee serviamus imis
munditiae ad iniquitatem a sed potius iustitiae fin sancti fieationem . Rom. 6. sie ergo Christus in nobis regnare desiderat, ut ab immundis spiritibus, ad vitiis nos de sendam ut v Irtuistibus, & sacris operibus nos muniati se in nobis regnare appetit, ut ad caeleste Regnum suo nos tegimine ducere possit. J Hactenus numnus Beda in Evangelium Luc. eapit. I. super
illis vertiis di s Et regnabit in domo Iacob in aeternum : ita scribiti 8e Esaias ait: Multiplicabitur eius impetium, di pacis non erit finis. Super Solium David, di super Regnum eius sedebiti ut eonfirmet illud, S corroboret in Iudieio, & iustitia. Non dixit, in aequisitione, gloriae, gararumque terrestri uni; non invictoria Gentium plurimarum , urbiumque
debellatione superbarum; sed in iudicio, Aeiustitia. Der hae enim Regnum Christi, dein singulis quibusque fidelibus , & in uniuersa
per orbem multiplieatur pariter,& confirmatur Leelesia. Domum namque Iacob totam
Eeelesiam dicit, qudi vel de bona radice nata, vel cum oleaster esset, merito tamen fidei in bonam est inserta oliuam. J Hactenus Beda. sanctus Bernardus Homit. q. super Missus est, similiter laquitur in hae e vethai s D hit ergo ei Dominus Deus sedem David Datris sui, non typleam, sed veram; non temporalem, sed Σtemam i non terrenam , sed eae le- siem . I Hae Bernardus . De Graecis etiam Doctoribus, ad idem propositum quaedam testimonia eommemorantur , in quibus sunt Athanasius, Chrys stomus, Basilius, Theophylactus, Eutymius. Sanctus Athanasius in sermone de An- nuneiatione, & Incarnatione , seu de sanctitasma Dei para , estea finem , ita scribiti s Rumantur omnia haeretici, sese inuicem ad horistantes, pe fallaciose quaerunt, an acee periethronum Dauidis Patris sui, S regnauerit suis per domum Iacob in aeternum & num ista subsecuta sint post Inearnationem eius Quibus ita respondemus, non obiter, sed eum quadam obseruatione, verba ista attendenda esse, eum Angelus dicit: Et dabit illi Dominus sede in Dauidis; neque enim addidit, ut confirmaret, aut corroboraret, sed simpliciter loquutus est, dabit. Et iam hine ex vi e
rum , quae ex hoc verbo colliguntur, quaereti
da dubii Istius solutio est ; eo quod . dabit,
pro nuneia uerit, ut transferret hunc thronum
Quemadmodum ad ipse Chrissus interpretatur ad Iudaeos loquens r Idcireo auferetur Reiagnum a vobis, di dabitur genti facienti fructus eius. Ergo eapiens Christus thronunta Dauidis , transulit illum, re dedit sanctis Christianorum Regibus: ut conuerteret eos ad domum Iaeob 1 qua tradita in opprobrium, & direptionem , regnabit in Christianis in alternum, di regni eius non erit finis .
Non enim populo ulli alij residui sunt Prophetae, secundum visiones Danielis; sed hune
solum Messam esse praedicant, & Regeti agnoscunt . perseuerantem usque ad secuniadum sui ipsius aduentum: quo tempore cum venerit, manebit Rex in saecula . & regni eius non erit finis . siquidem genitus ex Virgine,n consummatis omnibus , qudi ad negotium mortis , di Crueis pertinebant, post Resurrectionem ad suos aiebat: Data est mihi omnis potestas in coelo, di in terra . Ecce iam inde regnare incoepit. de praedicatur Christian tum Rexi quemadmodum in exordio precum