장음표시 사용
421쪽
De Primatu Summi Pontificis. ol
eae sola rei natura possit esse in communItate hominum , etiam ut Christiani sunt. Nune
autem Christus sua peculiari institution praeite nil ut sic dieam ) x sublimauit spirituale regimen Eeelesiae . Primum instituendo illam, per modum unius eorporis mystici per totum Othem dissus, in. quo unitas fidei, &eoneordia in substantiali rItu religionis ad Dei cultum. & sanctis rationem hominum. ordinat , eonserirari posset; hoe autem sine suprema spirituali potestate fieri non pollet: vi supra ostendi. Vniuersalis autem potestas supra uniuersum mundum non potuit ab ipsis hominibus ubique etiam dispersis procedere , debuit ergo esse a Christo . Item instituit Christus suam Ecclesiam , quae insdo esset columna vetitatis, & in motibus semper esset sancta, ideoque talem ei dedit potestatem spiritualem , ut per illam ad utrumque finem recte, de sine desectu substantiali posset dirigi , talis ergo potestas ne eessario esse debet plus quam humana . Denique ex sola rei natura, etiam si homines Eceles aespectentur ut christiani sunt, non esset ne cessarium regi per Episeopos , vel alios similes Pastores, quibus speetalis cura animarum
incumbat, nune autem Eeelesia necessario
regi debet per Episeopos, & Sacerdotes, quorum institutio, de distinctio eY diuino iure sine dubitatione descendit;ergo potestas gubernatiua Eeelesiae Christi in spiritualibus non est a populo Christiano etiam fide illuminato, sed est ab ipso Christo, vel immediate , vel per participationem ab illo, cui Clitisius ipse immediatὰ illam communica-
seeunda oblemo sum Itur ex aliquibua locis veteris testamenti, in quibus sieni se tur, Pontiscis legis veteris suisse inferiores, di subiectos Regihus. Sed hane obiectionem nunc omitto, quia quod ad pret sentem Iocumspectat, manifestum est ex veteri testamento, pontifieiam dignitatem, & potestatem rosiam in diueres fuisse personas, quod nunc
autem tractamus . De comparatione autem
liarum potestatum insta dicendum est, de ibi melius uidebimus, an sit necessarium, eamdem habitudinem, seu relationem inferioris, A snperioris habere, seu habuisse in utraque lege, veteri seisieit, & noua. Est ergo tertia obiectio sumpta ex testu montis noui Testamenti, in quibus praciput ut Christianis omnibus, Regibus temporalibus obedire, ut sunt in superioribus allegata,& a Rege accumulata in Apologia p. I ao. scilicet, Roman. xa. I. Tetti a. vhi Paulus praeeipit orari pro omnibus,sed praeeipue pro Regibus, di omnibus, qui in sublimitate sunt, di illud Matth. aa. l Reddite, quae sunt C. saris . Caesari,&e. I S illud Ioan. I 8. IR gnum meum non est de hoe Mundo , I & illud Luc. xa. I in is me constituit Iudicem sinter vos I & illud Luc. vet. I Reges gemitum dominantur eorum, &c. JSed nullum ex his testimonias ad eausam ne itin nonnulla illotum contra Regis intenti nem probare postune . Nam In primis in nullo illorum est sermo in partieulari de spirituali potestate, neque In eis insinuatur, fuisse Regibus temporalibus concessam , aut
quod illis in materia talis potestatis praeci
pientibus obediendum sit. Cum ergo paulua inquit, i Omnis anima potestatibus subli mi oribus subdita sit, a generatim loquitu ede omnibus superioribus, ut ex tenore veth tum eonstat . Unde recte intelligi possune eum partitione accommoda, scilicet, unueuique in eo, quod superior est , obediendum
esse ab iis, qui ei sunt subiecti . Nam ita etiam in serius dicit, I Reddite omnibus de-hita, cui tributum, tributum; cui honorem, honorem adde. I Est ergo generalis distribu tio singulis accommodanda iuxta mensuram potestatis, quae autem haec si in singulis p testatibus , ibi non explicatur. Demus auiatem thi loqui paulum in particulari de pote sate temporali, de qua paulo post dicit,l Non sine causa gladium portat. I Quid aliud eet illo loeo sic intellecto colligi potest, nisi obediendum esse Principibus temporalibus in , his , quae iuste, di recte praecipiunt i quis au . tem hoc negat aut quomodo inde colligi potest, etiam in spiritualibus, & eeelesiasti. cis esse illis parendum t Certe paulus non tantum de Pt incipibus Christianis, sed etiam
eo maxime tempore de Regibus ethnicis imque batur, quibus tamquam Dominis tem. potalibus Chrissiani etiam obedire tenebaniatur, nec propterea prudens aliquis dicet, sui Lse tune illos capita Ecclesiarum in regnis suis. Omnia ergo, quae ibi Paulus, & Detrus in sua epistola dicunt, ad eumdem sensum rese runtur a nam vel intelliguntur respectiud , vivnieuique reddatur ius suum, ues obedientia
debita, iuxta gradum potestatis sua, vel si definite de Dominis temporalibus intelliis
gantur, etiam sunt in eorum foro, & maia
telia intelli enda, prove ratio ipsa iustitia postulae . Ibi enim Apostoli non eondunt nouum Ius, sed ius ipsum naturale observari praeipiunt. Simili enim modo seruos moianent subditos esse Dominis, di mulieres se, ditas esse viris, &c. . Ad tertium autem testimonium satemur , paulum obsecrare , fieri orationes pro
omnibus hominibus, & de indit in speetali assidere , t pro Regibus, di omnibus. qui in sublimitate sunt, ut quietam , di tranquillam
vitam agamus. I Quid vero hoc pertinet ad primatum spiritualem Regis temporalis Numquid quia Regea In ptimo loco posuit, ideo di2it, illos ese rapita Eeclesiarum in spiritualibus ι Vana prolectis est,eollectio, flelonge aliam rationem reddit Chrysos. ibi Homil. 6. videlicet. ideo addidisse pio Regibus , quia neque tunc Reges Deum eoi hane, de multis postea teporibus in infidelit te , quam per seriem sueeessionis aeceperant, perstiterunt. I Et inst L l Quoniam vero cor aequens esse eernebat, ut Chrisiani ad isti l rpescerent, neque huIusmodi admitterent monita, siquidem pro gentili, & Sacramen
torum tempore preces oporteret oferre, vide
quid sequutus adiunxit, ut ex eonsderatione lucri admonitionem faeilius . libentitisquo reciperent. Vt quietam cinquit) & tranqui, Iam vitam agamus. I Ergo ex mente Chrys
Domi non ideo designauit Reges, quia ipsi sint spiritualia rapita Melesiarum . t quod
maxime tunc esse non poterant . eum essemeentiles ) sed potius ne propter hane causam fideles putarent,inon esse pio eis publici
422쪽
orandum . Neque paulos disit, i pro Regubus. I illam enim particulam, praecipue, Rex de suo addidit . sed simplieiter loquutus est, ae si dicitet, etiam Reges ethniecis sub omnibus eomprehendi ; nam lie et essent gentiles, orandum pro eis erat ut ad fidem eo ueristerentur . Et hoe magis significauit Paulus in ratione quam subiunxit, i Hoe enim bonum est, fle acceptum coram Saluatore nostro
Deo, qui omnes homines vult salvos fieri.&ad agnitionem veritatis venire . J Ae denique quamuis paulus addidisset partieulam , praeeipue, ni h l referret, nam quia conuersio Reiatum , & dissicilior erat, S ad eommune bonum Ecelesiae magis est necessaria, ideo etiam potuit specialiter, ae praecipue eo mendati.
De verbis autem Christi l Reddite, quae sunt Caesaris , Caesari I iam supra ex mente Chrysostomi, Ambiosi, δὲ Athanasii ollensum est, potius probare contrarium, scilices, Caesari, id est, Regi temporali, reddenda esse, quae sunt Caesaris, id est temporalis potestatis, quae praeeila responso vim habet exclus udi , ut signifieauit Theophyl. dieens r i Iesus autem per hoe quod fi uratum erat numisma imagine Caesaris , persuadet illis de heri Casari, quae eius sunt. hoe est, quae habent eius imaginem, nam in corporalibus, N exterianis obediendum est Regi, in internis autem. d. spiritualibus Deo, I utique vel immediat/praeeipienti, vel per Pastores suos iuxta vetahum Pauli, i obedite praepositis vestris, di subiae ete eis, J ad Hebr. 1 3. de aliis etiam Christi verbis, s Regnum meum non est de hoe mundo, Idiei mus etiam probate e nistrarium quod ex dictis non disse ite colligitur. Tria enim ex doctrina Augustini, & ali tum Patrnm ex illis uerbis adnotaui mos, set liede, Christum habere Regnum, etiam in hoc Mundo, licὰt non de hoe Mundo , undὰ merito colligimvis, Reges huius Nundi, ex eo quod tales sint, non habere potesatem in Regno Christi, quatenus altioris originis est, de non de hoe Mundo. Et pari e se euilone inserimus , hoe regnum Christi non carere suis Gubernatorihus . qui lic/t non snt Reges huius Mundi . idest temporales, sunt spirituales Pastores, δὲ regale sacerdotium. Eademque ratio est de aliis verbis Christi,t Quis me eonstituit Iudieem. 3e diuisorem inter vos I probant enim temporales causas per se non pertinere ad Christi regnum , se a
vitarium eius , unde potius a eontrario, seua eommutata proportione Inserendum erat, causas spirituales ad temporalem Regem non pertinere. Denique idem dicimus de ultim lavethis, Illeges gentium dominantur eorum a Nam Christus non addidit. Vos autem nos gubernetis . vel non praeeipiatia, en riga
tia sutiditos . sed potius supponit, ni sit eos fuisse Rectores,diu Bassores, di idea dixit. I Vos autem non se. I quasi supponendo re si men, & distinguendo illud a.tegno temporali , ae modum diuersum inbiIio postulando, quem Pluribus verbis declarauit Petrus priosi epistol. eap. 3. M in superioribun adnota
Nicarisi Dei. . quem Rea Anoli, cuiuis Regiae repotalitatui hirit. Et ne videatur nouus loquetur modus, ante daeohum illo usus est
dualdus Rex AnglIae vi ex suis legibus e. ro.
relatum inuenio, qui tamen in numero San.
ciorum ponitur. Possumusque idem eonfirmate auctoritate Augustini dib. Quet stionum veteris, Ae noui Testamenti p. a. q. 9 I. v bide
Rege dicit . t Adoratur in terris quas Miea. ritis Dei, J Eleutherius etiam In qnadam aepi sola ad Lucium Britannis Regem, se seripssse sertur, i Sustepistis nuper miseratione diuina in regno Britanniae Ietem . di fidem Christi, habetia vos in regno vestro utramque paginam , ex illis Dei gratia per eonsilium regni .estri sumite legem , vos enim in regnoveuro vicarius estis. J Ergo praeter hunc vIearium non est alius necessarius . qui immediate sub Deo sit ae subinde in Rege est tota potestas vicaria. diuinae potestatis, siue illa spiritualis si, siue temporalis. Augerequo possumus hane obiectionem ex Isidoro lib. 3. Sententiar. seu de Summo bono cap. 49. di cente, i Dedit Deus Principibus praesulatum pro regimine populorum, a Praesulatus autem nomen est spiritualis potestatis: nam Praesul
non dieitur, nisi qui spiritualibus praeest.
Respondeo breuiter, eonsecutionem
esse nullius momenti, quidquid de modo loquendi in antecedente sumpto sentiatur , de
quo non est eontendendum, quamuis ea,quae
pro illo allegantur apocrypha sint e Nam li-her Ille Quaestionum noui. & veteris Testamenti, iudicio omnium doctiorum , non est Augustini, quia nee sylus illius est. nec do. 'rina in inultis locis est Augustiniana . Quamquam illa sententia bene explicata vera sit, Regem nimirum, adorari, id est , eo li.& venerati propter dianitatem, in qua Deum quodammodo repraesentat, cuius vicem gerit . Distola etiam illa, quae ex Eleutherio citatur . eommentitia est , quia neque inter epistolas Pontificias , neque in tomis Concilior ii, neque apud Catholicos auctores me nistio illius inuenitur . sed ab aliquo haereti conscia est, ut notauit sander. lib. s. de Cla ue David. cap. 6. Et illamet verba , quae ex
illa reseruntur, id satis ostendunt. est enim: phrasis propria Nouatorum , di a Pontifici.
bus Romanis prorsus aliena. Non negamus autem posse Regem in hono, A, sano sensu vicarium Dei appellarii
nam Paulus ad Rom. 34. Reges voeat Miniis
stos Dei, quod perinde sere est. Undὰ Ambrosius ait, Principem l vicem Dei agere, a deidia subieci ionem esse illi seruandam . idem
autem est, vieem agere, quod vicarium esse . Nine autem non recid intertur, Repes esse Vi ratios Dei in spiti tualibus: nam Deus primatius Rex est,tam in regno temporali.quimin spirituali se clesiae. Et in viroque suos vicarios posuit, in temporali. Reges, in spiria tuali. Episcopos . di praesertim Summum Pontiscem . Vnde ex eo . quod Rex . in uno regno Viearius sit, male insutur e se in v troiaque . Nam etiam Reges gentiles, de quibus etiam Paulus loquebatur , sunt Ministi Dei, ae subinde Vicarii, non tamen in spiritualibus, sed in temporalibus tantum. Idem ergo dieendum est de Regibus Christianis. Quamuis illi possint etiam diei peculiari titulo vi- earii Dei, ad defendendam Eeesesam δε prointegendum Praelat s. va pomni in paca . Aecum fiuctu spiritualia ministrare . Et in hoc
423쪽
enso sanctus Eduardus loquutus est. Isidorus
autem lato quodam modo Praesulatum voea.
Dii praesecturam, seu quam eumque regendi
potestatem , sicut etiam cap. ης. antecedente
sub titulo de Praelatis ponit Reges , Ae qua eumque siculi potestates, non solum fideles . sed etiam infideles . Unde elarum est. non loqui de Draelatis in eo rigore . quo iam comis muni usu vox illa pro Ecclesiastieci Antistite sumitur, sed prout generaliter a verbo prae- sero, derivatur. & quemcumque superiorem , vel primarium Cubernatorem significare potest. Quinto obitet possunt nonnulla Patrum testimonia, qui Regi, Ae Imperatori prim tum tribuere solent. Sed ex his, quaedam pertinent ad comparationem utriusque iurisdictionis, quae infra, ut dixi, tractabuntur. Alia .ero sunt huius loel propria, quia in eis videntur proprios actus spiritualis potestatis Regibus tribuere. Tales enim actus sunt, veritatem docere, errores depellere, de similes a & tamen Epiphamhaeres. 4o.dicit, Reges datos esse, ut omnia ex Deo bene disponantur,&iam Inistrentur, l& ad bonam ordis nationem terrae. ubi eaedes, & pugnae, Ignorantiaeque . ae doctrinae bonae, &e. I Signi-seans haee omnia eadere sub Regis euram. Et se etiam Aleuin. in Praefat. ad libros de Trinit. ad Carolum dicit. Sapientiam ἱlli datam esse, I ut regat. 8e doceat pIa solieitudine subiectos. J Et infra,ad illum pertinere
ait, iusta decernere, rata praeeipere, sancta admonete, ut quisque laetus cum perpetuae
salutis praecepto domum redeat. I Ee iusta subdit, I PtIneipem populi Christiani cuncta
stire, di praedicare. quet Deci plaeent, nece .se esse, noti limum est. Neque enim auenquam magis decet, vel meliora nosse, vel plura, quam Imperatorem, cuius doctrina omnibus
prodesse debet subiectis, &e. I Quin potius Conei lium Arelatense sub eodem Carolo Magno cap. vlt. post ciereta omnia subiungit. i Naee Domino Imperatori praesentanda decrevimus, poscentes eius clementiam, vi siquid hie minus est, eius prudentia suppleatur, si quid secus , quam se ratio habet, eius iudicio emendetur . si quid rationabiliter taxatum, est eius adiutorio . diuina opitulante elementia perficiatur. I Addi etiam hie ponsent obiectiones ex Actibus eongregadi generalia Coneilia, vel praesidendi in illis a itemereandi, vel deponendi Pontifices, hi enim actus . Ad similes proprii sunt Eeelesiasti eae tu risdictionis; AE tamen illos heids exereuisse Imperatores, Rex Anglia in sua Prasatione
Ad priorem partem respondeo. Patres numquam tribuere Regibus proprios actus
iurisdictionis spiritualis, sed interdum per
modum exhortationis, vel laudis, aut honoris illos exeitare ad exercendos actus ali-
uos, qui sine iurisdictione exereeri posis
sunt, vel ad procurandum , vi ala, in Eccles a cum fluctu sant per Pastores, a qui'hus legitime exerceri possunt. Vnus ex illis actibus esse potest, curare, vi ignorantia in Leelesia tollatur, di ut bona. & lana doctrina conservetur, S augeatur, de quo loquitur
Epiphanius . Habetque loeum etiam in poli rica republica intra limites suos, viper se no- Tora. XII. tum est, &se pertinet ad Regem ex vi proopriae potestatis. Respectu veto Ecclesiae, &quoad doctrinam fidei pertinete potest ad Regem, non quidem Draedicando publice per se ipsum , neque danao auctoritatem praedia eandi, sed pr hendo auxilium Catholicis
Pr latis . 3e praedicatoribus, de sacratum literarum studia fundando, suaque potestate seminatores maloe doctrinae coereendo Et hune sensum declararunt Patres Coneilii Turonensis sub Carolo Magno in principio: postquam enim commendarunt pietatem, & sapientiam Imperatoris , subiungunt, i His igi. tur intentus, plos, ae religiosos Dei sacerdotes Eeelesiae gubernaeula in tenno sibi diuina largitate eolla to tenentes saluberrimis
exortationibus admonuit, ut Operam darent.
de actibus eminerent, quibus, & se hene operando , de sibi eommissos verbis, & exemplis Instruendo regerent. I Et idem supra indicat Aleuinus dieens, i Multa est omnibus fideli. bus in vestra pietate gloriandi lacultas, dum elementis vestri sollicitudo sacerdotalem , vedecet, habet in praedicatione verbi Dei vis
Reliqua vero , quae retulImus laudis sunt, di honoris verba, nam etiam Impe rator Christianus esse potest doctus, & bene instructus in saera , de priuatim iuxta Occurrentes occasones potest vetitatem docere. Simili etiam modo verba Patrum a Coneili4 Arelatensis eo tendunt, ut prote ctionem, de adiutorium ad executionem suot si decretorum ab Imperatore petant,ut exvltima clausula verborum constat,reliqua a
te suat verba modestiae,& urbanitatis ex quihus nullum indicium , vel subiectionis in spiritual ibus ex parte Concili . vel spiritualis potestatis in Imperatore, sumi potest . Adaliam etiam partem obiectionis uno vel dicimus, illos actus proprie non esse Imperatoriae potestatis et posse tamen, vel aliquanis do potu ille aliquam cooperationem, seu prae in paratoriam dispositionem, aut conditionem, quae spiritiralem potestatem non requirit, in eis exercere , ut in sequentibus latius declarabimus .
CAP. X. Vtrum Christus Dominus suprema mod celisia sipiritualem potestauem
Petro contulerit 3PRiusquam spiritualem potestatem cum
temporali conseramus , ex qua praesens controuersa maxilud pendet, inquirere oporistet , an hae potestas sit in Pontifice Romano , eum quo Iis, de contentio tota Regis Angliae vertatur. Quia vero Romanus Pontifex non potest habere hane potestatem, nisi per legitimam successionem , δὲ sueeessio ab Origine, & institutione pendet, quae a sol ci
Christo seri potuit, ideo de hae institutione prius videndum est. In quo puncto duae que-siones distingui possent, una abstracta vise dieam seu generalis, an Christus in sua uniuersali Ecclesia Monarchi eum regimen in L ee a ali-
424쪽
aliqua persona, quae ulces eius gereret, reli querit. Astura quaestio est contracta ,seu par tieularis, an rasi personae . stilicet, Petro, Christus vices suas potestatem supra omnes fideles commiserit, simul tamen illas tra Habimus , quia quod ad fidem , & auctori ta- . tem attinet, non possumus melius ostendere
institutionem . quam es singulari Christi facto, di rationem illius es generali causa institutionis possea in uestigabimus.
Neque oportet in recensendis erroribus, qui in hae materia fuerunt, & nune a Lutheintanis, ct caluinis is exterisque protestantiis hus pertinaciter detenduntur, immorati,quia.
di notissimi sunt, S mine solum de Anglicana secta tractamus , cuius eaput, S de sensori eiusdem Angliat Res saepe in sua Praefatione contendit, Clit istum non dedisse Petro maiorem, quam caeteris Apostolis potestatem , Spag. a 24 2 q. x praesertim s8. in alios sensus
verba scripturae detorquere conatur . Sed illius sundamenta postea expendemus, Nunc
prius catholica veritas stabilienda est. Et quoniam quam plurimi Catholici, S eruditissimi viri in hae veritate eonfirmanda dili
gentissime laborarunt, Operdepretium non serit, Omnia, quae illi dixerunt, transcribere, di in hunc locum congerere, sed pauca quae dam, quae iudicio nostro se lectiora, & essea-ciora videbuntur, ex Illi, mutuabimur, di qua potuerimus hreuitate , di perspicuitate
Dicimus ergo, christim Dominum instituendo Eeelesiam suam militantem . priusquam quoad visibilem praesentiam eo oralem eam relinqueret, illam Petro tamquam Vicario suo , ac supremo Fasori eommendaste , aes inde supremam spiritualem p testatem ad gubernandam illam ei contulisse. Conclusio est certa fide, quam praeeipue pro-hahimus gemino illo testimonio, quo non . solus Bel Iarminus. quem in hoe Rex Angliae repraehendere ausus est a sed omnes Pontifices , di Patris eandem veritatem confirma.
runt. Primum est illud Matth. 16. ubi Christo quaerenti. I Quem dicunt homines es e filium hominis λ J cum Petrus respondiiset,
i Tu es Christus filius Dei vivi, J christus di-diit illi. Beatus es Sitnon Bar. Iona , quia cxto , S sanguis non reuelauit tibi, sed Patet meus, qui in eoelis est, ct ego dico tibi, quia tu es Petrus, & super hane petram aedificabo Eeelesam meam , & portae inseri non praeualebunt aduersus eam. N tibi dabo claues te-gni coelorum , & quodcumque ligaueris super terram , erit ligat hin, R in erelis, S quod cumque solueris se luetis super terram ,erit soalutum & in coelis . ὶ Haec fuit Christi promisissio, qui fallere non potest in promissis,ct ideo dubitari non potest , quin postea impleuerit, quod tunc promisit. Videamus autem, cui promiserit, di quid promiserit: nam si haec duo plene , ct fideliter intelligantur hoc solum testimonium ad assertionem coasrmanis dam susscit. se, Neque existimo vaeare mysterio, quod
Euangelista utrumque nomen coniunxit si mon Petrus. Nam prius Petrus voeabat ut Simon, ut constat Ioan. i. Vnde quia hoc erae
Quasi proprium . N prirnauum nomen Petti. in negotio tam graui omitti non debuit, nomen autem Petri lchrisso suit illo impositum Ioan n. a. N hie adiunctum est, tum pro pter tollendam omnem ambiguitatem, quia alius etiam Apostolus Simon vocabatur, tum
propter mysterium, quod satim Christus declarauit. Deinde addit Euangelista, Chri-
sum ad eumdem esse loquutum. Et vi hoe magis esset tessatum, Christus iterum eodem nomine illum appellat. dicetis. I Beatus es Simon, IN quia nomen Petri ad mysterium explicandum reseruabat. ne nomen Simonis videretur ambiguum, addidit aliam circum-santiam propriam illius personae, dicens.s Iaar Iona , t id est stius Ionae, seu Ioannis, sicut idem uixerat Ioan . r. II ii es Sitnon filius Iona .l Nominauit autem Christus simonem
in dicto loecismul laudando illum, ut inde et in intelligi posset; qualis esset promissio .
S cui fieret: erat enim remuneratiua , di illi faetenda erat: qui laudem in consessione meruerat . sicut Hilarius ibi cauon dio dixit.
I Lt dignum plane consessio Petri praemium
consequuta es , quia Dei filium in homine vidistet, & Hieronymus ibi daesimonio de se Aposoli reddit vicem, Petrus dixerat, Tu es Christis filius Dei vivi, mercedem recepit
vera confessio . Beatus cs Sison Bar Iona. IVolens ergo Chrisus non sola laude, sed etiam mirabili promissione Petrum remunerate, sub
ivngit IEt ego dico tibi, Jubi recte Hieronym.l Quia tu mihi dixisti, Tu es Petrus, Re &ego dico tibi, non set mone callo, n nullum habente opus, sed di eo tibi, quia meum di xiste, secisse est. J Illa ergo particula tibi, eandem personam simonis designat, ad illam ergo verba christi diriguntur, illi ergo fiepto mi ilio . Maxim. Homil. I. in Natali Petri, di Pauli, & Proip. lib. a. de uocat. Gen.
In υeth s autem Christi consdero, quaeisdam esse tantum amrmativa per modum indicatiui, lTu es Petrus, i alia praedicationem, re promissionei icontinentia .scilicet, i Super hane petram aedificabo Ecclesiam meam, Et tibi dabo , die. J Prima ergo amrmatio eo
etiam tendere potuit, ut magia exprimeretur persona , de qua futura erat praedictio , At cui febat promissio. Commemorare ergo
voluit chrisus hunc Simonem esse illum, cui multo antea dixerat, i Tu es Simon filius Iona , tu vocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus. I Simulque vi existimo indicat eis voluit Christus, quam ob causam nomen Petri Simoni imposuerit, nimirum, propter fromissimam , di immobilem fidem , quam re
ceprurus erat, cuius primam, di insignem confessionem tunc esseeit, &, ideo audire meis
ruit . t Tu es Petrus. J Vnde recte Ambiosius serm. s. de variis actionib. l una vocaretur Primo ergo euidens est ex tenore verbo. inquit Simon per hanc deuotionem voeatus rum, Promissionem esse iaciam Petro in stata est Petrus. J Imino addit, quia Christus est propyia porsena . tot enim circumstantiis de- petra, i eum fideli Simone nomen suum com-sqn. pii, ut de hoe dubitati non possit . munieasse. I Quod etiam attigit Chri stomi limo ς uim Euangelista tetulit si monetici Homil. o. in Marcum . optime vero cir illa νς tium ςψnfossonem diu satiata, litisi se eis. lib. a. Ioann.cap. I a. adnotat, pre uidisse
425쪽
De Primatu Summi Pontificis. os
christum suturam Petri fidem, R ideo illi
dixisse Voeaberis I Cepiras, id est, Petrus, vocabulo ipso eommode significans , quod in eo tamquam petra, lapideque firmissimo suam esset aediscaturus Ecclesiam . J Denique ad dit Chrysos. Homi l. in Psalm. 3 o. in prima eius parte paulo post principium , t propterea Petrum a Chriso appellatum . quia saxea fide pra ditiis erat. J Vbi etiam his illum appellat I basim fidei, 3 1 Hon Ly.de Penit.
I Cum Petrum dico, petram nomino inde-hilem . non se, erepidinem immobilem. &e. lsgnifieans . Christum vocasse simonem vettum propter immobilitatem, non quam in
se, ant ex se haberet, sed quam in fide aece plutus erat, R ideo alibi l fidei petram fi mam in solidam, I illum appellat. Quae omnia eleganter complexus est Leo Papa serna. de transgur. eap. I. dicens de Petro . t Tantumque in hae fidei sublimitate complaeuit, ut beatitudinis scilicitate donatus, saeram inuiolabilis Petre acciperet firmitatem .super quam sundata Ecclesia portis inseri, & moristis legibus priualeret. IVnde ulterius elate intelligitur, quid de-sgnauerit Christus eum dixit, i Et sit per hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. J Nam sine dubio eumdem Petrum designauit,ut sequentius antiqui, & grauissimi Patres intellexerunt. Sex contextu aper id eonstat. Ideo
enim Christus prius illi dixit, I Tu es Petrus, lut ad eumdem satim diceret, super ipsum se aedis eaturum Ecelesiam , S ad hoe munus illum per suam gratiam petram essecisse . De inde ostensum est, illa verba eum sequentibus
continere promissionem remunerativam et erigo eidem fit. qui propter honam confessi δε-nem beatis eatus est .& nomen Petri meruit; ergo idem per vocem, hanc Petram, des gnatur. Quod fiet euidentius si consideretur, christum non esse usum voce Petri,vel Petrae,
tamquam diuers generis . Vnde s Christi, et ha hoc n)odo Euangelisa retulisset, I Tu es petra, super hanc petram diuiseabo Leele sam meam: l nemo dubitaret, quin illae partieulae. Tu, S hanc , eandem petram , atque adeo eandem personam dis gnarent; at Christus ita locutus est, & Matthmus etiam Me-hraice, vel Siriace ita sci ipse, nam in illis linguis vox sceminina, di re aseulina Petri,aut Pettae non distinguuntur, & ita utroque loecihahet Petra Syriaca verso , Graeeus autem, &Latinus interpres personae Petri,quia vir erat.
masculinum nomen accomodarunt, suod
mentum autem aedificia sceminino nomino petram appellarunt, quia in his linguis ita
Praeterea per illud fgnum hoc, vel hanc, des gnati solet res singularis praesens, ibi autem non erat alia res nomine petrae significata, S cui iam nomen petrae tamquam proprium , ta sine metaphora. ellet impositum,
nisi persona Petri; ergo illum sne dubio des enavit Christus dicens, i Super hanc petram JNam ut omnis Occasio errandi: imo &dubitandi tolleretur, premis t. t Tu es Petrus, quasi prae oculis ponens, eum,quem de signare volebat. Draterea clara Christus prodii me subiunxit .s si tibi dabo claues regni coelorum, J quis dubitet, per pronomen Tibi, Pettum desil siet & ad illum esse loquutum, eum ad illum a prinei pio sermonem suum
direxit, di eodem tenore semper eum eodem suerit loquutus t ergo etiam cum didiit , i Et super hanc petram, de eadem persona loquutus est. Denique quia non est credibile, in tam elaro. re continuo contextu Christum nunc ad Petrum loqui, deinde rem aliam per pronomen hane, designare , & statim ad Petrum redire .sie enim incerta, di ambigua esset tota sententia, & pronaissio, & sum tuacanea fuisset diligentia tot modis, & circum-nantiis determinandi personam, cui promi sio fiebat.
Atque ita intellexerunt hune locum quoad hane partem de persona , cui fit promissio , imprimis omnes Pontisces Romani, qui hoc punctum attigerunt , praesertim Clemens epist. i. ad Iacobum, & Anactetus e p. a.& 3. Leo supra, & ser. 1.& 3. in die assumptio. Σ, & epist. 89. cuius alia verba in sequenti
bus referemus . de multa ex Cresor. adduxi mus lib. I. cap. 6. de plura congerit Gratianus
in suo decreto dist. 12. xi & 11.& insequentibus plura reseremus. in quibus Pontificessuum primatum non in humano , sed indiuino iure fundant, ob successionem Petri, ad quem Dominus promittendo, in hoe testi monio loquutus est. Et eodem modo hae e verba intellexerunt
alii Sancti Episcopi. N antiquissimi Doctores Eeelesiae Cyprianus epist. 3 s. ad Cornelium . dicens , in Petro sundatam esse Ecelesiam. δὲ eodem mcldo loquitur epist. 69. TI.& a. di alias locis, quae supra lib. I. c. s. & 6.
adnotauimus. Item Hilarius canon. ι 6. in
Natth. υbi post verba supra citata, s Dignum
planὰ consessici Petri praemium consequuta seu, subiungit. O in nuneupatione noul nominis felix Leelesiae sundamentum , dic. J Idem habet lib. 6. de Trinit.& Psalm .ir . Ambros lib. . de Fide ea p. 3.l Habes inquit, in Euangelio quod Petro uixit. Rogaui pro te, ut non deseiat fides tua, eidem autem supra dicenti, Tu es Christus filius Dei vivi. respondit, Tu es Petrus, de super hane petram, &c. I Et subis iungit verba valde notanda ; l Ergo cui propria auctoritate regnum dabat , huius fidem firmare non poterati quem eum petram dicit, Firmamentum Beelesiae indicauit. J Idem optime psalm. . circa finem. s Ipse, inquit, in Petrus, cui dixit, Tu es Petrus. & super hanc petram, &αJ Et addit, s ubi Petrus, ibi Mesesa. J Idem latὰ serm.6. supra citat , M siem.in Cathedram Sancti Petri,& serm .i t. de Sanctis. Later etiam August. serm. 29. de sanctis , qui est quintus sanctorum Petri, &Pauli. I solus inter Apostolos meruit audi. re, I Tu es Petrus, & super hane petram aedificabo Ecelesam meam. Dignus cerid qui
aedis eand s in domo Dei populis lapis esset
ad fundamentum. columna ad sustentaeu Ium. clauis ad regnum, i & multa suntlii , habet in serm. i5. qui est de Cathedra Petri. di serm. 49. de Verb. Dom. cap. 3'. di lib. 2. de Baptism. cap. I. referens hae e verba Cypriani, i Petrus , quem primum Dominus elegit, &super quem aedificauit Eeclesam suam,adiunia sit, Ecce ubi commemorat Cyprianus . quod
etiam nos in Scripturis sanctis didie imus, Apostolum Petrum, in quo Primatus Apostolorum tam excellenti gratia praee minet. a
426쪽
posteriori Apostolo Paulo es e correctum solos, & aequalitatem quandam . Ad eaput&e. 3 nihilominus constituere . Aequalitas enim optime etiam Paeianus epist. 3. ad symis est in Apostolatu , in certitudine doctrinae ἀpronian. circa medium i l Ipso . inquit, reis super quam sortitudo Eccles. solidatur. &serente Matthaeo ad Petrum loquutus est D in uniuersali clauium potestate , caput autem minus, ad unum, ideo , ut unitatem sun daret unum , quod propter tollenda schismata po-eet uno. N statim refert verba super hanc pe- έtiun est, auctoritatem , S iurisdici ionem eram didis eaho Te elesiam meam . I Supra a Petti in alios etiam Apostolos indieat, &etiam retuli Cytillum Alexandri n. 8e Chryse perpetuitatem potestatis, sine qua concordia ostomuin, quibus addi potest Cyrillus Hie- schismatibus contraria perpetua in Leclesia rosolymit . eateches. I 8. dicens . t Ordinauit esse non posset. Saluator nos tam sanctam Ecclesiam Chri- similemque sententiam habet Leo papasianam, de qua dixit Petro, Tu es Petrus ,& epist. 89. cap. I. dicens it Huius muneris sa super hane petram discabo Ecclesiam mea. J cramentum ita Dominus ad omnium Apo Et Naaiana. orat. 26. l Vides, inquit, quem- stolorum ossicium pertinere voluit, ut in , admodum ex Christi discipulis, magnis uti. Beatissimo Petro A postolorum omnium sum que omnibus , & exeelsis, atque electione di. mo principaliter collocaret, ut ab Ipso,quasignis , hie petra vocetur . atque Ecclesiae sun. quodam capite dona sua velut in corpus om-damenta in fide in suam accipiat. J Item Ba- ne diffunderet, ut exortem se mysterii intel- filius in eap. I. Isaiae , eum dixisset Ecclesiam sileret esse diuini , qui ausus suisset a se trifuisse aedificatam in Prophetis. N Apostolis, soliditate recedete . Hunc enim in consor subdit, s Quorum unus erat Petrus, super tio indiuiduae vilitatis assumptum, id quod quam petram pollicitus suerat suam se aedifi- ipse erat, voluit nominari, dieendo. Tu es eaturum Ecclesiam. I de lib. 2. contra Eun Petrus, di super hanc petram aedisse abo EG,
mium citra principium de Petro ait, I qui clesiam meam, vi aterni templi aediscatio quoniam fide praestabat, Ecclesiae commissam mirabili munere gratiae Dei, in Petri solidia sibi aedificationem suscepit, J de Homil. 29. tate consisteret. I Denique apud alios Patres quae est de poenitentia, spetrus tertio abne- frequens est , ut Petrum hac ratione vocentilauit, fle collocatus est in fundamento, J Ee Melesiae Catholicae tandamentum. Petram insta. t Petrus dixerat iam antea , ct beatus Ecclesiae, Pontificem Ecclesiae primum . Vt pronunciatus fuerat, dixerat: Tu es situs Dei videri potest in Isidoro lib. 1. de Omei. Ee-
excelsi, di vieissim audierat, se e se petram, ita clesiastie. eap. s. & lib. de Viti & mor. S laudatus a Domino a licet enim petra esset, ictorum cap. 69. de aliis locis . quae lib. I .c. 6. non tamen petra erat ut Christus . Vt Petrus indieauimus. Et Petri Chrysolog. serm. io petra erat. Nam christus vere est immobilis Laurent. Inltinian. lib. de Obed. capit. I a. petra, Petrus vero propter Petram. Axiomata Tertuli. saepe antequam in haeresim incidisset. namque sua Iesus largitur alijsi largitur au- eisdem modis de Petro loquutus est, vi in tem ea non evacuatus, sed nihilominus ha- lib. de Praescrip. cap. 1et. & lib. de Monoga-hens . Lux est . Vos estis lux mundi, inquit . mia ea p. 8. A qua sententia etiam factus hae- Sacerdos est. 3e iacit sacerdotes. Ouis est, retieus non diseessit, quan uis illam aliquod. dieit . Ecce ego mitto vos se ut oves in i modo corruperit lib. de Pudicitia cap. 23. ut medio luporum. Petra est , de petram facit. cap. I . commodius animaduertemus .
Quae sua sunt, largitur seruisi suis. J Similiter Nemo igitur dubitare potest , quin P Epiphan. in Anchorato non longe a princiis tro facta sit illa promissio. superest iam ex- pio de Petro loquens sub nomine Principis plicandum, quid illi promiserit. Duplex
A postolorum subiungit, I Ipse autem Domi- enim in verbis videtur esse promissio, uni anus constituit eum primum Apostoloruna. de sundamento Ecclesae, alia , de potestate petram firmam, super quam Ecclesia Dei aedi- ligandi, & soluendi. existimo tamen , esso fieata est, ree. 3 eandem, priss per metaphoram , Ee postea His patribus accedo alij exponentes per verba magis propria explicatam. Cun Matthaeum, Theophylact. Re Euthymius se- ergo Christus dixit, fundaturum Ecclesiam quentes Chrysosomum, sed praecipu/ Hie- super Petts promisit Petro, essecturum ipsumtonymus , dicens I Simoni, qui credebat in Ecclesiae fundamentum adeo firmum, & im- Petram Christum, Petri largitum est nomen. mobile, ut & totam Eeelesiet molem sustinet eae secundum metaphoram petrae recte dici- posset, & cum tanta firmitate, ut eadere nun- ut ei, ndis eabo Eeclesiam meam super te.J quam, aut ruere posset. Hine Ambrosus in Non potuit sane literatis sensus .ertus, aut licto lib. q. de Fide eap. a. dieens in verbis elatius explicari. Vnde aliis locis saepe dieit supra allegatis . l eui propria auctoritate re-
Ecclesiam Christi super Petrum fuisse funda- gnum dabat, I signifieat Christum ibi protam, Dialog. I. contra Pelagiam, aliqua a- misisse Petro regnum Eeclesia, di quia hoc tutum a principio & epist. 34. de s r. 8 lib. I Regnum, de fide constituitur. 8e perpetuum contra Iovinian. prius Petrum Petram Chri- esse debet, ideo addit Ambrosius, potuisset sti, appellat, posse a vero tacite Oeeurrens ob- etiam Chrissum firmate fidem Petti, de illumiectioni, di rationem deelarans , Inquit ssu- firmamentum Melesiae constituere et indicans per Petrum fundatur Ecclesa , licet id ipsum hoe totum in illis .erbis sui se Petro promi Lin alio loco super omnes Apostolos sat, & sunt. Quod etiam declaratui serm. a. ex va cuncti claues eae lorum accipiant, he ex aequo tiis , qui est de Cathedra Petri . dicens , Pe- super eos Ecelusis λrtiendo solidetur, tamen tro esse promissum, vi s tanquam saxiani impropterea inter duode eim unus eligitur, ut mobile totius orbis citristiani compagem, puς ς stituto , sthismatis tollatur oeca molemque eontineat. J Et si nulla serti habe esto ua est attente considerandum, Aro Rugustin. dicto serm. i5. de Sanctis Hiero nymus
427쪽
De Primatu Summi Pontificis. Αογ
nymus veto dicto lib. r.eonita Iovinian .senatit ibi esse promissum Petro , suturum fuisse eaput Apostolorum, Cyprianus autem cum August no dicto lib. a. de Baptism. cap. I. Primatum Ecelesae sentiunt, ibi esse Petro promissum : Chrysost. etiam Homis. 33. in Matthae. dicit promissum esse Petro, sere Ecclefiae Pastorem. Haeque omnia in idem reeidunt Ratio denique metaphorti est , quia singularis aliqua dependentia Eeelesiae a Petro per illam metaphoram significata est . quae non potest in alio cons stere, nisi quia danda etat Petro singularis potestas ad instruenda. regendam Ecclesiam in fide . N moribus, aqua tam aedificatio, quam eonset uatio E clesiae perpetuo penderet. Vt si nauis dieatur fundata in aliqua persona, statim per met phoram intelligitur pendete ab illa tanquam a guhernatore , & nauclero , & sc etiam re-snum dicitur in Rege sun dari, & ὰ conue io Rex dieitur fundamentum regni. Quoci ea licet metaphora sundamenti . vel Petrae alios etiam possit habete .sus, & significationes, tamen accommodata ad hunc locum S has eircumstantias, nulla praeter hanc potest ese accommodata, & ideo Patres,& E cles a ita illam intellexernat. Vt vero rem apertius explicaret christus addidit aliam metapliolam, R explicationem eiiu dieens, s Tibi dabo claues Regni
e celorum. I solet enim nomine clauis pote-sas Regia . seu tegendi seniscari, ut patet Isai. 21. s Dabo clauem domus Dauid stiperhumerum eius i idest, Principatum: seu Pontificatum. vel potestate de qua paulo antea dixerat. l Potestatem tuam dabo in manu eius,3 Christus ergu promittens claues Regni eoelotum Petto, nihil aliud promisit, qua potesatem regendi Ecclesam, quae in terra est spitituale tendens ad regnum celorum conseis quendum, & ideo per potestatem quandam coelestein gubernanda est . Quam potestatemper verba satis propria satim explicaui christus dicens , Et quodcmque ligaueris super terram dici his enim verbis expresse promist Petro singularem potestatem ligandi , atque soluendi, quae potestas non est alia nisi potestas leges fetendi, quae homines ligent , seu oblimne , vel et Iam puniendi. aut censuras serendi, aut similia onera imponet di . vel auferendi, vi patet, tum ex communi usu talium uerborum , tum es similibus veris Us Matth. I 8. Queecumque ligaueritis, &caei. Et ex aliis I n. dio. Quorum remiseritis pecεata di cat. Ergo claues illa non aliud
per metaphoram figat Mant, nis potestatem spiritualem ad tegendam Christi Ecclesam inordine ad Regnum coelorum consequendum. Ex hoe ergo loco manifeste probatur ptimatus Petri, qua nuis haeretici variis obteis elicinibus , di euasonibus illum obseuraronitantur, quibus in sequenti capite res mdebimus, ne veritatis positae confirmationem
omnia igitur, quae de praedicta Christi promissione diximus, ev ad ijs Christi ve
his Ioan . II. maxime confirmantur, & ex
utroque loeo simul sumpto , di inter se colla to euidentissima fit veritatis testificatio.Nam quod christus promiserat, ad Patrem ascenissurus impleuit, dicens Petro . semel, & ite. rum, I Pasce quos meos, J & tertio. i Pasce oves meas , J per qua verba curam,& gubeo nationem totius Ecclesiae illi commisit, ti Iearium suum illum constituit, & tune pia ne claues regni ectiorum, di potesatem si, gandi . atque soluendi proprio , & peeuliari modo illi tribuit: sicque super humeros eius tamquam super firmum sundamentum, S i a xum immobile Ecclesiae aedificium imposuit. Quae omnia saei te persuaderi possunt , s totum Christi factum ι eiusque verba pura intentione. & mente consderentur. Prius enim,
quam Christus Pettum Pontificem summum crearet: ter illum interrogauit, I Simon Ioannis diligis me plus his & diligis mel seu amas me J per quod in primis fignificate -- luit , aliquid magnum . & excellens . A tibi
maxime charum voluisse Petro commendare,
suam nimirum Ecclesam, quam ipse maxime diligebat, pro qua seipsum tradidit, & Pa
trem, ac matrem reliquit, ut ostendit Paulus
ad Ephes. 3. Deinde manifesto amore Petri eris ga ipsum diait illi Christus , t Pasce oves
meas . I Per quae verba contendunt haletici nullam potestatem esse datam Petro, sed solum praeceptum praedicandi verbum Dei. quod est animarum eibus . sed est vana,&tidicula ex postio, nam de missione ad prae-d,eandum iam Christus dixerat Ioan .et . lSicut mist me Pater; N ego mitto vos. J S dicturus erat postea in discessu suo, IEuntes do. cete omnes gentes: I quid ergo ne eesse erat pro solo munere praedicationis tam sngularitet cum Petro agere , tantumque son. dus vel rum , & interrosationum praemit re uri i Deinde . vetabum pascendi eo modo,quo ibi a Christi usurpatum est, non solum . signi heat actum ut se dicam ministrandi ei.
s. sed etiam munus. ει sollicitudinem procurandi omnia, quae . R ad nutrienda*oues di ad illas tegendas . tuendas . & in virta conseruandas pertinent. Denique omnia . qua sunt pastoralis muneris comprehendit/Pet inde enim suit, Petro dicere, Pasce. aedieere Pastorem mearum ouium te relinquo BOnus antem pastor, ut ipsemet Christus db xit Ioann. Io. I Intrat per ostium, & proprias oves vocat nominatim, di educit eas: N ante eas vadit, & eum oues sequuntur. quia sciuutv em eius. Et infra. Busus pastor an sina isuam dat pro opibus suis, di ut ibidem sigm-ficat, non se eerit sicut mercenarius, qui cum non sit pastor, videt lupum venientem ,
R dimittit ouis, & sugit; ergo ex Christi sententia ad manus Pastoris intrantis per ostili. id est meipsum mei Christum , ut ipse expli-
euit , seu quod idem est ab ipso lupo fre
gem suum consit uti, pertinent hon solum cibum ministrare, sed etiam cinodire,& i gere , di omnia alia, quae pastoralis cura requirit: non ergo solam verbi praedicationem, sed totam hane curam gregis sui Christus Petro commendauit . Et sine dubio hre est maximὸ usitata signis eatio illius vetibi in ea metaphora usurpati, non soliam incommuni loquendi modo, sed etiam in Seriptura sacra . ut patet ex illa I .Petri s. l Pascite, qui in vobis est gregem Dei , prouidentes non coacte,
sed spontanee secundum Deum, ubi pa seer i
428쪽
sne dubIo non si Neat tantum praedieare rnam per solam concionem non solet fieri eoactio . sed fgnis eat regimen, seu gubernationem, quae interdum nimis violenta esse solet,& ideo subiungit, i Non dominantes In eleistis . I similiter. verbum prouidentes, I ma ni sestὸ ossendit, Petrum esse loquutum de prouidentia,& sol ieitudine Pastoris In regendis & eustodiendis ovibus, ct non de sola verbi praedi eatione . Sie etiam I. Reg. s. s Tu pasees populum meum Israel. In euius expli-eationem additur, i Tu eris dux super Israel, Afrap. . Numquid loquens loquutus sum ad . nam de tribubus Israel, eui praecepi, ut paseeret populum meum Israel. I quod statim declaratur per illa verba . l Ego tuli te de pascuis sequentem greges. ut estes dux super populum Israel. J Et de christo dieitur Isai. 4o. Si eut pastor gregem suum pascet , J & ins nita similia sunt in Prophetis; ergo hoc ipsum senis ea vit Christus Petro, enm illi Oves suas paseendas eommist . Ae denique eum oues indefinite posuit omnes absque euhio sine diserimine eomprehendit , quia in s milibus loeutionibus indefinitus sermo aequi ualet uniuersali, di quia nulla est maior ratio de his quam de illis ovi-hus talia verba interpretandi. Immo, quia ibi nominatim disti nisi sunt agni, & ouea Euthymius exissimat, significatum esse, non solum imperfectos , sed etiam persectos Petritura fuisse subiectos . Bernardus autem lib. a. de Considerat. ad Eugenium exponit, non
solum communem plebem, sed etiam prΣlatos . N Episcopos usque ad ipsos etiam Ap stolos Petro eommendatos , ct si hietos suisse . Vnde se ait eap.8. I Non modo onium , sed di Pastorum tu unus omnium Pastor. Vn de in probem, quaeris Ex verbo Domini. Cui enim non dico Episcoporum , sed etiam Apostolorum se absolute. R indiscrete totae commisse sunt oves; si me amas Petre , pa see oues re eas . Quas i lilius, vel illius p pulos eivitatis . aut regionis , aut eerti Reis i. Oves meas inquit. Cui non planum, non designasse aliquas . sed adspnasse omnes Nihil excipit ut . .hi distino uitur nihil. st sorte praesentes cateri eondiscipuli erant, eum
committens uni. unitatem omnibus commendaret , in uno grege. & no pastore, se eundum illud, una est columba mea Arm is mea. persecta mea. Vbi unitas ibi perseistilo i I Quibus verbis egreaiὰ Bernardus prae dictum sensum confirmanit . di loeupleta
uit Neque noua est, aut recens hke interpretatio, eodem enim modo veteres Patres
dicta christi verba intellexerunt. Nam Leo Papa serm. . Assumptionis suae In eamdem sententiam di 2it, i De toto mumdo unus P trus eligitur, qui & uniuersarum gentium voeationi, & omnibus Apostolis eunctisque Ecelesia Patribus praeponatur, quamuis in populo Dei, multi Saehrdotes sint, multique
pastores,omnes tamen proprie regat Petrus,
quos principaliter regit. & christus, Chrison. homil.s . in Ioann. Quid tandem , ait , aliis omissis , de his dumtaxat Petrum assa tur Os erat Apostolor tim , & Princeps, vicaetus, propterea L Paulus p ater alios visurus ascendit, simul ut
ei ostenderet, Iam sibi sidue iam habendam.
tanquam enim nsgationis obliuisceretur, se atrum curam et eommittit. Et infra. Ter auatem interrogat, & saepe idem praecipit, vide monstret, quanti Ouium suarum curam sa-ciat . di quod noc maximum sit amoris argu mentum . Cyrillus item lib. I. Ioan . eap. 64.
In singulis , inquit, consessionibus , variatis parumper verbis, audiuit rationalium oulum curam sibi esse habendam . Et similiter Augustin. traei. II 3. Nec aliud toties audit a Petto, quamst diligi, nee aliud toties eo mismendat Petro , quam suas oues pasci. Quid autem sit pascere oves Christi, paucis verbis
in sue eiusdem tractatus declarat, dieens, debere eos usque ad sanguinem pro veritate scertate , quibus oves ipsas pascendas, regendasque eommittit. Et serm. 61. de Verb. Do. mini, explieans eadem verba, i Dasce oves meas. Pertineat inquit ad nos eura ad vos obedientia , ad nos vigilantia pastoralis. ad vos humilitas gregis , &e. I ubi verbo, Pascendi, verbum obediendi. Opponit. Intellexit ergo , pastoralem curam non consistere tantum in docendo, sed etiam in regendo, &praeipiendo, R hanc esse eo inmissam Petro super totam Ecclesiam.Sicut etiam dicit serm. 9.de vel b. Domini, s dicit Dominus Petro, in quo uno sermat Ecclesiam, Petre amas metBespondet, amo, pasce oves meas . JEt item Ambrosius serm. 8. de Tempore in seriam a. Hebdomadae sanctae . eumdem locum tractans ait.sQis ante lachrymas prae uaticator extitit, poli lachrumas passor assumptus est, di alios regendos accepit, qui
prius stipsum non texit. I Et in dicto sermo t. de sanctis, seu de eathedra Petri, sTamquam bonus Pastor inquit) tuendum gregem accipit , ut qui sibi infirmus fuerat. sieret om nibus firmamentum . J Vbi ad utrumque t
simonium alludit, re alterum eum altero coniungit. Et ad Cala. .deelarat, per verbum , pascendi , delegatam esse Petro euram Ecelesiarum , dicens de Paulo, i Dignum fuit, ut euperet videte Petrum, qui primus erat interApostolos,cui delegauerat saluator curam Eeelesiarum. Deinde lib. io. in Lucam c. 24.
in fine . Dom laus f inquit) non dubitabat,
qui interrogabat non vi disteret, sed vi doce rei, quem eleuandus in coelum amoris sui nobis vel ut Vicarium relinquebat, se enim habes , Simon Ioannis diligis me t utique tu scis Domine ,. quia amo te . dieit ei Iesus, pasce
agnos meos. Et insta. Iam non agnos ut primo, nee o uiculas ut secundo , sed oves
pascere iubetur, persectiores ut persectior g bernaret. J Et lib. 3.de Fide in Prooemio late eundem loeum in eodem sensu explicat . dicens, Petrum esse se tuum illum prudentem , di fidelem, quem constituit Dominus supersamiliam suam. Idem sere habet lib.de Dignitate sacerdotali eap di. Utrumque veto testimonium optime connectit Cyprian lib. do Vnit. Eeeles circa prinei pium dieens s Loqui tur Dominus ad Petrum , Ego dico tibi, quia tu es Detriis, M super hanc petram aedifiea Ecclesiam meam , &c. Et iterum eidem pol resurrectionem suam dicit, pasee oues meas Sume illum unum aedificat Eeelesam suam. Ν i I, pascendas mandat oues suas, & quam uis Apostolis omnibus post resurrectionen suam
429쪽
De Primatu Summi Pontificis. qo9
suam parem potestatem tribuat, & dleae, Si
eue misit me Pater , flee.Et quorum remiseri tis peceata, &c. tamen ut unitatem mani seis staret, unam cathedram constituit,& unitatis eiusdem originem ab uno ineipientem sua auctoritate disposuit . Et infra. Primatus De tro datur, ut una Christi Eeelesia , & cathedra una monstretur. Et infra. Qui cathedram Petri . super quam sundata est Eeclesia
deserit, in Eceles a se esse eonfidit e
Denique veritatem hane confirmant v tia epitheta, quae solent Patres Petro tribuere ad illud munus explicandum , & potestatem ,
quam a Christo in dictis locis recepit. Sic
enim vocatur, ICaput Apostolorum I a Nier nymo lih. I. contra Iovinian. di optat. lih. a. S 7. contra parmen. Cyrili. Alexand. lib. I a.
in Ioann. cap.64. l Caput, di Principem; &lib. I 3. Thesanr.eap. I. t Apicem Apostolorum Ivoeat. Dicitur etiam constitutus, lPastor P sorum , I ab Eusebio Emisseno in sermone de sancto Ioanne Euanget . di rationem reddit, Itqui a regit subditos, di Praelatos . omnium igitur Pastor est, quia praeter agnos, Roues
in scelesia nihil est. I Vnde Isclor. de vita, &morte Sanctorum cap. G. Petrum voeaci Pastorem humani Gregis. J Item Orige n. lib. s. In eap.6. ad Roman. circa finem , ait, I Petro cum summa rerum de pastendi ouibns traderetur, de super ipsum , velut super terram sumdaretur Eecles a , nullius eonsesso virtutis alterius ab eo, nisi charitas exigitur. a Vocatur Item Petrus Christi Viearius I in Concilio
Nicaeno can. 39.de quo canone plura dicemus inferius . Ee Anselm. Matth. 36. Illum vocat
Iptinet palem Viearium,3quia etiam viij I- scopi omnes, qui potestatem ligandi. 8e folia uendi aeeipiunt,sunt modo suo V Icarii CHI- si, Petrus autem est prineipalis. Quem ob eamdem rationem ibi voeat Prinei pem Apo- solorum,Jquod est isequens in aliis Patribus. Et se etiam fiequenter dieunt . accepisse primatum Eeelesiae , ut est apud Ambros. a. ad Corinth. I x. & ad Galat.α.& optime Beda ex
dictis verbis, i Pasci oues meas, i in homilia de vigilia Apostolorum Petri, & Pauli. Idemque voluit Chrysostomus homilia go. ad p tum , dieens: l Ei per totum terratum Cr-na Feelesiae praesdentiam traditam esse, seu orbis terrarum euram ei esse demandatam, Ivt ait homilia 8 . in Ioanne. vel l totius Eeclesiae gubernacula suscepisse, I viait Damascenus orat. de Transfigurat. ubi ad Detrum ita de Eeelesia loquitute i Hane Clitissus suo ipse cruore comparauit, tibi autem Qt sdinsimo famulo in fidem tradidie. I Et instar I Qui te Coelestis Regni Clauieulatium instituit . I Et insta , dicit, voluisse Christum Petrum adesse suae Transfigurationi, Iut Antistitem , qui totius Eeclesiae gubernacula suste. pisset. I Vnde tamdem dixit Ephren sermone de Transfigurat. lsient unus Moyses Hebrae rum Drineeps fuit, ita Petrum Aeetes ae Christianorum suliti principem e stitutum. I Ee plura videri possunt in Gregor. homilia ac Euanget. & lib. a. epistolarum epistola g. alias
Tamdem si velimus aliquam rationem huius Diuini consilii reddere, oportet,institutionem regiminis ab electione personae separare. Electionis enim personae nullam possu-
mus proprIam reddere causam praeter D Iulianum beneplacitum. Nam licEt Deus ea fide.& charitate Petrum disposuerit, quae ad talaministerium suseipiendum dignum illum rediaderet , ut ex verbis Matthri, & Ioannis supra tractatis manifestum est; nihilominus fides Petri non suit prima ratio electionis eius, sed voluntas Dei, nam quia illum elegerat, idedillum ita vocavit, ut cooperando vocationi
Viearius Christi fieri posset dignissime. Instia
tutionis autem primatus propria ratio fuit. quam Cyprian. Leo Papa, & alii Patres tetigerunt , unitas Ecclesiae, & optimum regimen eius. quia si in Ecclesia non siisset unum ea pue , ad quod diuersa Ecclesiae membra recurrerent , saeis e per diuersa schismata rumperetur, ut etiam Anselmus supra recte diaeit. Vt autem optimum esset regimen, Oporintuit eaput hoe unum esse Monarcham, nam Monarchia forma regiminis est omnium opitima, ut ex Patribus, Theologis , Philosophis,& Historiis erudite ostendit Card. Bellarmin. lib. i. de Roman .Ponti Leap. 2. N sequentibus. Quod si In aliis communitatibus, aut Regnis humanis hoe verum est, multὰ certe magis in regimine totius Ecelesidi fuit necessarium . . quia eum respubliea Ecclesiastea stam plinsma, & pro uniuerso Mundo sit instituta, non posset conuenienter per unam potestatem supremam gubernari, nisi talis potestas in uno homine resideret. Nam si esset in congregatione multorum , non esset in Mundio talis potestas apta ad regendum, nisi quando tales personae in unum Concilium essent congregatae . Quo modo ergo posset dissicultatibus o
currentibus subueniri, quando talis congre gatio deesset, vel a quo posset cum emeacia
cogi. si nullum esset in Ecclesia caput, ad quod huiusmodi generalis prouidentia, & e ra Ecclesiae perpetuo pertineret Prosecto hae eratio conuineit primatum Petri suisse mor liter ne eessarium, eademque eonvincit, suisse
illum Principatum non pro sola persona Peritri, sed perpetuum , ut conuincunt etiam illa verba: l Et portae inseri non praeualebunt adis uersus eam. I seut in libro I. late probatum est, & sequentibus amplius confirmabituria
OLectionita, eontra fuerioris capitis
Contra primatum Petti Intellectum ilia
sensu a nobis superiori eapite deelara isto, nonnulla in transcursu , de quas obiter attingit Rex Iacobus, quibus satisfacere necesse est. Dieit enim ille in pag εο.suae prasationis:
IVerum quidem esse, Petrum, di aetatis , &temporis, quo a Christo vocatus est, ratione,
unum ex primariis Apostolis suisse. Principem ordine illorum duodecim, quos primos Christus elegit, & de tribus illis unum . quos ordinis seruandi gratia eaeteris praeposuit . IEt pag. s. doctrinam, quam Catholicam esse
ostendimus, Nuperam, & Nouitiam vocaro veritus non est. Quod apud me argumentumessieaet est , Protestantes, 3 et sanctos Patres
non legisse, vel Regem suum turpiter dece-
430쪽
sIsis. Nam ex dictis Iuee esarius constat, vendIeret, sed legimus tantum ἰ 1. ad Cor. G. si os inam traditam de primatu Petri cum . Christum posuisse in Ecclesia primum Ap ipsa Ecelesia ortam esse , & in verbis Christi stolos , secundo prophetas , tertio Doctores. eo modo intellectis, quo ab antiquissimis Da. alios Pastores , R Docto tes, ac denique alias tribus exposta sunt, esse fundatami nullus gratias, vel ministeria distribuisset in his au ergo . qui non ex industria fallere, Ad salii ve- tem omnibus non potest dici Petrus Princeps liti quod de selenissimo Rege credendum non inter Apostolos ratione oldiuis . Ve eieci est ) doctrinam hane nuperam, aut nouitiam quod verum est, asseramus. cogitatio talis vocare potest. Loquutus est ergo ex deceptio- ordinis politiei in Ecclesia Christi, ut ab ipso
De . 3e veritatis ignoratione . non tamen prois institutae, nupera est, de nouitia, nam ordo
habili . Vel quae illum graui lapsu , Ad culpa a ille inter Petrum . N alios Apostolos in supe- ex eis set eum possit facile ignorantiam .di e riori potestate ad regendum. N guhernanis rorem depellare , s velit. Praeterquamquod si dum tam illos, quam uniuersam Eeclesiam in Peti iam fatetur esse Plineipem duodecim, perpetuum iandatus est. Et hoc docuit nos Amsolorum . quid quaeso, est, quod addite Christus, ct legimus in antiquis Patribus , t Prinei pem ordine. aut ordinis seruandi gra- reliquat vero ad inuentiones, & nouitates huisti an aut quis est iste ordo, vel in qua excellenia manae sunt. tia, aut dignitate personae sundatus est Um- Sed in primis Inveniret Rex conta duis nis enim ordo, ut iu ste ae prudenter inter ali. plicem illam probationem primatus Petri ex quas personas conssiluatur , fundamentum . locis illis. Tu es Petrus , &c. de Pasce oves aliquod e re ellentiae, seu exeessus, aut inaequa- meas. Et prius quidem quasi Bella minum litatis in eis requirit, quod constituendo irridens pag. 22. ait . I Nee poserius dispu- ordini proportionatum , & accommodatum lationis meae caput aliis machinis adoritur, se . quana illis Christi vetbis r Pasce oves meas resi ergo Petrus nullam dignItatem , vel Tibi dabo elaues Regni Coelorum . J Postea potestatem habet maiorem, quam exteri Apo- vero pag. et q. l Sic salt) nouum, & egregium,
soli , nee iurisdietionem in illos . seeundum stilicet, sensum his Christi verbis a iunxit.
quem ordinem Princeps illorum appellatur l Pasce, &e. quasi hoc signis eatent, tolle, pro-Nam excessus ditatis, vel antiquitas vocatio- scribe, abdica , Christianos Principes, atquenis, apud Deum parui momenti sunt, apud Reges. His quoque quodcunque, solueris, quem sicut non est personarum acceptio , ita Ac. J Rc denique pag. Ia8. eo progreditur, neque est aetatum differentia e imo tu conis I ut inuerunculi sam, ae impudentem uim aspectu illius sapὰ sunt nouissimi primi At pri- appellet, illam , quam sensui illorum duorum mi nouissimi. Praesertim, quia non constat, Ioeorum caldinalis attulit, ut ex eis supreis Petrum fuisse seniorem caeteris Apostolis, aue mam in temporalibus Pontificis potestatem ante omnes vocatum , cum saltem Andreas supra Reges , ac Principes astrueret . J In his illum praecesserit, ut de vocatione sumitur ex autem verbis nulla ratio , nullum se testimori Ioannis I. R de aetate pio habile eenset Epi. nium otii citur , sed solum conuicia , 3d Pro. phan. haeres. I 3. Neque etiam fundari potest testantium calumnia . quibus Rex fidim ad hi ille ordo in gradibus sanctitatis, nam hoc iu- het, proseruntur, ideoque possemus facile illa dieium Deo reseruatum est, neque hactentis praeterire I ne autem aliquem , Ob rerum con est nobis reuelatum, quis Apostolorum in vera susionem in veritatis ignorationem, moueant, Sanctitate apud Deum e tetis maior sterit . falsa a veris discernere, & rem totam explica
Neque item satis est, quod Christus familia a re neccessarium est . tius eum illo egisset, de in nonnullis actibus . Belluminus ergo, Ae nos omnes, quI in quibusdam aliis eum pretulisse uideaturinam hae causa unum sumus, ex illi, locis non pr hae ratione etiam Iυa ines dici poterit Plin. hanius proximὰ, de immediate primatum Deinceps ordine r imo , A Iacobus, nam fuit unus tri in ciuilibus , seu temporalibus , sed in Ec- ex illis tribus, quos in aliquibus negotii, elesiasticis, seu spiritualibus: an vero haee po- Christus peculiares socios habere .oluit. Ditis testas spiritualis ad temporalia extendatur, sertim quia sola illa peeuliaris fauoris , aut alia quaestio est tractantia , 8d decidenda , Aeamoris christi ossesio non erat sumetens stina auctoritate Ecclesiasticae traditionis, di vi rarida mentum alicuius ordinis inter Apostolos tionis , ex priori sundamento supremi spiri- permansuri post Christi discissum . Aeeedit, tualis potestatis , praedictis testimoniis com- quod Rex semper loquitur de ordine politico probato. At Rex ita resert . Milarmini pro In Hierarchia Ecclesiastiea, ad quam staete- hationem, ae s testimoniis illis Pontificem ritus ille fauor , seu beneuolentia parum rea absolutum temporalem dominum regnorum serebat, neque prudens aliquis Paulum repuia omnium esse, & suo athitrio posse illa dare. tabit ordine minorem, quia ex illis tribus non vel auferre probare voluerit, quod a veta il- erat, vel quia Christo in mortali corpore via lius mente sonti ssime dis at . Vnde in sua uenti familiariter non adhaesit. responsione modeste, prudenterque interro-Denique eo modo, quo Petrus inter gati I Ubi qua se expositionem illam tam in- Apostolos Princeps censetur, non ab homi- ciuilem , & in uerecundam in libello meo vi-nibus . sed a Chi isto . ae proinde iure diuino dissi l 4 Non igitur ipse aiunxit sensum illum tuum Principatum habuit: ergo si fuit prina Christi verbis, qui numquam in libris eius
ceps ordine, necesse est, talem ordinem ab editat, sed qui te decepit o Rex )eum sensum ipso Cli risio creatum. d. institutum esse: Ae sne ulla specie verisimilitudinis a Tnxit. Igi-no' lςgimus Chri sitim in Leelesia sua insilia tur sensus, quem Bellat minus illis tesimoniis tuis ς dignitates aliquas, quὰ propter solum amovit, idem est cum illo . quo Primatum D uin*m pDi xi cum speetalem hono Em, aut Petri in spiritualibus probauimus, qui vere Muς β Pxim a an sedendo, atii loquendo sibi quies em egregius est, non nouus, sed com