장음표시 사용
351쪽
Regnum Israel l Act. r. Quod intellitItur ad
litteram, de Regno tem Porali, eredentes talem restitutionem ad Christum pertinuisset nee Christus pio tune istum inpellectum figuratiuum, seu minus principalem ab eis exclusi expressὰ r ut ibidem patet . Fortius ergo sentiendum est de caeteris, qui Regnum Dei iguorabant. Cum igitur successio in Regia dignitate temporali, ad illum etiam, qui, s eundum famam publieam , est situs , pertineret, ut in primo praesupposito : non ad illum tantum, qui, secundum veram generationem naturalem, tantummodo descendit, sequitur quod Propheta testantes , ipsum lare legit, mum suecessorem in Regno David tempora. li,eonsequenter praemonstrabant ipsum, seia eundum famam publicam, a Dauid descen surum: quod est intentum. I Hactenus Paulus Burgenss Hieronymus de Sancta fide , quondam Iudaeus, postea ad fidem conuersus , & Beneis dicti XIII. In sua obedientia nuncupati Mediiseus, lib. r. contra perfidiam Iudaicam . e. II. eamdem sententiam obiter tamen professus, Regnum Christi non esse de hoc mundo, sed eius potestatem mere spiritualem, asseruit. sterum quouiam ex Christi paupertate in primo aduentu ita sentire videtur, non indiget alia responsione, quam in principio huius Capitis indicata di quae accommodabiiatur etiam aliis, si qui sunt de Iudaeis faeti Christiani, qui eamdem negatiuam senten. tiam amplectantur.
C A P. XXIII. Patitis quibusdam Doctoribus Caesoli
eis, ex Christianis antiquis oriundis , qui praetenduntur , Christi Regnum a super temporalibus negare , respondeia
respondendum est iam Doctoribus Catholieis idem Christi Regiatim,& unlue sale Dominium negantibus. Ad ciuos omnes, primo vnteo verbo dicimns, quod s supradicta , quae pro sententia assirmativa deducta sunt, uidissent; aut visa paulo exactius . vi in re tam graui oportebat, considerassent: ab ea proeuldubio asserenda abstinuissent. Noe ita consituto, singuli expendenssi sunt, eo praesertim nomine, quia in hac elasse quidam recensentur, qui negatiuam sentenistiam minime asseruerunt.
Ab Alphonso Mendora . in Relectione , de uniuersali Christi Regno, & Dominio. g.ς. instaseripti commemorantur. Hermas Lelmatius, lib. .de Instaur.Re
Thomas πaldensis, lib. I. Doctrinalis s- dei, art. 3. cap.76. N IT. Ioannes Desedonius. lib. q. de Dogmatibus sacrae Scripturae, Tract. I. cap.q. Cornelius Ian senius in Concordia Euan gelica, cap. r. de I. Finus Hadrianus, lib. s. Flagelli eontra Iudaeos, cap. I. N 6.T .a IA
ss, super lib. Numer. cap. 24. qu. II. di super Matthaeum, cap. 2 o. qu. 63. di super capit. II.
quast. 3 o. Alphon sua de Castro, IIb. a. Aduersus haereses, verb. Beatitudo, haeresi tertia. Sixtus senens s , lib. 7. Bibliotheeae sanis ctae, haeresi s. super L pistolam ad Hebraeos. Franciseus de Christo, lib. 3. Sententiarum, dist. . de Regno Christi, quaest.6. Iacobus Nactantus Tractatione 4. Theologica, titide Augustissimo Regno Christi. Idem autem Mendora, postquam hos Doctores recensuisset, statim adiungit: quondam vero tacite, ac latenter id tradere. Sed iam suo ordine singulis respondeamus.
HErmas Lelmatius, lib. . de Instauranda
Religione, cap. s. non tractat expresie hunc arti eulum de Repno Christit sed solum nititur ostendere, Christum , laeularem iuris administrationem saepius oblatam, respuiste rquod neque nos negamus; sed inde non inser tur, eum non habuisse dominium, nee saeuia rem administrationem exercere potuisse r ut saepς supra repetitum est. Rursus, quamuis de Regno, & Dominio ChtIssi Hermas hie suisset loquutus, adhuc
nnllo mocto ei esset credendum: quoniam uti-xitu eiulem Euangeliorum testimoniis, sinistra intei luetatione intellectis, quibus olim seductores, & initio etiam huius saeculi Theolosti quidam , di Iurispetiti minos caute usi suerunt: videlicet, ex illo Lucae cap. IN ubi rogatus Dominus a quodam de turba, ut dicitet
seatri suo, ut diuideret secum haereditatem , Iesus diesit illi: s Homo quis me constituit Iudicem, aut diuisorem super vos i J Nam legitimus intellectus est, Christum non id di
xisse, quia negaret, se habere potestatem omnium; sed ne implicaretur paruis, qui magna venerat perfecturust praesertian cilm homo ille ad Iudices ordinarios loci recurrere potuis set a quorum erat, talia immediate exequi. sie in terminis, ex sententia S. Ambrosis. re spondit Ioannes Cardinalis Turrecremata in Summa de Ecclesia, lib. a. cap. II 6. ad secundum argumentum : vers. Ad probationes Eamdem solutionem , R diuini Oraculi legi timam intelligentiam esse, dixerunt Petrus Cardinalis Bertrandus Tract. de Origine Iu rita quaest. 3. num. 7. vers. Et ideo, 3 Duran
diis Apiseopus Meldensis Tract. de Iurisdiactione Ecelesiasti ea quaest. g. in solutione ad tertium argumentum vers. Et ideo parui penadit. Quibus locis illustres isti Dociores eon sormiter responderunt. ideo noluiste Christum subire illud iudicium diuisionis haeredi ratis, quoniam homo ille ad minores Iudices
recurrere poterat, Franciscus Cardinalis T letus super Lucam, cap. I a. Annot. 26. in fine, de hae eadem auctoritare disserens , assit ma uit, non defuisse potestatem in Christo, sed potestatis exercitium assumebatur non provoluntate, & arbitrio petentium , sed sua. Τ e 1 Ruria
352쪽
Rursus Hermas ex Ioanne ea p. s. proindueit exemplum de muliere in adulterio deis prehensa , quam Dominus, inquit, non condemnauit. Hoc exemplum mimis apte comis memoratur . eum ex eo Regia auctoritas Christi euidenter probetur, ut supra cap.
s. g. docuimus, di debuit Hermas non sol sim dicere quod Christus ibi mulierem meeatrice Non condemnauit, sed addere,qudu absoluit: se ut expresse ea Dominus absoluit,&absolutam dimisit a grani adulterii crimine, cui in lege Mosayea, Leuitici cap. Io. poena moristis erat imposita. Tertio loco idem Hermas ex Ioanne e s. aliam proponit auctoritatem de sacto Christi I Qui cum cognouisset, quia venturi essent ut raperent eum , 'di neerent Regem , fugit iterum in montem solus. I sed animaduertendum, ex hoe facto, Deata interpretatione de elarato: olim Sehlimaticos idem argumentum nexuisse, in quo etiam Antonius de R sellis Tract. de Potestate Imperatoris, & PapE s. sed quod Christus . num. q. vers. Quod etiam Christus, & num. s. vers. Fugit Clirlissus. principale contra Ecclesiet auctoritatem eonstituit fundamentum. Ceterum veru s intellectus. Re germana interpretatio grauissimorum Auctorum salis
sum commentum excludensi veritatem pro
assirmativa sententia Regni Chrisi facile ostendit. Nam sanctus Thomas super eodem loco Ioannis cap. 6. ita scribit . t Sed eum ipse si verὰ Rex, quare sugie ρ ad quod tri plex ratio assianatur, una , quia derogasset dignitati eius, si regnum ab homine recepisset, quia sie Rex erati ut eius participatione omnes reges essent. Prouer h. s. Per me reges regnant. Alia ratio, quia praeiudicasset uti doctrinae, s claritatem, aut robiit ab ho minthus aeeepisset, se enim operabatur, &doeebat di vi totum virtuti Diuinae ascriberetur, & non fauori humano i supra s. Cluntatem ab hominibus non aecipio. Tertia gratio est, ut erudiret nos, mundanas dignutates contemnere. 3 Hactenus sanctu s Tho
Tamdem interpretationem uno consen
is amplexi sunt petrus Cardinalis Bertranisdus, Tract. de origine Iurisdict. quaest. 3.ad tertiam rationem num. 37. vers. Fugit etiani. Et Augustinus de Aneona in Summa devotessate Eeelesiastica quaest. I. artie. 7. ad
Et Dntandus Tractatu de iurisdictione
Eeelesiasti ea . quast. 3. post medium , vers. Fugit etiam . Et Ioannes Cardinalis de Turre eremata In Summa de Potestate Eeelesiastica lib. α. cap. II 6. ad secundum argumentum. vers. Ad seeundam probationem. Et Praepositus in cap. Cum ad verum s s. distinct. num. ad nonum argumentum vers. Et dum dieitur, quod ipse sugit. Ultimo loco Me imas ex eodem Ioanne cap. 18. ubi christus Dominus respondens visat . dixit. l Regnum meum non est de hoe mundo. I dedueit vulgare argumentum, ad nnod paulo antea eas. I . s. q. copiosuresponsum fuit.
Τ omas maldenss lib. 2. Doctrinalis si
dei , arti c. 3. cap. 76. R 77. aperte ne gatiuam profitetur sententiam 1 sed leui hua nititur fundamentis , S partim accurate exispendit Doctorum auctoritates . nec eum via
disse primarias a nobis initio huius libri te.
eensitas, series disputationis eius indicat. Demum cum eap. 77. valde haereat illi auctoritati. Regnum meum non est de hoc munia dO , euius legitimam ediplicationem supra copiose tradidimus , non video quantam fidem illi lieeat adhibere.
eis Seripturis , & Dogmatibus tract. 3. cap. 3. de Gemino aduentu Chri si, paulo post medium , vers. Ex his iam consideratis. ex obiectione earnalium Iudaeorum contra Christi aduentum; putantium multa illum temporaliter operaturum I quae nondum Iu datis videntur suisse adimpleta, non obseur Evictus , ita confugit ad spirituale Christi Regnum asserendum . ut non omnino tempora se negase videatur .
Quod de spitiivali Christi Regno profert ;& probat Driedonius . asserendo , Ecelesiam Regnum Christi diei libenter amplectimur, & profitemur, sed non negamus te misporale Dominium, quod iure, di vere negaviri non potest .
S. IV. Ad Cornelium Iussenium.
Cornelius Ian senius Episcopus Cand
uensis cap. 3 Commentat. in Concoris diam Euangelieam . super illis verbis, Da. bit illi Dominus, quamuis assirmet, Regnum Messia dici sedem, & regnnm Dauid , non quod temporale esset. sensibile ; N terrenum, sed quod in regno Dauidis metit ad umes tum, & paulo post addat, Christum regnatu. tum primum super Iudaeos credentes, deinde velo etiam super Gentes, non tamen negat Dominium temporale , quin potius illud adstruere videtur in hac, verba . IIta di christus, quamuis, omnino omnibus dominetur,seeundum quod homo etiam modo , Data est enim, inquit, mihi omnis potestas in caelo , n in terra, R dominaturus sit omnibus perfectissime , eum subiecerit illi Pater oui nes inimicos sub pedibus e ins, tamen dicitur hie regnaturus in domo Iaeob, quod fideles esset asserturus ab Omnibus Tyrannis , quodque hi soli sponte illius se regno subii ut teistent, & cum eo selieitatis regni eius particiis pes estent . 1 Haec Ian senius . Sensit ergo, Christum omnium suis
353쪽
Dominum ,& vere Regem, licet regalis solii ad eumdem Tostadum; quἰ eum ex professopo flessioneni non obtinuerit ; ut idem lan se- apud eumdein Matthaeum cap. 23. quaest. 3 1 Inius indieat ibidem, verc. Verumtamen re- articulum disputaret, in Christo, secundum galis solii possessioneiu, nec aliud asserit in eo humanam naturam, auctori ratem Dominiidem Coneordia eap. I I. super illis verbis. esse probante, & propterea DPra cap. s. s. s.l Tune erucifigunt cum eo. Itaque delendus merito Tostadum recensuimus inter Docto iaeit Ian senius de Catalogo negantium Christi res , qui assimitivam sententiani Profiten- Domini una, cx collocandus in strid asseris tur .anantium , sicut vere a nobis collocatus fuit supra cap. s. F. F.
AD Finum Hadrianum , qui in Flagello
contra Iudaeos lib. cap. s. negraram is
asseruit esse spirituale, breuiter respondetur, illum ita se sensisse, sed nota illa responsione Domini, minus sincere intellecta apud Ioannem cap. rg. t Regnum meum non est de hoe mnndo, visum &isse. Et eum tandem eodem eap. 6 non provicul a fine, doctrinam Pauli Burgensis a n his paulo antea animaduersam, de accesso. na, di aceidentali potestate Papae , de Ecclest super temporalibus, amplexus fuerit idem quod de Burgensis doctrina iudieium stet-mus, de huius Hadriani sententia faciendum putamus.
AD Alphon sum Tostadum super num.
cap. 24. quast. I t. incip. Alio modo potest exponi. δου super Matth. cap. m. quae nio. 63. inei p. Sed quare honorem, S supereiundem Matthaeum cap. ai, qua S. 3 o. incip. Curritur cum hie Matthaeus, respondetur,
In prima allegatione nihil eontineri; quod ad hune articulum pertineat . cum Tostadiis ibi solum doeeat . eam Prophetiam mixtim de Christo, δὲ David intelligi posse. In secunda allegatione solum interpretatur . cur mater Iacobi. 3e Ioannis, maximum honorem a Chriso petendo pro filiis suis, dixerit, i Die, vi sedeant hi duo siti
Demum In tertia allegatione potius eonfirmat sententiam amrmativam , dum exisponendo illa verba, l Ecce Rex tuus venit, loquitur in hic verba, Dixit autem Rex tuus uia de Messa loquebatur, qui Rex erat, de emine enim Regali Dauid erat, &cui pro . missum erat, quod regnaret. Lucae a. Ae Ierem. 23. Dixit autem , tuus non quasi solum gentis Iudaeorum Rex esseti quia non erat futurus Rex carnaliter, id est, temporaliterseue David, & Salomon . qui praeesset solum genti Iudaeorum; sed est Rex omnis terrae
Hactenus Tostadus, qui non negat temporale Christi Dominium tametsi fateatur, ipsum non fuisse sessurum Regem temporaliter, se ut sederunt David ae Salomon, qui
exiguo tempore regnantes. morte interce dente , reges esse deserunt .
Relictis ergo his locis , recurrendum est
S. VII. Ad Alphon tim de castra .
AD Alphon sum de Castro , lib. q. aduer
stis Maereses in verbo Beatitudo Haeresi vers. Rursum Gabriel Angelus amrmantem aduersus Origenem , beatitudinem esse perpetuam , & ad id propositum allegantem illud, quod Lucae cap. I. Angelus dixit ad Beatam Virginem: s Regnabit in domo lacob in aeternum, de regni eius non erit finis, &dicentem, domum illam Iacob elle gloriam caelestem, breuiter respondemus, verum docere Alphon sum . 3e nos cum illo sentite . sed eum nullo pacto Regnum . Christi, ti uniue sale Dominium negare.
AD si, tum 'senensem lib. I. Bibliothete tantam, de epistola sancti Pauli ad He-hraecis . Haeres 8, in dilutione obiectorum ianu. 3. dicςnt m . I Resiae zrgo, ut hae e eompleta sint in Christo stio Dauidis seeundum carnem : euius domus, hoc est, coetus fidelium , in sempiternuni fuit, eritque fidelis , cuius Regnum , hoe est, Teclesia Christia norum, in perpetuumnes, iuxta Dalii elix sententiam Potestas eius potestas aetctu a.di: regnum eius, quod non corrumpetur . t Ure ille . dicimus, Catholicam tradete veritatem x iam cum illo sentire libenter profitemur,
sed nihil inde eonsequi: quod vulnersali Clitisti Regis Dominio si aduersum , quia incce in tu ipso sdelium, idest, in ipsa catholi ea Ro.
mana Melesia, quam thronus , seu solium Dauidis praefigurauit, quod christus persectius erexiti quam sub Dauidetegnante suerit, utraque potestas spiritualis , de tempora lis eonstituta, utraque sabilita suit, Chri stus enim cum seclesiam tandauit, & superpetram fidei mox nascentis erexit, beato aetetis nae vitae clavigero terreni sinus, Ae calestia imperii iura commisit, ut testatur Nicolaus Papa in cap. omnes a a. distinct.
AD Flaneiseum a Christo Lusitanum, in
Commentati s super lib. 3. Seuten. diis sinct. 4. quaest. 6. Conclusione priori ; asse rentem. Requum Cluisti non fuisse temporale , sed spirit itale, ad saluandas animas diutinitus comparatum, respondetur, eius senistentiam ; eo potissimum nomine praecauen- . dama
354쪽
dam , quod eam munἱerit eisdem auctoritati hus, minus eandide intellectis, quibus, qui eo utra Ecclesam pugnauerunt. & adhue pugnare non desistunt , errores suos persuadere eonabantur. Nam iste Franciscus a Christo.
a Christi temporali Regno discedens, illa
eommemorat test monia, quorum vera intelia
ligentia paulo antea fuit eopiose tradita, viis delicet, Luc. cap. Idi. l Quis Ime constituit iudieem , R de uisorem inter vos . J N Ioan nis cap. 18. I Regnum meum non est de hoe
AD Iacobum Nactantum In Enarratione de Augustissimo Regno lesu Christi sal
vatoris nostri dicitur, quod licet ipse ii principio vers. Quia Regnum Christi, ad animas praedictum Christi Regnum eo arctauerit, nihilominus paulo post, vers. Ergo absolutis quatuor et &c. eonfitetur, etiam in
Natiuitate Christum iactum Regem, fle Chri- sum ab Angelis pastoribus dictum & a Magis uti Regem adoratum, & a Pilato tam is quam Regem scriptum , & crucifixum, Re gnum tamen non possedisse. quod nos et Iam eonfitemur ; Ne ine enim ita asserimus Chri stum Regem, ut jaepe monuimus, ut eum more Regum temporalium sedisse dicamus , non quia non potuit: sed quia noluit. Et quamquam Nactantus aperte negaiati uam sententiain prosteretur, adhuc parum urgeret eius auctoritas, cum nullis validissul ei mentis munita videatur. & tam in hae , quam in aliis Tractat onibus, quid concludere velit, saepe vix intelligatur. Hactenus suo ordine responsum est Do ctoribus , quos Alphonsus I Mendora in relectione de uniuersali Christi Regno s.f. eomia
inemorauit, via de constat. paucos negati. Dam sententiani tenuisse. Alios paveos tamen hὶe consulto omismus, vel quoniam in huius libri distursu εeompetentibus locis nominatim eum sua een insura recensuimus, vel quia exserie dictorum, qualis eorum doctrina foret, perspicue poterat apparere, cum non aliis armis , qnam iam saepe viciis, & stadiis certauerint.
usoriam , quam ex Hegesino recesse Eusebius Caesariensis, non iacere Regno Christi super
Consequenter iuxta seriem su p. cap. I .
indieatam , respondendum est ei historiae, quam ex Hegesippo reeenset Eusebius C sar enfis lib. . Historis Leeles ast. cap. I .io h e verba. t Ctim Domitianus ipse omnes Dauidis stirpe . di tam illa proseminatos dmedio penitus tolli iussisset .etus fama est .audae posteros hunc fratrem Saluatoris se.
eundum earnem suisse liquet vipo te qui nonia Davide solum suum genus, sed etiam ab ipso Christo sanguinis coniunctionem dueerent, a quibusdam sectarum Iudaicarum sau. toribus in iudieium esse vocatos. Quae qui, dem Hegesippus quoque ad verbum explieae hoe modo i Alii ex genere Domini Saluatoris orti, nepotes Iudae s qui stater illi uisecundum earnem dicebatur 4 adhue erant superstites : quorum nomina malevoli detule runt, tamquam ex stirpe Dauidica genus suum derivantium. Istos vero quidam nomine Ioeatus ad Caesarem Domitianum deduxit . Nic euim de aduentu Christi, ut Nerodes iam olim , metu erat non exiguo perculsus. Qui eum ab illis rogasset: Vtrum e sent ex genere Dauidis procreari: ita rem se habere, plane consevi sunt. Tamdem ei ab
ipsis sciscitanti, quot & quantas haberent possessiones, & quantam pecuniarum summam uterque responsum dedit, solum n ueni millia denariorum sibi suppetere. & dimidiatam tantummodis partem ad singulos ipsorum spectare: Issasque saeuitates non in argento se possissidere, dicebant: sed in eensu
agrorum , qui solum eontinebant iugera triginta nouem, ex quorum fructibus se non
modo vectigalia pensitare, sed etiam suam ipsorum vitam in eisdem labore , di industria colendis, sustentare asseruerunt. Suas deinde manus , quae pro ipsis laborum suoruni testi-inonium dicerent, Ostendere coeperunti coriaporis item duritiam , di cassum ab opera assidua, di diligentia eontractum, qui in eorum manibus, tamquam vestigia laborum susce. piorum impresserat, demonstrare. Rogati etiam, ut de Christo, & Regno eius, quodnam esset, & quando . quoue loco existeret, rationem redderenti illud non mundanum , R terrestre esse, sed eceleste, & Αngelieum: quod in ipsa saeculi eonsummatione declarandum foret , quando Dominus elim gloria, fi maiestate ἡ coelo descendens, de vivis, & mortuis esset sententiam dicturus, & euique mercedem, secundum opera, & vitae officia, redditurus. Vnde Domitianum nihil mali contra eos deereuisse; sed tamquam abiectos . &simplices aspernatum. liberos illos quidem dimisisse; atque adeo destitisse a perstentione, quam ex decreto contra Ecclesiam instituerat. Istos ita periculo, di crimine solutos , deinceps, tum quod testes Domini erant, tum quia eius stirpe genetati putabantur , Ee eletiis praefuisset di pace iam in Ecclesa eonstituta, ad Traiani usque tempora vitam propa asse . Hactenus Negesippus. Eodem aeceisit Tertullianus, qui talem Domitiani facie
mentionem: Tentaverat, di Donutianus,po
tio Neronis , de crudelitate di sed quia& homo, sacile coeptum repressiti restitutis etiam; quos relegauerat. I Hactenus Eusebius. Eum-dem locum, historiam reeenset etiam Nicephorus lib. 3. histor. Ecclesiast. cap. Io. Auctoritas Tertulliani, ab Eusebio lite allegata, habetur in Apologetico aduersus Gentes eap. s. s. Consulite Commentarios uestros. Liusdem historia meminit Paulus Orosius lib. τ. cap. o. in fine . Ad hoc argumentum ex praedictis patet responso, & praesertim ex deductis supra , cap. II. g. . cum responderetur ad illud D mini,
355쪽
mini, Ioannis i 8. t Regnum meum non est de hoe mundo. Nam propter hoc non negauit, se esse Regem : verd enim Rex erat, Ite et non ex eausis mundanis, sed ex Diuina, R eoelesti.
Rursus Regnum eius non sui emundanum, & terrestre: quia non regnauit temporaliter more Regum terrenorum. Descen denistes ergo ex progenie David, & ex genere Saluatoris, praedictis consentanea sentientes, v
rὰ , do prudenter Domitiano responderunt, Iesu Christi Regnum non esse mundanum, sedeceleste, & Angelicum , in qua responsione illam iam dubitationem exuerant, super qua Act. eap. I. post Resurrectionem: s Quieonuenerant interrogabant eum dicentes: Domine si in tempore hoe restitues Rςgnum Israel limulti enim de Discipulis Christi ut ibi seri- hie Nicolaus de Lyra de Regno eius adhuc
carnaliter sentiebant: videlicet, nondum recepta Spiritus sancti gratia , aestimantes. ipsum temporaliter regnaturum. Propter quod filii Zebedaei serierunt, ut unus ad dexteram eius sederet , alius ad finistram . Matthaei cap. xo. Et Regnum Istaei temporale, quod ablatum erat a Imlaeis, . per Romauos statim restituendum . I Haec Nicolaus . Demum ex supradiora historia illud.eolligitur euidenter, opinionem de Regno Christi temporali, non esse nouum Catholicorum inuentum, sed iam olim ortam ex radice ipsius veritatis, cum ipso Christo, & nascenistis Ecclestae primordiis emanasse , & a Chria stimis eum fidei lacte haustam, perpetua se eulotum serie in Ecelesia suisse retentam.
Rationibus tamdem , quibus praetenditur
Dad ri , Christi Regnum non esse
temporale, respondetur. ΤAmdem, iuxta eamdem seriem sum
cap. I s. indicatami, respondendum est ad rationes, quibus negatiuae sententiae asser tores eam persuadere conantur. Prima ergo ratio deducitur a vitando absurdo, seu ais nitate cum sententia Iudae rum , praesertim recentiorum, contrahenda,
qui proficentur, sicut multi quoque olim profitebantur, Christum, Regem temporalem, de rerum Dominum. cum vi ubili pompa, 8e Regio apparatu regnaturum . Quae opinio adeo in illo populo inualuerat, ut apud Matthaeunica Io. Mater filiorum Zebedaei a dextris, &sinistris eius in Regno sessionem pro filias petierit, & Acst. Apostol. cap. t. multi ex Discitipulis in eadem opinione persistentes, eum Interrogauerint, an in tempore illo testituturus esset Regnum Israel ἐHaec ratio, ex sententia Aduersariorum, repraesentatur primo loco ab Alphonis Mea Oza in Relectione de Uniuersali Christi Regno, & Dominio s. Io. Sed respondemus primo , nos longe a Iudaeorum opinione distarer quoniam illi V
ticinia Prophetarum de duplici Christi adventu imperite permiscentes, & quae unius sunt, alteri tribuentes, decepti putauerunt, Regem Messiam temporaliter regnaturum is
Nos eontra asset; mus, christum Dominum vitam egisse pauperem, & despirabilem ; sed ius Regni, Dominii uniuersalis proprietatem habuisse, & assumptum in coelum non dimisisse.
Uxe vi commodius intelligantiir, ob. seruandum breuiter est , secundum Catholicam veritatem , duplicem esse Mevi ad
Vnum cum paupertate , & humilitate ad redimendum , sue ad saluandum : de quo prophetavit Zaeharias ea p. s. in haec verba ri Exulta satis filia Sion , iubila filia Ierusa lem: Ecce Rex tuus venit tibi iustus, di Saluator, ipse pauper , & ascendens super as nam, & super pullum sillum asinae . I Uxe ibi. Hane prophetiam in hoc primo aduen tu suille adimpIetam, quando Christus , totae populi comitante caterua, ingressus suit Ieru-
suem, testantur Euangelistae Matthaeus c. ai. L Ionnes cap. I 2.
Alterum Messis aduentum eum gloria, di maiestate, ad iudieandum: de quo Daniel. cap. . prophetauit, in haee verbal l Aspieie-ham ergo in visione noctis, & ecce com nia bibus coeli quasi filius hominis veniebat, &vsque ad antiquum dierum peruenit: & in . conspectu eius obtulerunt eum: de dedit ei potestatem. & honorem, de Regnum, L Oinnes populi, tribus, ct Iinguae Ips seruienti potestas eius, potestas aeterna , quae non auser inrt & Regnum eius quod non corrumpetur Nie ibi. Hunc duplἱeem aduentum Domini no. seri Iesu Christi, praeter nati nos Chrisianos Catholi eoo, qui de hae veritate non dubi tant, testa litui antiqui Rabbini in lege periri iqnos latὸ recensent, tum alii Rabbini, tiam
Doctores Christianii in quibus sunt Rabbi
Samuel tract. ad Isaae Rabbinum Synagogae, quae est in sub Iuliveta cap. s. diro. & IGHiero mus de sanctafide lib. I. contra per fidiam Iudaicam cap. II. &1a. Finus Hadrianus in Flagello eontra Iudaeos lib. s. c. I.& cap. 13. Petrus Galatinus lib. . de Areanis Catholicit veritatis eap. I. Christophorus de sancto Antonio, in libro praeti tu lato : Trium
plius Christi Iesu contra Ins deles tit. d. qui est de dupli et Christi aduentu , qui caeteris eo piosius hane materiam dilueidauit: & alii,
quos longum esset reeensere et qui I ecipiose reserunt, di declarant Prophetias de hoe duo pliei Christi aduentu, & consutant deliri a Iudaeorum; qui cum haec vel non intellexerint, vel distinguere noluerint, in errores grauissimos in eiderunt: qualis est ille de duobus Messis, quos recentiores Iudaei snxerunt et quem latE, prae ceteris, consutauerunt Petrus Galatinus lib. 4. de Arcanis Catholicae veritatis cap. a. & Finus Hadrianus in Nagello contra Iudaeos lib. s. cap. I.& Is. Ex praedictis consequitur . eos, qui dochristi Regno , di Dominio uniuersali assit malitiam sententiam amplectuntur, nullo pacto sentire cum Iudaeis, praesertim recentiori bus; ad quos, re diligenter Inspecta. y Oximius aecedere videntur, qui, considerata Christi humilitate. & paupertate in primo aduentu , ei negant Regnum. N Dominium
356쪽
sententiam aptis Im, Meommodissimam
esse, ad Iud os conuertendos. qui tum ex multis at .ss argumentis, solubili hus tamen , tum etiam ex hoe a conuersione retrahuntur a
quod Rex Messias, quem ipsi expectant, non potuerit esse ille pauper Christus , quem nose redimus verum esse Regem Messiam in lege promissum et eum diuinis oraeulis adhaerentes vere amrmemus, sub illa paupertate, Rhumilitate , ad redimendum genus humanum , in primo aduentu voluntarid sustepta .
Iura regnorum omnium , & Dominium to
eius orbis In Chriso vere extitisse, & latuitisti & post eius Ascensionem in eoelum, & praeindieationem Euangelia, in eo nuersone Gen. tium , & Regum, & Principum per Triumphos Catholieae Eeel est euidenter patuisse rvt paulo post demonstabitur. secundam rationem deducunt Aduersaris ex fine, quem per mysterium Incarnaistionis Christus Dominus intendebat a videt secet , humani generis redemptionem ; assi mantes, ad eum finem, potius rerum tempo' talium abdicationem , & priuationem Dominii conducere . quam iura Regnorum . &Principatuum terrenorum . sic Dominie us tus lib. η. Sententi distinct. 23. quaest. 2.art. I. Conclusa. vers. Meundo id plena rati me, & Dominiens Bagnes apud sanctum Thomam 2.2. quaest. 61. in Praeambulo de Domi.
nio Christi quaest. 4. g. Tertio loeci .e Sed respondetur primδ, Istam rationem Iam superioribus laeulis ab Impugnatoribus Pontificiae , & Eeeles anteae auctoritatis suis propositam, & Cathol Ieia Doctoribus soluista me ut constat ex antiquis, Ad fgnanter ex sancto Antonino in Summa par. q. tit. I a.
Secundo respondetur , Christo Regi ab
instanti suae coneeptionis, secundum natu. Tam humanam, ad eius splendorem, honorificentiam , & decorem debuisse communiori omne illud , quod nee repugnat fini In earn a tionis, nee importat impersectionem , sed potius dignitatem . & perfectionem di quod ad
mittunt Aduersarii, & tradunt nostrae sententiae assertores, & prdi caeteris sanctus Antoni nux in his terminis in summa par. q. tit. II. cap. q. s. i . vers. secundo idem probatur.
Et merito, quia Christus, qui est caput totius Leelesiae, iuxta illud Pauli ad Ephesea p. a. I Ipsum dedit caput super omne Teclesiam, di explicat sanctus Thomas par. 3 . quaest. 8.art. r. re qui est caput hominum, &quantum ad animas, & quantum ad eorpora iidem sanctus Thomas par. 3. quaest. 8. art. 2.eius sacratissima humanitas verbo Dei eoniuncta, omnem persectionem ,& vim Influendi in homines, & quantum ad animas, &quantum ad corpora, habere debebat sed prine ipaliter quantum ad animas . secundarici autem quantum ad eorpora: ut praecitato loco docuit sanctus Thomas . Dominium
autem omnium rerum inferiorum communiiacatum Λdae primo parenti in statu Innocentiae, Genes. cap. t. ibi. t Replete terram , &sistitieite eam, & dominamini pistibus maris, At volatilibus C i ,& . niuersis animantibus , quae mouentur super terram. J Nor eontinet imperfectioneim, sed potius excellentem quamdam , fle praeelatam dIgnitatem . quae humanae ereaturae conuenire potest; ut notum est, δe tradunt ubique Doctores de Ini
peratoria maiestate, di Beg; a dignitate tractantes . Christo ergo Regi communicari debuit, immo vero ab Instanti suae eoneeptimnis communieatum fu i Je , supra copiose ostendimus. Nam tribus istis eo neutrentubus , videlicEt, quod importet persectionem,& quod importet dignitatem , & quod non
repugnet fini Incarnationis. magis commuisnleati debuit hominI Christo quidquid cuicumque dari, conferri, aut communicari potest. Nec restri,quod quandoque aliqui PrimeIpantes dominiis, S regnis abutantuni 'sem, videt ieet, & exere itium eorum ad res illieitas traducendo: quia praeterquamquod id non
esse it dominium ipsum, sed iniquitas Dominantium t eum de Christo Rege tala quid eo-gitare nefas sit, ti blasphemia intolerabilis inee proprietas dominii, nec iura regnorum potuerunt in Christo repugnare fini Inearis nationis: immo vero valdὰ conduxerunt: eum Rex, de Dominus Christus contemnendi temporalia nobis exemplum reliquerit. Tertiam rationem deflueunt impugnantes Christi Regnum super temporalibus, ex
natura persectae paupertatis, quam amrmant cons stere . non solum in abdicando rerum
usu, sed etiam in repellendo dominio, S pro-plietate i di Christum id do eo iste apud Matisthaeum, eap. 8. t Vulpes foueas habent, & volucres Coeli nidos . filius autem hominis non habet vhi eaput reclinet. J Et rursus apud eumdem Matth. cap. 19. i Si vis persectus esse, vade, vende, quae habes , Ae da pauperibus, &habebis thesaurum in Ceelo: de veni, R sequore me . I Et apud Ioan. cap. 12. I Regnum meum non est de hoe mundo. I si aputi saniactum Paulum a. ad Corinth. cap. g. l Christus propter nos egenus iactus est. J Quo via timo testimonio utitur Dominicus Bagnes .
ad idem institutum; apud sanctum Τhomam a. a. quaest. 6α. in Prae ambulo de Dominio Christi quaest. 4. s. Tettio loco vers. Secunda
sed dicimus primo, hoc vetus esse argu
mentum impugnantium Regii. Christi . .eeonstat ex supradictis, di ex sancto Antonino
in summa par. tit. I a. cap. q. s. II. Rursus admonemus. ad has omnes a
ctoritates supra cap. 17.s-2.3. q. R copi se suisse responsum. Vnde patet, inde non
probari negetiuam sententiam i quia licet Christus Regni usu earuerit, non caruit Reis gni, & Dominii iure .
Tettio respondemus, minils verum esse assumptum t eum ex S. Thoma communiter recepto v. a. quaest. I 84. ait.7. ad primum at
gumentum, constet, posse aliquem esse in st tu persectionis constitutum, sine eo, quod reiarum proprietati renunciet: dummodo par tus sit, eas, cum opus suerit, erogare . Quod si eae teri priuati homines, mortales, di peccatores, retento rerum dominio, di proprietate,
cum praedicta animi praeparatione, in statu persectionis esse possunt: quia pius dubitabit Christum, cum eiusdem Regni. & Dominii proprietate, in statu persectionis esse potuis-
357쪽
IE nee esse neeessarium, omnem rerum prois prietatem e i detrahere, ut in apice, sue sumiamitate persectionis Euanselicae collocetur tpraesertim cum nec Regni iure. nee Dominii proprietate male uti potuerIt; nec usu Re sui, si illud administrare voluisset, abuti. Sanetus Antoninus in Summa, parte q. tit. I I. cap.4. s. II. ad idem argumentum his verbis respondit: I Ad argumentum primum respondetur, quod lie et renunciare dominio rerum in proprio sit instrumentum aceOmmodum ad persectioiaem , tamen hoe est in sόllis , In quibus habere dominium talium re.
xum , est natum inducere amorem recurvum
ad temporalia, vel nimiam sollicitudinem .&elationem: sed in quibus habere dominium iaproprio , non est natum indueete talia, in his habere dominium non derogat persectioni. Alioquin cum Deus habeat dominium omnium , hoe dieeret in eo imperfectionem et quod est absurdum . Modo, Christus ab initio suae conceptionis fuit comprehens. r. secundum animam i lieet viator secundum cor pus i de ideo possidere quam tacumque tem poralia, non poterant in eo indueere amorem recurvum: vel distrahi per hae e ab iis, quae sunt Dei. Selendum igitur , quod Chri ius in mundum veniens, paupertatem assum psti non in benὰ vivendi subsidiumt quia non egebat, eum impeccabilis esset i sed solum in imitationis exemplum , propter nos, qui nati sumus inordinate a mei ad temporalia,& solis licitati, de eleuari in superbiam ex eis. Et quia exemplum magis ostenditur in via , quam in dominioi tueὰ Christus quantum ad
viam . paupertatem persectioni conuenien
tissimam ostenditi licet quantum ad Acmiis nium esset Dominus omnium. J Hactenus sanctus Antia uiuus. Quarta ratio petitur a uulgato illo Axlomate di frustra est potestas, siue saeuitas, quae numquam redueitur ad actum . Vnde eum Christus quamdiu inter homines vixit, nul Iam Regiam temporalem iurisdictionem, aut ciuilem potestatem exercuerit, non est verisi mile, eam habui set ne vana, & otiosa, di inutilis redderetur. Sie Scitus lib. . sentent. diis
sisti. 23. quaest. a. an. I. Conclusione g. vers. Tertio arguitur. Et Dominicus Bagnes prae incitato loco. apud s. Thomam 2. 2. quaest. 62.
in Pt ambulci de Dominio Christi quasti
s. Tertio loco vers. Tertia ratio. Sed respondetur primo, hoc quoque a gumentum antiquorum esse, qui Regnum christi impugnate consueuerunt; cui iam s. Antoninus in Summa, pari. 3. tit. II. cap. q. s. I . respondit in haec verba: l Ad secundum respondetur, quod potentia non est si ustrat quando ex causa non reducitur in actum ,
sicut in homine, qui votum castitatis emisit. potentia gubernandi non est frustrat sicut etiam in Deo, qui potest de homine saeereis vitulum, non est illa potentia frustra i lieeen umquam redueatur ad actum. Quia ergo Christus venit ad dandus, nobis periectionis
exemplum : ideo, eum exemplum maxime exvsu ostendatur , noluit dominio tali infusorii; δὲ ideo non sequitur, quod in eo stustra fuerit tale dominium. Et tamen Q rte aliquando usus suit tali dominior ut cum dixit Tom II. Matth. ar. Ita in eastellum, solui te asinam die. Dominus his opus habet. I Hactenus S.
secundis respondetur, salsum omnino esse. Christum in tertis agentem , nullos regiae iurisdictionis actus exercuisse. Quia veritas lateri compellit, eum, quando voluit,' expedire iudicauit. Regios, ct Imperatorios actus potenter exercuisse : ut supra e. Iq. copiose docuimus. Quintam rarionem re prs sentant Adue sarii dicentes, quod si Christus esset constiis tutus Rex. & Iudex temporalis . teneretur consequeliter gubernare mundum in tem p talibus , secundum leges naturales, & humanas i sed nihil tale genit, nee ministros creauit, qui ius dicerent, imo tyrannidem permisit multorum Regum a ergo non habuit tale ossicium, & potestatem talem ; alioquin non esset honus Rex temporalis, de Iudex . Hanc rationem , inter allas supra adductas, cumulavit etiam Dominicus Bagnes apud S. Thomam, et . a. quaest. 62. in Praeam
bulo de dominio Christi, quaest. q. s. Tertio loco, vers. Qu*rta ratio, quae videtur aliena a proprio qudistionis statu i quia non quaeritur , utrum Christus temporaliter, Ee mororegio , Regnum adminis rauerit quoniam ingenuὰ fatemur eum S. Thoma pari. 3 quist. 39. art. q. ad primum argumentnm, Chlistum in terris visentem , terrenuum Regnum tem poraliter administrare noluisse : sed dicimus, eum ab instanti suae eone tionis rerum omnium creatarum, Ae Regnum , & persectissimum dominium adeptum fuisse. Neque istius Doctoris sententiam probati ex illa DomIniresponsione, apud Lucam eap. ia. recusantis
iudicate super diuisione hereditatis inter duos fratres; quia alium sensum admittit;
quem explicauimus supra cap. II. s. primo. Denique pro responsione Intelligat lector, quae in terminis doeule Albertus viis gli ius lib. s. de Hietatehia Eeelesiastica e. 3. paulo post principium , verse. Non venie Christus . ubi vete ait. non venisse Christum , ut hie inter nos, more huius seculi, esset praetor, Consul, Rex, Imperatori nee discipulos
suos docuisse , vi eiusmodi Magistratuum Omeia exercerente quia non venit hic teminporaliter regnare, aut imperare.
An Christus, Rex , or Dominus in aduentu suo Monarchias destruxerit, reprobauerit, vi potius in melius ζommutauerit, er perfeceris
Η ς quaestio merito videtur hoc loco
dirimenda. Nam eum hactenus fi matum fuerit. Christum esse Regem totius Orbis, di perfectum . & absolutum re rum omnium dominium habere, rationabili. ter dubitatur. an principes gentium priuauerit dominio rerum, quas possidebant. In hae quaestione tres sunt opiniones. Vna dieit Christum in aduentu suo destruxisse, & reprobasse Monare hias, de omne dami-
358쪽
hi uis ab InsdelIbus substraxisse. & ad Fide
les transtulisse. secunda affirmat, Christum non abstulisse , sed approbasse Imperium . Tertia a stetit, christum eirea Monariaehias, R dominia rerum non innovasse aliquid, sed melius instituisse.
Primam opinionem sequuntur graues
Doctores in qnibus sunt roldradus consso. in ei p. Consueuit dubitati, num. 3. vers. Iino per Christum, euius verba sunt: l Imo per Christum omnes Monare hiae suerunt destructa , & etiam reprobatae . Ipse enim est ille lapis sine manibus ab eissus, qui statuam percussit pedibus, R eonis triuit, per qua statua ille quatuor Monarchiae figurantur 1 scilicet, Asyriorum , Persarum ,
Graecorum, & Romanorum et ut habetur, Daianiel. a. cap. Et est notandum, quod eana periseussit in pedibus; quia sicut pes est ultim is pars eorporis, se Romanorum Monarchia fuit ultima. Vnde illam videtur spe ei alius reprobasse, & merito; quia omnes Monarchit
per violentiam, B usurpationem Ineceperunt.
Dignum enim fuit,ut propter Iniustitias suas, Regnum de gente in gentem ttansferretur. Eccles cap. ro. J Naec oldradus. Canon istae etiam in eap. Qiaod super his, de voto , R voti redem. idem prostentur,& fgnanter Henrieus Cardinat. Hostiems s. num. 26. vers. Mihi tamen videtur, In hieverba i l Mihi tamen videtur, qu Ad in aduenatu Christi omnis honor , ct omnis principatus, & omne dominium, R iurisdictio de iure ex eausa iusta. & per illum . qui supremam
manum habet, nee errare potest, omni Infideli subtracta suerint, & ad Fideles translata. Quod hoe iusta causa fuerit, probatur Eccles. xo. Regnum a gente in gentem trans sertur, tropter iniustitias.& eontumelias, R diue Nos dolos. Quod hoe factum si, comproba tur supra de Constit. Translat. & hoe in personana Christi filii Dei Vitili qui non solilmsaeeidos fuit, sed & Rex. Lucae I. a Haec Bossiensis.
Ioannes Andr. Ibidem num I . vers. Nostiensi tamen videtur, eisdem verbis reserti & sequitur eius sententiam. Petrus de Aneharrano in dicto e. Quod super his. num. 17. vers. Hostienss dieit,eius resert verba, & sententiam amplectitur .
Franeistus Cardinatis Zabatella ibidemnum. 6. quaest. D. eamdem profitetur sentenistiam, quam tribuit Innheentio . sed suspieor in lectura esle mendum e ut pro Hostiense , mendose substitutus fuerit Innocentiust vi patet ex vers sequenti, videliciti Ex hoe imoti Hostiensis . Antonius de Butrio Ibidem num. 9.vers. Ad huiusmodi euidentiam eamdem Hostenissa sententiam amplectitur. Ioannes de Anania ibidem num. 6. vers.
Nostiensis dubitat, breuiter illius sententia
commemorata, ab ea non recedit.
Ioannes de Lignano in Tractatu. quem de Monarchia, ordinauit, relato ab Iggydio
Belia era in ta soliti, n. io. de Malorit.&obed. non videtur ab haesententi a alienus. a. h. es pse silua an cap. Cilna ad verum,s6. distιnct. num. 3. In septima ratione circa me
cutim vers. Aut vult Imperator, apertὰ a tmat , S probat eam deni sentent Iam his venhisi i Cum enim Christo adueniente, qui to
tius mundi Dom inus est, omne temporale reiagnum, & spirituale ad eum deuolutum stiti cessauit tegnum in Augusto , S aliis usurpatoribus, qui Orbem Oecupabant: di ipse Christus fuit verus Rex, di Pontifex. I Hae Ptem
Ioannes de Cir Ier Tractatu de Primogenitura lib. a. quaest. II. Dum. I. ex Iacob
Aluaroto notat, post Chrissi ad uentum amisperium fuisse apud christum, & eius vi eatium, stilicet, Papam : ita quod non dependet immediate ab Ipso Deo, eum trans sera. tur per Papam in prinei pem secularem e cap. Venerabilem, de Election. Sed reuera haee sententia Nostiensis, dieaterorum , qui eam amplectuntur, Impi
habilis est, & non nititur certo aliquo sunda mento r nee firmiter probatur , Christum reprobasse Monarchias, nee Infideles iure huia mano , quod habebant, priuasse: nam in s delitas non est Impedimentum , quominus aliis quis habeat verum dominium ei vile, sue humanum . Nie sanctus I homas a. a. quaest. I .
cuius ratio est i quia Infidelitas nec tollit ius naturale, nee ius gentiumr sed dominia sunt
a iure gentiumr ergo non auferuntur per imfidelitatem . S. Thomae sentent; am sequuntur communiter Theologi , & fgnanter ibi D minicus Bagnes, eonclus. s. & Petrus do Cragon . conclus α. vhi ad id probandum, indueunt saerarum Literarum exempla .
Definitio Concilii Constantiensis Sess. 8
contra I s. articulum Ioannis mi eless. R Seiasione x s. contra go. articulum Ioannis Hula.
qui dicebant nullum esse Dominum ciuilem, nec Praelatum, nec Episcopum , dum est Iliapeecato mortali r valde in prohat praedictam sententiam, quam in indiuiduo reprobaui e Bartholomaeus de las Casas Episcopiis Chia pensis in explicatione quaestionis: Vmὶ ,
subditi alterius ditioni subit ei possimi s. a.
num. Io. ubi dixit, Hosti ensem in hoe maxime errasse contra rationem . di etiam contra ius naturale. R diuinum: & hune esse err rem perniciosissimum, di contra sacram Seripturam, di doctrinam omnium Sanctorum, fleetiam piissimam Ecelesiae eonsuetudinem a fleaditum prahere mille rapinis, bellis Iniustis . homicidiis innumeris, & omni generi peecatorum . Hae praecitato loeo Bartholomaeus de las Calas . Profecto negati non potest,quin sentenati a Nostiens s magnorum peccatorum , raptinarum . di homi eidiorum prabeat incentiatiumr nam s Duces belli, vel milites sibi persuaserint, omnia bona Infidelium Christi auctoritate, suisse ad Fideles translata, ut ea r pia M : nihil inhumanum, aut iniussum comis
Meunda opinio assimat: Imperia fuisse a Christo approhata, eum dixit apud Matthaeum eap. 22. I Reddite quae sunt Caesaris. Casarii di quae sunt Dei, Deo . JHane opinionem tenuit Baldus In lege, Cunctos populos , cap. de Sum. Trinit. di si de Cathoi. paulo post principium, num. IO. et s. secundo dixi, in haee uerba i t Meundo di, I, quod Imperium est a Deo approbatiuE: Christus enim approhauit Imperium. dum
359쪽
EἱκIt Imago caesaris reddatur Calati ivthabhtur in Evangelio r nisi enim approbasset illam imaginem, illa non esset Caesaris , nec deberet restitui iniusto, di violento creditoria quia violentus possessor non fuisset de sensus a Deo in impropria possessione . 1 Hactenus Baldus. Sed Osdradus praeitato Consερ. Inc Ip. consueuit dubitari, num. q. ubi refert, aliis quos hane opinionem tenuisse, Ibidem eam consutat, in hac verba i l Nee iubet ei reddi omnia, sed quae sua sunt. Si ergo dieit Omia
Lia sua, probeti relativum enim quae res riningit: argumento e. de Summ . Trinit. & Fide Cathol. r. ibi, Quos clementiae nostrae, & ideo cum Iudaei tentantes interrogarent eum , sitieeret dare eensum Casari primo voluit videre nunaisma ; A eum interrogasset e cuius
dissent Caesaris, tune ditiit reddite quae sunt Cetiari &qua sunt Dei, Deo. Imaginem enim suam iussit sibi reddi,ut habeatur eodem e. 8e forte ut seandalum euitaret a se ut propter scandalum vitandum. ipse soluit tributum.
Matth. II.de dig. quest. I. eap. Iam nunc, per
quod satis colligitur Monarchiam, & dominium ipsum, Imperatorem per violentiam, aetyrannidem obtinere. I Haee oldradus. Hre old radi responsio non videtur eo temnenda r eum Tertullianus in libro de Idololatria, eap. I s. vers. Reddenda sunt,ad prἴ- dictam Domini sententiam, eamdem interis pretatIonem assi nauerit his verbis: I Reddenda sunt Caesari, quae sunt Caesaris; bene quod apposuit; & qnae sunt Dei, Deci . Quae ergo sunt Caesaris scilicet, de quibus tunc
consultatio mouebatur, praestandus ne essee census Caesari, an non Ideo Ee monetam
ostendi sibi Dominus postulauit: de de ima
pine evius es et, requisuit,& eum audiuisset, caesaris: Reddite, ait, quae sunt Casaris, Caesari a & quae sunt Dei, Deo; id est, imaginem
Caesaris, Criari, quae In nummo est I S ima pinem Dei, Deo quae in homine est e vi Cm ari quidem pecuniam reddas, Deo temeti
sum; alioquin, quid erit Dei, si omui a Cas iis λ J Haee Tertullianus . Cum hae secunda opinio nullo frmosundamento muniatur, retieienda est a Christus enim per illam responsionem non eonfirmauit Imperia, . Monarchias . vel Principatus; nec alio modo approbauit, quam e qui mox explicabitur.
Tettia opinio a stetit, Clitissum Regem
nostrum,& dum inter mortales ageret,& post
eius gloriosam Ascensionem in Caeliam, nihil in nouasse circa statum Monarchiarum; sed eas permisse, ut post praedicatum Euangelium, melius instituerentur. Nanc opinionem, quae vera, & certa est,
tenuit s. Chrysostomus Nomilia 13. super Epistolam s. Pauli ad Romanos cap. II. in prineipio his verbis: l Facit autem hoe idetivi ostendat, Christum leges suas non ad hoe induxisse, ut politias euertat; sed ut ad melius instituat. 4 Haec Chrysostomus . Sanctus Augustinus super Ioannem,tract. Iis . incip. Quid Dilatus, eamdem asseruisse videtur, nis verbis i l Audite ergo Iudai, de Centes; audi Circumeiso, audi Praeputium, audite omnia Regna terrena , non impedio Tin. XII.
dominationem vestram In hoe mundo. I Hie Augustinus . Sanctus Thomas lib. 3. de Regimine
Principum cap. 16. eamdem sententiam as
serit in hae e verba: & hine est , quod Rex noster Christus Prinei pes seculi permisi domunari, de eo vivente , 3e eo moriente , ad te
pus; quousque videlicet, suum Regnum esset per se 'um,& ordinatum in suis fidelibus ope. rationibus virtuosis, & eorum sanguine laureatum . 3 Haec lanctus Thomas. Albertus Pighius lib. s. de Hieratellia Eeelesiastiea, ea p, 3. paulo post principium,
supradictis consentanea tradens , sanctum
Chrysostomum sequutus, se seribit; l Non venit Christus, ut hie inter nos huius seeuli
more esset Praetor, Consul, Rex, Imperator Iergo discipulis suis omnibus interdixit ei uti modi Magistratuum ossieta non venit hietem potaliter regnare , aut imperare, nec impedire,aut sbi vendicare huius mundi dominationem I vi Augustinus, Ad Catholi ea fides palam constetur, non priuare mundum sua illa prouidentia, Ee praelatione, vi Chrysost mus. 3 Haec Pighius. Idem paulo post eodem libro s. cap. 7. non proe ut ab initio, clarius de eodem arguis mento se haest; INeque enim diei mus,Chri-
si religionem quemquam priuare suo iure; non absoluere filios a patria potestate a seruos a subiectione, δὲ seruitute, quam debent Dominis; subditos a superiorum suorum, A ei uilium Magistratuum obedientia debita. IHaee ille. Urgebat autem praedictIs loeis Pighius, Marsilium de Padua: qui propterea Reguum
super temporalibus , S uniuersale dominium Christo auferre conabatur.
Demum iuxta hane sententiam aceIpiendum est illud, quod in Festo Epiphnia canit
Eecie sa. mclia veredes impie .chrsum venire quid times Non eripit moriatia, ut regna das ealesia.
Ille est enim legit Imus sensus huius Hymn Ia nam ille, quem initio huius seculi
quidam Eeeles assicae auctoritatis violatores tradiderunt: ut inde probarent, nee Regnum, nee alicuius rei temporalis dominium ha huisse Chrisum, adulterinus est , de iure praeis ea uendus . Quod autem Sedulius Hymni au eiot hune sensum respuerit,& nostrum docuerit, os endit Iodocus Clicto uxus, in E Iucida torio Ecclesiastico , lib. t. super hoc ipso Huemno, in hae e verba i l Non est tibi o He rodes, iusta . Ob Christi aduentum , timendi
causa, nam non venit ipse , ut auferat tibi te gnum tuum temporale; quemadmodum sinpiearis, & formidas, eum ipse aeterna , de ea
lestia regna suis elargiatur. 1 Hae Clicto uaeus : ex quo nihil prorsus legitimὰ expis eati lieet; unde Christi Regnum super temporalibus euertatur.
360쪽
Ga censura notanda sit opinio negans Christi Irinum , er etiniuersale
Dominium Ηλre censura ab illis potissimo m Au
ctoribus petenda est, qui vel seculo
Ioannis XXII. ad annos I 32 . conistra tune grassantes haereses, quibus Ch isti dominium negabatur, & Regnum euertebatur,& consequenter Romani Pontificis auctoritas, & iurisdictio eoactiva de Republiea Christiana expet Iebatur , scripserunt: vel ab illis, qui eidem seculo fuerunt proximiores. Ne quis autem arbitretur, nos, qui Η- fit malitiam sententiam profitemur, acriori censura, quam oportet, negativam notaro, simplieem solum relationem facientes, illorum de hae re dicta fideliter recensebimus illud in primis animaduertentes, eos appella. tione iurisdictionis, sue auctoritatis tempoἀIalis, Regnum, & dominium Christi super temporalibus intelligere, inspecta occasione , di materia, quam tractabant,di personis contra quas scribebant: erant enim potissmtim Maisi lius de Padua; Ioannes de Ianu uno, MIehael de cetina: Petrus de Corbario;Gui lielmus Oham, & horum fautores, ct sectato res: qui, ut supra late ostensunt suit, eo p ti ssimn in nomine christo Domino coronam Regni detrahebant, & dominium rerum omnium creatarum auferebant, R Omne exerciistium super rebus . A negotiis temporalibus , sue ciuilem iuristi ictionem denegabant: vi inferrent, Romanum Pontificem Christi Vticatium nullam habere coaeti uam potestatem. Petrus Cardinalis Bertrandus . qui misno I 329. ut seribit Papyrius Massonus lib. q. Annalium, in Philippo VI. Franeiae Rego ,
contra Petrum Cunerium, Immunitatemias
Eeelesiasticam hostiliter deuastare conantem, constanter certauit, & vle;t: Tract. de origine Iuli Mihionum , quaest. q. num. 33. nega tinam sententiam verbo Christi eontradicere asseruit, in hae verbal l Ad tertiam rati nem de christo . qui abiecit a se, ut dicunt, omnem iurisdictionem temporalem, dicen. dum est, quod qui dieit, Christum non habuisse omnem potestatem saecularentistu te poralem , & spiritualem . contradicit eius verbo, Matth. vlt. cap. ubi legitur, Christum diYissei Data est mihi omnis potesas in caelo, & in terra. Et Apoealypsis primo dicitur , princeps Regum tetrae . a Hactenu Bertrandus . Durandus Episeopus Meldensis Tractari de Origine Iurisdictionum . quaest. 3. in resiponsione ad tertiam rationem, eanulem ne satiuam sententiam, dixit Euangelio contra. dieere, his verbia r s Ad tertiam rationem,
de Christo, qui abieeit a se, ut dicunt. iiiii dictionem temporalem i dicendum est, quod qui dieit, Christum non habuisse omnem potestatem , spiritualem & temporalem, comtrad cit Euangelio Matthaeivit. vhi legitur
Christum dixi set Data est mihi Omnis pote fas in cato, S in tetia .-Apocaldipsis primo dieitur, Princeps Regum terrae. 3 Haec
Sanctus Antoninus in summa par. lictui. Iet. capit. q. h. II. Postquam late probauisset primam Conclusionem asserentem. Christum ab instanti suae conceptionis habuisse Dominium omnium rerum contra fra trieellos , primo eam opinionem aperte salsam, paulo vero post haereticam censere vide
tu e , his verbis i l Ex praedictis patet, scissismum esse , quod dicunt isti Fratrieelli ilia quodam suo libello, qui ineipiti Universis . stilicet, in primo eap. Quod Christus , i
quantum homo, non habuit Dominium omnium temporalium, nec suit verus Rex, sed in quantum Deus, di in quantum, homo habuit Dominium spirituale Ecelesae, non rem porale . Et quia Ioannes XXII. determinauit contrarium, prout est veritas : scilicet, quod, etiam in quantum homo, habet Dominium omnium: quod probatum est: ct fuit vetus Rexi dicunt esse h reticum i quia determina. uit contra veritatem Scripturae, dicentis Ioannis r 8. Regnum meum non est de hoe mundo. Et beatus Augustinus in Sermo de Epiphania, quod Christus non venerat, ut regnum terrenum pereiperet, sed ut caelesto donaret & similia: Ad quae respondetur. quod Christus, ut dictum est supra, etsi Dominium habuit, non tamen usus est eo: quia non vixit, vi Rex. sed ut pauper, propter exemplum nostrum e vi induceret ad uitam dum honores, & huiusmodi r Et sic Regnum suum non suit de hoc mundo, quia non murudani usus. Sed quod Rex fuerit ipse ait Pi lator Tu dieis, quia Rex sum ego . Et Zachariae s. Rece Rex tuns venit tibi, & in Psalm. α. Ego eonstitutus sum Rex ab eo. ipsergo sunt haeretiei, qui pertinaciter imprugnant hane veritatem: in secundo capitulo illius pestiferi libelli dicunt, quὰd non habuit Dominium omnium in quantum homo . Sed ostensum est, hoc esse salsum i quia utiquo habuit, di si non sit usust quia non ut domi. nus, sed ut pauper vixit. 3 Haec sanctus Α,
Beatus Ioannes de Capistrano Tract. da auctoritate Papae , par. a. secundae partis principalis , numero Is6. assirmat. Ioan nem XXII. edidisse eonstitutionem Decretatem . quae incip. l Quia vir reprobus. I comita. Michaelem de Cesena. qui negativam sententiam prostebatur: verba capturani se habenti Ioannes NXII. in sua Extra uaganti Decretali, quae incipit: Quia vir reprobus Michael de Cesina, qu de directo haedo causa condita fuit, ut monstraretur empresse, Christum habuisse Dominium rerum temporalium . 3 Haec Capistranus, qui postquam, ad idem probandum, Veteris, & Novi Testamenti Diuina testimonia Induxisset, tandemnum. Ig8. versic. Praemissa autem , recenset dimnitionem Papa, quam nos supra cap. 6. retulimus . Gulielmus de Cremona Episcopus D plens s Tract. de Iure Monarchiae, conclus. 6. negantes Christum fuisse Dominum, & nihil in proprio habuisse, consequenter eius nega te iurisdictionem, assirmat, in haec verba I Ex his aduertant aperte dicentes,Christum,