장음표시 사용
411쪽
'sortare, di argue cum omni Imperla. I Dentiaque hue spectant loca Pauli , in quibus deseri hit unitatem eorporis Ecelesae, & varia memiahra eius, ut ad Roman. xx. ubi inter alia ait ii Qui praeest in sollieitudine; I & 2.ad Cor. I 2. N ad Ephes. . vhi ponit, J Apostolos, Prophe tas , Euangelistas, Pactores, & Doctores in opus ministeria , in aedificationem eorporis Christi. I Quem modum gubernationis dicit esse duraturum, i usque ad consumationenia, Sanctorum: I id est, usque ad Mundi finem, vi in superioribus explicatum est. Atque ex his constat mani seste, hane potestatem spiritualem esse omnino distinctam a temporalii. Primo quidem, S principaliter in
fine; nam temporalis potestas ordinatur adseruandam reipublicae pacem, Z: moralem honestatem , iuxta illud Pauli i. ad Timoth. 2. IVt quietam, & tranquillam vitam agamus in omni pietate, R castitate . I Potestas autem Eeelesiastica ad aeternam saluten consequenda in ordinatur, iuxta illud Pauli ad Ephes . I Ad eonsumationem Sanctorum,&e.I Et illud ad Hebr. a. t Obedite Praepositis vestris, ipsi enim peruigilant tamquam rationem pro animabus velli is reddituri. I Alia dissetentia est in origine, quia potestas temporalis trahit originem a Deo auctore natura media ratione naturali, di ita per se spectata est de tute naturalit prout veto est in Rege . vel Senatu . est de iure humano di potestas autem Icclesiasti ea est de iure Diuino postiuo , de speciali pronia stione, At concessione Christo i Tibi da-ho claues . Pasce oves meas. Sicut misit Me Pater, & Ego mitto vos.J Sicut enim finis, ad
quem ordinatur haec potestas, di actus, ac me
dia , quae illi subsunt, sunt supra naturam, de vires humanas,ita N potestatem ipsam habete originem supra ius naturae. vel humanum noeese est . Et ideo tandem hae potestates disserunt tamquam materialis, de spiritualis, naturalis , &supernaturalis , terrestris, Ad caelestis . Atque ita explicant distincitonem hanc Celaissus Papa de vinetito anathematis, de Nico laus I. in epistola ad Michaelem Imperatorem
circa finem, dicensi l Mediator Dei, & homi num homo Christus Iesus se actibus proprijs, δι dignitatibus distinctis ossicia pote
statis vitiusque diserevit, propria volens meis dieinali humilitate sursum esserri, non humana superbia rursus in Instino demergi, ut &Christiani Imperatores pro aeterna vita ponistificibus indigerent, di Pontifices pro eursu temporalium tantummodo rerum imperiali bus legibus uterentur , quatenus spiritalis a tici carnalibus dissaret incursibus . I Easdem disserentias attinuit Cregorius VII. libro 4. epistolarum epistola a. ad Hedimanum, easque ex Anastasio papa in epistola ad Anast sium imperatorem; de Cregorius in Pastorali confirmat. Idem docet Symmachus in apilogia contra eumdem Anallas una imperato rem, dicens: l Conferamus honorem Imperatoris cum honore Pontificis, inter quos tam tum diuat, quantum ille humanarum rerum
curam gerit, ille Diuinarum . J Et instar I Tu humana administras, ille tibi Diuina dispensat. J Idem Symmachus in Synodo Romana, di resertur late in eap. Bene quidem dist. 96. δὲ plura alia in duobus capitibus sequentibus
undamenta aliorum errorum, quae in aliis haeresibus standantur, quas non possumus hoc Ioco ex prosesso resutare. In sundamento etiago privii erroris haeretieum est dicere, nonuesse in Leelesia Christi verum , de visibile sacruficium, aut verum,& proprium sacerdotium. Et similiter haereticum est dicere, omnes Fide Ies esse in saeerdotio aequales, quae omnia aliis hi sunt a nobis disputata, de probata . Marsilius etiam Paduanus in fide errat, dum supponit, omnes Clericos , seu Saceldotes, Epis copos iure Diuino esse aequales. Nam quoad potestatem ordinis ex insitutione Christi Episcopus excedit Presbyterum, R Presbyter Diaconum , dic. ut in trin. de saeramento Ordinis latὰ ostenditur. In potesate autem iurisdictionis est de Apostolis tertissima disse rentia, quae ex adductis te simoniis facile eoi ligi potest , & quoad Petrum, de successores eius late in sequentibus os Endetur. Praeterea. quod ait Christum prohibuisse Pontificibu temporaliter regnare , in primis omnino salsum est, & erroneum , vi cap.8. Ostendemus .
Deinde ad id, quod nunc agimus, nihil refert, quia etiamsi illud admitteretur: sol Gm inde posset institi Episeopos, aut Pontifices per
potestatem , quam habent, ut tales sunt, non temporaliter regnare , sed spiritualiter, quod nos omninλ contendimus, cum dicimus, potestatem illorum non temporalem esse, sed spiritualem. Et hoe ad summum probat testimonium illud i s Reges gentium dominantur eorum , vos autem non sic;J quod etiam Rex Angliae non omist nam etiam in illo sensu non prohibet Christus Apostolis regnare, sed se revignate se ut Reges gentium, idest,temporaliter, necesse autem est, ut spiritualiter regnent satitem illi, qui supremam in illo ordine potest tem habent. Nisi velimus dicere, etiam sum naum Pontificem non tam proprie regnare spiritualiter , quam vice regnare, quia non tamquam supremus Rex, sed tamquam Viea rius summi Regis Ecclesiae praeest. Veritas a tem est , non prohibui se Dominum regnare, sed gubernare dominando personis , per elationem se illis praserendo, aut inhumaniter subditos tractando, ut dixit Gregor. in Pastoral. par. 2. cap.6. qui verba Christi ex ponte per illa Ecclesiast. 3 et . t Ducem te constitue runt, alias, Rectorem te posuerunt, noli existolli, esto in illis quasi unus ex ipsis. J Et per illa 1. Petri s. l Non dominantes in Cleris. sed forma iacti gregis ex animo. 3 Et per illa Pauli 1. ad Corinth. I. I Non quia domineiamur fidei vestrae . sed adiutores sumus gaudii vestri. 3 Et similia habet Gregor, 36. Moral.
cap. I9.alias a a. di lib. I. Reginti, & Bernard. lib. 2. de considerat. in principio. Et ita per haec etiam responsum est ad fundamenta, quae in hoe puncto attingit Rex Angliae, ad alia vero, quae obiacit contra primatum Ponti Geis , & contra verum sensum Scripturarum ,
412쪽
Apologiam impendID. Mulus autem erroris fundamentum solum videtur esse, quia non agnoscit distinctionem inter potestatem spiritualem , & temporalem, di quia negat primatum Petri ,& successorum eius, de quibus in I , O . sequentibus capitibus dicemus.
tualibus, seu Ecclesiasticis rebus, ira veritas ergo catholica est, Reges tena-
Potestarem regendi Ecclesiam in spiria
temporalibus Regιbus , seu Prιncipibus non existere auctoritate pro
batur a P Raeter disserentias inter potestatem spiti
inalem, & temporalem in praecedenti capite traditas intercedit alia, quam quia ortigo est , & praecipuum Anglicani schismatis
fundamentum, in hoc caput examinandam reseruauimus, quamquam ex principiis posi-
porales, ut tales sunt, seu ratione suae iurisdiactionis supremae in Principatu politico nullam habere in Ecclesia spiritualem potest tem . Haec assertio probari potest auctoritate Scripturae duobus modis. Primo quia in testamento nouo haec potestas promissa, & data est a Christo illis personis, qui Reges temporales non erant. Secundo quia non inuenitur data Regibus temporalibus, & ex utroque capite tam sigillatim, quam simul sumpto recit concluditur, non esse in Regibus temporaliu
releruauimuS, LIU hua. quia non potest essenis in illis, quibus alis in praecedenti capite manifeste conclud ' chi isto data est, di eorum legitimis succes
tur. Consistit autem hoe discrimen in hoe . quod potentia temporalis, & spiritualis per se non respiciunt easdem personas, quibus conuenire debeant, sed potius sunt subiecto separabiles , quod plane supponit distinctionem inter illas, & eam indicat. Duobus autem modis extrem et contrariis circa disclimen hoe errari potest. Primo, asserendo, potestates has non solum esse distinctas, sed etiaesse adeo repugnantes , ut in eadem persona coniungi, Diuino iuri contrarium sit. Et ita videtur errasse Marsilius de Padua, qua quam ille vel spiritualem potestatem cum temporali confundat, vel non in quocumque sibi ecto, sed solum in Sacerdotibus neget, posse simul conuenire. Verumtamen hic error hoe sensu intellectus standamentum non habet, & in capite sequenti breuiter impugnabitur, quoniam ad praesens institutum parum RArt. Αllus ergo modus errandi est proprius Anglicanae secta, cuius principium, di sun drumentum qst, potestatem spiritualem non sep rati a temporali, sed Regio sceptro esse anneis xam . Ita voluit Henricus V IlI. quem succepsores eius Eduardus, ct Elisabetha sequuti sunt, ut late resert Saude r. in tribus primis, libris de Schismate Anglicano , ubi etiam varias Ieges ad huius potestatis amplificatim,
hem in illo Rerno a dictis Principibus latas defetibit
Denique In hoe errore persi sit Rex Iac hus, ut ea faciis eius satis constat, di in Prae- satione sua saepe prostetur, praesertὶmpag. . prae sationis, dicens, i Nam neque me Pontifice ulla ex parte inferiorem esse credam. 4Et in eodem sensu dicit pag. a. de temporalibus Regibus , I quos Deus in altissim diunt. tatis gradu quasi suos Vicarios. N Legatos ad exercenda iudicia in suo solio collocauit. JEt iterum ad Reges pag. 1 c. I Quos Deus precipuos sibi in tetris Vicarios in administratione tultitiae es e iussit. J Et in eodem sensu dicit pag. I . controuersam, quamicum suis subditis Catholicis habet, non aliunde es motam, i quam ab ambitiosa pontificum tyrannide,quam illi contra auctosilaum Scripturarum, eonti a Conciliorum, antiquorum
que Datrum mentem , sibi in temporalia Restim iura iniuste usurparunt. 4 Tandenaque ibidem concludit, in hae Regum auctoritate
asserenda cutique iii lioe senti totam suam
tibus. Prior pars lassicienter probatur testimoniis adductis capite praecedenti , quibus constat, Christum singulariter promissse . &dedisse hane potestatem Petro . Deinde aliun de etiam monstratur dedisse illam omnibus Apostolis Ioan . et . quibus, & successoribus eorum nomine Ecclesaei eam promi serat, Matth. 8. Alia etiam testimonia ostendunt. Paulum saepe esse usum hae potestate, eamque in Episeopis, & Ecelesae Praepositis inueniri.& ab eisdem exerceri . nullus autem istorum Rex erat, aut iurisdictionem temporalem ad ministrahat. Vnde etiam sumitiis eis cacissimum argumentum t nam prius quam in Eeis etesia eslent Reges teniporales erant in Leel sa Pastores eum vera iurisdictione spirituali ad regendam Ecclesiam,vi ex usu eiusdem p testatis. & ex allegatis testimoni s mani ses Ecolligitur , ergo potesas hae de se non penis det ex Regia potestate, neque eum illa ex vi illius coni uncta est: tunc enim Reges tem tales illam non habebant, neque ab eis illam receperant, qui legitime illa utebantur. Et hinc etiam aperte probatur ex scripturis quod etiam eapite super toti attugimus hane potestatem alterius esse Origianis , quam temporalem nam temporalis p testas prout inuenitur in Rege, vel alia simila persona; vel prodii md , vel per successionem . aut alium humanum titulum, prouenit a multitudine popaei. qui suani auctoritatem Principi contulit; haec autem potestas illam Originem non habuit r nam in primitiua Eeclesia Apostoli illam habuerunt, non a populo
Christiano, sed ab ipso Christo. & aliis Episcopis illam communicarunt auctoritate sua,& independenter a populo , vi patet ex illo Pauli ad Titum 1. I Huius rei gratia reliquale Cretae, ut ea, quae desunt corrigas, & constituas per ciuitates presbyteros . scut di ego disposui tibi. 3 Et x. ad Timol. 4. I Noli nos ligere gratiam, quae mite est . quae data est tibi per impositionem . Sc. 3 Et cap. s. ostendit suis e eum liurisdictione Episcopali, dIcens. I Aduersds Presbyterum accusationem noli reei pete, nisi sub duobus, aut tribus testibus . Ne. J Cum ergo ex praecedentibus caispitibus constet. totam potestatem Regiam a populo prorii me manasae, consequens prosecto est , ut ex vi Regiae potestatis . nulla sit in Rege spiritualis iurisdictio , vel potessas.
413쪽
De primatu Summi Pontificis. .s 93
Tandem altera probat Io ab alictoritate. quam vocant, negatiua Scripturae, in prasenti esse aet est ex eodem prineipio, & sunda. mento . Nam , ut recte dirit Diuus Thom.
par. I.qu. I I .art. . t In his, quae sunt supra
naturam soli auctoritati creditur, I S par. 3.qu. I. art. 3. quae ex sola Dei voluntate pi ueniunt supra omne debitum ereaturae, nobis innotestere non possunt, nis quatenus diuinitus reuelata sunt sed spiritualis potestas Ecelesiae donum est superans naturam, & ex diuina voluntate , & institutione pendet tam ut sit, quam ut in tali persena . vel per talem modum . aut successionem st. Nulla est auatem diuina reuelatio, vel auctoritas,qus ostendat. Christum potestatem hane Regibus temiaporalibus dedisse ; ergo ut Diuus Thomas supra dieit, s Vbi auctoritas descit, sequi de-
hemus naturae conditionem . J Quae quidem conditio naturae in praesenti est, ut temporalis Rex solum eam potestatem habeat, quam homines naturali ratione ducti illi conserte potuerunt, ae subinde nudam, ac praecisam haheat temporalem potestatem. Quod autem diuina auctoritas maiori potestati Regum testimonium non praebeat , mani sestum est . Nam in primis extra seripturam aduersarii non admittunt verbum Dei, Si quamuis adis mitterent, nulla est saera, seu Apostol ea traditio. qum talem potestatem in Regibus indicet, sed eontrarium potius, ut ex discurisse huius capitis, & totius libri praesentis constabit . De seriptura .ero suffieientet id pro-
hamus posulando testimonium. vhi Christus hane potestatena Regibus contulerit, quod sne dubio ostendi non poterit, neque in v teri , neque in nouo Testamento . Nam testi
monia, quae asserti solent, in quibus Regibus Ohedire praeeipimur, friuola sunt. eum nihil de noua potestate a Christo Regibus eoncessa contineant, Ised illius tantum obligationis
naturalis nos moneant, qua Regibus in his, qua ad eorum iurisdictionem pertinent, praeis eipientibus ohedire tenemur. ut latius inserius respondendo ad obiectiones declarabimus. Hie vero ponderari potest, Pauliam. ubicumque Eeelesiasti eam hierare hiam de scribit. eiusque funda me uta, fructuram , ministeria, & gubernationes distinguit . numerare quIdem Apostolos , Prophetas, Pastores , de Doctores, Regum autem, & Imperatorum nullam sacere mentionem, non quia
illi non essent in Eeclesia suturi sed quia quod ad ordinem hierarehienm Ecelesiae spectat,illi
proprium gradum non constituunt, sed cum lateo populo computantur, nec inter eos, qui
ad aedificandum in rebus spiritualibus Chri si eorpus usque ad consummationem Sancto. xum positi sunt; sed inter eos, quid erdis eanis di sunt, & consummandi tantum recensentura Denique expendi potes , quod Christus Dominus interrogatus. an liceret censum dare ,
Caesari. aecurate respondit, s Reddite quansunt Cresaris Ceelati, & quae sunt Dei Deo. indieans prosecto. Cresari, idest, Imperatori, veI Reti solum illud esse reddendum, quod extui Ceelateae, seu Regiae potestatis debetur .
Christus ergo ut grauiter Salmeron notauit, Mut potesatem Regiam non abstulit, ita neque illam auxit, neque peculiare ius pascenis
di oues suas ei commisit. Addit etiam chry- Tori. XII. sos. homi I. r.in Matth. I Cum audis redden da esse Cresari, quae sua sunt, illa solum dies non dubita, quae pietati, ae religioni nihilomelunt, nam quod fidei. ae virtuti obest non Cresaris, sed diaboli tributum . ac vectia galest. J Clarius Ambrosius in epistola I alias 3 ad Mareellinam Sororem , I Allega tur ait) Imperatori lieere omnia, ipsius es.se vn; uersa. Respondeo. noli te grauare ima perator, ut putes , te in ea, quae diuina sine imperiale aliquod ius habere, noli te ex tot
iere , sed si vis diuinitus imperare , esto Deci subditus , seriptum est . Quae Dei Deo, quae
Ceesaris Cresari. Ad Imperatorem palatia pertinent , ad sacerdotem Ecclesa , publi corum tibi moenium ius commissum es, non sacrorum . 1
Tertio prohanda est assertio sontiscum, di iuris eanoniel testimoniis, quae licet ii propria causa dari videantur,maximam etiam in illa auctoritatem habent, tum propter ela uem scientiae, quam habent ad docendam
Ecclesiam , tum etiam, quia certam, & Imia mutatam Ecclesiae traditionem Ostendunt .
Non enim soli moderni. sed etiam antiquissimi Pontifices, Sancti, & Martyres huic veritati testimonium praebuerunt . Primoque possemus asserte omnia, quae de primatu Romanae Ecclesiae seripserunt, sed hae postea
commemoranda sunt, R ideo nunc tantum
ea asseremus, in quibus utramque potestatem inter se conserunt, vel in quibus obedientiam et Iam ab Imperatoribus, & Regibus exigunt, quod, si in principibus temporalibus esset suprema spiritualis potestas facere non possent. Utiiusmodὲ est illud Anastasi II. Dontis eis ad Anassasum Imperatorem . t Illud vero pecularius pro amore imperij vestri, & beati tu dine, quae consequi poterit regnum pro Ap stoli eo ossicio praedieamus, ut sicut decet, &Spiritus sanctus dictat, monitis nostis Ohe dientia praheatur. 1 Et infra. I Haec me sedigerentem frequentius non spemat pietas tua. ante oculos tuos habens Domini in Euange lio verba r Qui vos audit, me audit, & qui vos spernie, me spernit, qui autem me spernit, spernit eum, qui me misit. I Et Celasius Papa in epist. Io. ad eumdem Anastasiunia, eamdem potestatem sbi, & non Imperatorieonuenire eonstantissime docet, vhi inter alia habet illa veiba: imo sunt Imperator A guste, quibus principaliter mundus hie regi tur, auAoritas sacra pontificum . & Regalis. potestas, &eae t. J Et Symmachus Papa, ad eumdem Imperatorem. I si Christianus siqnceps es , qualiscumque Praesulis Apostolici debes vocem patienter audite. 1 Et infra. I Conseramus honorem Imperatoris eum honore Ponti fieis , Se. I Et infra. I si omnis potestas a Deo est, magis ergo quae rebus est prastituta diuinis deser Deo in nobis, & nos deseremus Deo in te . I Ubi aperti negat potesatein spiritualem esse in Imperatore, sed in Pontisce, & postea subdit . t omnes cathois siet Principes siue eum imperii gubernacula sustepetunt, siue eum Apostolieae Sedi nouos
agnouerunt Praesules institutos. ad eam pro tinus sua seripta miserunt, ut se docerent, eius esse consortes. 3 Quod scripsit symmachus lante mille centum annos, & usque ad nostra tempora seritatum videmus.
414쪽
Praeterea hoe eonfirmae definitio eius dem Symmachi Pari in Concilio Romano 3.l Non lieere lateis. quamuis religiosis, vel potentibus in quacumque ei uitate, quolibet modo aliquid decernere de Melesiasticis fa eultatibus . quarum solis Saeerdotibus disponendi in discusse a Deo cura commissa doctintur. I Quae ratio, di definitio in quacumque eausa Meles astiea loeum habet. Multa etiam
ad hane veritatem confirmandam eongerie Gratian. dis. yo. Et praesertim eam late conis
firmant Nicolaus Papa in epis.ad Michaelem Imperatorem . ubi tuter alia multa inquit. i Cum ad verum ventum est, idest, ad euanis gelicam veritatem neque Imperator iura
Pontificitus arripuit. nec Pontifex nomen Imperatorium usurpauit, quoniam idem meis
drator Dei, & hominum homo Christus Iesus se acti bos propriis . & dignitatibus dis in ctis osset a potestatis utriusque discrevit . ut
ad Christiani Imperatores , pro aeterna vita a
Pontificibus indigerent, di Pontifices. procursu temporalium tantummodo rerum Imia
zrialibus legibus uterentur. I Idem tradit Gregorius VII. in epist.ad Herim annum intensem Episeopum lib.4. epist. 2. ad in alia ad eumdem lib. . .epist. a I. ubi dictis, de factis
aliorum Pontificum, e Imperatorum,eamdem veritatem confirmat. Item Innocentius III. cap. solitae . Imperatorem ait, in temporali
hus , Ponti frena autem in spiritualibus antecellere . Et Bonisaeius VIII. in Extra uag. vnie. de maiorit. & Obed. dicit in Eeelesia esse gladium spiritualem manu sacerdotis exisercendum , Ae gladium temporalem manu lai corum pro Eeclesia, ct ad nutum, & patien- Iiam Sacerdotis exequendum. Quod taei id confirmat clemens V. in Exit M. Meruit, de Privilest. licet declaret, per Extrauaganistem Bonifaeta Regem, aut regnum Galliae non magis esse subiectum Apostolieae sedi. quam antea esset. Denique hoe eonfirmat quod Gratian. dist. 63. eap. I. refert ex Adriano Papa, l ut latet Prineipes, vel Potentes non intersint Ecclesiasticis electionibus, quia1n Ecelesiasticis rebus nullam habent potest tem . a Naheturque in Concilio Constantino.
politano A. alias Syu O 8. cap. 22. ubi etiam cap. I a. non solum negatur Principibus temporalibus potestas creandi Episcopos . sed
etiam deponendus dicitur, qui per eorum tyrannidem fuerit init usus . Item in p. Synodo cap. a. irrita dieitur electio Episcopi a Ptii cipe temporali iacta, refertur a Gratiano suispiadicta dist. O . cap. Omnis . Sie etiam dixit Innocentius tu. in eap. Ecelesiae, de Conis stitui. t Dieis super Ecclesias. N petionis Ecclesiasticis nulla est attributa facultas. quos bsequendi manet necessitas, non auctoritas imperandi. I Et similia habet In cap.Tua. I. de Decimis. Quae sumpta sunt ex Concis. sub Symmacho li I. Multaque alia iura cano ianica possent asserti. in quibus exemptio camsaruin Ecclesiasti earum a potestate laicorum praescribitur, in illis enim supponitur, non
esse in Magistratibus temporalibus spiritua- povitatem , sed illa omnia in librum detium uititate Eeclesiasti ea resetuamus.
D ἡ V δ η ψRiss adiuugi possunt aliorum qui licet Suuinii Pontis cra non tu crint, Epistopi tamen , Archiepis eopl. & PatrIarehae. aut sancti Eeelesiae Do. res, di in prioritas Ecelesiae seeulis sue runt. Inter quos egregid Chrys. Homil. 4.& 3. de Uerbis Isaiae inter alia multa dixit.
t Quamquam admirandus videtur thronus Regius, tamen rerum terrenarum administra. tionem sortitus est , nec praeter potestatem
hane praeterea quidquam habet auctorit iis . I Et homil. 88. in Matth. ad Diaconum
dieit. l Maiorem illo idest . seculari Prin cimo potestatem habes, I utique in Ecclesiastiea administratione . Idem plura in lib. 3. de Saeerdotio . Et Cyrillus Hierosolym.s Nonne, inquit. habet Leelesia vitulum . &leonem simul pascentes seut ad hodiernum usque diem eernimus munda nos Principes regi, & itis tui ab Eeeles acti eis . J Vbi alludit ad loeum Isaiae. sue. t Lupus, & agnus paseentur simul, Leo , di hos comedent paleas, I &sub uerbo pascendi duo illa includit, tegi, de instrui. Cyr lius etiam Alexand. in epist. 33.
ad Ioann. N Synodum Antiochenam . de refertur in Synodo Ephesina tom. s. cap. s. in fine, ubi admonet Episcopos, ut audiant eos. qui alios de haeres Meusare volunt, ne apud extera tribunalia tumultuentur. Ad subdit .l Est autem multo mellils . ac iustius , ut Ee-elesiastieae quaestiones in Ecclesiis agitentur .ae formentur,& non apud alios externos, quibus sanὰ huiusmodi causarum tractatio pror
celebris etiam est sententia Nariana orat. II. ad ciues graui timore pereulsos, ubi postquam ad subditos eoneionem habuerat, lubiungit: l Quid autem vos Principes. 8e praefecti t ad vos enim iam nostra se e ueristit oratio. Et inita. An me libere loquentem aequo animo feretis Nam vos quoque lex Christi imperio meo, ae throno subiicit. -- perium enim nos quoque gerimus . addo etiam praestantius , ac persectius, nisi uero aequum est spiritum earni fasces submittereis . Ad ecelestia terrenis cedere. I in quibus verbis
illa praecipue pondero. t Lex Christi subi
cit. I Ex quibus e stat iuxta sententiam Nari an reni, institutionem hane . N potesta tum distinctionem diuitiam esse. 8e ex lego Christi. Multaque smilia e2 eodem sumi
pollunt orat. I. quae est Apologia plo absentia sua, Ae ex Crat. et . circa finem . Opilis me etiam Damascen . orat. i. de Imaginibi
ei rea finem . t Neque enim, ait. piorum est nessum Ecclesiastica statuta conuellere. Et insta. His de rebus statuere . atque decernere non ad Reges pertinet die. I Et orat. I. parum a principio. t Regum . inquit. partes non sunt, ut Ecclesiae leges praescribant; Iquod confirmat testimonias Pauli a. ad Corinth. II. de ad Hebr. I r. supra tractatis . ut apud Τheodote tum lib. 4. Hisor. cap. Is
est egreuia sententia Eulogii Presbyteri. qui
eum a praesecto Imperatoris valentis haere
tiei moneretur; I Communica cum Imperatore . Ait Theodoretiis, dissintillanter , sed .aldὸ laeete respondit. Numquid cum imis perio est etiam sacerdotii dignitatem conisse euius I Cumque Praefectus ironia cognista in iram prouoearetur. ipse iterum re L potidie, se habere Pastorem, cuius nutum sequeretur. Simile factum narrat sui das veristio . Leo citius Tripolis Lydia Episeopus . cum
415쪽
De Primam Summi Pontificis. 393
Cum enim Constantius in Conuentu Episto. porum praesideret. & multa praescriberet , ali3
annuentibus, ipse tacebat, eumque ab Imperatore Interrogaretur, cur taceret. respon
dit . I Miror qui fiat, ut aliis curandis Hestinatus, alia tractes, quid eum rei militari,&reipublicae praesis. Episeopis ea praeseri has, qvie ad solos pertinent Episcopos, JAmbrosius praeterea in epist. superius allegata ad sororem Marcellitiam 14. aliis a. express Enegat. Imperatorem in ea, quae diuina sunt. Impetiale aliquod ius habere. Idemque late. & constantissime docet in
orat. seu concion. I. contra Auxentium , vhi
inter alta inquit, s Settis & vog ipsi, quod
Imperatoribus soleam deserre, non cedere, suppliciis me libenter offerre, non metuero,
quae parantur . Et insta . Respondi ego , quod saeerdotis est, quod Imperatoris est , faciat Imperator. J Et insta de Arianis, qui ab Imperatore petebant Eecsesam, inquit. I Videte quanto peiores Ariani sunt, quam Iudaei illi quaerebant, utrum se luendum puta rei caelati ius tributi, isti Imperatori volunt date tua Eecles . Et insta. Imperator bonus intra Eeelesiam, non supra Eeelesiam est; bonus enim Imperator quaerit auxilium Eeclesiae, non resutat. Hae ut humiliter dieiis mus, ita eonstanter exponimus . In Actis etiam Coaeil. Aquileiensis eum Palladius haereticus damnationem Episeoporum sugiens ad praesentes lateos prouocaret , se resipondit Ambros I Meerdotes lateos iudieare de uti non late. de Sacerdotibus 4 Et iusta. Et si in multis impietatibus deprehensua st ,
erubeselmus tamen, ut videatur, qu. Sacet isti vim sibi vemii eat, a lateis ege da miratus .
Ae per hoc quoniam S in hoe ipso damna uadus in . qui talestum expectat sententiam. cum magis de lateis sacerdotes debeant iudicare, eum pronuncio sacerdotio indi
Confirmat optimε verItatem hane Athais
nasus referens prius. Aeacommendans ver
ha Mosi ad Constantium in epist. ad solit etiam vitam agentes. l Desine quaeso, di me. mineris te mortalem esse. reformida diem iudieii, seruate In illam diem purum . ne te miseeas Eccles asticis, nequae nobis in hoe genere praecipe, sed potitis ea a nobis disee. Tibi Deus imperium eommist. nos his quti sunt Melesiae coneredidit i de quemadmodum , qui tuum imperium malignis culis earpit, contradieit ordinationi diuinae, Ita & tu cave, ne quae sunt Ree si ad te trahens, magno crimini obnoxius fias.
Dates scriptum est quae sunt Caesaris , Cae sari, & quae sunt Deu Deci . Neque igitur fas est nobis in tertia imperium tenere , nequo tu Thymiamatum, di luerorum potestatem habes Imperator. I Et inietius se ex propria
sententia selibit Athanasus. I si istud est
Iudicium Episcoporum, quid commune eum eo habet Imperatot sti contra ista minis Caesaris eontiantur, quid opus est homin ustituto spiscopis , quando a condito aevo auditum ess , quando iudieium Eeelesae auctoritatem suam ab Imperatore accessi J V eat autem titulo Episcopos, quos Constamitus sua auctoritate creaverat . qui titulo tenus, xt infra dicit, erant Enicopi, non verbTom. XII. tate . quod mirum ili modum In Episcopos . Anglicanos conuenit . Denique Augustin. in epist. M. & 162. donatistas reprehendit quod in causa Eeeles astiea ab Episeoporum iudicio ad Constantinum Imperatorem appellate ausi fuerint. I Neque ausus est, inquit,
Christianus Imperator sic eorum tumultuoasis, & fallaces querelas suscipere . ut de iudicio Episeoporum, qui Romae sederant. ipse iudiearit. Et insta. Qua in re illos quem admodum detestetur auclinis. J Et quoniam
Constantinus tandem haereti eorum importuis nitate victus sententiam dixIe, eum taeitὰ eraeusat Augustin. dicens, s Eis ipse eesse, unde illa eausa post Episeopos iudicaret; a Sanctis Antistitibus postea veniam petiturus. dum tamen illi, quod ulteri sis dicerent, non haberent, &e. 4 Et consonat quod eadem de eausa
resere optatus Mileuitan. lib. i. contra Pammenlan. circa finem. Donatus, inquit .appellandum esse ab Episeopis etedidit, ad quam appellationem Constantinus Impera tor sic responditi l O rabida furoris audacia, se ut in eausis gentilium fieri solet, appellationem interposuerunt. JHis addere possumus ipsoru et Imperatorum consessiones, seu testimonia . Iusti in ianus enim' Imperator in Ruthent. i. o
modo oporteat Episcopos i&e. in principio sic ait. Maxima quidem in omnibus sunt dona Dei a superna eollata elementia. sacerdotium, & imperium t illud quidem diuinis munistrans, huc autem humanis prasidens. aut diligentiam exhibens, ex uno, eodemque Principio vitame.procedentia, humanam exornane vitam. I intelletiis rem sustinianus Imperator. non habere. Imperatorem spiri
tualem potessatem eitea Aa diuinas. Idem que sensisse Constantinum Magnum , qui iudicium inter Episeopos in Nieaeno conelliore eusauit, agnoscens, m ad si non pertinere, dicens, i Deus vos eonstituit saeerdotes, &nobis a Deo dati estis iudiees, S eonueniens non est, ut homo iudicit Deos, sed ille solum, de quo seriptum est. Deus stetit in synagoga
Deorum in medio autem Deos diiudieat, 1 restri Ruis n. lib. I. Histor. additae ad Euseb. cap. 1. Et Adrian. Papa in epist. ad Michael. Imperatorem v bh etiam resert Theodosium
in epist. ad Synodum Ephesinam seribentem,l illicitum est , eum. qvἱ noa sit ex ordini sanctissimorum Episcoporum. Beelesias ieis
immisceri tractatibus . I Resere Silam foet menus lib.ε. histor. cap. . cum Episcopi quis dam legatum ad Valautinianum Imperatorem mitterent . potestatem. pereates ad comveniendum in Concilio pici rebus fidei . ipsum respondisse. s sibἰ . qui unus E late
rum numero erat, non licere se eiusmodi r hus interponere, quod etiam refert Nicephor- lib. II. cap. 4 . Atque de eodem Valentiniati. refert soromenus lib. s. histor. cap. II. l pie admodum in Deum assectum fuisse adeo, veneque saeerdotibus quidquam Imperare . neu que novare aliquid in insitatis Feciete. quod sibi deterius videretur, vel melius, omnino aggrederetur, nam cluamuis esset opti mos sane Imperator i& ad res agendas valde accommodatus , tamen hae e suum iudieium
lante superate existimauit. J Et In historia tripartita lih. 7. cap.8. de eodem valentinia
416쪽
.no refertur . eum Mediolani mortuo Atticenistio haeretico, ordinati cuperet Episcopum
Catho imm . ad Episeopos dixit, I Nostis
aperte , eruditi quippe diuinis eloquiis , qualem oporteat esse Pontificem . Et insta. T
lem itaque in pontificali constituite sede, euiae nos, qui gubernamus imperium syneere
nos ta ea pila submittamus, & eius monita . dum tamquam homines deliquerimus , necesia sario velut eurantis medicamenta suseipiamus . Cumque Episcopi peterent, ut ipse de eerneret tamquam pius, S sapiens , respondit ille, I super vos est talis eleetio. J Extat prae telea inter epistolas Innocentia quudam
Honorii Augusti ad Areadium , in qua seri-hens in ea usa Chrysostomi,ait, I Cum, siquid Ae eaola religionis inter Antimites ageretur, Episcopale oportuerit esse iudieium , ad illos
enim diuinarum rerum interpretatio, ad nos
religἱonis spectat obsequium . I Et infra . Re hiis denique ipsis doeetur . quid de his senserit diuina maiestas, &c. I Denique inter Acta octaus synodi generalis refertur a sullo oratio Basilii Imperatoris, in qua pid admodum, & fideliter ad lateos loquitur. I De v bis quid amplius dicam, non habeo, quam quod nullo modo vobis litae de Leelenam-
eis eausis sermonem habere . Naee enim inis uestigare, de quarere, patriarcharum, Pontifieum . de Sacerdotum est . qui regiminis offetum sortiti sunt, qui sancti fieandi, ligandi. atque soluendi potestatem habent, qui Eceles asticas, & eoelestes adepti sunt elaues, non nostrum . qui pasci debemus, &e. 3 quae late ,& sapienter, ac pie prosequitur.
CVm Catholi ea veritas sume lenter auuctoritate fundata se, ratione ex ei se
eisdem plinei pias sae illa potist demonstrari. Quia potestas regendi in nullo homine litη ueniti potest sne iusto titulo. ex quo prin' et pio supra probauimus . in Pontifice non esse directam temporalem potestatem supra'
mam; ex eodem ergo plane conuineitur,
in temporali Rege non esse potesatem ad spirituale Regimen . unde qui primum libenter audiunt, nectae est. vliseeundum
admittant, nisi velint ad libitum voluntatis suae sine ratione loqui. Quia multis minus inuenitur iustus titulus spiritualis potesatis in temporali Principe, quam temporalis potestatis in spirituali pastote. Asumptum au tem principium probatur breuiter, quia vel titulus ille esset iuris naturalis . vel post ivldiuini, vel humani; haec autem omnia a cile ex dictis excluduntur. Nam de iure naturali esse non potest , tum quia potestas ipsa naturalis non est, ut iam est probatum, tum etiam quia nulla potestas dominandi. vel tegendi alios est in particulari persona
immediate ex iure naturali, sed in communitate : haec autem potestas spiritualis nou
late eiusdem eommunitatis, tamquam eonis serentis, seu transferentis in alium talem mistestatem, quia est longὰ altioris ordinis r ergo non potest esse in Rege de iure naturali. Et eadem ratione eonvincitur, non esse ex iuria humano, quod in solo naturali fundetur, vel ab illo dueat originem. quale est ius gentium, vel ciuile . quia si ius ipsum naturale non alia tingit talem potestatem. mirito minus alia inferiora iura, quae in illo fundantur. De Iure autem diuino res est manifestae 2 dictis,quia tale ius auctoritate diuina pro
bandum esse nulla est autem auctoritas, non
sol uni diuina, verum nee probis ills humana . quae taleius Regibus datum esse osendae. ImO lieit interdum possit ratione suaderi, ali. quid esse de iure diuino , Oportet. ut ex principiis reuelatis sum eienter colligatur, vel sal tem, ut stipposita institutione Ecelesiae, magis consentaneum diuinae prouidentim ostendatur. Nihil autem horum in praesenti interue nit, quia nullum est reuelatum principium .
ex quo talis potestas spiritualis in Regibus
verisimiliter comprobetur . quin potius ominnia principia reuelata illi dogmati repugnant ut ostensum est. Ae denique omnis ratio conia uenientis prouidentia , de Eeeles Hier disei- plinti ostendit, non debuisse eeelestem hanc potestatem temporalibus Regibus ecim mitti, tum quia temporalibus euris, δὲ negotijs liaeularibus sunt implieatissimi, tum etiam quialiteris saeris, S diuina seientiae vaeare non possunt, quae tamen doctrina maxime necessa
tia est in Eeelesiastieis Pastoribus. Propter quod Paulus dicebat.Timotheo , I Attende tibi, 8. doctrina . I Vbi etiam indieat aliam rationem . quia chm hae e potestas ad spiritua.
lem finem, re salutem animarum conkratur . requirit in eo, eui consertur, statum vitae splaritualis, de persectae, ut possit non minils ver ho , Ze exemplo, quam potestate subditis proadesse. Reges autem temporales moraliter lo. quendo . de ex vi status hoe vitae genus non ,
habent,vel plostentur, & Ideo ad hoc munus apti non erant. Denique ob hane eausam iaLeeles a Christi eum Regno non est per se se nitinctum sacerdotium; non enim assumpti sunt Reges. ut pro hominibus eonstituantur in iis, quae sunt ad Deum: ergo eadem rati ne neque regimini spirituali apti erant. A que hinc consequentet excluditur omnis tituis tu, Em datus in iure canonim , tum quia ius eanonicum a iure positivo diuino derivatur, tum etiam quia rationes factae non minus in
illo procedunt i tum denique quia ostensum
est , ius eanonicum tali Regum praesumptioni omnino repugnare . Atque hie discursus eui. dentior fiet ut ex eapite sequenti,in quo quam sint levia , quae Rex sui iuris adducit funda.
filiam rationem in hune modum sommate possumus, quia s potesas spiritualis esset in temporalibus Regibus, tot essent in Ecelesia supremi Principes spirituales, quot sunt supremi Principes temporales, quod N absuris dum est, de mincipiis fidei multum repugnat. Consequutio manifesta est. Primo quia si potestas regendi Teclesam in spiritualibus intrinsece coniuncta est eum potestate Regia ἔerto non reducitur in superius principium inita Deum, neque ab alia mortali potestate
417쪽
De Primatu summi Pontificis. 397
pendet . Secundo, quia non est maior ratio, eur unus Rex alteri in spiritualibus subdatur,
quam e contrario. Sed forte Protestantes An glieani, non solium hoc concedunt, verum etiam praecipue intendunt . Neque existimant esse .llum in conueniens . quia non admittunt plura capita in spiritualibus totius Ecelesia uniuersalis, sed plurium partieul rium Ecclesiarum, quae sunt in diuersis Regnis tamquam partes Ecclesiae uniuersalis. atque ita similiter habere noterunt plura ea pita partialia . Quam vero hoe sit absurdum,
di monstruosum in Leelesia Christi militante in hoe Mundo, facile intelliget, qui ex seri
pluris cons derauerit. Ecelesiani Christi, esse unum Corpus mysticum persectissime institu
tum . Nam tale corpus requirit unam supreis mam potestatem , quae supra omnia me in braeius emeaeiam habeat, siue illa potestas sit in
una persona vera . sue in unaeongregatione
quod postea videbimus) quia sne tali potestate non potest esse debita unio, & consorismitas inter membra talis corporis.
Dieetit sertasse satis esse, quod omnes Eeclesiae particulares in uno capite Christi
uniantur. Sed contra hoe est, quia Eeclesia militans ..ut est in hoc Mundo, est unum spirituale Regnum N Corpus mysteum perstye unum in suo genere a ergo requirit etiam in hoc Mundo unum supremum Tribunal. sub quo gubernetur, alias non potest dici habere vultatem prout in hoc Muntio versatur .Quod declaratur a simili. nam plura Regna . quae sub diuersis Regibus, aut Imperatoribus mi
litant . non sunt unum Regnum, vel Imperium . quia non habent unum supremum regi men in terris,quamuis Omnia via iacitur in unci
Rege Deo , qui est supremus Rex etiam tem potalis omnium Regum . unde ex illa sei tentia sequitur aperte plures Ecclesias, quae sunt in Mundo. non magis constituere uniuersalam Ecclesiam,quae sit proprie una,quam plura temporalia Regna sint una Respublica temporalis . vel unum Imperium. aut Re gnum. Et declaratur amplius alio exemplo aecommodato; nam si tu diuersis Pro uicietis versentur duo exercitus Regis Hispaniae, sub
duobus Ducibus supremis , di inter se nullo modo subordi natis . non possunt diei es
unus exercitus ..etiam si in eodem Rege re mota uniantur, ct ab eo alterius rationis in seu vum recipiant. Ita ergo dicendum esset
de diuersis Reenis quatenus sunt Ecclesiae disti ilictis. si sub si premis Capitibus Ecclesia
silet, militarent. Recedit tandem. quod unitas Ecelesiae
sine unitate scii. & sacramentorum eonserit a.
ri non potest et hae e autem unitas fidei in diauersis Regnis ..& Prouinciis transeruari non posset sine magno miraculo . si partes Ecclesiae. Ed eapita earum in tertis essent inter se, omnino diuisa, & sne subordinatione ad aliis quam supremam potestatem . cui omnes io terris obedire teneantur . Nam hoe satis ostendie experientia . hinc enim orta sunt omnia sellismata , & Ecclesiarum diuisones. Et ratio est elara, quia si duci Reges temporales sunt sit premi in spititualibus . di virus eligat in suo Regno talem modii in Religi nis , & alius alium unus vitam fidem suo ii dieio ex Scriptura sumat, alius contratiam, quomodo poterunt ad unitatem reduei ADque illac tandem coneluditur, moraliter fieri non posse. ut duae Melesiae supremae . idest. non recognostentes in spiritualibus supeliorem in tertis,sint unitae etiam in Christo, quia non uniuntur Christo , nisi per veram fidem .ae subinde per unam. & eamdem fidem, quia vera fides non est. nisi una. sed tales Eeelesiae non possent in una fide eonservati a vi ossensum est: ergo neque unionem in Christo tetinere possent.
Diees , di se ursum hune eodem modo procedete de Episcopis, vel Apostolis. etiamsi in eis dieatur esse suprema potessas spiritualis . Respondeo. verum esse, etiam illos reis ducendos esse ad unum supremum Caput . vepossit Eeelesiae unitas eon seruati. Quod autem, 3e quale sit hoc Caput, infra videbimus: nam ex vi praedicti di ursus solum sequitur debere esse unum , siue illud sit unus Epistopus, siue .na Episcoporum congregatio. Instabis i s militer ab Anglieanis dici posse , quod lieet Rex temporalis sit etiam in suo
Regno suprenius in spiritualibus, comparatione facta ad quam eumque aliam singula. rem personam: nihilominus possit ex omnibus Regibus Christianis Concilium, seu COnuenins congregari, in quo sit spiritualis potestas superior singulis Regibus, euius auctoritate possit unitas Ecclesia conservari. A qua responsione non videtur alienus Rex Angliae: nam & auctoritateni legitimi Concilis recognoscere videtur,quandos uidem primis quatuor Cone illi a fidem adhibet. & quod iam iuvia non sint e queritur, Regibusque potestatem illa e gregandi. α non Ponti fiet eoo
Verumtamen euasio hae non solum rem
non expedit, sed potius magis inuoluit. Nam in primis si ante illius Concilia, uel Conuenistus conuoeationem nullus Rex habet superiorem in spiritualibus . quis habebit potestatem illud eongregandi nam si aliqui repugnent . nemo illos cogere poterit. Quod si etiam Episcopi eonu orandi sint,nullus Rex poterit Episcopos sibi non subditos ad eou-
ueniendum compellere, vel authenticὰ voca rer erit ergo res moraliter Impossibilis, & ab
Auctore Eeelesti insumenter prouisa. siise ut in rebus politi eis si ad disponenduin ea,
quae ad bonum regimen totius uniuersi sunt neeessaria. oporteret Reges omnes, & Principes supremos in temporalibus ad eomitia eonuenire . prosecta impossibilis esset taliseonuocatio . & ab omni prudente prouidentia aliena. Deinde quis futurus esset praesidens in tali Conuentu. nullus enim alteri G-dete volet, e M staeque supremus, & praesertim si agendum esset de rebus fidei. nam si iaillis inter se dissentirent, unusquisque potius suci spiritui. quam allatum opinionibus et dendum putaret. Praesertim si uera esset Regis Angliae regula, qua propriam uniuscuius. que scientiam pro sundamento suae fidei omnibus Regibus proponit. Praeterquam quod admIsso illo monstruo se Conuentu, vel Concilio. si illud edet suptasneulos Reges . iam nullus temporalis Rex esset supremus in spiritualibus, prout Rex Anglia pertinaciter eontendit. Et ideo ex iis sumo mentem illius non esse admittere pote
418쪽
statem alicuiusConcilii tamquam superiorem, sed solum deseruire ad quamdam prudentem consultationem . di magis publicam rerum ediaminationem . Ideo enim de ipsis Cones-liis consant et non loquitur, sed quae vult, a 'probat, & quae non placent, rei ieit, iudicem stallorum constituens. Imo in quodam loco Praelationis suo arbitrio discernit inter contio candos ad Concilium generale, si nune
Tandem, si neges supremi ἱn temporali bii, habent etiam in suis Regnis spiritualem
potestatem supremam respectu aliorum Re eum, nullum relinquitur fundamentum ad asserendum, congregationem talium Regum
habere in Ecclesa potestatem supra totam ipsam, di supra omnes Principes eius. Quia ex sola rei natura hoe non sequitur, nequeis assirmati potest . Sicut In temporalibus, si iseet congregatio Regum fetet, non haberet supremam iurisdictionem supra singulos illorum , nisi sponte unusquisque renunciaret iuri suo, mutando prius regimen ,& ex pluri-hus Monarchiis unam Aristoeratiam eonsti tuendo, quod voluntarium effer, & eogitatio. ne potius confictum , quam in re subsistens. Idem ergo erit in potesate spirituali, si ex natura rei esset cum temporali coniuncta. si quis sngat, Christum ex peculiari institu tione voluisse sngulos Reges esse in spiritua libus subiectos ipsorum congregationi, opor tet , ut vestigium aliquod huius institutioni, ostendat. Eo vel maxime quod omnia, quae contra potestatem singulorum Regum diaei
mus, aeque contra quamcumque multitudinem, seu congregationem illorum procidunt. Es ergo commentitia. plane monstruosa
h e spiritualis potestas suprema temporalium Principum, quomodocumque fingatur,
Tertiam denique rationem ab ineo mismodis eonficere postumus i nam in primis ex
tali postione sequitur, posse Reges Christia.
nos , si velint, per se ipsos omnes actiones proprias sacerdotum . R Episcoporum exeriseere , quales sunt offerre Deo saerificium, vel si hoe non admittunt ministrare sacramenta , ligare per excommunicationes, &censuras , di absoluere ab eis , aut a peceatis.
N alia, quae ad publicum Dei e ultum pertinent . Haec autem inaudita sunt in Leelesa Christi: imo etiam in Iudaeorum synagoga dictum es Regi. t Non est ossicia tui oria . vi adoleas ineensum Domino , a S quia non cessauit, pereussus est lepra . Quod non minus Iabere locum in Rege Christiano recte docuit Chtvsost. Monii l. s. de Vel his Isaia . Et praetere, si Rex temporalis eo ipso. quod est Rex, potest has actiones per se ipsum legitime ad ministrare, lictbit etiam mulieri easdem per
se exercere, nam est ea pax Regia potestatis, &eum illa. iudita Protestantium opinionem , eamdem supremam potestatem spiritualem habet. At Paulus mulieres in Ecclesa nee loqui permittit,nedum actiones sacras exercere, sed iubet tacere. x subditas esse . Possunt vero aduersarii, distinguendo anter actiones, qua potestatem ordinis requi-
olam iurisdictionem, respondere, omnem actum iurisdictionis Eccἰcsiasticae per se exercete, & ad hoc λδ here supremam potesatem , idque satIs esse. . t primatum in spiritualibus habeat. et Iainsiactiones alias, quae potestatem ordinis requirunt , per se non valeat exercere . Sed hoe in
primis alienum est ab institutione christi nam ipse per illos voluit Ecclesam regi, quos principales ministros verbi Dei, di sacramen totum esse voluit, nimirum per Episcopos, in quibus potestas ordinis per excellertiame, isit. Deinde satis absurdum est , visu promus Ecclesiae gubernator non possit exercere praecipuos actus tam ad diuinum cultum . quam ad sanctificationem fidelium ordina tos . In Republica enim ei uili nihil emeeteposlunt inferiores magis ratus in ordine ad finem sudi potestatis,quod non possit Rex, aut Imperator altiori potestate in ordine ad eunt. dein finem prassare i ereto multo magis in Christiana Republica, cum potestas Ecclesia.
sica siue ordinis, sue iurisdictionis ad spiri.
tualem finem. & sanctificationem animarum reseratur : ita debuerunt illae duae potesates inter se ordinari, & institui, ut in supremo Principe Eeclesiae cum omni persectione, &excellentia coniungerentur ideoque nihil possit per inferiores seri, quod non possit a suis periori, vel supremo persei, quantum est ex Vi potestatis. Possumus etiam Protessantes ex ipsorum principiis eo nuincere . Nam apud illos potesas ordinis nihil est, nis deputatio ministrorum a Rege, vel Magistratu temporali Q. cia. Nam si sertasse in Anglia, ut serunt', aliae celemoniae in constituendis' Ministris
adhibentur, non reputantur necessariae . nica Christo inst tutae, sed propter quemdam sornatum exteriorem humano arbitrio exempilatet, aut seruatae . Ergo sne illis posset Rex ministros ad easdem actiones instituere; ergo multo magis posset per se ipsum omnes illas actiones exercere . Idemque Regina Elisabe. tha ex vi eiusdem dignitatis potuisset, eademque ratione foeminas possit in ministros EG slesae suae constituere . Quis enim credat sce. minam posse esse caput Leelesiae, & non ministriana λ Absit autem ab Leelesia Christi tam absurda gubernatio, & hierarchia.
Quin potita si suprema spiritualis iuris.
dictio temporalem consequitur, & potestatem ordinis nullo modo postulat, proiecto etiam in Rese Ethnico esse potetit supra omnem Ecclesiam ditionis suae . quia tam periectam potestatem inrisdictionis habet, se ut Rex Christianus, R ex Scriptura non magis pro bari potes, ad viam tali, iurisdictionis esses
necessarium baptismum, quam Episeopatum, seu clericalem ordinem . Et de elaratur hoe amplius: nam in Ecclesia Romana. Constantinus v.g.ptius quam ad fidem conuerteretur, habebat supremam potestatem temporalem rvel ergo iam etiam habebat spiritualem. Aese admittitur in conueluens illatum,quo nihil potest esse absurdius: vel f Constantinus il tam non habebat, profecto apud siluestrum erat; ergo etiam post baptizatum conflanti. num eamdem potestatem siluester retinuit . non Constantinus . Quis enim illam trantimitationem, seu translationem potestatis a Siluestro in Consantinum essecetit aut quo verbo Dei salum est, ut Constantinus per solum bas tinnian ex oue factus si Papor, N
419쪽
ex spἰr Itiali fit o in supremum parentem , de gubernatorem transieri et Sunt prosecto haec incredibilia, δc absurda . Qu6d si Conliantinus baptizatus solam potestatem tempora. Iem retinuit, eamdem profecto solam ad p statos transmisit, eademque in alios Reges , vel Principes, qui nunc extant, diuisa est. vel
si qui suue alii Reges postea tacti Christiani.
inde non trahentes originem, eadem ratio ad
illos cum proportione applicari potest. Et simili modo, si post baptismum Constantini
Niluestet in suo Ponti fleatu cum eadem spirituali potestate perseuerauit, eadem ad successores usque ad hodiernum diem peruenit. Idemque est cum proportione de Anglia, dide quocumque Christiano Regno . Aliud etiam absurdum inferre possumus. Nam si eum potestate suprema temporali coniuncta est similis potestas spiritualis, cur non similiter in quolibet in seriori Magistratu, vel Principe temporali, etiam si superiorem recognoscat, non est coniuncta utraque potestas cum debita proportione, & subordinatione ad superiorem l Est enim eadem ra. tio, neque ex vi iuris naturalis discrimen con-st itui potest. Et Scriptura non magis dat spinritualem potestatem supremis Principibus. quam inferioribus. Vbi autem Scriptura de obedientia Principibus temporalibus debita loquitur, generaliter tam de Regibus, quam de alias Magistratibus loquitur. Sic enim il-rud Pauli intelligitur, s Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit, J ad R
man. I 3. vi magis Petrus exposuit dicens.l Siue Regi qua ii praecellenti, siue Ducibus
tamquam ab eo missis. J I. Pet r. a. Si autem hoc absurdum concedatur, totam Hierat
chiam Ecclesiasticam quoad regimen exter nae gubernationis euerti necesse est. Nam ubi Rex temporaliter creditur supremus gubernator in spiritualibus, eo ipso Summus P tifex inde excluditur; ergo si Praelectus
Regius unius ciuitatis ibi etiam habet spiritualem praesecturana. excludendus consequenter erit Episcopus a spirituali regimine, quia
non potanteue duo capita ei ut dem ordinis, seu iurisdictionis; ergo cum proportione, seu a Mitiori excludentur omnes alij Praesecti, seu Ecclesiastici Gubernatores,& ita velit, nolit Rex Angliae, in Puritanoruin Anarchiam.
quod attinet ad regimen Ecclesiasticum, in
Responderi potest, non esse eamdem rationem de supremo Rege, & inferioribus Magistratibus, quia Rex per se , & quasi ex nocessitate habet utramque potestatem coniunctam ; inferiores vero a Rege habent suam potestatem , Fc ideo potest Rex sua voluntate illas potestates diuiderein temporalem comis municare Praesecto ciuili, spiritualem autem Episeopo. Sed in primis hoc totum non zranscendie voluntatem, de institutionem humanam , quam Rex suo etiam arbitrio poterit mutare. sicut illam constituit; ergo potest totam Hieraret,iani Ecclesiasticam euertere . quo ad Ecelesiae regimen . Deinde Rex in sua opinione non consequenter loquitur, si hoc concedati iam enim admittit potesttates spiritualem , & temporalem esse distinctas, de iubiecto separabiles, de per suam voluntatem separatas; cur ergo no' eruut etiam separabiles, vel etiam separatae In utriusque ordinis capite, aut quo titulo ostendere potest, se utramque potastatem habere Alia etiam ratione non potest hoe eonis stare cum dictis Regis: nam ipse reprehendit Iarnainum eo , quod negauerit, Episcopos immediate , Deo suam potestatem accepisset sentie ergo ipse, Episcopos immediate a Deo iurisdictione suam habere. Quomodo ergo p test nune dicere, se illis dare iurisdictionem,&in voluntate sua esse positu, illam non ipsis, sed suis Magistratibus temporalibus conferre t
Nisi sorte se ipsum faciat iure etiam diuino
superiorem . Deinde Rex Meliae in eodem
Ioeo satetur, se a Putitanis dissentire circa iurisdictionem Episcoporum. Puritani Eu tem assirmant iurisdictionem Ecclesiasticam conserri a Magistratu temporali; ergo si Rex dicit , se eonferre iurii dictionem Episcopis . non differt a Puritanis in puncto iurisdictionem Episcopis, non disetet a Puritanis in pas.cto iurisdictionis Episcopalis, quidquid dedisserentia in ordinis dignitate sententiat . Vt ergo gubernatio Ecelesiae per Episcopos , de non per temporales Magistratus firma, de stabilis sit, hane institutionem esse diuinam,& iurisdictionem etiam Episcoporum 1 Christo descendere, sue medi ante Papa, Bellum iocus probabilius sevit, siue immediate, ut alis ctiam Catholici probaebiIiter volunt. Ad prae
sentem enim causam non referri nam quam
docnaque sit a Christo per positivam insti-
utionem, non potest esse a temporali Rege .ueque ab illo per se dependere, de consequςnter non potest Regia potestas esse directe, ac per se supra Episcopalem, ac subinde neque suprema in latitudine Ecclesiastice iurisdicti uis. Quam repugnantiam in dictis, de opinionibus suis ductus, sortasse spiritu contra dicendi Bella mino, Rex non considerauit . cum tamen satis clara sit,ut in seque i capite iterum declarabimus.
Soluuntur aliqua Obie ctrones cantra vein
ritatem in superioribus capitibus
probaram . MVlea sunt, quibus Rex Angliae suadere
conatur, iusto titulo spiritualem p testatem , & supremi capitis, seu gubernato ris spiritualis nomen in regno iuo sibi at- rogare, de omnia, quae adducit, obiectiones sunt contra veritatem a nobis probatam . quas , llere dissiciles non sine. praetermitte- nou Possumus , ut omnibus satis ines mus. Quia vero plures illarum ex lactis Regum , vel Imperatorum sumuntur, Ze ad prae lans punctum non pertineat, ut clarius sing
Iae suis locis propositae percipiantur, oportet hic tres quaestiones clininguere. Vna est, quam nunc tractamus . an spiritualis potestas sit in Principe necessario coniuncta cum P testate temporali. Altera est, supponendo. has potestates esse ici diuersis personis, an siduna altera superior,& quae illa sit de quo pun
cto a eapite xi. dicturi sumus. Tertia est ge usIllis. quaestio de exemptione clericorum ,
420쪽
potestate temporali etiam In eausa eluilibus. itfieem ultra nee Imperator,nee pontifex usur criminali hus, & tri,itis, que s ne dubio est pauit. Ilonge diuersa ab aliis duabus & ex aliis prim Deinde s sermo si de sacerdote quoadcipiis ih libro sequenti tractanda . Igitur si potestatem ordinis, mani sesta est disserentia.
quae sunt exempla, aut facta Catholieorum . nam in lege naturae non erat propria. & s
, Ptineipum . quae contra tutisdictonem Mele- pernaturalis potestas ordinis, sed erat solum sastieam obis ei aliquo modo possint ad quae. ministerin m laetificandi,& intercedendi prosionem tertiam de immunitate clericoruni populo . ad quod poterat aliquis sua sponte, ma2imἐ pertinet. vi ibi videbimus, S patrea vel per eonsensum populi deputari quia Deus
etia eirca seeundam quaestionem attingemus. eo tempore nihil in particulari de sacerdo- In praesenti vero puncto vix credo, inuenietur lio. vel saeris elo praeseripserat, εὶ se Ana- ante Henricum VIII. exemplum Mine Ipis, vel eletus papa epist. x. negat Melehisedech . vel solo nomine Chiistiani , licὸt haeretici, qui Abraham, vel alios illius temporis viros sa. ex vi peto priae, di innatae potest alis actum iu- eris cium otulisse sacerdotali auctoritate , umri Idictionis spiritualis usurpare nedum su- que a Deo peeuliariter instituta. In lege auia premam iurisdictionem , di primatum spiri- tem veteri seut determinauit Deus sacrificia. tualis potestatis sibi arrogare tentaverit. Et ita di sacerdotium . seu Pontificatum, absque ideo his exemplix omissis . breuiter alio, interuentu populi, vel consensu eius . Quod titulos expendemus. quihus Rex ius sum . etiam altiori, & excellentiori modo in noui
firmare., aut apparenter defendere tenia lege Christus instituit. si autem si sermo detat. saeerdotio quoad potestatem iurisdictionis, Ptimusest, quia iure naturae ha Eu p, supponit in primis illa obiectici vel falsum. . testates coniunctae sunt,Regia sacerdotalis; vel valde incertum , nimirum, sacerdotem, ergo hoe Ius naturae manet integrum In legὸ vel Pontificem in lege nature habuisse Iutisdi- gratidi . quia gratia non destruit naturam. ctionem spiritualem , quod vel salsum . vel neque lex chrissi data est ad tollendam legem ineertum est. Quia talis potestas neque naturae, sed perficiendam . Assumptum pro- Deo specialiter data est in illo sara , ut perhatur . quia ante legem Christi. N Moysi ius se notum est, nee ex iure naturali potest ho-
stantum naturale obseruatum est; nam Ide δ mitribus eo nuenire quia potestas gubernati- tempus illud naturalis legis vocatur . In illo ua humana non trascendIt ordinem hum autem tempore iidem erant Reges, di sacer- num, I principaliter instituitur ad ordina dotes, .ut constat de Melehisedech. Ahrais dum homines ad inuicem , ita vi licet euram iam . Isae, laeob, & generaliter ex recepta etiam habere possit diuini cultus, semper in Tegula, quod eo tempore primogeniti, di reis modo , ae determinatione illius respiciat gni haeredes erant smul Meesdotes, ut sumtu commune bonum reipublieae humanae , ut inaurex Hiemi ym. epistol. iis. ad Euagri, & simili dixit D. Tho. a. a. quaest. py. art. 3. RuperIolib. s. in Genes. cap. ia. Vnde P - apropter non reti Est eomparatio inter his ad Hebre. Iq. Esau prophanum vocat, eo legem naturae . S gratiae , quia in lege naturae quod primogenituram vendiderit , quae saeta omnis potestas gubernatiua sub temporali erat, ratione sacerdotii . OP i ι sum eienter eon prehendebatur,. nam illa ea.
Hunc titulam non inuenio a Remeaea dem posset disponere de ias, quae pertinent ad presse postum,propter complementum autem cultum Dei, prout expediret communi -- doctrinae. & quia Rex allegando in satiorem no humana reipublicae , secus vero est in lege suum quadam sessi monui multestamenti, tu gratiae, quae est lex diuina, quae principaliterrum supponeae videtve. Ois, Illandum, non ordinat homines ad Deum, di bonum ipsius duxi. quan uis re uti a stiuolus sit. Nam in , reipublieg restit ad anite itiam hominum cum primis admissa illa antiqua consuetudio eri ut Deo. Ideoque saeerdotalis potestas in hac non solitin inter fideles . sed etiam inter steti lege spiritualicest at altioris ordinis . di norutiles Viguisse videtur, negamus . illam esse de potest eue ah ipss homulibus vel eorum commiure naturali, id est lege naturali pidieertam, ni unitate, sed ab ipsonin Christo manare delicet mediante ratione . & voluntate humana huit seu tri facto manavit, si supra ineu a generalibus priueipiis iuris naturas, opiti. sum est . . - anem duxerit.Quia. llaei saeriseium stolinitio . . , Diees, illud eta verum de hominibu, modo de iure naturali. conseqnente retia ,3 t iam , ut hoisines sunt, eonsideratis. s sacerdotium, quod autem tali modo se instita enimvmani sestum in , in eis esse non tutum. Ee his, .uel illis per iiis attributum, nisi potestatem naturalem .secus vero euodenon est iure natura praeseriptum, sed tu e allu hominibus Christianis, ut Christiani sunt. derito positivo definiri necesse est Et Me thoia vleomponunt eluitatem, non tantum poli; o aute legem Moysi. .e I iure gentium . vel: Heam. sed etiam Christianam. Nam sicut moribus populorum introdinctum est ἰ .edi i ta Iis eo mimitas fundatur in fide, Et reli- Auitas sacerdotalis piaeeipua eum tessali esset pione summaturali ita ex ea habet potesta- coniumsta. Qui mos scue in lege veteri muia tem altioris ordinis.eonnaturalem ipsi gratatus suit, etiam in lege noua mutari potuit. tia ad disponendum ea. quae spectant ad di Imo ita factiun este , S ad per sdictionem legi. uinti in cultum consentanae ad veram fidem . Rrariae hoc pertinere . doeula Nleolans Papi amicitiam Dei; ergo talis censenda nunc ad Nicolaum Imperatorem dicen x. l Fueranis en potessas ecciesiastica a di consequenter po Bπς ante aduentum Christi, in quidam tyia ivit A rota eommunitate Regi suo temporali simul. de sacerdotes existerent eonferat . Respondeo , antecedens potuisse qu*u i λα)λ' Melehi sed ei, suisse. saerata habere locum . si Christia Dominus Eecle-2-m insta , i sed eum ad siam suam , di regimen eius non instituisset ς υμ 'ς V um est,eundem Ree math u. potia me uitari modo, di longe excellentiori, quam