장음표시 사용
361쪽
vel eommuni: quoniam tales videntur agere verbo eontra summum Monarcham, &sbi inegare iurisdictionem suam: quod non libenia ter toleraret etiam paruus dominus in domi
Ioannes CatilinaIIs de Turreetemata Iasumma de Eecles a . lib. a. cap. 47. respondens ad secundum argumentum aduersario. rum, & signanter Guillelmi Oham, quod posuerat paulo ante cap. 43. videlicet. Papam non habere maiorem iurisdictionem coacti. tiam , quam habuerit Christus , euius est Vicarius: Christum autem, quatenus hominem
mortalem , non habuisse iurisdictionem coactivam a tum quia talis iurisdictio sine diui elis L aut sine adiutorio diuitias habentium . exerceri non potest , quas Christis non ha-huiti tum quia christo teste , t Minis rare
venit, non ministrarit a ergo non venit eoactivam iurisdictionem exercerer ergo eam non habuit: &consequenter eius Vieatius non habuit,respondet his verbis: I Ad sectinis dum respondetur, negando minorem tam quam salsam, immo haereticam: eum de Christo dieatur Isa. 3 3. Ipse Dominus noster, Iudex noster, Legifer noster. & Rex noster: quae, absque iurisdictione eoactiva. Mori vii Asritur posse praedicaeἰ do Christo . Caeterum ipse Christus ait Matthaei vit. Data est mihi omnis potestas in caelo, & in terra. Praeterea quomodo iurisdictionem coactivam dedissee Apostolis r Matthaei I g. dieens: Quaecumque alligaueritis, &e. nis ipse habuisseel Fe ad prohationem, eum primo dicitur , quod iu-Yisdictio eoactis a sine diuitiis exerceri noα, potest et respondetur. Quod hoe si falsum, Msulte dictum di sicut mani sellum est de tuti; dictione coactiva spirituali, quae exercetur eonuenientissimi a quolibet Praelato quanis tumeumnue diuitiss careat, quicqnid si de siue isdictione seculari coactiva, qus armorum potentia quandoque executioni mandatur. IH e Turrecremata . Qui rursus lib. a. capi tuto i 6. respondens ad idem, vel smileis prorsus argumentum, quod paulo antea cais
pit. iis . secundo loco proposuerat,videlicite I Viearius non habet maiorem plenitudinem potestatis , quam habuit homo Christust sed Christus non habuit nee habete voluit huiusmodi potestatem sute Dominium Intem p ratibus i ergo nee eius vicarius, Sc. 3 ita respondetr i Ad secundam obiectionem, in qua dicitur, quod Christus non habuit potestatem , nec Dominium : respondetur , quod salsum est: quoniam qui dieit, Christum uoti habuisse potestatem temporalem, & spiritu a. lem se ut etiam dicit Dominus Ioannes XXII. In Deeretali illa, Quia vir reprobus, contra. dicit saetae Seripturm in multis locist sed ma dii me illi Matthaei vlt. v bi legitur Christus dutiisset Data est mihi omnis potestas in caelo , A in terra . Et Apocalypsis primo dicitur. Princeps Regum terrae, S ad Haebreos a. dicitur . quod sumptum est de Psalm. 8. Consti tu isti eum super Opera manuum tuarum, ubi dieit Clos. Ecce potestas christi ostenditur rvt enim in opere Domini nihil ex eipitur r ita nee t Christi potestate .JHac Closi. I iactenus
Henricus Henriqueet In Summa Theolmsiae Motalis, lib. vlt. de fine hominis, captitulo et s. num. I. postquam docuisset, Chri stum habui se Dominium, S proprietatem in radicer sie ut multi Patres ex Scriptura eo libgunt i subdit haee verba: I Q bd autem negant alii , Christum habuisse ullum domi nium , etiam post Resurrectionem , falsum est. I Hre ille. Luysius Legionensis, Doctor Theolo-gIae. & Diuinorum librorum primus apud Salmatieenses proximo superiori seeuto interpres , in Lectura super Dial m. a. Dauidis , postquam late probasset plenissimum Christi Dominium,propositione s. sic scripst: lQuod
ita verum existimo , ut credam contrarium
esse errori proximum, di speeiem blasphemiae. Haec ille, cuius integra verba recenis imus supra cap. s. s. a. vers. Luysus Legionensis.
Itaque metito displicti Dominiet Ba gnes sententia apud sanctum Thomam α. r. quaest. εχ. in Praeambulo de Dominio Chri si, Iast. . Conclus. dicentis r i utramquontentiam , videlicet, affrinantem, vel ne
stantem, Christum fuisse Regem S Dominum temporalem uniuersi , secundum quod homo, ex commissione , & traditione Patris; posse salua fide sustineri,& absque periculo sane doctrinae. 3 Quia ex praedictis patet. sustineri non posset l& eo praesertim nomi ue, quia Ioannes XXII. in praedicta constitutione timcipien. Quia vir reprobus, eo atra Michaeis
lem de Cesena, eam . expressu reprobauit .
Quam Constitutionem viti docti, & sancti ,
superioribus seculis agnouerunt contra Fratri cellos. & eorum errores. & contra impias blasphemias Mie haelis de Cesenat quas pet in nstitutionem condemnata fuisse iei.
Regnum Chiis esse aeternum ,Δraturumnedum in que isa finem mundi ,
RElari Cyrillus Archiepiscopus Hiero
solymorum Cateches Is . paulo antes nem , vers. Quod si ite, haeresimuleentem, Christi Regnum finem habiturum;& quemdam in Galatia dixisse, post sinenti. mundi huius Christum non regnaturum, sed istam haeres m aperte damnant sacrarum Literarum testimonia, & Vaticinia, Psalm. 88.s Vsque in aeternum praeparabo semen tuum: di Ediseabo in generationem , & generati nem sedem tuam . Et ponam in saeculum is euli semen eius t & thronum eius seue dies caeli. IEt rursus Psalmo a 4.l Regnum tuum. Regnum omnium seculorum i ει dominatio tua in omni generatione, S generationem.
Esaiae cap. s. t Super solium Dauid , &super regnum eius sedebiti ut confirmet illud,& eorroboret in iudicio. & iustitia, amodo,&vsque in sem piternum. IEt rursus Esaiae cap. 6o. I Non Meldee
362쪽
leta Sol tuus. & Luna tua non minuetur in uia erit tibi Dominus in lucem sempiter Iram. JDanielis eap. a. In diebus autem re gnorum illorum suscitabit Deus eae Ii rea numquod in aeternum non dissipabitur . Et re snum eius alteri populo non tradetur a com minuet autem , Neon semet uniuersa regna haeei R ipsum stabit in diternum . IItem Danielis ea p. r. l Potestas eius m. testas aeterna, quae non aufereturi ti regnum eius, quod non eorrumpetur. IEt Amos ea p. s. I In die illa suseitabo tabernaculum David, quod eecidit i Sreaedifieabo aperturas murorum eius, R ea quae
eorruerant , instaurabor & reaedificabo illud seut in diebus antiquis. IEt Michaeae cap. q. t Et regnabit Dominus super eos in monte ston , ex hoc, nunc,& vsque in aeternum . 3st Luca capit. I. Archangelus GabrIel. cum de Incarnatione Filia Dei Iatum ad Ma.rlam nuncium attulistet, & magnum sui tutia ,& Regnum eius in aeternum duraturumpim nunclauit his verbis: I Ecce concipies in utero, & paties filium, & vocabis nomen eius Iesum. Hic erit magnus , & Filius Aliarissimi voeabitur. Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris eiust & regnabit in do mo Iaeob in aeternum . & regni eius non erit finis . a Maee ibi. Sapienter ergo Cyrillus, initio huius e
pilis ei latus, eontrariam assertionem tamia quam haeresim eondemnanit , his verbis i.
i Quod si fortis aliquem audiueris dicentem . quod finem habet Christi Regnum: OderIs hane Draconis haeresimi est autem, & aliud eius caput, quod nuper in Galatia suecreuit . Ausus est quidam dicere, quias post finem mundi huius non regnabit christus: & ausus est dicere . quoci Verbum exiens, ipse rursus in Patrem resoluetur: est ne adhue, qui ausit talia blasphemare de illor non enim audiuit Dominum dicentem: Filius meos in seculum; non audiuit Gabrielem dicentemi Et regnabit in domo Iacob in aeternum, & Regni eius non erit finis. Considera igitur , quod dicitur . Domines haeretici nune ista contra Christum doeent: ' Cabiret Arehangelus do perpetua Saluatoris perseuerantia docuit: cui potius credis nonne Gabrieli r Aeeipe testianaon in nraliud Danielis, qui dieiti videbam in visione noctis , S eeee eum nubibus e liseut Filius hominis ueniebat, & usque ad an tἱquum dierum coram illo: de datus est ipsi honor, & principatus, & regnum ,& Omnes tribus, & linguae seruient ipsi . Potestas eius,
potestas aeterna , quae non pertransibiti di regnum eius non corrumpetur. Hic arripo,
atque his potius crede, quam haeresibus, quas a te re cete debesi mani sestissina enim audi- si de institito Christi Regno i Habes & aliud huic proximum, de lapide exciso de montosne inanibus, qui est Christus secundum carnem I N regnum eius alteri non relinque tur . Et David alicubi dieiti Sedes tua Deus in seculum feeuli; alieubi veror Initio tu Domine tetram findisi. &e. Tu autem idem Ipse es , L anni tui non deficient. Quae Paulus de Filio interpretatus est . I Haec Cyri
In re tam aperta non est opus pluta eom. memorata. Si quis de hoc artieulo plura sei re des derat, adeat eos . qui contra Infideles . di potissim iuri Iudaeos, scripserant; & pr setiim Finum Hadrianum,Paulum Heredum, Hieronymum de Sanctas de . Porchetium de Saluatieis, Petrum Galatinum, Christoph tum de sancto Antonio in Triumpho Christi Iesu contra Infideles, Antonium Maranarium lib. I. Consonantia Iesu Christi, di Prophe.
Denique intelligat, inter multas disseistentias , quibus Christi Regis Regnum a reo gno Dauidis see emitur,hanc esse praecipuam, Quod Chrisi Reguum sit aeternum, di numinquam desturum i Dauidis autem regnum fuerit breue, cum ultra quadraginta annos Iupersona eius non durauerit, & post Dauidis mortem, multis lipe interruptum cladibus. tandem tempore Herodis omnino defieerit. Altera disserentia est, quia perpetuitas
regni Dauidi promissa Psal. 33 r. tribus potis- sinissim rebus a Regni chrisi perpetuitato
Primum , quod illa non de sola persona Dauidis , sed de ipso, eiusque successoribus
Secundo, quia eriniaticiactio illa regni Dauidis non nisi .sque ad aduentum Christi . cuius umbra erat, protendebatur. Tertio, quoniam Dauidi non absoIute sed eum conditione, perpetuum regnum Pr missum fuisse videtur. Halm. I 3I. I Si eusto dierint filii tui testamentum meum: di testiis mouia mea haec, quae docebo eos. Et filii eorum usque in seeulum: sedebunt super sedem tuam . J Christo autem, qui non poterat non seruate testamentum Dei, absolute, desine ulla eonditione . sempiternum regnum
CAP. XXIX. Vaticinium Esaia , Archangeli Ga
Dauid , or regnaturo in domo Iacob, in Christo homine Rege, eius ει-
DR Rege Messia Christo Domino pro is
phetans Esaias cap. s. dixit: l Super solium David, de super regnum eius sedebit. J Quod septuaginta Interpretes tranis stnlerunt: l Super thronum, Et regnum eius. IEt Gabriel Lucae cap. i. t Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris eiust lc regnabit in domo Iacob in aternum . I Quod in Christo Rege, de in Ecelesia Catholica fuisse
completum , amrmant omnes Sancti, Ze Catholi ei Doctores, etiam ex Iudaismo conuersi,
de Rabbini quoque aliquot primarii in Synagoga, veritate compulsi , idem asseruerunt, ex magno cumulo insigniores recensebun
Et quia ex antiquis Patribus hunc articulum luculenter explanaui e sanctus Epiphanius in Panario contra haereses lib. I . t Om. .
haeresi as. Mintra Nararaeos . ab illo exordiri visum
363쪽
Isumesia proponit 'Ille primam dimentiaiatem r eum Deus, cuius promissio est intransimulabilis, eum iuramento promiserIt Davidi, Psalm .i quod de mactu ventris sui poneret super sedem suam; quod & praedictumTlaiae, de 'Atehangeli Gabrielis Vati eluium
elarius ostendunt, merito inquIritur, quomodo Chtistus in suo aduentu regnum Daui dis instaurauerit, vel Restiae domui Dauidis resti ruerit, vel in ea sederit i eum ex illo tem pore , nulla instauratio saeta, nullum solium erectum, nulli reges de sanguine progenie David, vel in regno Iudaeae, vel in toto Orbe tertatum suecisiisse videantur . Hane
dissicultatem Epiphanius praeeitato loeo, hIs verbis proposuit: i Fortassis autem dixerit aliquist Si Christus genitus est ex sentino
David seeundum earnem . hoc est, ex sancta virgine Matia , qua ratione super sedem Dauid non sedet Venerunt enim, inquit Euanis gelium, ut ungerent ipse in in Regem: quo cognito, secessit, & occultatus est in Ephraim ciuitate deserti. Cum igitur peruenerimus nos ad locum huius dicti, & interrogati simus de hoe testimonio, ae propositor Qua ratione eam aliter impletum non est in saluatore , ut sedeat super thronum, ae fidem Dauid quidem enim putauerunt, hoc imple tum non esse rem ipsam, velut se habet, reseremus i nulla enim dictio sanctae Dei Seripturae intercidit. J His sanctus Epiphanius ;qui nonnullis interiectis verbis, solutionem
adhibuit, in lire verba, s Thronus igitur Da. uid, & Regia sedes, est sacerdotium in sancta Melesiar quam dimitatem Reg am,simul que Ponti fietam simul eoniunctim largitus est Dominus sanctae Ecclesiae suae. translato in s4psam throno David, non desciente in aeterianum . illic enim per Decessionem durauit thronus David usque ad ipsum Christum, non deficientibus Plineis ibus ex Iuda, donec venit, eui restabant, quae reseruabantur ipsi: Aeipse expectatio Gentium, inquit . Desium runt enim in Christi aduentu Prinei pes per successionem ex Iuda 3 qui usque ad Christum praesiderunt. Intereidit enim ordo, Ree sauit, quando ipse natus est in Bethlehem Iudae, tempore Alexandri, qui erat de uenere sacerdotali, ae Regio . A quo Alexandro inistere id te haec sors, a temporibus ipsus, tisaalini, quae etiam Alexandra appellatur, in temporibus Herodis Regis, di Augusti Romanorum Imperatoris. Hie Alexander unus
ex unctis. N praesidibus edi istens. etiam dia, dema sibi ipsi imposuit. Coniunctis enim duabus tribubus, Regia i& Sacerdotali, Iuda inquam, & Aaron, & tota tribu Leni; si e Reges, ae sacerdotes fiebant. Nihil enim exenigmatis sanctae Scripturae aberrauit. Tunc vero deinceps Rex alienigena Herodes,& non
amplius successores Dauid diadema impone-hant , translapsa Regia sede in Christo ad Eeclesiam: S a domo quidem earnali Iuda, &Israel, Regia dignitas translata est e firmiter autem sedet thronus in sancta Dei Eeelesia in aetemum ex dupliei origine dignitatem habens, Regia. ae Sacerdotali ι & Regiam quidem a Domino nostro Iesu Christo, iuxta duos modos: de quia est ex semine David imgis secundum carnem; &quia ipse est Rex maior a seeuto se eundum Deitatem. Sacer dotalem vero, quIa Ipse est pontifex, Ad Pon.
tis eum Praefectust eonstituto statim Iae brasratre appellato & Aposolo Episeopo. 3 Hactentis Epiphanius a qui post pauca , rursus
rem magis explicans, subdit haee verba: l Meerdos itaque est, velut dixi, Dominus noster Iesus Christus in aeternum,seeundum ordinem Melehisa deeh : smulque Rex, iuxta ordinem exsupernis: ve transferat Saeerdotium simul eum Lege . Ex semine vero David, propter Mariam. sedens in throno in aeternum, & r gni eius non erit finis . oportebat enim ipsum nunc transferre ordinem, tum Sacerdotii. tum Regni. Nam regnum ipsius non est deis terra, velut dixit in Evangelio ad Pontium Pilatum: Regnum meum non est ex hoc mun.
do. Nam eum Christus omnia impleat per aenigmata, argumenta de ipso proposita ad
aliquam usque mensuram peruenerunt. Non enim venit, ut regni progressum acciperet,
qui semper regnat. Largitus est autem subseeonstitutis regnum: vi ne diceretur, a paruis ad maiora procederet manet enim thronus ipsius, & regni eius non erit snis: & se deesuper thronum Dauid i ita ut regnum David, una cum Pontis ea tu transtulerit, ac largitus sit seruis suis: hoe est Ponti se ibus Catholicae Ecclesiae. I Hactenus Epiphanius. Quod per aduentum saluatoris nostri
Iesu Christi ledes David instaurata sit, R per Regnum Christi erecta, s militer docet Eus
bius Caesariensis lib. . de Demonstr. Euangeliea cap. I.Demonstrat 3. his verbis i l Ab eo tempore,quo populus in Babylonem eaptiuus ductus est, usque ad Romanorum, & Tiberii
Imperium prolata, prouectaque sunt di nullus enim ex genere Dauid hoc toto Intermedici
tempore in Hebrater gent Is Regia sede videtur sedisse, usque ad Christi aduentum. Vbi verὰ Dominus, &Saluatot noster Iesus christus, qui de semine David ortus est, in totum
orbem Rex de nunciatus est: tamquam ea quae de terra, di ruina instaurata se ipsa illa sedes Dauid . per diuinum Saluatoris nostri Regnuerecta est, N permanebit in aeternum, veluti sol in eonspectu Dei, illius lucis radiis, quain doctrina illius praesestri . totum orbem teris ratum illustrans . J Haee Eusebius.
Eamdem veritatem summo consensu .
post Christi aduentum, docuerunt Patres , &Doctores Catholi: amrmantes, in Rege Christo, & Eeelesia Catholica Dauidis thronum constitisse, & elus Regnum erectum, di si matum fuisset tum super psalm a. vers. I Ego autem constitutus sum Rex ab eo super flaumontem sanctum eius , praedieans praeceptum eius. I tum super eap. I. Lueae vers. t Et d Ieei Dominus Deus sedem David Patris eius. Itum alibi . Et quoniam ex his, quae super dictos sal m. a. doeent, caetera lumen aecipiunt, in
de exordiri visum est. Sanctus Hieronymus in Psalmum 2. qui est de Christo Rege ab aeterno Patre eonstituto , ut supra cap. 3. late probauimus, ita seriis hier i Super fion, id est, super Leelesiam montem sanctum eius. Mons est Ecclesa, veIIpse Chtistu si ut illud, Et erit in nouissimis diebus prs paratus mons domus Domini in vertice montium. IIdem Hieronymus In Amos cap.9. versa
364쪽
i In die illa. 3 In sne se alti l Nos autem qui
non oecidentem literam. sed spiritum sequi. mut uiuifieantem . iam in Eeeles a contii ne imus expleta. IIdem in MIehaeam eap super illis verbis: IEt erit in nouissimo distum. J pomquam ut e doenisset, montem domus Domini, de quo vaticinabatur ibi Miehaeas , esse , christum, ad quem populi, & gentes plurimae festinabante totus, set licet, orbis in eum credens, ait primo ἐ Ascensone opus est. ut quis ad chrissum valeat perueniret di ad Domum Dei Iacob , Ecclesiam, quae est domus Dei, columna , & firmamentum veritaiatis . 1 Et paueis interiectis dicit seeundo ii Ae primo quidem, iuxta literam, antequam
nasceretur nobis puer, cuius principatus in humero eius, totus Orbis plenus erat sangulisne t populi contra populos, reges contra reis ges , gentes dimicabant aduersiis gentes: deis
nique etiam Ipsa Romana Respubliea hellia lacerabatur ei uilibus; Cinna , & Octavio, NCarbone pugnantibus: Dala, N Mario , An. tonio , S Catilina, Caesare, ' cneci Pompeio, Augusto , & Bruto, A eodem Augusto. NAntonio i in quorum pretiis uniuersa sanguicem regna sederunt . Postquam autem ad
Impetium Christi, fingulare Imperium Roama sortita est. Apostolorum itineri peruius
actus est Orbis, S apertae sunt eis portae v
biunt, di ad pr dicationem unius Dei singuis lare Imperium constitutum est . I Hactenus Hieronymus; qui apertissime docet, Christi Imperium sngulare ad Imperium christi Romam fuisse sortitam: de qtio paulo post aperutius dicitur. Sanctus Augustinus: I Ego autem eo situtus sina Reu ab eo super Sion montem sanctum eius, pisdicans preceptum ipsus a ex ex persona ipsius Domitis nosti Iesu Christi ista manifesta sunt. Sion antem s specula. tionem, ut quidam interpretantur, signiscat, nihil magis quam Ecclesiam debemus Melispere: vhi quotidie intentio erigitur spe laniada claritatis Dei: sicut Apostolus dieiti Nos
autem reuelata iacie gloriam Domini speeu Iantes. Ergo iste sensus esset Ego autem eonia si tutus sum Rex ab eo super Eeelesiam iam
ctam eius: quam montem appellat. propter eminentiam , di firmitatem. Ego autem comni tutus sum sex ab eo. Ego, scilicet. cuius vincula illi ditum pere. & iugum medita han. tur ab licere. Prsdicans pisceptum ipsus . Quis hoe non sentiat, eum quotidie finitetur I Hae Augustinus . Russi ausi l Ego autem constitutus sum Rex ab eo. subaudi, a Patre meo. super Sion reontem sanctum eius, pridicans prsceptum eius . Ego inquam, cuius vincula illi dirumpere, di iugum meditabantur abii eere. Per Sion , qudi spe latio dieitur, sancta Eeclesia antellieitur: euius intentio quotidie ad spe-ensandam claritatem Dei erigitum se ut Apo- solus diciti Noa autem reuelata facie gl etiam Domini speeulantes. Quam Eceles aminontem sanctum appellat, plopter emine Ham . & firmitatem . Super hanc ergo E elesiam unigenitus Dei Patris Rex constituis tua est . Non ve terreno regnet Imperio, sed
per sion montem sanctum eius: I ides, supee Eeclesam de Iudaeis. quae dieitur mons sanctus, quia prius reeepit radios fidei, ut mon. tes prilis suseipiunt radios solis, secundum illudi Non sum missus, nisi ad oves, quae perierunt domus Israel. Praedicans praeceptum eius; id est, Euangelium, vel illud spirituale
praeceptum. de quo mandatum nouum do vobis, ut diligatis inuicem di x non tantum Rex es super Iudios, sed N supre Centes: de quibus probat auctoritate Patris. quia dubium erat: & hoe est, verὰ etiam super Gentes um Rex . J Hae Petrus Lombardus. Sanctus Thomas: l Ego autem cons lis tutus sum Rex ab eo super Sion montem sanctum eius. Selendum est autem, quod consi.
tutus est Rex a Deo in Ierusalem, S sua prae dicatione reduxit populum , quas dicat . illi se saeiunt, sed intentum suum habere non pollunt: quia sum constitutus , id est . stabilitus Rex super Sion . id est, super populum
Iudaeorum . qui erat in Ierusalem, cuius arx
est Sion . I abeo 3 scilicet, a Deo psalm. I . Dominus mihi ad tutor a non timebo quid niseiat mihi homo Iob. i . Pone me Domine iuxta te , di 'culustis manus pugnet contra me .lsum autem constitutus Rex super Sion montem sanctum eius I non propter me, sed ut reis
gam populum . secundum legem Dei, di ideo dicit, I praedieans praeceptum eius. I Misti edantem constitutus est Rexi secundum illud , Ierem. 23. Regnabit Rex. & sapiens erit , die. I Sion I idest , Eeelesiam Iudaeorum , quae dicitur , mons sanctus, quia prius recepit radios solis Matth. it. Non sum missus nis ad oves. N cap. a. Regum as. An ignoro, me hodio
Regem sinum super Israel l l Praedicans prpeeptum ; 4 idest , Euangelium et vel illud spe
ei ale pisceptum, de quo dieitur Ioannis I 3. Mandatum nouum do vobis. ut diligatis in uicem, di eiusdem 13. Hoc est praeceptum
meum , &c. Hoc autem praeceptum persona.
liter praedi eauit Iudaeis, in persona , scilicet, propria Matth. 4. Circuibat Iesus totam Gaiasilaeam. doeens in Synagogis eorum, L praeis dicans Evangelium Regni Roman. . Dico an tem christum Iesum ministrum fuisse eire cisionis, propter veritatem Deu ste. 3 Hactenus sanctus Thomas.
Hugo de sancto Charo Cardin. ordinia Proedicat. l super Sion, I id est, super primitivam Eeelesam de Iudaeis e Sion dico moniatem sancium eius: quia primo radios suseepit fidei primitiua Ecelesia de Iudaeis, vel l supersion montem sanctum eius I id est, super uniuersalem sanctam Ecclesiam . quae mons diei.
tur, propter eminentiam virtutum . De eonis
Bitutione huius Regis, Ierem. 13. Ecce dies veniunt dicit Dominus. N suseitabo David germen iussum, S regnabit Rex, ct sapiensetit, Re. I Hae Hugo. Michael Aγguanus Bononiensis ordinis Carmelitarum, qui hactenus sub nomine Ru .ctoris incogniti, in lueem prodierat. I Et
aduerte, quod quamuis Christus omnium Rex. di Dominiis esset, quia Rex Regum, A e. tamen Regiam suam potestatem primo osten dii in Ecclesa edi Iudais, quam ex gentibus qua per montem Sion intelligitur. seeundum
Clos inta Ecclesia Iudaeo tum prius recepit ladios
365쪽
radios fidei . ve montes prisis suscipiunt radios solis. Vnde, di Iudaeis primo praedica uter Non sum missus nisi ad oties , dec. tam isuam primis subditis eius . N hoe est, quod
ieit . Ego autem constitutus sum, Rc. prae- dieans praeeptum eius. I Haec Anuanus.
Ludolphus Chattos i Ego autem I cuius vine uia dirumpere , fle iugum ahiseere illi meditabantur, I constitutus sum Rex J seeundum humanitatem l ab eo I stilicet, a Deo Patret super Sion montem sanctum eius, I id est, super Eeelesiam de Iudaeis, quae radios si dei primo recepit, sicut mons r quia ad eos principaliter Christus missus fuit. Eeelesiam si timontem sanctum appellat, quia Deum. seu Dei gloriam speeulatum & quia alta in virtutibus, de firma, I pindicans praeeptum eius, id est , doctrinam Euangelis: Ego quidem pernae in Iudaea: per Apostolos vero in omni terista . I Hae Ludolphus .
Item Ioannes Card. de Turreerematari Ego Christus constitutus sum a Deo Patre sRex cui obediendum i super Sioni Eeclesiam
Iudaeorum, praedicans in ea legem eius. Non tantum super Sion. 3d super Iuda os Rex sum constitutus sed etiam super omnes gentes d minium habeo, tam iure haereditatio, quam meritorio . Haereditario quidem, quoniam
Dominus Pater meus, qui uniuersorum Do minus est, dixit ad me, Filius meus naturalis sngularis , Ae eon substantialis es tu, ego aeter naliter genui te. Iure autem meritorio super
Omnes gentes dominium habeo, quoniam Dominus Deus Pater dixit ad me r Postula a
me, flee. I Haec Τurre cremata .
Iacobus Perea de Valentia Episeopus Constantinopolitanus a I Ego autem eonstitu iatus sum Rex. Quasi dicat: eg veni in prim aduenin cum charitate, Ae humilitate, & pr die aut in eluitate Ierusalem voluntatem P tris mei: ferendo legem Euangelieam in re niste Sion . impleui figuram de Agno Paschali, ει institui Sacramentum Eueharistia . & pr haut per seripturas, di miracula, me fuisse Messiam in leae promissum,& noluistis me reiaeiperet immo me Oeeidistis. Et iterum prae di ea ui legem meam Euangelieam per Ap
solos, Ae Doctores, de vocavi vos per Praeis
dieatores. & noluistis venire. Sed vos videtis nune, qualiter ego sum missus a Patre, de qualiter sum eonstitutus Rex super Sion montem sanctum eius, id est super totam Eeeles amroto orbe dissiliam, de non solum militantem sed etiam triumphantem, quia data est mihi potestas in eoelo, di in terra. Nam sicut sui praedicans praeceptum, de legem eius super
Sion tetrenam, a quo sumit exordium. 8e v cata est Ierusalem, de Sion tota Leclesia toto
Urbe distula, ita data est mihi potestas i
e O. & in terra, & in Ierusalem militanti, de triumphanti. I Hre Iae obus pereet.
Dionysius: Carthusianus . t Supaer Sion montem sanctum eiust id est , super populum Israel. illum praesertim, qui credidit, qui dicitur mons, propter legis sublimitatem, de gratiam electionis. Omnes quippe PropheiqNesiam appellant Regem Israel. Vel per ston, quod interpretatur speculatio , intelligenda est Leelesia militans, id est. populus Christia nus Christum contemplans. N eius lege, fideae gratia sublimatus , prae celetis Centibus.
m. XII. seue mons eleuatur super eIre Iacentes te
rae partes, predi eans praeceptum eius: a id est legem Euangelieam docens, primis per me ipsum , deinde per Apostolos spiritu sancio reis pletos . I Hre Dionysius Carthusanus. Cornelius Ian senius Episeopus Ganda uensis I Super Sion montem sanctum eius rQuatenus hie psalmus ad Christum pertinet. per Sion , hoe loco, sicut de aliis plerisque Seripturae locis , Ecclesia fidelium, super quos peculiariter Christus regnat, intelligitur, quae hoc nomine saepe vocatur,tum quod Regnum
Christi praefiguratum suit in Regno Dauidis qui sbi regiam Diuino nutu delegie in ston atum quod Regnum Christi ede petit in Sion.
atque ipsa terrena Ierusale, iuxta illud Isaie a. De Sion eYibit lex. 8e verbum Domini de Ierusalem r tum etiam, quod nominis signifieatio recter quadret in Eeelesiam Christi, significat enim Sion , speculationem, vel speculam quod benὰ eompetit ei. cuius conuersatio tota est in eoelis. I Hae I senius . Gilbertus Genehardust i Sion: erat auistem Sion mons Iemi salem hiiugus . in cuius unci colle erat arx Dauidis , in altero Templum. Vtroque enim Magistratu . Ecelesiastim, de Politi eo Ecclesia continetur, munitur , de viget. J Haee Cenebrardus . Idem est sensus illorum verborum . quae Gabriel Archangelus dixit Beatissimae Mariae Lucae cap. 11. t Et dabit illi Dominus Deus Sedem Dauid Patris eius , Ee regnabit in domo Iacob in aeternum. I Vt communiter in te pretantur sancti. Ze Catholi ei Doctores, Baias lius, Chrysostomus, Beda, Bernardus homilia 4. super I Missus. J Sanctus Thomas. Noeo Cardinalis. & alis quos consulto omitia
timus nominatim recenserer eum eommunis
Interpretatio sit, Christo Regi datam Sedem
Dauidis Patris eius eo na Odo, quo explicatum est, ut regnet in Ecelesia militante . donee mundus durabit, Ee in triumphante in secula seeutorum, utraque enim dicitur Sedes
Dauid , quia significata per illam . Supradictis aecedunt Αlsensus Tostadus
super num. cap. 14. quaest. Io. 8e super Matth. cap. II. quaest. 3
Albertus Piphius lib. s. Hierarch. Eeeles
Petrus Galatinus lib. q. de Areanis Catholieae veritatis cap. 23. 26. 3e 27. Hieronymus de Sanctafide lib. I. cap. o. de II. contra perfidiam Iudaeorum .
Late Iambus Viterhiensis Augustianus tract. I. de Regimine Christiano ad Bonisa eium Papam octauum cap. I. & multis sequentibus .
Antonius Matinarius lib. I. de Cons nantiis Iesu Christi, de Prophetarum cap. in-eip. Aeredit ad haee. Thomas stapletonus lib. I.& a. de Magnitudine Romanae Ecclesiae. Leci Castrus in Esaiam eap. s. vers. Super solium David I. Sed ut ad rem ipsam . ubi eo neludit, sedem Apostoli eam, et, Regnum David. Et Ioannes Drievouius lib. q. de Eeele-sasti eis Scriptutis, de Doematibus tract. 3. cap. t. de Gemino aduentu Christi. V hi respondens carnalium Iudaeorum obiectioni. contra Christi aduentum asserentium, ea quae X x Pra
366쪽
praenuneiantur sub aduentu Messae futura . non fuisse eompletat eum in diebus Messiae prsdieeretur sutura abundantia paeis , &quod ipse auferret bella. usque in fines terrae ,& quod ad eum consuerent omnes Centes, de dominaturus esset a mari usque ad mare. &quod Regnum Messa eonte teret. & eo mi nueret quattuor Regna sibi inuleem succedentia, videlicit. Assyriorum, Chaldaeorum,
Graecorum , & Romanorum , cum iniquam huie obiection; respondeat, vere affrmat ista ex parte suisse adimpleta, cum Regnum eius, quod est Eeelesia, eleuerit, de in omnem teriaram dilatatum fuerit. dum Christus in omni Ioeo. & gente per spiritum suum ede litus in Apostolos missum, Ecelesiae suae Gentes subiecerit, R Idolorum cultum aboleverit .
Sedem, Thronum principalem Chria
Ptirus . y eius successores Romana Pontifras solium semper habere conis
fueuerunt S Aiacium Petrum Dei voluntate, R iussu
Romam venisse, ibique Sedem Epist palem , soliumque si xisse, ut inde iam.
quam Ptae sectus generalis uniuersalem gube naret Ecclesiam . veteres Ecclesiae patres . &Doctores catholici vete, di constanter do
Sanctus Mareellus Papa, & Martyr, eius nominis primm . qui ad annos Domitii 3 o Romanae praesidehae Ecclesiae , epissos a prima ad Episeopos per Antiochenam Prouinciam eonstitutos ita scribit. 1 Ipse enim Petrus caput est totius hec Iesiae, eui ait Dominus a Tu es Petrus,& super hane petram aedifieabo Ee elesam meam , & relliqua, eius enim Sedes primitus apud vos fuit, quae postea iubente Domino Romam translata est, euis adminiculante gratia Piuina hodierna praeside.
mus die . 3 Haee ille . sanctus Leo Magnus pontifex Romanus anno Domini queo. Sermone primo in Natali Apostolorum Petri. & Pauli. postquam nobis omnipotentis Dei misericordiam comis mendasset: qua filium suum hominem factum
misit in mundum . ut genus redimeret humanum , Romanumque Regnum praeparasset, ut
postquam suem Catholicam recepisset, per ita lud , quod uniuerso imperabat orbi, ad om
nes populos praedicatio Euangelii perueniret generalis, Petrum ad hane Imperis arce a Diuinitus desinatum docet his verbis: l Beatissimus Petrus Prineeps Apostolici ordinis, ad arcem Romani destinatur Imperii. ut lux veritatis, quae in omnium Centium reuesabaiatur salutem, essicacius se ab ipso capite per totum mundi corpus effunderet . 1 Et paulo post , sermone ad Petrum eonverso , subiungit; l Iam populos, qui ex Circumcisone
exediderant, erudietas i iam Antioehenam
Ecclesiam,vhi primum Christiani nominis dignitas est orta, fundaueras r iam Pontum
Galatiam, Cappadociam. Asian , aeque Bi
thyniam legibus Euantelieae praedIeatlan Isimpleueras . nec aut dubius de prouectu opeiatis,aut de spatio tuae ignarus aetatis trophaeum
Criseis Christi Romanis arcibus inferebas . quδ te Diuinis praeordinationibus anteibant& honor potestatis, & gloria passionis. I Haec
Sanctus Athanasius Arehiepiscopus Alexandrinus in Apologia de fuga sua. Petrum,ti Paulum, Diuinitus monitos, venisse Romam profitetur his verbis: l Petrus quoque; qui ob metum Iudaeorum in latebris se habuit , & Paulus Λpostolus in sporta demissus& ita sugiens, eum audiuissent, oportere se sRomae martyrium subire, non abiecerunt eam
prosectionem, sed potius enm gaudio abierunt . I Haee Aesianali us Sanctus Amhrosus Episeopux Mediolanens s to m. s. in Concione de Basili eis non , tradendis haereti eis, cum narrasset historiam tradentem, quod quamuis Petrus cupidos esset passionis, tamen contemplatione populi precantis, ut ad instituendum, & eonfirmandum populum se reseruaret, in sexus , coepierecedere , subdit haee verbal l Nocte muro
egredi ecepit, & videns sibi in porta chrustum occurrere, Vrbemque ingredi, ait I D
mine quo vadisi respondit Christus t Venio
Romam iterum crueifigi, intellexit Petrus, ad sim erucem Diuinum pertinere responsum ichristus enim non poterat iterum erucifigi qui earum passione susceptae mortis exuerat. Intellexit ergo Petrus . quod iterum Christus eruet figendus esset in semulo. Itaque spont8 remeauit, interrogantibus Christianis respo sum reddidit, statimque eorreptus, per crumcem suam honoritie auit Dominum Iesum . 3Hee Ambrosius. Vnde insertur, volente, Mi vhente Domino, Detrum venisse Romam . N in ea martyrium pertulisse . a
sanctus Hieroni mus in ut ehaam eap super illis verbis e i Et erit in nouissimo dieariam, i versi Ae primum quidem. Imperio Christi Romae eonstitisse Imperium, di Ap stolorum pridieationi Cibere patuisse, docet in haec verba r i Postquam autem ad Impe riura Christi, sngulate Imperium Roma soristit aesti Apostolorum itineri petulus iactunest orbis. & apertae sunt eis portae urbium, Mad praclieationem unius Dei, singulare Im petium eonstitutum est . I Hee Hieronymus Mee autem Imperii eonstitutio Romae proeul dubio per Petrum instituta est. . . Huc omnino spectat Prophetia Danielia cap. a. quam ibi prae e eteris interpretatue sanctus Hieronymus, ubi post quatuor Reis gna, siue Monarchias, Bauloniorum, Me istum . seu Persarum, Macedonum, seu Greco rum. R Romanorum , suseitaturus erat Deus
editi Regnum, quod in aeternum non dissipabitur, di Regnum eius alteri populo non tradetur . Quod comminuet, inquit Daniel, &consummet uniuersa Regna hec . N ipsum sta. hit in aeternum, quia de monte abstissus lapia
fine manibus comminuit testam , di serrum.& aes, & argentum, & aurum. Per lapidem autem sine manthus excissum, Omnes Cath
liei Doctores intellexerunt christum Salua torem sine humano semine eoneeptum. R de Virgine natum, qui contritis omnibus Regnis factus est mons magnus, seditque in solio R
367쪽
mano ut mox apertius explIeabitur. Negesippus libro 3. cap. a. de exeId Iolaierosolymitano eamdem narrans historiam. quam paulo antea ex sancto Ambroso recitauimus, in eamdem prorsus consentit sententiam
Eusebius Caesariens s libro x. histor. Ε eles ast. eap. I . sinsulari prouidentia Dei
sanctum Petrum,quasi manuductum Romam,
profitetur his verbis i l Sub ipso Claudii I perio , henigna, di propitia Dei . totius huius
uniuersitatis Rectoris, erga humanum genus prouidentia sortem, ac praepotentem, di rellis quorum omnium Apostolorum . propter vir tutis amplitudinem, facile Plinei pem, Petrum Romam versus, ad eiusmodi pestiferam vitae humana corruptelam delendam, quasi mana deduxit. J Haec Eusebius . Nieephorus Callistus lib. 2.eap. I . histor. Eeelesiast. postquam docuis et Simonis Magi imposturas, di incantationes, quibus Romanos dementa uerat, subiungit, ad eas disso utiendas , Ae veritatem praedicandam . Diuina mouidentia sanctum Petrum, Apostolorum
Plinei pem Romam suisse directum , in hae verba: I Sed enim non diu illi Simoni Mago
aude ea uti concessum est: nam sub eodem Claudi, Imperio, quae omnia sapienter, prointer summum in genus humanum amorem, diis rigit prouidentia, quasi ante signanum, & im superabilem , atque invictum fidei propugnatorem a qui virtutis. ardorisque gratia primas inter Apostolos Diuinitus est consecutus, Petrum , perinde atque eontra feram agrestem , di perni eiosam, excitauit. Is non seeus. a que fortis , di generosus Dei Diix . Divinis instructus armis, oecidentalibus, ex oriente su per caeleste perfert lumena arcanum . scilicit,
de Christo mysterium , di Regnum Caelotum lato promulgat nuncio. Atque ad hune modum cum In Cecidente Euangeliea reluceret Iucerna, licet Simon ipse una eum fraude, reseductione sua, eonfestim extinctus euanuit. JHactenus Nieephorus. Contigit autem Petri aduentus in Ur hem, ex sententia Eusebii, anno Christi M. alij sub anno que . eum venisse dicunt. Et quoniam aduentus ille sancti Petri in urbem , Diuina prouidentia ordinatus . vnitieris Orbi, & toti Catholicae Ecelesiae eelea hertimus futurus erat: cum inde in uniuersa Regna, salus, & veritas de nuncianda suisset apropterea anniuersaria celebritate antiquitus celebrati eonsueuit: qui quidem pristinus usus non in Urbe tantum , sed & in uniuerso Chtisiano orbe in annos singulos repetitus; lie et
alie ubi praetermissus; sed Pauli Papae Quarti diplomate restitutus. in hodiernum usque diem sanctissimὰ perseuerat; Nde Cathedra sancti Petri Apostoli, qua primum Romae sedit. die i8. Ianuarii festum celebratur, ut constat ex Martyrologio Romano, R ex alias, quae venerabilis Beda, Vsuardus, Ado , & alii conscripserunt. Vetὰ animaduertit Cesar Cardinalis Ba ronius tum in Annalibus Ecclesiastieis to. i. anno Iesu Christi s. tum in Notationibus ad Martyrologium Romanum die I 8. Ianua. rij , super verti Cathedra sancti Petri; in ali quibus antiquioribus Breuiariis, de Romanae
cathedrae celebritate, hac die postum habeti
ossietum Eeelesias Ieumini At hae oratio descripta legitur ri omnipotens sempiterne Deus, qui
ineffabili Sacramento , Apostolo tuo Petr .i Principatum Romanae Vibis iti huisti: unde se Euangelica veritas per tota Mundi Regna dissunderet: praesta quaesumus, ut quod in Orbem terrarum eius praedicatione manavit, uniuersitas Christianae deuotionis sequatur. 3 Hae ibi . In vetustissimo libro Sacramentorum sancti Gregorii Papae I. 8. Kalen. Martii, de Cathedra sancti Petri in Roma eelebratur Osiseium, in quo lire contenta recitari solebat Oratiori omnIpotens sempiterne Deus, qui ineffabili Saeramento Apostoli tui Petri Principatum in Romani nominis arce sposuisti: praesta, ut quod in orbem terrarum eius praedi eatione inehoauit, Christia nae deuotionis sequatur uniuersitas. IHee ibi. Quibus eonsentiens sanctus Prosper In libro de Ingratis eap.8. Romam Solium Petri
vocat, hoc carminergeto Fereἱ solium Romam, oe Carthaginis altae conellium repetant humiles.
De Cathedra petri Episcopali Romae
collocata, S ei collata, grauissima, & certissma extant sanctorum Patrum Graecorum, α Latinorum testimonia, qua breuitatis causa eonsulto praetermittuntur a nobis, alio properantibus.
Quod ex optato Mileuitano Asto lib. a.
contra Parmenianum, eommemorati solet. illustre plane est, ait enim: l Negare non p tes . scire te, in Urbe Roma Petro primo C thedram Episeopalem esse collatam, in qua sederit omnium Apostolorum caput Petrus rvnde &Cephas appellatus est. In qua una Cathedra unitas ab omnibus seruaretur: ne
editeri Apostoli singulas sibi quisque defenderent , ut iam Schismatieus, & peccator esset. qui contra singularem Cathedram, alteram eollocaret. Ergo Cathedra uniea, quae est prima de dotibus, sedit prior Petrus. IHaec optatus.
CAP. XXXI. Rabbinorum quoque testimoniis probari , Ib, M si a Christo Romanum
DL Commentariis, & Traditionibus
Rabbinorum antiquorum deduct testimonia eamdem comprobant v ritatent; videlicet, Romam ipsam, & Romanorum Imperium Domino Iesu vero Messiae
368쪽
In die uti euntabitur tanticam stid is terra
netur in ea murus, o unae rati.
mite poνtas, O iureiururgens insa, custodiens veritatem. Verus ονον allit, seruatis parem , pacem, quia ιη te sperati imas. Sperassis in Gemino Ia se sis a emis, intomimo Deo forti in perpetuum .' 2,ia raetimabis habitantes in ereelso, cntiiratam stillimem hamitialis. Namitiabit eam usqtie ad teream, detrahetoam usque ad pultierem . nevitiabis eam pes, pedes pauperis, gressus egeaer m .
Quod Vaticinium, Ane Prophetiam , i Salomon ita interpretatur i s Vrbs sortitudinis erit nobis Iesus. Id est Saluator, sue saluatio . J Et infra r I Vrbem sublimem humilia hit, id est, Romam ,& Italiam , Humiliabit inquam eam usque ad terram i calcabie eam pes pedum pauperis , idest Regis Messi ide quo dictum est Zachariae s. cap. Pauper, Nequitans superas nam. gressus egenorum ,
id est, Israel . J Naee lossa Rabbi Salomonis, quam fideliter refert Petrus Galatinus lib. q. vi Areanis Catholicae veritatis cap. a . ubi vere amrmat, i tunc pedeni pedum pauperis, idest , Regis Messae, Romam, atque Italias isque ad terram humiliasse, eum sublimitas Romani Imperii, Calum pene tangens, iugo Christianae fidei humiliter eollum submisit usque ad pauperum , R humilium vices Chrisi gerentium pedum Oseula Tune autem gre sus esenorum, id est, Israel, iuxta Rabbi Salmmonis Glos iam, Romam ipsam caleaviti eum ad praedicationem Apostolorum Christi Petti,ti Daul, , idololatriae eultum , voluptatesque,
ae delicias , quas Christiana Religio respuit, prorsus dimittendo . sese Christo subiecit: &tuae certe potissimum . eum Constantinus Romanorum Imperator. Othisque Monarcha. Baptismi saeramento suseepto . a lepra munis datus , sanitateque Diuinitus recuperata . ip sum Iesum Christum . Nundi Redemptorem, ae saluatorem , verum Regem Regum , atque uni eum creti. & terrae Dominum esse cognoscens , sponte seipsum, uniuersumque Romanum Imperium eidem subiecit. I Hae Galatinus . Numera ea p. a 4. Balaam vat; ei natus is
pitur . his verbis r Venient in trietibus do Italia r superabunt Assyrios , vastabuntquo Hebraeost & ad extrems etiam ipsi peribunt.JHae Prophetia declarat, exercitus Roman rum nauigiis vectos, ad expugnandos Reges Orientales accessisse i S contra Assyrios, imismo contra omnes gentes Asianas , maiori ex parte, multa bella gessisse, easque ex pugiis sise , I sibi subieeisse, ut Romanorum historiae
testantur r Hebraeos etiam superasse , 8e tempore Vespasiani. & Titi exputtia se, & multis eladibus assidiisse . Demum Romanos, & per bella ipsis illata, & per mutuas ei uiles discordias debilitatos pertis,e . Quod Rabbi Salo
moti assit mauit, sutorum per legem Messiam, .e Alphonius Tos adus refert ibidem, praesertim quast. Io. ubi verba illat s De Iacob erit, qui dominetur, fle perdat relIquias Cinitar Is; Iair, intelligi de Messia: & appellatione, ICiui.
talis . I intelligi Ciuitatem Romanam, etiam tessinionis Hebraeorum. Nam Rabbi Salomon didiit, quod Messias destruet reliquias Ciuit iis, id est,Vrbis Romae, & eonsequenter totius
Imperii. urbem enim Romam subiecit sibi Christus, & dominatus est illi. quia seeit illam sedem Viearii sui Petri, S tempore Conia stamini Imperatotis potentius facta fuerit Ee lesiae patrimonium. Hae latius prosequitur ia idem Tonadus.
Abdidi eap. I. in fine ita prophetatum ex lati s Et aseendent saluatores in montem Sion, iudieare montem Esau. & erit Domino Regnum. I Hxe ibi. Quo loco Rahhi Ionathan vertiti l Et ascendent Seruatores ex mon te Sion, ad iudicandam arcem magnam Esau, hoc est, Vrbem Romam . a Rabbi etiam Salo mont I Montem Esau, I Romam interpretatur, ut eonstat ex Nicolao de Lyraclia ibidem emtam hanc Prophetiam interpretatur, his veris
t Astendent Saluatores. Idest Petrus. 8e Paulus, qui dicuntur Saluatores participati uer eo quod sunt praecipui Apostoli. Jl In montem Sion. Idest. in Ecclesiam, quae mons Sion dicitur, Esaiae cap. a. & He
s Iudicare montem Esau. Ides, Romam, . t dieit Rabbi Salomo: quia apparentes Con
sant in . & eum arguentes de persequutione christianorum, induxerunt eum, ad desens
nem Christianorum, & aedis eationem Eces sat .m per Romanum Imperium. Jl Et erit Domino Regnum. Quia Romam caput Mundi mini sit Vitatio Christi, transi tens Sedem Imperi; Constantinopolim . IHactenus Nicolaus.
Christophorus de sancto Antonio ordi ni, sancti Franei sei in Seripturis saetis appHis
me versatus, in libro praelitu lato, Triumphus christi Iesu contra Infideles tit. '. od Chrisu, Rex Messias iam venit, L quod verus Chrisus fuit Iesus Nararenus Dominus no ser. Allegatione 11. inei p. vigesimosecundo principaliter. Conditione 3 i. ex eadem Ab diae Prophetia eamdem veritatem probando. se scribit: l Conditio 3I. est, quod Roma sutura erat Regnum Deo in aduentu Christi. JAbdiae i. in fine , ubi sic seribitur i I Et ascendent Sa Iuatores in montem Sion , iudiearetas montem Esau r N erit Domino Regnum. Veimplementum huius auctoritatis constet, prae muto unum suppositum: quod haec auctoriistas, etiam seeundum Hebraeos, intelligitur de tempore Christi, vi refert Nicolaus. Secundo praemitto suppositum , quod, ly Esau , intelliis git Rabbi Salomo Romam, quem sequit ut Nicolaus. Nam omnes. qui populum Deἱ persequuntur, appellantur ab Hebraeis Esau, Λ Edom: eo quia Esau perseeutus est Iacob rvt ait Hieronymus in prologo huius Prophe tiae, de etiam Nicolaus, & constat in pluribus Glossis Hebraeorum. Et quia tune Roma erat eo traria populo Dei, propheta appellat eam, montem Esau. His suppositis . Ex isa auctoritate habemus,quod in monte ston aseensuri
erant Saluatores, iudieare Romam,quae sutu Iaerat Regnum Deo. Consonat huic Numer. 2
Vbi de Christo se scriptum esti oriet ut stella
369쪽
ex Iaeob. N eoni urget virga de Israel, & pe cutiet duees Moab , vastabitque omnes filios Seth. Et erit Idumaea possessio eiust sy, Idumaea. quae erat sutura possessio Cluisti, Roma intelligitur, secundum Nicolaum thi, vi s lent intelligere Hebreii quam auctoritatem latiils de elato super illo Titulo, & Allegatione . in Conditione i 3. Hoc autem impletum constat in Iesu Naetareno Deo nos ro , quia Petrus,& Paulus Apostoli Christi, i qui dicuntur Saluatores nostri participative ascende runt in montem Sion, id est , in Melesiam Militantem, quae dieitur Sioni ut disi in Titulo, de Dupliei aduentu , dum allego Psalm. 40. Iudieare montem Esau, idest. Romam: N secerunt ibi Regnum Deo, se ilicet, Iesu Christo Deo, & homini, ut erat prophetatum in ditia Prophetia Ahdi . Nain ibi habuit Petrus Apostolus Sedem usque in diem mortis suae: ibi ipse , ti Paulus Apos olus praedicauerunt. martyrio eoronati sunt ibi sueeessores Petri,S Iesu Christi Vitarii semper habuerunt sedem Pontis ealem usque ad tempus Constantini Imperatoris; quo tempore tota Ciuitas Romana fuit eonuersa ad Christum,& donata ips Eeclesiae , ut ibi esset Regnum, di eaput Regni Christ . di Roma esset possessio eius, ut in duabus Prophetus erat prophetatum, ut e patent in histori s. di legendis Petri, &vau Ii. Ad Mati Siluestri, N aliorum Romanorum Pontificum: & ut ipsa evidentia notoria
permanentis oculis omnium implementui .
Licet in libris Talmudistatum grauissimi
mores. Ae blasphemiae eontineantur : nihil mintis sapὰ Talnauclistae in suis Glossis . AeΤraditionibus quaedam referunt, quae ad hanc
veritatem patefaciendam etiam conducunt;& talis est historia,quae narratur in Sanhedrin, cap. Col Istaei, quam inde recitat Hieronymus de sanctas de lib. i. cap. II. contra in pietatem, de perfidiam Iudaicam, his verbis ri Rabbi Osua filius Letii reperit Eliam, &Rabbi Simeon filium Ioati, stantena ad portas paradis, diuitque ei Rabbi Osua: Ibo ego ad gloriam Paradisi, di eunt ei, Ito, si Dominus isse voluerit. Dixit Rabbi Ostia, Sie duos homines videbam , sed voces trium audiebam.
Closat Rabbi Salomon, quod gloria Dei cum illi, erat ibi. Dixi e eis Rabhi Osua. Et quan do veniet Messias Dicunt ei. Vade, di quaere ab ipso eodem . Qui ait, ubi reperiam eum lDieunt ei, Ad portam Roma . Et ille , Quae sunt eius signa i Responderunt, Reperies eum
inter pauperes , & vulneribus passionatum; sicut Esaias eap. 33. ailr Vere languores no
fros ipse tulit, & peeeata nostra ipse portauit, Λ nos te putauimus eum quasi leprosum, pereussum a Deo, & humiliatum. Ivit ergo ad eum, di 2 itque illi . Domine quando venies Qui ait: Hodie. Post aliquot uem dies reuersus est Rabbi Osua ad Eliam, dixitque
illii Mentitus est mihi Messias i me enim ab
eodem qumrente, Quando venire deberet, re
pondit mihi. Hodie. Cui Elias respondens ait, Verum dixit tibi, Nam, Hodie si v em eius audieritis. 1 Hactenus historiar ex qua Hieronymus de sanctafide praeei lato loeoquatuor colligit conelutiones in haec verba it Ab hae auctoritate ego extraho quatuor conclusiones. Iptima est, QuAd a tempore huius D ictoris Rabbi Osua, quo fuit, hodie sunt pluis res quam mille ducenti anni, iam Messias na
Seeunda, Quod sesso principalis Messiae,& eius thronus prine malis sit in Roma. Tertia, Qu4u sieet primus eius adueniatus suetit in illo tempore, a quo fluxerunt
annii Ia. cum toto hoc tempore adhuc quotidie venire non cessat, ad illos videlicet, qui ad doctrinam eius, & fidem conuertunis
Quarta est. Quod eius conuersatio fuit eum paupertate, di humilitate. Haec Hieronymus de Sanctas de quondam Iudaeus : sed deinde ad Christianismum eonversus .& Benedicti XIIL in sua Obedien tia nuncupati Medieus, ad annos Domini
Constantini Imperauris cessiimem in Ecclesiam Romanam, non sine
Similiter cum Cap. 3 o. & i. Doctorum
testimonia recitantes iam dixerimus. Romani, iuxta Prophetarum vaticinia. Chelito te subiecisse, de eius Imperium agno- iuste ; idque tunc potissi iniuri iactum. quando Constantinus Imperator a Iepra mundatus, se ei sibiecit, & Romanum consiguauit Imperium , ne quis id figmentum esse arbitretur, ut eum Laurentio Valla, in hoe ab Eeelesia pro seripto , sine solido fundamento arbitrati sulit superiori teculo Nouatores,& alii rerum nouarum cupidi amatores. intelligat eam. Constantini eessionem , Diuina prouideritia . non sine miraeulo faciam fuisse: quam eonis
stanter asseruerunt prae caeteris quatuor sanis
elissimi Romani Pontifices, Leo IX. Gregorius VI l. Innocentius III. & Nicolaus III. Aeduo Coneilia Generalia viennense, di Co
stanti ense I eo IX. anno Ioso. in episto Ia aduersus
inauditas praesumptiones Michaelis Constan tinopolitavi. R Leonis Acridani Episcopo.
rum, Prouerb. I. cap. I his verbis: fAt quoniam attestante Salomone, cor Regis tu manu Domini, quocumque voluerit vertet illud,
tantum apicem dignitatis in beato Petro &eius Virariis priidentissimus terrenae Monarchiae Princeps Constantinus . i ntima comid
ratione reueritus, cunctos usque ili finem se-
euli iuccessuros , eidem Apostolo in Romana sede Pontifices, per beatum Siluestrum non solum Imperiali potestate, & dignitate, verum etiam infulis. N ministris adornauit Imperialibus t valde indignum fore arbitratus, terreno Imperio subdi. quos Diuma Matellas prae 3 secit caelesti .l Haec sanctus Leo . Gregorius VII. anno Io s. lib. s. Rege si post Epistolam rertiam incip. Prudentiae vestrae in krmula iuramenti Henriei regis singulariter contineri voluit , quae Constantinus. ει Carolus sancto Petro dederunt, in
haee verba : l Ab hae liora, & deineeps fidelis ero per rectam fidem Beato Petro Apostolo,
370쪽
eiusque Vieatio Papae Gregotio, qui nunc ineat ne vivite di quodcumque mihi ipse Papa praeceperit, sub his, videt ieet, verbis r Per veram obedientiam a fideliter se ut oportet Christianum obse tua . De ordinatione
vero Ecelesiarum, R de terris, vel censu , quae Constantinus Imperator, vel Carolus sancto
dederunt, & de omnibus seclesiis, vel praedias, quae Apostoli eae Sedi ab aliquibus viris , vel
mulieribus , aliquo tempore sunt oblata , vel eoneessa, S in mea sunt, vel suerint potestate, ita conueniam eum Papa, ut perieulum sacrilegii , & perditionem animae meae non ineur Tam . I Hae ihi. Perindὰ autem est dicere: Ita eonveniam cum Papa. vi perieulum sa- erilegii, & perditionem animae meae non iniscurram e ae iurare, Se eas eoncessiones, &oblationes non violaturum. Innoeentius Tertius anno mo. Sermo.
e 1. In festo sancti siluesti Pontificis Maxi mi apertius idem deelarauit, his verbis; I Vir Constantinus egreaius Imperator ex rein Melatione Diuina per Beatum Siluestrum a lepra in Baptismo mundatus, Urbem pariter, S Senatum cum hominibus, re dignitatibus suis, di omne regnum Oecidentis ei tradidit, 1 dimisi, secedens,& ipse Byxantium, & r gnum sibi retineos Orientis . 4 Hae Inno
Nieolaus Papa Tertius anno Idi 8. in cap. Fundamenta. I. Ne autem de electa
lib. 6. in hae verbal l Ne autem ipsa Mater Leelesia in Congregatione. Ν pastuta fidelium temporalibus careret auxiliis; quia pintius ipsis adiuta , spiritualibus semper proficeret inerementis; non absque miraculo savium esse Oneipitur I ut oecason aliter
Constantini Monarchae a Deo prouisa, sedeurata Baptismalibus sementis infirmitas , quamdam quasi adiiceret ipsi Eeelesiae firmitatem: qui quarto die sui Baptismatis, una
cum omnibus Satrapis, S universo Senatu , optimatibus etiam, di cuncto populo, in , persona Beati siluestri, sibi Romanam conis cedendo Vrbem relinquens , ab eo, & successoribus eius. per Pragmaticum Constitutum disponendam esse decernens in ipsa Vrbe ,.triusque potestatis Monarchiani Romani, pontifieibus declararet, non iustum athi
trans,ut ubi Saeerdotii principatum, &Christianae Religi ouis Caput Imperator coelestis instituit, illi e Imperator terrenus habeat potestatem ; quin magis ipsa Petri sedes in Romano iam proprio solio eollocata, libertate plena in suis agendis per omnia potiretur. Nee .lli subesset homini, qui ore Diuino eun viis dignoscitur esse pratata. 3 Haec Nie
Pr dictis Romanorum Pontificem declarationibus accedunt praedicta duo Conei. Ita generalia, Viennense, & Constantienis .
In Viennensi sub Clemente V. anno Ist 3. re lato in Clemen. i. de Iureiuri s. Porro praeter iuramenta, vers. eidem etiam haee sunt verba ex iuramento Henriet Imperatoris i l Eidem etiam adiiciens iuramento . quod manu tene inret semper. atque seruaret priuilegia omnia per praedecessores suos neges, ae Imperatores Romanos praefatae Romanae & aliis quibuslibet Ecclesis quocumque concessa tenaPOIe N eontinentiae cuiuscuinque , ipsaque Omnia,& speel aliter. ae prael pi per Clarae memoria Constantinum, Carolum, Henti cutio. Othonem Quartum. Frideri eum Secundum .
atque Rodulphum praedecesbres ipsus, super
eontestione. reeognitione. aduocatione quie
tatione, & libera dimissione terrarum, &Prouinciarum Romanae Eecies x vhilthee postarum, quarum etiam multas nominatim expressit: Sedi Apostolicae, Romanisque Pontificibus, super quocumque tenore conressa , recognouit, confirmauit, & ex certa seientia innouauit , ae etiam de nouo concessit . Et terras Ipsas, atque Provincias recognouit
ad ius, & proprietatem ipsus EceIesiae plenissime pertineret easque nihilominus ex abundanti de nouo Ecelesia saepe factae donauiti sub praedicto se obligans iuramento, quod ipsas aliquamve ipsarum partem nullo
vin qua in tempore occuparet, seu quantum in
eo esset, ab alio permitteret Occupari . l
In Constant Iens , anno I I 3. Ses . 8.dum condemnatur articulus et 3. Ioannis mi elem, asserentis 1 l Quod siluester Papa.&Constantinus Imperator errauerunt, Eeeleissam dotando. duo potissimum apertius indicantur . Primum. eum haereticum non reuocasse in dubium iactum Constantini, Ecclesiam dotantis; nee Silutari dotem aec
plantis. Alterum Patres eamdem dotatio ianem tamquam veram, & legitimam agnouisisti sed haeretiei hominis assertionem eum surprauitatis, & censurae qualitate respuisse. Caetera ad hune arti eulum spectantia,
late In peculiati libro de Vera Consam inicessione tradidimus. Interim pauca haec. ponderosa tamen , suffoete putauimus , ad ostendendum , verum asseruisse Doctores Christianos, & Rabbinos cum eis consentienistes , affirmando , festionem. thronum. seu s
lium prinei pale Messiae Regis Iesu Christi Domini nostri Romae fuisse diuinitus collocatum , & Regiam Dauidis sedem nobilios instauratam, felicius, & latius, & totius Romae, quam Ierusalem in aree Sion consti iis .
CAP. XXXIII. Mintim Christi in Ecclesia maxime admirisbile, insigniter mi Lle, ιν
Gubernatore Τ Ametsi ex supradici Is aperte conset, Christi Regnum maximὰ vis bile, fi aspectabile esse; neque in sola spiritualitate
consistere, quamuis ad spiritualia potissim sim referatur; nihilominus apertioris doctrinae gratia, de ad omnes dissieultatum nebulas saei litis depellendas, visum est adhuc. idem hoe loco singulariter declarare . Sive ergo spectemus Christum verum Regem, R Catholicae Eceles a Dominum , ac Cubernatorem siue Petrum Christi Domini Vicarium, & caeteros Domini Apostolos: sue