장음표시 사용
341쪽
minis non habee ub I exput suum reclinet. Vbi Glos Hieronymi in persona Christi ait ;Quid me propter diuitias, de luera seeuli vis
sequi, eum sim tantae paupertatis; ut nec hospitiolum , quod meum sit haheam, tectoue utar alieno i Et Chrysostomus su per e
emi Aspice qualiter paupertatem , quam a Dominus doeuerat, per opera demonstrat. Non erat ei mensa, non candelabrnm, necdoinus , nec quiquam talium . Item Aposto Ius et . Corinth. g. Scitis, inquit, gratiam
Domini Nostri Iesu Christi, qui propter nos
egentis factus est, cum esset diues . ut illius inopia , nos diuites essemus , de in hoe consilium do . Ee in Psalm. in persona Christi di
citur: ego vero egenus, de pauper sum. V histos diei et Egenus suit Christus , quia pauper , id est, sibi insuffciens , de in alio Psalm. Ego autem mendicus sum , & pauper, ubi glos dieiti Christus, secundum quod homo mendicus sitie, & mendicus est, qui ab alio petit, Ee pauper qui sibi non lassicit. Nate
Glossa. I Hactenus oham . Ioannes quoque XXII. In constitutione incip. nuper in Cons storio publico . uillelmum, Henricum, de Bonagratiam, praedictos; hune ipsum artieulum impngnasse a
firmat his verbis 1 l Et quia pridicii Guillelmus, Henricus, Ed Bonagratia, velut defenso res diuersarum haeresum, sed illarum praecipue, quae asserunt, quod Christus, fle discipuli nihil habuerunt in proprio, vel communi, nisi tantum simplieein usum lacti, de illius,
quae asserit, quod ad Imperatorem pertinet , Papam deponere , Ee alium subrogare .
vehementer de haeresi sunt suspecti . 1 H eibi. Ex praedictis duo potissimum obseruanda Oeeurunti Primum, caecitate percussumo Iam, virum alioquin eo seculo in phylos phi eis, de Theologicis versatum, superbia haereticali tumidum, Sedis Apostolicae decreta non veritum confutare, δὲ Papam Christi Viearium , exemplo sacrilego, maledictis, Niniuriis assieete , quo iacto grauissinao se scelere maculauit . eum valde sacrilegum, de in pium sit. Romano Ponti set iniuriam sacere ut docent communiter Patres, & Romani Pontificis Hadrianus II. in Synodo Romana allocutione a. apud synodum VIII. Constantinopolitanam actione T.
Et Nieolaus in epistola ad Michaelestia
Imperatorem prope finem. Et Gregorius Vi I. lib. . Regesti epist. a. de epist.24. refert Antonius Augustinus, in Epitome Iuris Pontifeli veteris lib. I. tit. 18.
de poenis , quibus assciuntur, qui Pontifici Maximo iniuriam faciunt, aut eius praecepta
Alterum, Ccham ad suos errores , fraudes , he uerilegia persuadenda, frequentibus' sacrarum literarum testimoni js uti,adulterina tamen interpretatione secatis, quod de omnium haereticorum ossicina accepit. Haeresiarchae enim, eorumque discipuli, sub Diubnae legis umbraeulis, errores suos semper Occultare, Ae persuadere consueuerunt. Quod primi FGlesiae Doctores frequenter admonuerunt, de prae caeteris Tertullianus in lib. depra scriptionibus aduersus haereti eos, de de
est sus profanas heresum nouationes, Cap. I. Fucata autem, R adulterina interpretatione,
tradu αἱ se Oham diuina Testimonia, quilius utitur ad persuadendos duos suos errores. eopiose d monstrauimus supra cap. II. quae propterea non oportuit hoc loco iterum re
sed iam ad Cham reuertamur: eu Ius eris rores Henrieus de Chalem , 3e Bona gratia de Pergamo, indiuidui eius comites, amplectebantur, de pertinaciter defendebam. Vnde quamuis , grauibus eorum manifestis exees si hus exigentibus , ad grauiores potuisset in absentia pinnas procedi a nihilominos voe ti ad Romanam Curiam, quae tune Auinione residebat , aecesserunt, & lici t iurassent. inde non recedere ; surtiud tamen, una cum
Michaele de Cesena , fugam arripientes, ad Petrum de Cottiario Antipapam , 8e Lugo-ui eum de Bauaria , in Cathedra pestilentiae
sedentem, confugerunt . . Quamobrem ipsi, de quilibet eorum praesente multitudine e piosa, per edictum peremptorium publicum citati fuerunt, ut infra eertum terminum, in edicto assignatum , personaliter comparerent, sententiam, si serri posset commode, auia dituri . Hae eopiolius continentur in processu . seu edicto Ioannis XXII. contra istos homines publicato, anno Ia 3 i. inc Ip. Nuper
in Consistorio publieo , relato in fine Dir elotia Inquis torum, inter literas Apostolicas, pro offeto sanctissimae I aquisitionis, ubi si
gnanter continentur haec verba : Non i tendentes, propter pradictoe citationis edictum,nos astringere, quia contra dictos Cui-lielmum Oham, Ee Bona gratiam, quos alias per edictum peremptorium publicum eitaui mus, ut certo termino diu elapso , compare rent eoram nobis personaliter, sententiam
audituria ae propter eorum contumaciam
suetunt excommunicationis vinculo innodati ; interim valeamus procedere, prout suadebit iustitia, di viderimus expediret eisdem expressus intimantes, qllod siue uenerint, siue non venerint contra ipsos in dicio termino. vel quoties nobis uisum suerit, absque eitatione alia, ad praemissa procedemus, prout rationis stetit, Ee viderimus expedite. I Hre
ibi De eadem Cuillelmi Cham fuga,ad Ludovicum Bauarum, stribunt Ioannes Truthemius in Chronico . sub anno 13 3 a. de in libro unico, de Seetiptoribus Eee Iesinteis, in verbo: Guillelmus UIam, de Nicolaus San-derus lib. . de Visibili Monarehia Leelesiae. sub anno 13 7. de Cilbertus Genebrardus in Chronographia, lib. .sub anno Clitisi i 317. ubi hunc Guillelmum voeat Imperatoris stipendiarum, de metito, quia, ut ait Trithemius praecitato loco tu Chronico,eoniugiens
Oham excommunicatus ad praetensum Imperatorem , aeque exeommunicatum, eius defensionem implorando, dixit: l Imperator iiistissime , tu me armis defendet ego te scripturis defendere , eontra iniurias Papae. Ee possum, de volo. J Additque utroque loco Trithemtus, Oham apud Ludouieum man sisse, usque ad diem mortis suae, Ze multa horrenda contra eumdem Papam seripsi a quod testantur etiam praeeitatis locis Sande
342쪽
rus, di Genebrardus, & Paulas Tmllius V tonensis lib. 8. de Gestis Francorum , in θ
rolo Quarto, cognomento Pulchro, .Francorum Rege. cum reuera ita se habuerint, mirati saepe sumus. Sanderum; praecitato loco, vers. Licet autem iste Occamus, &nuper eum secutum Pettum Maturum in Adnotationibus ad Historiam rancti Antonini.
Pari. q. tit. II. cap. s. s. a. circa iii em, ver
Guille Imus Oecamus, ausos suille, hune Ii minem excusare, dicendo: l quod licet Cham
contra Papam Ioannem scripserit; tamen siue omni controuersia, velut contra hominem :non autem velut contra Ecclesiae Romanae ii
dem , auctoritatemie lcripsit: cum in Prologo libelli, quem scripsit de Sacramento Α, taris, iidem suam de Romana Ecclesia aperistissini e confiteatur . eum dixit i De illo a Itis simo Saeramento aliqua breuia conscript tus, protestor, me nihil asserturuminisi quod Romana tenet, de docet Ecclesia. I Haec San-derus, ct Maturus, quorum senteutiam non facile admittendam censeo ; tum quia soristassis, ve uerisimile et . non viderunt praediis ctas A postolicas constitutiones contra Fraistri cellos, fle eorum Defensores . tum quia si ita haereticantes exeusare liceret . facile , non tuto exemplo, quaelibez errantium personae
defendi possent. Nec refert, quod Trithemius, praecit eo loco de Scriptoribus Ecclesiasticis. in ve bo i Guillelmus incam, dicat, eum tamdem in morte absolutum, di in Conuentu sui ordinis in Nori ea prouincia . quae nunc Baua ria appellatur , fuisse sepultum, quia cum
grauissima hominis scelera noscamus. Paeniis tentiam autem ignoremus, iudicio Ecclesiae obtemperandum es. non diuiuandum . Iam parum urget argumentum deductum ex prolono libelli de Sacramento Altaris. & eius Droteilatione, quia ignotum ipsis. an illum scripserit antea, vel postquam ad hostes Ecclesiae transiuit . & exploratum est. eum accerrimum haeret te imma fuisse desens rem, di auctoritatis Eccletiasticti impugia
Demum quidquid sit de persona, utrum in fine vitae poenituerit, necne, in specie Opus eius nonaginta dierum, item Dialogi , & ierupta omnia contra Ioannem XXII. in quibus grauissimos errores euomuit, auctoritati Romanae Ecclesiae merito suerunt interdicta in I adice Librorum prohibitorum, in ver
siae Pontificam sapienter fecisse, Fr
tricesiorum errores , siciu expediebat,
condemnando e m Ecclesia Moras
chiam conseruaret, psam illi peni-
- tus euertere nitebantur. CVm Fratrices lorum excessus vehemente augerentur . fit graues in E esiam in aucerent discordias, Sc ex nega in Christi Regno. & Dominio, quod acriter impugnabant. audacter Inserrent, non posse Roman. Pontifices Christi Vicarios proprium aliquid possidere i cum illud nec habuerit, nee posis sideri e Christus verus Epistopus: pati terque;
inserrent, nee Papam, nee Catholicae Eeci
siae Praelatos aliqsam eoactivam iurisdictionem exercere posse ; falsis assirmantes . Christum illam non exercuit e t Unde consequebatur. ut duas configerent Ecclesias i Unam ramalem, diuitiis a iuuentem, sceleribus tamen maculatam. cui Romanus Pontifex presideret: Alteram spiritualem , frugalitate a mundam , virtute decoram , paupertate sucincinctant, in qua ipsi soli, eorumque complices continerentur: Hunc enim, re alios grauissimos errores, ex eodem coeno dedi in Os . ubique docebant, de Monarehiam Ecelesia- sicam, diuinitus compositani, euertebant rideo Ioannes XXII .multis editis constituti nibus, constanter , ut oportuit, omnes illos errores eum suis Auctoribus condemnauit ἔillum, videlicet, fingentem duas EceIesias. anno I 3 I8. per constitutionem incipien GIor Iosam Ecclesiam, alios autem,negantes Dominium Christi. & Apostolorum . per alias eonstitiitiones incipien. lCum inter nonnullos. Ad conditorem canonum. Quia quorum. dam. Quia vir reprobus, i editas anno 13a 3.& aliquot seque n. quarum potente virtut . erroribus extirpatis , Ecclesia optatae tra quillitati, & paci fuit tamdem restituta. Aliter enim grassanti morbo quis potuisset auliubere remedium Cum haereticorum famili ris consuetudo sit, curare, ut dogmata sua absque impedimento liberὰ pervagentur, Zepublicentur .& semel recepta tenaciter retinneantur . Quamobrem illud in Ecclesia praeceptum diuinitus receptum, & retentum est, ut quam primum alicubi haeresi . aut noua. Nideo stri l ect a, doctrina orta est. non dissimuletur maluin ι sed ne latius serpat, nivItosque contaminet, vel potius interimat, celeriter,
Sic Fabianus Papa, Nouati haeresi exorta . ne incautos deciperet, & ex dissimulati,ne . & tolerantia , altius iaetis radicibus incrementum sulciperet, postea dissiculter summouendum , epistola prima ad omnes ubique Catholieae Ecclesiae comminiltros, eos vehementer hortatur, ut caueant ab omnibus, qui alteram fidem, di doctrinam tenent, quam Apostoli, luccessores eorum tenuerunt.
R docuerunt: l Ne . quod absiti inquit, post
eum. Nouatum, abeuntes, in laqueum Salaciae cadatis, di compedibus eius teneamini.
Ad eumdem modum Damasus Papa, &e aeteri Episcopi Romae congregati, cum, re latione Gallicanorum, se venetorum Epist porum, quosdam haeresibus sauere cognouis sevir Episeopos in Illuri eo constitutos admonent,ut non solum ma Ium cauere debeant,
sed etiam contra ea reluctari, quae gesta sunt imperitia, aut simplicitate quorumdam pra-
ills interpretationibus deceptorum . Dam
sus edi stola 3. incipien. Credimus sanctam Fidem Et merito hae tam diligens praecautio adhibenda est: quoniam ex patientia. M t terantia ingentes in Ecclesia Tragoediae excutari solent, quae postea dissicile componuniatur . Multis hec Sanctorum testimoniis ecimo
343쪽
. probari potu Issent quibus omissis, satissa
ei at nune huie proposito sanctus Hieronymus in epist. ad Galatas eap. . in principio. super illis vethisi Modieum sermentum, vers. S cintilla res parua est . Vbi post alia, oh noneompressum Atium in prinei ci. totum O hem consa grasse tradit his verbis i I seIntiula res parua est, & pene dum cernitur, nona, ωidetur di sed si semitem comprehenderit, &nutrimenta sui, quamuis paruus iunis iniis nerit , maenia, urbes, latissimos saltus, regi, nesque consumit. sermentum quoque, cuius
ad aliam partem: in Evangelio Parabol
temperata est , res modi ea videtur . & nihil;. sed etim sarinae conspersum totam masan suo vigore corruperit, in illius vim transit omne quod mixtum est. Ita, & doctrina perversa ab uno incipiens, vix duos, aut tres primum in exordio reperit auditores; sed paulatim, ut cancer serpit in corpore ; & iiDxta vulgare Proverbium, Unius pecudis sca. hies totum eommaeulat gregem. Isitur, &set utilla statim , ut apparuerit, extinguenda est, fle sermentum a massa vicina semove dum, secandae putridae earnes, & scabiosum animal a eaulis ovium repellendum; ne tota
domus, massa, corpus , & pecora, ardeat, corrumpatur , putrescat, Intereant. Arius in
Alexandria una scintilla fuit, sed quia non statim oppresa est, totum orbem eius famma populata est. 3 Hdie sanctus Hieronymus. In easu proposito, si quam primum , vel in Petro Ioannis, vel in alias Fratri cellorum
primis Auctoribus, malum exoriri erepit, e letitet suisset occursum, & exorientis diae nis caput utroque gladio si oportuisset) amputatum, nee pacificum Ecclesiae statum,per turbassent nouatores,nec Romanum Pontificem in tot angustas coniecissent.
Ex his merito videtur inferri, exeessisse Franci seu in Cardinalem Zabarellam, in Clementina . Exivi, s. proinde, num. II. do Vetb. fgnificati dicendor Vtile esse , quod Ecclesa Romana liberὰ de dogmate Fratribcello runa disputari permitteret; cum ex asse tione dirente , Christum non habuisse proprium i non possie inserti aliquid contra R
in anae Ecclesiae proprietatem ..Nam ut ex prς
dictis constat, grauissimi et rores inde eontra
Et similiter, proximo superiori seculo octinge Dominicum sotum , lib. q. de Iunii. N iure, quaest. i. arto. concl. I. vers. Prsisterea egomet, nimis libere assirmando, Ioan nem XXII. abdieando tale dominium, non
feeisse legitime , sed in odium serian Oham,& aliorum sui ordinis: quia ei fuerunt insensissimi,& quae de Romano, Pontifice indigne
Damn8 de Ianauno. AD classem negantium Regnum ChrIsti,& uniuersale Dominium, reserendi sunt Marsilius de Padua, ridem Zabarella in cap. venerabilem , s. verum, num. 6. de Elect. v O. TomXII. eat Mars IIumi de Men andrἰno,& in Clemen Eri uim Proinde, num. I I. de Verbor.sign1seat. appellat Marsilium de Menandrino, de
Ioannes de Iandvnor quos supra cap. IT. q. q.
aeriter impugnasse Christi Regnum , doeulismus, ex ea potissimum Chiissi responsio noperpetam intellecta, apud Ioannem, cap. 8.i Regnum meum non est de hoc mundo. JCeterum, quanta sit istius hominis auctoritas ,
vel ad istud, vel ad aliud dogma persuadendum, eius gesta breuiter hie indieanda faci- ad demonstrant.
Cum anno I 3 3. Henricus Imperator.
eius nominis septimus in Italia prope senas obiisset: stinet pes Germaniae,qui eum comi tabantur , in German iam reuersi sunt, At e Onis uenientibus Uectoribus, anno mox sequenti 13I . infeliciter unius loeo, duo Imperatores emerserunt: videlicet, Federicus Dux Austriae , & Ludovicus Dux Bauariae. Unde cum magno totius Eeelesiae damno, ingens schisi ina concitatum luit. Et quouiam tunc, lau-ga sedis Apostoli ex vaeatione , potuit eius, qui legitime electus saerat, persona examinati , & approbati, iuxta Canonicas sanctiones , in cap. Venetabilen e Electione, inter
Feidericum, & Ludovi eum contentione v hementer erescente , schisma maius in erementum suscepit. Anno ve Io Ia 6. tamdem post longam duorum annorum, Sedis Apostolicae vacationem, Ioannes XXII. Romanus Pontifex electus, nullum de praetensis Imperatoribus voluit eonfirmare et quia in electione saltet ius fraudem interuenisse intellexerat. Nam licet Ludouleus, tamquam a maiori
parte electus , proe tenderet. se pra fetendum a quia ex septem Electoribus, quatuor in se eon
sensisse produeebat: Feidericus eontra, salsitatem Procuratoris Marchionis Brandehur gensis opponebat 3 qui eam.in mandato proin curatorio Marthionis detulisset seriptum no men Feiderici, illo abraso, Ludovici nomen supposuit, & se propterea praeserendum acris
ter contendebat. Itaque Ioannes Papa, tria tanta ineertitudine, merit G a confirmati ne & approbatione abstinuit. Vehementer tamen hortabatur electos, ut non in armis,
sed in sua iustitia confidentes, iudieio sedis Apostolicae. ut debebant, se humiliter submitterent. Sed Ludovicus. contra quem vehementior falsitatis suspieio extabat, magno rum Principum fauore, pr sidio munitus. noluit obtemperare r euncta vero superbe gemrens contra Romanum Pontificem rebellem animum erexit: &eum nondum esset Apostoli eo iudicio approbatus, Ee Impetium adinminifrate, di iura Impeth exercere praesum psit I& , quod Ionge omnem impietatem superat, rehellibus Ecclesiae Romani fautorem se , di defensorem exhibuit. Interim tamen saepὰ paterne admonebatur a Papas ut ab administratione. 8e fautoria desisteret , & gesta
reuocaret: quod quia facere contempsit, anno Iaas diuersi processus suetunt contra ipsum decretii di demum anno a I s. a sede Apostolica, per alium processum, sitit Re gno , & Imperio priuatus. terum eum non respiscitet Ludoviaeus, nee Romano Pontifiei,ut debebat obtem peraret, Ecclesiae status petieuloso tumultu, in Italia praesertim , & Germania, premebatur.
344쪽
Lucioutem ver8. ut HInelpibus, Ze toti Orbi c litilliano persuaderet, se bono iuro
munitam, Papalibus praeceptis non obtem Perare, Patrouos quaerebat et quos di stipe nuciis. & largit ιonibus, ut praetensiones suas tuerentur, alliciebat , de invitabat. Quamob
rem ingens , Be adulatorum, di falsorum Pt Phetarum turba frequenter undiq; ad ipsum confluebat et de quoniam a denegato Christi Regno, S Dominio uniuersali. de a iurisdi. ctione ipsius Chritii coactiva, quam numis quam Christum exercuisse deceptores Ludo. Dici assirmabane, validum argumentum salisso deduei arbitrabantur ; ideo tune potissi-rmim ad ipsum cucurrerunt agmina Fratricel. lorum in primIs vero eorum praecipui Magistri, & sautores. Michael de Cesenat Guillelmus ollam ἔ Bonagratia, de Pergamo: Henricus de Uialem : N alia funestorum homi mum procella, quorum errores, iusto Sedis Apostolicae iudieio . Ioannes XLII. condem nauerat: de quibus paulo antea dictum est. ei p. Lleet iuxta doctrinam Apostoli eonde manavit ann. I 3 28 .simulque is horum dogmatum Auctores Hs resiam lias declarauit. Quamobrem meritra deinde Doctores Catholiei Marsilium iu Catalogo Meretico
rum rece uiserunt. Aluartis Pelagi . lib. I. de planctu Ecclesia cap.os. ubi eum vocavidi
Bernardus Lutrembnrgus in Catalogo Haereticorum. lib. . in verbo . Marsilius Pa
Λlbertus Pithius lib. s. de Hierarchia
Ecclesiastica cap. 1 Gabriel Prateolus lib. t x.de Vitis , & S ctis Haereticorum . cap. 74 in I verbo. Marsi lius Paduanus , ubi est obseruandum. Pr teolum insigniter fuisse deceptum circa tem pus, quo eum vixisse seribit: cum posuerit,
extitis e sub Paschali Secundo Romano Pontifice, circa ann. Dom. IIII .cum reuera vixe
rit & haereses protuleii tempore Ioannis V, geli miseeundi ad annos Domini 13ao. R. seq. Eidem praeterea Ludovico adhaeserunt Dantes Aligerius Florentinus , de quo paulo post dicemus ; Ae ille Marsi ius Paduanus . Se individuus eius comes Ioannes de Iandvno . Quia vecto Marsilius tune egregii Doctoris Theologi nomen sibi comparauerat. & gna auctoritate pollebat, Bauaro persuasit, Papam potestate coactiva carere , eamque Peneis Imperatorem este , etiam quo ad spiritualia, & maetos alios impios. & haeretiea les errores suggessiti quos una cum Auctore sedes Apostolica codemnauit, Franciscus Cardinatis Zabarella Alvi si ruit ad annos ιε o. in cap. venerabilem di Elect. . Verum . num. 6. vers. De superioritate
de hoe Marsilio poti Isimum loquens. id indicauit his verbis et i in superioritatd etiam Papae ad Imperatorem multi se vexanti ali qui in Ostendendo, quod Imperator subsit Papa r aliqui, quod e conuerso vel quod sautem Imperium immediate sit a Deo. Et hoc ultimum tenet Dantes in libro. quem facit de Monarchia. 3e Marsilius de Mena adtino de Paduar non is, qui late scripsit in Medicina, sed alius egregius Do 2 incre Pagins . Iste namque adhesic Bauaro. contra quem proces.st Eecialia et de iste edidit duos libro,. in quibus nititur ostendere, quod potestas coacti u , idest, per quam vi, de armis possit alις uis cogi, non potest esse apud Papam, sed est apud Imperatorem, etiam, quoad spiri eualia. Sed quidquid scribatur, receptum esta Catholicis, di uiu obseruatum, id quod
Canones asserunt, sciliςet, Imperatorem esse
inferiorem Papa . I Hactenus Iabarella iCum itaque Marsilius, & Iandunus, Lu. douico Auentes, eodem Ludovico sauent dogmatiae areat, Christum necessitate cogznte , Crearis exactoribus solitisse tributum , ἐκ omnia Ecclesie temporalia imperatori subes se. & Christum in Ecclesia nullum caput re Iiquisse.re ad Imperatorem pertinere. PaPam inst ituere, desticitere, & punire , di Ecelei iam
nullum hominem punitro e coactiva punire pone , nisi ex concussione Imperatoris; Papa eosdem M Ia unum a viris piis.&doctis prius monitos, di piscere nolentes eorumque cretines prouida constitutione in-
Ex eadem ossietna memoratorum hqrecticorum , ob denegatum Christi Regnum , di Dominium, graues hereses contra Ecclesiam hauserunt. N haustas euomuerimi
Ioannes Wicleff Anglus , de Ioannes Hin hemus urietessi cliteipulus . De Ioanne V vietes, it eius exortu I
annes Nyuer haereticae prauitatis Glim L n-
statis Inquisitor si e selibiti l Vivebat in Anglia , infra lexa gluta annos quidam saecul xis Sacerdos Attium professor , acer ingenio xec eloque uti a lepidus . sed errore , setiptis, dc vita nedum haeret leus. sed Hetteliarcha ,
Ioannes vulcleii dictus; qui in suis libellulis
io Anglico, et Latino, dotarina noua, Rem Publicam, tam uecularium, quam Ecclesia uicorum subuertere molitus est. Huius aret, culis quot pro Iunc, &poliea, di modo Occulti fiat. R iacta sint retetiei in Anglia . norunt . qui ibi siepetunt. Horum venenum me Levi pore quidam Bohemus, in c. onstantiensi Concilio generali lucinetatus . Magulet ADLium Hieronymus, videlicet, in Anglia itu deus, aurae hausit, de libris . he voce pro pria in capitali ciuitate Bohemiae in Viraue Biale Pragenii postmouum copiose effudit. IH etenus Nydet, qui breui verborum com Penulo, ingentem malor m molem indicaui
Nam Vvicies primum Angliam hae risibus
impIeuiti deinde vero Hieronymu1 ce Draga eius discipulus Bohemiam haereticali coeno foedauit. Quales autem fuerint v viciem atticuli huc spectantes, Concilium Constau lienis . sessione 3. ubi tenor articulorum eiu recensetur demoustrauit his verbis. Contra scriptutam faeram est, viri Eetlefactici habeant possessiones. Domini ζαπανabs mssunt ad arbitrium smin a me bona temporatia ab. Ecclesia, pin
345쪽
st Matis halit ueter delinquentibus1 i est, ex
eno Chtinianae Reipublica detrimento, docuit, ex quibus aliquot in Anglia primum damnati sunt; ve scribit Nicolaus Sandetus lib. . de Vilibili Monarchia Ecclesiae, iub anno I 378. sed postea Concilium coullanti ense Sess. 8 anno Domini 14I .copiosiorem edidit
Tunc autem complures viri docti Angli, Fidei reto accenfi, qui eadem 1 te V. icleui
aetate vixerunt. contra V viciem haereses scripserunt; nempe Ioannes xyningam: Strodus: Riehardus Larimham: Guillelmus Bertho et Ioannes Galaoynit Simon Sothray et Thalnas Asceborn Thomas Vi uter ton Richardus Maydeston: Gualterus Dyste. Robertus Humaleton . Ιonnes Tyssington : Ioannes Maro nis i Ioannes Marchet Guillelmus uodHrdus:& deinde copiose ad annos Domini I IO. Thomas V valdensis, etiam Anglus. Carme litat & anno i i6. Andreas de Broda Poetor Pragensis, natione Botiemus: & Alsonias de Castro Hispanus in Opeie aOuersus haereses. diuersis locis, prout se offerebat occasio , de alii in libris Cometouersiaruna aduersus haere
Et Gabriel Prateolus, lib.9. de vitis, RSectis Haereticorum cap. I9. Et Nicolaus Sandetus lib. .de visibili Monarchia Ecclesiae, sub anno Domini 1378. in Urbano stato titui. de uvicie in haeresi
Ioannes Hula, uviciem discipulus, ex
eodem coeno prodiens, contra Ecclesiam, Npersonas Ecclesiasti eas,easdem se tu lentas haereses praedicauit, quibus etiam alios trigia ea articulos de suis adiecit ; ut scribit Nic laus Sandetus lib. . de Visibili Monarchia Eeclesiae, sub ann. Dom. I 6 s. Ab hoc perfidia Hullitarum ortum habuit,quae di regnum hemiae occupauit, ει Omnem pene Germaniam conturbauit et ut scribit Igneas silui . pollea Pius II. In Historia Bo hemita,cap. s. Nam cum vir quidam genere nobilis, ex domo, quam Putridi piscis vocant, apud Oxo nium Anglia ciuitatem. literis operam dana.
libros Ioannis vulalem offendisset; in quibus
multa contracterum volumina continebatur,
tamquam pretiosum thesaurum patriae sue i tulit . eos vero libros Ioanni Hula. homini obscuro loco nato, sed acri ingenio, de Ii gua di se ita praedito, & peregrinas opiniones amanti commodauit, v ade ille breui tempor
re uniuersum sere Bohem Ia reinum ει da ustive praecita Io loco eos su reseri ypneas Sitivius . t Sacerdotes pauperes esse debere, sola contentos eleemosyna, praedicabat, a di ut v, i classi magisti auctoritatem commendaret, omnes eius articulos defendebat, & perperam suille condemnatos, ore sacrilego as ii abat i ve habetur in Concilio Constant eius i. Sess.8. in tenore articulorum Ioannis
Huse artic.as,in hae verbal l Condemnatio inquit Ioannes Huse quadragintaquinque Atticulorum Ioannis Uvicless. per Dociores facta, est irrationabilis, di iniqua, di mal/facta. & ficta est eausa per eos allegatar vide sicet , ex eo , quod nullus eorum sit Catholicus : sed quilibet eorum , aut est haereticus, aut erroneus, aut seandalosus. 4 Haee ibi . Cum vero loannes Husain Hieron'mus de Praga graues illas haereses disseminarent.
psaeuit Concilio Constantiensi virumque u care : moniti, ut resipiscerent, pertinaces per manserunt. iveoque Ioannes Husa primum traditus suit Curiae se eulari, ut constat e Concilio Constantiensi Ses . s. Deinde vero Hieronymus de Praget .ann. 1416. vi conssat ex eodem Conei lici sis 3I refert fineas sisti Ius in Hictolia Bo hemica cap. 36. ubi errorea receni et, quos etiam breuiter retulerunt Bernardus Lutrem burg in catalogo haret leo tum lib. 1.in verbo; Huc
sitae . di Nicolaus Sande rus tib .de visibili Monarchia Ecclesiae, sub anno 14 3.& Ioan nes cardinalis Turreeremata in summa deis
Ecclesia lib. 4. parte a .eap. R. & Gabries Pra te tu, lib. 8.de Vitis. & sectis hareticorunus . cap. 2 an verbo i Mussitae. quae omnia lati me Uutidecim integris libris prosequutus est
loannes Coe Maus de Historia Hussitarum.
De Martino Luthero , ae alist Superioris facias haereticis, Regni Christi
impugnatoribus. ΡRoximo superiori saeculo, quam horribia
les Tragidias excitauerint contra E elesiam , quae eli Regnunt Christi. & contra Romanum Pontifieem eius visibileλC me. Martinus Lutherus. & alia eiusdem farinae lauverius sursuris homines. ex eo potissimum ducto argumento. quod nec Ecclesia , nec viti Ecclesiastici, possessiones, aut agros POL sidere debeant. quia nee Apostoli, nec alii Ecclesiae primores. qui Apostolis successerunt. diuitias ullas possederunt, quia pauperes sue runt, nihil penitus possidentes, notius est. quam ut pluribus explicari oporteat. Equi clem Luterus Principibus persuasit. νt bona
Ecclesiastica diriperenti quod in multis Ger man superioris, &Galliae oppidis factum esse per suos sectatores,super totis faculi abu de tinatur Annales .
346쪽
.m Ioanne Pari sensi , Dante Aliter AFlorentino, Antanis L Rosesiis,
indicato . CVm hos Auctores non inuenerimus,
pari censura cum proxime adductis, notatos . dispari loco collocandos censim ius; ex ut de singulis certius iudicium
prostratur, singulorum dogmata, ex eorum
dictis , & libita fide itet prius recensenda
A Iberieus de Rosa te in s.cunctos populos . num. Io. de summa Trinit.& fid. Cathol .post recens tam opinionem Dantis de Florentia, in libello de Necessitate Monat chiae , via in tertia quaestione Dantes conclusi, Impetialem dignitatem ,& potestatem immediate esse a solo Deo, & quod G sola electione competat Imperatori administratio : insere in hae e verba : i Hoe etiam diffuse, di subtiliter probat,& tenet Magister Ioannes
varisensis , in libello de Potestate sapali, de Imperiati, cap. 7. ' pluribus Capitibus sequentibus. I Hae ibi.
Idem Albericus in I.Bene a Zenone n Io. C. de Quydrien prascrip t.respondendo ad secundum argumentum de dependentia Impeii; a Papa, sie habeti l Non oh stat secundumequia verum es et, ubi Imperium haberet de pendentiam a Papa i sed istud negatur :&dicitur, quod immediate a solo Deo,l & pauiseia interiectis, addit ibidem Alberieus haee verba IEt hoc valde bene probatur per M eistrum Ioannem Parisiensem, in libio,quem omposuit, de potestate Papali, S Impe..tiali cap. . ubi quaeris . Quid fuerit prius, ROgnum , vel sacerdotium t ex quo libello opinio praedicta mirabilitet , bene. S subtili
ter probatur e R. ad contraria respondetur. IHactenus Albericus. Ex quo patet , hune Ioannem Pari- sensem illam tenuisse sententiam , quam etiam series totius Traciatus benὰ demonstat. Tam vero deducebat ex neuato Dominio Christi in temporalibus ..dicens tI Quod si non habuit christus , nec ha- uit Papa et nec aliquid potuit dare Imper toti : ut necessarii fateri oporteret, Imperiaia Jem potestatem a solo Deo immediat/deri u ti. I Nam Ioannes hie praedicto libello, e. s. in fine , his verbis concluser i Ex quibus patet . quod cum Christus , ut homo , non ha-huerit Dominium in temporalibus . quod sacerdos quicumque,ut Christi Viearius, non habet in eis potestatem a Chilso; cum eis non contulerit, quod ipse non habuit in se ipso, dicente In Ioanne: Amen. anaen dico vobis: Non est seruus m a Ior Acim Ino suo me iaque Apostolus maior eo , qui misit illum , peMatth. Io. dieitur et Non est discipulus supra Nagistru neq; seruus supra dominum. Hse Aliaberieus a deeeptis Magistris erroru deceptus. Sed respondetur prim/, istam sententiam
este contra veram , ct communem opinionem Doctorum amrmantium , potestatem saeeuiarem non esse immediate a Deo tributan Principibus seeularibus: sed mediante hominum ministerio ipsis quaesitam et videlicti, vel per electionem a vel per haereditariam se cessionem; vel per donationem, vel iure iusti helli. Sie eonformiter recte sapientes Theologi , di Canonis di docuerunt .vetrus Cardinalis Bertrandus Tract. de Crigine Iurisdietionum . quaest. α. num IS .ers. Et dissere haec potestas quantum ad suam primam Originem. Et Durandust Episcopus Meldenss,Τrae, de Iurisdictione Eeclesiastiea, quaest.2. circas nem . g. Dissert haec potestas. Et Ioannes cardinalis de Turreeremata in Summa de Melesia lib. I. eapit.ς . inci p. Ostensa necessitate, paulo post priucipium versseeundo potestas spiritualis. Et Ioannes Driedonius lib. I.de Libertate Chrstiana cap. I s. Et Alsonsus de Castro lib. I de Dotestate legis Menalis, paulo post prineipium, vel Est alia potestas latea. Et copiose Panormitanus in cap.Noult. de Iudie num. I 2. vers. sed hae e potestas, ubi expresse doeet laeularem potestatem non de riuati in Principem laecularem immediate a
Idem tenet, x late probat Ioannes Antonius cardinalis Alexandrinus , vulgo Prae.
positus . in cap. Cum ad verum . num. 2.In re
s ponsione ad secundum argumentum so . dias inci . . Idem Drapositus in cap. Duo sunt s6. Ela inci. num. 3. Immo Baldus in lib. .C.de Sum. Trinit. num. I a. imperium immediatὰ a populo processisse , confitetur et de quo est textus ex pressus in s. sed , ct quod Plineipi Instit.do Iure natural .Gent. R Ciuil. ibi I Populus ei, de in eum Omne imperium. N potestatem concessit. Demum initio huius saeculi. eamdem hane sententiam, A verer, & late doetiit Mam Fr. Laurentius de Ayala .Ordinis S. Benedicit. Ttact.de Politia, N immuri. Eccl. par. q. cap. I.
Secundo respondetur, istam opinionem, a praedicto sonte procedentem, valde com mouiste I udovicu in Baliarum ab Ecclesa ex- conuiuamcatum , ad edendam Conuit uti nem schismaticam : quam recitat Albericus in dicta l.Bene a Zenone num .is. vers. Licὰt iura, di aliquot seque u .quam publicauit Coloniae, per quam schismalleus schismati edde elarauit, Imperialem dignitatem , & p tesatem esse immediate a solo Deor & Impe ratorem ex sola electione esse verum Regem,& Imperatorem Romanorum censendum . Tertio respondetur, propositionem asserentem, Principes faculares habere immediate a Deo summam potestatem I esse salsam tometariam, Schii malis uaductivam, erroneam in fi-
347쪽
quos Eeelesiasticae auctoritatis hostes inde ne Here consueuerunt: ut late probauit idem Αya Ia paulo ante relatus.
Neque obstare iura Canonica, & C Iu LIIa, quibus olim Marsilius de Padua , & alia haeretiei utebantur, in cap. si Impera. 96. diis sinct. & in cap. Quaesitum a 3. quaest. 4. & in Maiorit. 3. Obed. te in I. Deptecatio vers. Ego quidm mundi Dominus K. ad legem Rhodiam . de iactu, & in Authent. de Instrumentorum cautione. 6.Qui igitur . Quibus quan. doque dieituri Impetium diuinitus constitu. tum et quandoque solo Deo ese r quandoque, a caelesti Maiestate habere gladii potesta. tem, vi in l. I. in principO C. de Vedi iure
Quoniam,omisa super hoc artieulo longissima responsione , quam ad singula iura aghibuit Rodericus Sanctus Episcopus Zam rensis , in lib. de Otig ne, & disserentia Frin patus amperialis , R Regalis. par. r. lat. 35. s. Quo sensu Imperium est a Deo. breuiter re spondemus; ideo Imperatores, Principes, At Reges diei a Deo constitutos, vel a Deo habere potestatem: quoniam Imperia,Principatus,& Regna legitime constituta suerunt. seiscundum rectam rationem, quam Deus hominibus indidit: ut vere docuit Durandus Epi scopus Meldensis Tract. de Iurissi. Eeelecquaest. I. de Petrus Cardinalis Betrandus Tlaci, de origine Iurisdictio notum, quaest. I.
g. II. Dὸ tante Aligeris Florentino.
AD Dautem Aligerium Deillor erit reis
sponsio: si primum, quid de hac mat ria senserit, fuerit intellectum. Franeiscus Caidiuatis Zabarella in eap. venerabilem. de Elect. s. Verum num. 6. vers De superi ritate etiam Papae . M set ibit de opinion Dantis. I De superioritate etiam Papae ad Imperatorem, multi se vexantra liqui in ostendendendo, quod Imperator subst Papae t ali qui quod e conueraci r vel quod saltein Impeiarium immediatd sit a Deo ε δὲ hoc ultimum tenet Dantes in libro, quem fecit de MonaruchIa, & Marsilius de Menandrino de Padua. JHaee Zabatella.
berieus de Rosate in I. Cunctos mispulos . num. 2 . Cod. de summa Trinitate,
de Fide Catholiea, verse. Tertio an aucto iaritas. Eamdem sententiam attribuit Danti in haee verba r i Tettio, an auctoritas M
narchiae dependeat a Deo Immediatὰ . vel ab alio Ministro, seu Vieario. Quod ex sola electione eompetat sbi administratio tantum , Innocen. in dicto. cap. Venerabilem de Elect. argumen. Gloss. Quod sic ut . ibit vel suam auctoritatem habet ex electione , S hoc idem tenet Dominus Dantes in solution praedictae ultima quastionis . Hae Λlberti
Idem Albericus in s. Bene a Zenone. C. de Quadrien . Praescripti Praescript . num. 19. vers. Et hoe valde bene, de Licet hoe comis
muniter . Eamdem opinion;m tribuit Danti
Ia predicto libro de Monarchia, praetItulato a sartolus In l. I. g. Prasdes, num. 3. lecl. g. de Requir. reis, occasione quaestionis. ibi per eum excitatae. An unus Iudex, vel Ptineeps possit ei tale alium in territorio alutetius, restra opinionem Dantis in hae e verba: l Et hoe prout tenemus illam opinionem. quam tenuit Dantes, prout illam competi in
uno libro quem steti, qui vocatur Mona chia, in quo libro disputauit tres quaestiones. quarum vna fuit. An Imperium dependeat ab Ecele sal di tenuit, quod non sed post moriatem suam, quasi propter hoc fuit damnatus de haeresi . Nam Ecclesia tenet, quod Imperium dependat ab Ecelesa , pulcherrimis rationibus , quas omitto . I Haec Bartolus
Sanctus Antonius par. 3. Historiali. titia I. eap. I. g. z. cuius titulus est ri Dantes Poeta florentinus, ct eius errores. I notat e
rores: quos dirit in Comoedia vulgari serm ne eonstripta: & in libro , quem praelitui uit , Monarchiae, dieiti l Illum fuisse in tres partes distinctum: inquatum prima probat Monarchiam, id est, regimen per unum principalem hominem. esse optimum regimen
S mundo neeessarium t In seennda citendit, talem Monarchiam non persectὰ nisse in Monatehia Assyriorum . nee aliorum succedeuintium , sed in Romano Imperior In tertia vero parte vult probare. 1ed male, ita M nare hiam esse in Imperio Romano, R Rege Romanorum, quod nullam dependentia
habeat a Papa, sed a selo Deo i nisi sollim in
pertinentibus ad forum animarum, non in temporalibus . Et in hoc errauit eum potestas Imperialis, de regimen subalternetur Papali, ut minor maiorii seui. N Luna signans Impetium, illuminatur a Sole signante vica-aium Christi ut lumine maiori . Quod colligitur distinct. 96. cap. Duci sunt. Vnde , dextrumque gladium Papam habere, steque ter disputando concluditur . I Hactenus sanctus Antoninus . Ex quo clarius, quam ex praeeliatis, constat,ducis errores tenuiste Dantem , haustos ab Illo scelido lante. de quo multi tempore Ioannis XXII. in Schismate Bauari eo lethaliter hiberunt1 vnnm . quod potesas Imperialis a solo Deo dependeret;
quem caeteri tune errantes, S Bauaro adulantes profitebantur: Alterum, quod Imperium non tenebatur recognoscere Papam
in temporalibus, sed tantum in spiritualibus . Vnde auferebat a Papa potestatem super temporalibus , quod est hae teticum: sicutiam tunc clare per tres Ponti sees diis nitum extabat; videlicet, per Stephanum Secundum in eap. omnes di 1. distinct. per GregWium Nonum in Epistola ad Germanum Patria cham Constantinopololitanum, &per Bo nisacium Octauum in Constitutione inci p. Vnam sanctam . tit. de Maiorit. & obedien . quod vere agnouit hoe loco sanctus Antoninus , astarendo . errasse Dantem. Metito itaque Bariolus, post mortem, eum suuse quasi de haeresi damnatum, affirmati quia iam tunc prodierant Pontifeta Constitu tiones , hul
smodi propositiones condemnantes: ut iure
propterea Dantis Monare hia tu Indici Librosum prohibitorum fuerit collocata .
348쪽
illud hoe Ioeo brevIter aditantam, quod
notauit Praepositus in eap. Cum ad verum. ψε. dist. in Responsone ad quintum Argumentum I nempe, hunc Dantem in sua illa perientosa Monarchia dixi se , non esse credendum Decretalibus, de primatu Papae s p ta Imperatorem loquentibus: Quod est, Inquit , conita Innocentium in cap. Licet ea suscepto, de Foro eompeten, R Arehidia in
eo num in eap. I. distinct. io. N contra textum m eap. i. distin S. IO. di contaa textum In ,
eap. si ad seripturas, distinct. s. & alios saetos Canones, ibidem a Praeposito allega
Muniebat Dantes suam opinationem eisdem argumentis, quibus alijs errantes ute-hantur; di in prinus vulgato illo Christi is sponso ad Pilatum e Regnum meum non est de hoe mundo, ut conssat ex illius M natchia lib. a. prope suem. vers. Item illud; quo plane testimonio , ut supra ostendimus, eontrarium pio veritate patenter comis probatur .
f. III. De Antonio de Resselli r
state Imperatoris, R Papae. Respondetur prim4, nullum Catholicum eius aucto litate moueri debere;vt teneat eontra Regnum
di Dominium Christi uniuersale super temporalibus a cum ipse , post relata argumenta, pro .eritate in s.'c snnt,confiteatur,eontra. tiam sententiam esse communem plurimorum Doctorum saerae Theologiae, S excellenti morum Doctorum meretorum 3 doleatque et
in ea fuisse maximae sapientiae Bariolum in fixtrauaganti: Ad reprimendum in ptineipio, in verbo totius Orbis. secundo respondetur, Antonii de Bosellis Aretini tract. de potestate Imperatoris, &Papa . & de Conciliis, In Indiee Librorum prohibitorum recenseri merito interdium'.
donec expurgentur, quia reuera multis se tent errotibus , di ideo ex smilibus Auctor,hus perieulosa argumenta petunIur , praeseriatim cum Antonius isse non alia, quam eontrarietessam, hostilia induat arma.
b. IV. G Augustino de Triumpho de Ancona
a calumniis vindicato. CV m in quibusdam voluminibus Iuris
Canonici, Lugduni praesertim impressis
anno Is 33. in quatiam Additione posita in priae Ipio Constitutionis Ioannis XXII. incip. Cum Inter nonnullos, tit. de Verb. signis. referret Aueto t. quisquis ille se, Guillelmum ovam. ει Michaelam de Celana, audaci ani-HOstate ausos contra papam rebellem ceruicem erigere,& eam constitutioneni impugnate I addit, Michaelem habuisse fautores, non solo in sect mynam, sed aliorum quoque Mendieantium a ' inter quos reeenset Augustinum
de Aneona in libro de potestate reeles asstea
quaest. 8.& seque n. cuius addition Is auctori tate ductus , superioribus annis, idem a me maui in Commentariis ad Directorium In quisnotum lib. a.Commentari 3I super m M.
de diaeresibus Beguardorum, re Beguinorum. Ceterum , quia postea re diligentius considerata . aliter eam se habere deprehendi, & sententiam mutaui, & pnbsieὰ professus
sum in Notula, meo nomine edita, A praefixae idem quaestioni s. in impresso ne Romana eiusdem summae, anno I uega. ubi animes uerti, nusqtiam cum Fratricillis sensisse Augusti num de Ancona; immo vero ab illorum errore procul abfui illi. Docuit quidem ille Iesum Curissum uatum paupertatis assumpssse;
sed eam paupertatem non fuisse eoactam , de ne eesariam ς sed volutatariana, habentem, , scilicet, annexam rerum temporalium abducationem, At ad nostrae imitationis congruet tem, ' mendicum suis , non negat; cum s
cris literis assiimetur, Christum egenum sitia se; ut supra competentibus locis expilaaul mus; sed nusquam negat, eum suisse Regem , di rerum omnium proprietatem habitisse eum eius Regalem dignitatem agnouerit in eadem sntnma, qti est. I. arile. I. quem merito Propterea nos supra cap. s. s. r. inter Asierim
res Regni Christ, ex venerabili Religione ,
Non licet ergo , ex dictic in praedIcta quaest. 8. virum doctum ad Uassem statricet lorum referre. similiter non lieet, id assar mare. ex traditis in quaest. 79. ubi egit de Christi proprietate : nam articulo primo ver Eait, Christum non habui se proprium , quod opponitur fraternae charitati, quod est auarorum : nec quod Opponitur vitae conam unitati,quod est lateor lim: sed non ait, illud non habuisse, aut habere non potuisse, iure domi- iiij, sibi multis rationibus competentis . Rursus articulo 1. aperte censet. Christini in communi cum Apostolis habuiae non diuitias naturales , qualia sunt praedia , domus, armenta, di similia: quod Restit christi assertores libenter profitentur: habuisse tamen
diuitias artificiales, quae num limate mensurari possunt. Nam Ioannes cap. I a. testatur, loeulox habuisse Iudam ; unde in cap. Habebat, ret . quast I. ex sancto Austuli inci retulit
Crasanus sute verba: i Habebat Dominus foetitos t 1, a fidelibus oblata conseruans . &stiorum necessitatibus, & alijs indigentibus tribuebat. JAddit rursus Augustinus Triumphus. Christum condeseendentem necessitatibus infirmorum , habuisse sumptus: quod etiam a firmauerunt sanctus Augustinus in libro deis
opere Monachorum, S super Ptis. Io; . COneione 3. vers. producens scenum iumentis . de
sanctus Thomas opusculo I s. incip. I Ecee inimici tui sonuetunt. J quod est eonforme Papalibus Constitutionibus Nicolai Quarti, in cap. exiit. s. sorro, de verb. fgnis. lib. 6.& Ioannis XXII. in Constitutione in ei p. sQuia quorumdam , t eodem tit. Iam quo modo is loquendi modus intelligi debeat , explicat
Caietanus a. a. quaest. I 88. artic. I. R Tutre cremata in eap. Exemplum, Iet. quae e. . Praeterea, cum arti c. 3. eiusdem quaestionis γρ. quaerit: Vtrum Christus res sibi obla
349쪽
tas posset renuertere In proprium usum i verga mimat, in suum usum, Ee uiscipulorum conuertisse, Ae eaetera pauperibus erogasse . Demum Cum art.4. concludit, Christum habuisse usum rerum sibi coneessarum, de do minium usus; per dominium usus intellexit dominium verum, & reale rerum usu consumptibilium, quas habuit Christus; quarum rerum dominium, tum ad disserentiam domi ni, rerum immobilium: tum etiam, quia se inseparabile omnino a rebus ipsis usu eonsumaptibilibus, & eum eisdem usu et lain consum a tur: ut docuit Ioannes XXII. in Constitutione inei p. s Quia quorumdam, J & in alia in-ei p. I Ad eonditorem Canonum , t tit. de sver h. signis. ideo vocatur non dominium rei. sed dominium usus, ut praeter Augus Inum . de Aneona praeci tam loco docet Turre cre
mata in cad. Exemplum, II. qu. I. num. Io.
Inde apparet, Augustinum, iuxta praedicta, Ioannis XXII. Constitiitiones, non solil sensisse, Christum rerum oblatarum habuisse usum , sed etiam expresse docui se , eum ha huisse simul eatum usum, & dominium etiam verum quod appellat dominium usus . Ex quibus constat, procul omnino ab erroribus Fratricellorum eum abfuisse r neens esse. aliter sentire de egregio Doctore, qui pro defendenda Pontificia auctoritate, de potestate, quam eo saeculo Fratrieeli I. & eorum Auctores impie euertere eonabantur , sub Ioanne XXII. Opus illud scripsit. Demum numquam verὰ demonstrabitur illum sensisse,
resum Christum pauperem vitam agentem a quod nemo Catholicus negauit umquam)tetum dominio. N proprietate earuisse.
Doctoribus quibusliam Christianis, ex Iudaismo conuersis,Wpraecipue Paulo Furgensi, di Hieronymo de S CP de, breuiter etiam respondetur.
ALiquot Doctores Christiam, ex Iudain
nio conuersi , Regnum Christi spirituale esse tenuerunt: in his sunt Pau- Ius de sancta Maria, vulgo Paulus Burgensis, in Dialogo, eui titulum fecit, Scrutinium Scripturarum. distinct. 7. ubi cap. I. nititur ostendere, quod per visionem Danielis cap.2. de illa statua, quam vidit Nabuchodonosor, intelligitur, quod per Christum erat exti panda Idololatria de Regnis prinei palibus mundi. In capiti a. respondet tacitae obiectioni r eur adhuc non appareat IdoloIatria omnino extirpata i In tertio conatur ostendere, quod visio statuae applicatur primo Christi aduentui: visio autem de bestiis applieatur secundo. In quarto rursus prosequitur susceptum propositum; quod licet cultus Idolorum, poli passionem Christi , In quihuse clam partibus mundi permanserit, tamen to. tus simul intelligitur amoueri, per lapidis Percussionem sine manibus abscissi . Et postquam in sequentibus Capitulis alia huc specialitia tradidisset, cap. 7. concludit in haec verba: Regnum Ecclesiae, seu Regnum Chri-
si, non est regnum mundanum, seu terrenum sicut Regnum Romanum, aut aliud de estetis Regnis huius mundi . Vnde & Chtisus expresse dieit Ioannis 18. Regnum meum non est de hoe mundo . quae quidem auctoritas sola sume it, ad cogendum Fideles , ut ponant disserentiam substantialem inter Regnum Melesae, de et tela regna supradicta , in hoe . scilicet, quod estera regna sunt terrena , seu mundana, vel temporalia a Regnum vero Christi. 3e Eeelesia suae non est mundanum, sed caeleste, vel spirituale , seu diuinum: unde N eommuniter in sacris literis nostris voeatur , Regnum Coelorum, & Regnum Dei, de huiusmodi . I Hactenus Paulus Burgensis. Pro responsione primum animaduerten dum putamus, Iudaeos, quibus Christi Regis aduentus diuinitus fuerat promissus, communiter putauisse, eum temporaliter, more aliorum Regum, eum regio ornatu, de latet litio temporali regnaturum di quod ma2IMeredidisse Herodianos, Auctor est S. Epiph nius in sanario, lib. I. io m. I. contra Nerodianos, limes dio. In hae e verba l post hane, di has Sectas. rursus septima haeres s erat, He. rodianorum appellata, nihil autem habebanthi diuersum , sed toti sunt Iudaei vani, ae hypocritae . Verum Herodem putabant hi Christum Dominum, qui in omnibus Seripturis, Legeque , ac Prophetis expectatur : N ob liniam decepti, Herodem iactabant; inducti ex dicto hoc , una eum hoc , quo etiam , in gratiam eius, qui tune Rex erat, inaniter gloria-hantur : Non deficiet Princeps ex Iuda, neque dux ex se motibus ipsus, donec venerit,
cui reseruatur a aut velut alia Exemplaria hahent e donec venerit, eui restant, quae test
uantur ipsi. J H e Epiphanius . Christiani autem ex Iudaismo conuersi, sorte ut procul ab hoe errore abesse viderentur, Christi Regnum spirituale futurum censuerunt. Rursus dicimus, eos, qui vere affrmane Christi Regnum, & Dominium uniuersale svia per temporalibus, non negare spirituale, quod in eradieanda de toto inundo, per Euangelii praedi eationem, Idolatria, di noua lege Eua geliea constituenda eonsistit: sed vere, & constanter asserere, Christum simul suisse Dominum proprietatis totius orbis,verius, ac persectius, quam ulli unquam Imperatores, Reges , 8e Plinei pes fuerint. Christum autem non regnasse temporaliter, libenter eonfitemur, sed addimus, id non contigisse quia iure regnare non potuit; sed quia noluit: visaepὰ repetiuimus ex sancto Thoma parte 3. quaest. 39. artic. . ad primum argumentum . Proeterea respondemus, quod si Paulus Burgensis solum posuit in Christo Regnum spirituale priuatiuit quoad temporale, re vera stit hallucinatus, ex nota illa Ioannis auctoritate , illegitima interpretatione accepta ri Regnum meum non est de hoe mundo . I ripaulo antea capitulo II. l. 4. copiose docui
Asset imus praeterea cauendum Burgen sim et cum ex sua illa opinatione in praedicta distinct. . periculosa dogmata inserat: nam cap. 8. affrinat, mundaram, seu temporalem potestatem , quae est in Papa, & in Ecelesa, non esse essentialem, sed meri aecidentalem,& cap . nimis audacter pronunciat , Eccle-
350쪽
sam habuisse suum este persectum, set lieet.
spirituale , tempore Apos Olorum, S aliorum Distipulorum , antequam temporalem potesatem a Caesare Meepisset . Nam primum
apertὰ salsum est i tum quia Christus viti uiaque potestatis iura tradidit Petro, di eius suc. cetaribus, eap. Omnes, distinct. 12. ibi. t inlichristus Beato aetereae vitat Clauigem terrenis mul, di eaelestis Imperii iura eommist. J Mateibi; quibus verbis nullum istius distinctionis, immo potios contrarium, deere tum con
tinetur: s tum quia Papa utriusque potestatis spieem tenet; stilicet. spiritualis, & secularis . 1 Sanctus Thomas lib. 2. Sententiar. diis sinct. M. in ultimis verbis: quem alia cominmuniter sequuntur; signanter Ioannes Cardinalis de Turrecremata, in eap. cum ad verum s s. dis inci. num. q. vers. Ex quibus Ommnibus patet. QuIhus verbis ista inconstans. de infirma, immo vero salsa, di erronea imaginatio Burgensis, de face identalitate respectu potestatis saecularis, euidenter exeluditur.
Habet ergo Papa , N Ecclesia proprie , substantialiter , di intrinsec 3 utriusque pote. salix iura r licet non eodem modo, sed longe persectiori, quam terreni principes laeularem potestatem habent; quod praeeitato loco
Turreeremata eleganter tradidit in hae veris har I Ex quibus omnibus patet, quod Romanus Pontifex apieem haheat potestatis, tam spiritualis, quam temporalis: licet tempora lisr non in omnibus, neque secundum eum dem modum, secundum quem habetur a Dr n.
cipe saeulari r sed modo digniori, superiori.
A persectiori . Non enim se habet tempor lem , ut exereeat regulariter opera illius ima mediate i nisi in eas bus supra expressis , di in Iure declaratis , ut in Gloc super cap. lieet, de soro competi sed agit opera eius meliori modo. scilicet, imperando, dirigendo, & r putando, v ad suum finem operibus eius uteria
Et licὀt Ecclesia primis seculis , propter
Pr Incipes Tyrannos, non potuerit iura saec satis potestatis libete exerceter non tamen .eatuit iure sibi competente, de in hoc deeeptus suit Burgensis, qui putauit, accidentaliter obuenisse Leclesiae, ob factum Consamini Imperatoris; quod tamen longe antea in re
sotia sancti Petri realitet a Christo acceps
Alterum vero , de persecto esse spis Ilvallticlesiae , tempore Apostolorum, S aliorum Diseipulorum, antequam temporalem pote satem a Casare accepisset, explieatione, decensura indiget . Nam si intelligat Burgenss, persectionem non poste conlistere enm diuitiis, et rati quia , ut vere censuit sanctus Thmmas, a. u. quaest .a sq. art. 7. iii renunciatione
propriarum facultatum in actu non eo lassi e essentialiter persectio: cum sit quoddam persectionis instrumentum ; & ideo nihil prohibet , statum perfectionis esse s ne tenunciati ne propriorum, ut copiosus ostendimus su pra cap. II.s. .Quod si in priuatis verum est,
multo magis habebit locum in Ecclesia, quae
errare,ncn potest . Noe autem dogma multam amnitatem habet cum aliquot articulis Ioannis viciesr, paulo antea relatis, cap. Io.s t a. quos Concit. Constantiense, sese. 8. con-
yd autem ait, Eeelessam a Caesare ae cepisse potestatem; si istelligat, eam aequi si iauisse, quae iure sibi non competebat, ut series disputationis huius Auctoris vIdetur indiea. re, falsum plane esti eum utramque diuinitus sanctus Petriis a Christo Domino acceperit,& ad iacte res Romanos Ponti fiees trans. mi letit; quod multis sacrarum Constitutio
num rapitulis constitutum est . ut supra e. ar. S. I. elim ageremus de Dante Aligerio, breui. ter indieauimus, deinceps libro a. eopiosus tradituri.
Demum dicimus, Burgensem si sense Regnum Christi soli1 in fuisse spirituale irc. ista sententia ineonstantem Risse, quia super, atthaeum cap. i. Addit. a. conclus. 3. vers.
secunda verA pars, S Regiam Christi digni
tatem , etiam temporalem , di successionem a
ipsus Christi hominis in Regno uniuersali suo
Pra omnem creaturam , admisit, & prohauit in hae verba: l secunda vero pars Conclusonis probatur; nam Prophetae, per modum
sueeessionis Ipsus David, Christo Regiam dignitatem attribuebant. Isaiae, s. cap. Super solium David, di super regnum eius sede biliquae quidem verba, di sivilia, lie8e non de sede, seu Regno temporali principaliter inistelligantur, prout verba Isais denotant, ibi dem dicenti si sedebit in aeternum ; nec enim concedendum est . quod in regno temporali Dauidico Ieehonias , a quo Christus descen dit, habuit suere rem: prophetante Ieremia M. de ipso Iechonia r Non erit de semino eius, qui sedeat super thronum Dauid ; eum
hoc tamen fiat, quod , se euntium intellectum minus principalem, seu figuratiuum, quem totus populus in communi prinei paliter intendebat . de Regia dignitate , etiam temporali , quae Christo debebatur per successionem David, talia verba intelliguntur a per quod
significabatur successo ipsus Christi hominis in Regno uniuersali uipra omnem ereat uiaram , iuxta illud e Data est mihi omnis potestas in eoelo, di in terra. Matth. et 8. Ratio auiatem huius figuratiuae loquutio uis , seu dupli- eis intellectus, talis est: Nam sicut nostra cognitio de imperfecto ad perfectum naturaliter procedit, ut tactum est, se eo modo natu. rale est nobis, ex cognitione corporalium , in
spiritualium cognitionem deuenire r Inuisiis bilia enim Dei a et ea tura mundi, per ea, quae facta sunt, intellectaeonspiciuntur, ad R man. l. cap. Quod non solum habet loeum inpuris naturalibus, sed et iam in supei natur altihus : ut in mysteriis Eccles di, praecipue in S eramentis, quibus sacra inuisibilia, per sena,isibilia traduntur. Et ideo, ex diuina praeis ord inatione, ψt populus de sensibilibus ad imsens bilia connatu tali modo reduceretur . Christum , quem constituit haredem uniuerissorum , etiam in Regia dignitate temporali, ut legitimum ipsus David suecessorem fecit is c ut ius hi teditarium in ipso regno eidem pertineret, ex tali suecessione. Quam quibdem suecessionem temporalem contemporanei Christi diligenter attendebant: ut testatur saera Historia . Nam Apostoli, qui fuerunt super est eros de mysterias Christi eruditi.
etiam post Resurrectionem , quando iam ipsus gloria erat eis magis manifesta, ab eo quare banti Si in hoc aempore restituturus ea