장음표시 사용
491쪽
De Primatu Summi Pontificis. 47r
sed etiam illi superior est in alio eaeellentiori
ordine, & in ordine ad altiorem finem . si e- , que locum habet limitatio, quam in eisden verbis Tertullianus adhibet: s colimus Imperatorem sic quomodo . R nohis lieet, &illi expedit, I ὐtique in his, quae potestati
illius subiae ent, Ad Deo, eiusque fidei non repugnant. Nam eum in his excedit, R de . I inquit Imperator, iam non legitima potestate utitur, & s Christianiis si, ut talis superi rem habet, a quo corrigatur. Neque plus probant verba, quae tertioloeo ex Iustino ad dueit Apolog. a. pro Chrisian. quae nos etiam supra tractauimus , &nihil probane, nisi Imperatorem , & Regem. quamis iii Rex est, esse verum Dominum. cui
Obediendum est in his, quae illi subiacent. Nemo autem dubitabit, posse Regem, vel
Regno tenunciate, vel illud amittere, de tune etiam dominium eius, ae potestatem, & conis
sequenter etiam obligationem illi obediendi
cessare. Quarto addueit verba Ambrosi orat. Contr. Auxendi de Basile. non tradend. tria initior i Dolere potero. potero fiere, potero semere, aduersus arma. milites, Gothos quo. que lacrymae meae arma sunt. Talia munimenta sunt saeerdotis. Aliter neque debeo.
nee possum resistere. I Quibus verbis videtur velle concludere Rex Angliae. Pontifices non se iniquis selii sinaticorum Maum eonatis potestate resstere, sed solo verbo, ex horistatione , ae precatione. Longὰ vero diuersa erat mens Ambrosii. quam satis ostendit. quando Theodosio non sola prece, sed Impeiario . di spirituali restate relutie. sententia ieitur Ambrosii fiat. non esse sacerdotis fietum arma sensi hi lia. & materialia contra Impetatorem tyrannuntiaut rebellem sumere,
di militum eastris uti tes s ere. Et nihilomunus non negat habere Ecelesiam potestatem , qua illi resiliat, sed quia hae saepe contra ineorrigibiles, & contemptores esseau non est, ideo ait, ultimum testigium sacerdotis in laehrymis. & precibus ad Deum positumesie . Potuisset autem Rex Angliae attentius expendere verba, quae in sine orationis posuit Ambrosus i l Quid honorifieentius, quam ut Imperator filius Eeelesiae esse dieatur, quod eum dieItur, sine peceato dicitur, cum gi tia dicitur. Imperator enim bonus intra Emelesiam, non supra Ecclesiam est. 3 Ergα λcut si ius eorrigi poterit a Patre,& ut inferiora superiore, qui a s superior non est . prosecto inferiorem esse Meesse est; nam duci capi ta aequalia sine schismate esse non pos uni. Estque similis loeus. eodemque modo explicandus apud Chrysin homil.4 de veth, Isai. l Nam sacerdotis tantum est arguere, liheramque praestare admonitionem, non mouere arma, non clupeos usurpare. non vlhrate laniaceam , nee ateum tendere, nee laeula mittere, sed tantum arguere, ac liberain praestate adis
monitionem . a sub verbo enim arguendi intelligendum est eomprehendi quicquid ad correctionem Eeelesiasticam pertinet. I tune etiam loeum habet.quod idem Chrysostomus premittiti l hi saeerdos eontemptus est, dignitasque sacerdotii coneuleata, neque quicquam praeterea potuit saeerdos diei e
Deo , ego quod erat mei offeti prestiti, nihil amplius possum, sueenrrere sacerdotio, quod conculcatur, flee. I Agit autem de Ara. tia, qui quantum potuit restitit Orix, ct eum proportione de Pontifice novae legis intellitigendum est.
Quinto loco addueit verba Optati lib. . contra Parmen. t super Imperatorem non est nisi solus Deus, qui fecit Imperatorem. I sed hae verba eodem modo . quo similia Tertulliani, exponeda sunt, stitieet Imperatoremese in suo ordine sub Deo supremunt, quod non excludit subordinationem ad spirit Iem potestatem , quam ut Christianus habet. Et hane suisse intentionem optati ex aliis lo. eis eius in superioribus allegatis, & ex Oee a. sone , quam tune hahuit ImperatorIam di-hnitatem tuendi, satis manifestum est. Age. hat enim ibi contra Donatum, qui Imperato
tum leges despiciebat, dieens. l Quid est Im
pera toti eum Ecclesia, quae ut ait, contra prς-eepta Apostoli Pauli meditabatur. 3 De qui istius praeceptis inserius ait, seruanda esse, etiamsi Imperator gentiliter uiueret. Quod ergam t. solum Deum esse maiorem Imperatore.
etiam de Imperatore gentili intelligit, de quo cogitare non potuit, habete in Ecelesia primatum , vel spiritualem potestatem; loquitur ergo de Imperatore istum quoad temporalem
potestatem. Stato maiorem v Im facit in verbis Greg. lib. 1. epist. 6 I. indict. a. alias cap. Io . quae est ad Mautitium Imperatorem se per legem , quam tulerat , ut milites in Monasterio non susciperentur, quae erat iniusta .& contra suis pernaturalem finem , & nihilominus non est avisus reuoare illam per eam indilectam forenatem, quam nos illi tribuimus: non ergo
illam in se agnoscebat. Vnde postquam Gre gotius vel bis submissionis, & humilitatis Imperatorem alloquutus fuerat,eum Dominum
suum. seque famulum pietatis sua. I appellans , deinceps iniquitatem legis Osundens inter alia. se inquit, I Ego uero haec domi nix meis loquens, quid lum . nisi puluis, &ci nisi sed tamen quia eontra Dominum Deum
hane intendere eonstitutionem sentio, Do. minis tacere non possum . I Et nihilominus
in fine epistolae Ita eoneludite i Ego quidem iussioni labiectus eamdem legem per diuersas
terrarum partes transmitti iaci. At quis lex ipsa omnipotenti Deo minime concordee.
eece pet suggestionis meae paginam sieeitici mis Dominis nunclaui. Vir bique ergo, quae debui exoIul, qui de Imperatori obedientiam prabili, & pto Deo, quod sensi, minime tae ..cui. I 4Respondemus , satis in supelioribus o tensum esse, quid divus Gregorius de Imperatotum potestate in Aeetesia sensitit, tam in
Psalmo s. Poenitent. aliis io I. cire a versum.
illumi I Tota die exprobrabant mihi inimi ei
mel, I contra eumdem Mauricium Imperatoia rem seriptum reliquerit: i In tantum suae teis
meritatem extendit vesaniae. vi caput Meleis
fiarum Romanam Eceletam sbi vendicet . de in domina gentium terrenae ius potestatis usurpet. J Et insta in alium versum i lanitio tu Domine retram sundasti. I eumdem Mauin eium inter Eceses di persecutores annum rati dicensi l Quid Nero, quid Dioeletianus. .
quid denique iste, qui hoe tempore Meleriam
492쪽
ret sequitur 'a Ex hoe ergo toto alterius in tetitissentiam recte colligunt Cardinales Bar nius, R Bellar minus. Cum enim ille Imperator , licet catholicus , R aliis Ee lesiae benefactor, sua potesate abuteretur, prudenter egit Gregorius ad eum submissὰ scribedo, ' bl de illum exhortando.& instruendo, ut iacilius illum ad legis emendationem. vel reuocationem indueeret. Igitur non ideirco statim potestate sua usus non est, quia illam non habe.ret, sed quia non sperauit tune fructum, si rigore uteretur. Et ideo in principio eiusdem episoli ad hoe ins uuandum, & ad inendam sui muneris dignitatem alti l Ego autem in dignus pietatis vestra iam itus in hae sugge, gessione: neque ut Episcopus, neque inser Dus iure reipublieae, sed iure priuato loquor. Et nihilominus prouidentiam erga Meles ameo tempore necessariam non omisit, nam te.
gem illam. quam in fine illius epist. ad varias Mundi partes trasmitti se ei si e , dititi non sine dehita eorrectione, & moderatione transmi. str ut constat ex eiusdem epistola ad Episciapos diuersarum regionum, quae habetur siti Mindict. I. epist. 1 I. Vbi pos quam dixit, L le. gem quam Imperator dedit, Re. Vestae suo sui firmitati transmittere. Re. subdit. Hoc
maxime ea hortans , &c. ut nisi eorum vita
stetit subtiliter inquisita, suscipiendi non sint, post sussieientem autem probationem , R examinationem dJ ait suscipiendos ese . In quo manifeste usus, est auctoritate, quam ha-bstat supra leges eluites in ordine ad bonum
animae. di spiritualem finem moderandi te.
'Vltimo possiimus addere nonnullas alias Patrum loquutiones . quae nimium potestati. seu dignitati ei uili fauere videnturi. Ignat. epist. ad Smirnen. I Honorare oportet. & Rς-gem, neque enim Rege quisquain praestantior,
aut quisquam similis ei in rebus omnibus erea tis. I Intelligitur autem de praestantia , & de ilitudine in potestate, utique in suo ordineri diximus. Unde ibidem de Episcopo etiam ait, esse honorandum, vi principem sacerdo tum , imaginem Dei serentem. & Chrisai. Et instar Nee Epilaopo . qui Deo consecra tus est pro totius mundi salute. qui equam maius est in Lecies a. Quod etiam respectiud di eum proportione intelligendum est. Cyrili.
etiam Alediandr. lib. de Recta in Deum fide ad Theodosum in ptinet pio se ait. I A Deo
euiui est summa eelsitudo , vobis elarissimi Reges humanae claritudinis fastigium ineo parabilibus exeellentiis prae omnibus aliis
exurgeos,& exaltatum, eximiaque, ae honesta
sors sunt data. Vos enim estis summarum dignitatum sontes. & supra omnem emi aenatiam, humanaeque selieitatis principium, ae Oristo. Et vestrae quidem maiestatis elementissimis nutibus . quidquid regni soliis sub
stratum est, ut vitam legitimam . & admira.hilem agat, gubernatur, at qui hagum non ferunt, iacile a vestro robore vini m. dunt . I . Haec autem verba superius δIctam intes. rigentiam facilὰ recipi nnt, di tanta moder tione, ac Prudentia scripta sunt, ut non solum verum sensum statim pei se probant, sed etiam excellentiorem, di plus. Q. φδM satis indie ne . ideo enim dikie Cyrillus. datum esse Regibus humanaee et studinis fastigium. quia sacerdotale, &Pontificale plus est, quam humanum . Vnde . cum postea dixit. Imperatorem esse summa rum dignitatum fontem, S supra omne eminentiam, statini addidit. humanae Gli citatis: principium, L Origo . Nam illa omnia de dignitatibus terrenis, ae temporali. hus , qudi ad humanam , id est, naturalem. seu ciuilem filicitatem ordinantur, intelligenis da sunt. Quod magis declarant illa verba. Quidquid regni soliis substratum est, ut viis tam legitimam i, di admirabilem agat, vestris nutibus gubernatur. I sciebat enim Cyrillus esse multa, quae regni soliis non substernuntur
quae tune elarius explicare non erat necesset
quia non doctrinam Ecelasiasticam tiadere tune instituerat. sed tantum Imperatorem ad veram, de Christo fidem audiendam beneuo
Ultimo possunt notari ver ha symmae hi Papae in Apol eget . aduersus Anastas. Imperatorem , ubi comparans Pontificem cum Imperatore in honore eis debito ait: l Vt non dicam superior, certe aequalis honor est. IVerumtame ex anteeedentibus constat sensus di modestia Pontificis. Dixerat enim. 1 Conseramus honorem Imperatoris eum honore sPonti fieis . inter quos tantum distat, quanis tum ille rerum humanarum curam gerit , iste
di u narum . J Ex quo principio potuisit quidem expressὰ concludere, maiorem honorem Pontiget esse debitum, propter modestiam vero noluit. Vocauit autem honorem aequaalem , non simpliciter, i sed secundum proporistionem , quatenus uterque eorum in suo ordiis ne supremus est. Postea vero in distursu Apo-
Iogiae diserte assirmat. N probat, hahere se
auctoritatem superiorem, ad emendum Imperatorem, s haereticus sit, aut eum haereticis ab Emesa damnatis communicet
Ob ectionibus ex rei nouitate , tr fas ιι
Imperatorum, Regumque desumptis satisfit.
Conquaeri tur vlterius Rex Anglis, quod potestas haee in Christianos Prinei pes
per ambitionem δε abusum si usurpata, ut in praefatione ait pag. et x. Vt autem hoe persuadeat, etiam usum eius nouum esse contendit.
Sic enim in prae satione paret . dieit, nouum esse . di absurdum sensum illorum verborum Christit sPasce oves meas,3 & IQuod eumque ligaueris, 3 ex quo genus illud potesatis colligitur. Et pag. 6o. cum dixisset Petrum fuisse illorum Apostolorum , quos Christus elegit, Principem tantum Ordine quodam . subiungiti l Nee aliquid sibi amplius trecentis post
Christum annis Romandi sedis Episcopus aris rogauit. I Deinde, ut hanc nouitatem sua.
deat, ibidem in generali dicit Romanos Episeopos usque ad Phocae tempora Imperatoriis
hiis subiecto, suisse. sed hoe quam sta veriritate alienum , satis in superioribus ostensum est. Antea vero pag. 28.& seqq. aliqua Imperatorum, di Regum facta recensuerat, quae ad
493쪽
De Primatu summi Pontificis. 4 3
praedictam novitatem , surpatae iurisdiimonis, & antiquam sub ectionem Romanorum Pontificum ostendendam induci possunt, de quibus propterea hic nobis d cendum est. Prius vero ad generalem de nouitato querelam refutandam laineere quidem possent ea, quae ad probaudam hanc potestatem ex antiquo usu, & traditione adduximus. Ureuiter tamen addimus , si sermo sit de ipsa
potestate, tam antiquam esse, quam est antiqua Monarchiae Ecclesiasticae institutio, quae ab ipso mei Christo Verbis satis expressis facta est. Nam hune esse legitimum senium illorum
verborum, eumque non nouum, sed antiquissimum, inurno & perpetuum in Cath lica
Lecies a fuisse, satis dentonstratum est. In illa vero inuitutioiie,ac potestate ineludi ius hoe ad cogendos Christianos ut incipes, haeret L cos. khismaticos, vel Ecclesiae inobedientcs, perniciosos, & incorristibiles , euidentibu qrationibus, ac testimonias ostensum est. Quibus cum Rex Angliae nihil habeat, quod respondeat, fingit, Catholicos asserere . post Pontificem ad libidinem Regna tollere , &condonare, ve ait in praefatione pagina e r.
immo etiam pro libidine posse illos ad occisionem ducere , ut pagina et . adiungit. Vbi etiam addit, verba illa Christi: I pasce oves meas, J ita a nobis exponi, s Tamquam hoe siqnificarent, tolle , proscribe , abdica Christianos Principes , atque Reges . ISed rut iterum ia in in superioribuq clixi
hae sint euasiones sciuolae, vanaque portenta
a protestantibus inuenta, ut& Regi imponerent , & odium in Catholicos, & in veritatem ipsam excitarent . Num quid enitia, quia Rex Atipliae potesatem habee ad eoere uos sub
diros suos in istis poenis, quando deliquetiae eontra Ilias seges , ideo dicendus est. ad I ibi dinem suam posse occidere subditos, eosve bonis suis priuare t Cetod neque subditi sui
hoc audire uellent, neque ipse tantam tyran
uidem sibi attribui permitteret. Cur ergo in Christi vicario sngit, quod de se puderet auia
dire t Vera ergo nouitas in hae tyrannica potestate fingenda a Protestantibus reperta est :antiquitas autem legitimae potesatis Donti- seiae ad iustam mincipum coactionem. etiam usque ad priuationem Regnoruin, si eausa sit digna, R ipsi rebelles sint, euidenter a Catho
liei, Doctorabias suppostis Christi Verbis o si tensum es: nec de ipsa potetiate aliud dicendum superest. si vero sit sermo de vis,distinguere possumus usum directivae potestatis, de coaetitiae, di de utroque facile confitemur non suisse in Leclesia et ga Christianos Imperatores, aut Reees , trecentis post Christum annis, non , quia esse non posset, sed quia non erat mat
ria eiust nulli enim suerunt illis temporibus Chiistiani Principes, aut imperatores. Quid ergo mirum, si Pontisces praeceptis suis, ae legibus illos gubernare non postent, nec sua potestate cogete, cum Paulus dixerit: I De his, qui laris sunt, nihil ad nos' J Solum ergo tune poterane illis fidem praedicare, quain diu vero illam voluntarie non suscipiebant, de per Baptismum non prostebantur, essi caelus dirigi, aut regi non poterant. Ab hoc autem tempore , breue illud excipio, in quo Phis impus I uiperator Christianus fuit: naim in illum
Fabianus Ponti se 2 sua potestate . quantum oecasio iusta tulit usus est, ut supra ex Euseia bio retulimus. Vt hoc exemplo appareat. non esse solidam, neque sinapliciter veram ilialam Regis absolutam loquutionem : s Neque amplius treeentis post Christum annis sontifices Romani sibi arrogarunt,4 quandoquidem quantum illius temporis oceaso tulit . Fabianus ea legitime usus est. Accedit, quod illo etiam tempore Ecclesia via est sua potesate spirituali in materia etiam temporali, prout ad suum honum expediebat, nulla hobita ratione eiu ilium legum , sed illas eorrigendo , aut limitando propter spiritualem finem . Exemplum optimum est in lege facta a quodam Concilio Africano, ut Cyrili. resert epist. 66. De Clericus possit in testamento in
tutorem nominari, cum leges ciuiles neminea tutela eximi posse dispoliant , s. de excusat.
Praeterea post illa tempora semper Pontifices usi sunt hae potestate in Christianos
Principes , prius quidem monitis, Ac praece P. tis eos dirigendo , di ubi oportuit, eorum deinges emendando, ut de Gregorici capite pra- cedenti vidimus, ct de alijs supra retulimus. Postea veia etiam cogendo, quantum necessitas postulabat. & ratio temporum permitto 'bat. Vsus enim huius potestatis coerciuae non est per se necessarius, sed eogente necessitate. Atque utinam necessitas istius usus numqua isset, id est, numquam suusent,quae ad illum exercendum obligarent. Quamdiu ergo talia
erimina in Principibus Christianis inuenta non sunt , sine praeiudicio potestatis potuit talis usus in Ecclesia non esse is E contrario
vero . non fuit neeesse, ut statim ae Imperat res Christiani apostatae , vel Ecclesiae rebellegesse coeperunt. tota sua potestate Ecelesia, seu
Ponti fiees in eos usi fuerint: quia ex tali usu non fructum, sed maius Ecclesiae nocumentum timere potuerunt. Unde Augiistinus res
pondens simili argumento Donati epist. uos ad eumdem ait: l Repetis sicut audio, quod in Evangelio scriptum est , reeessisse a Domi no septuaginta Discipuloς, & arbitrio suae malae, atque impiae discessionis suisse permis.
sos, caeterisque duodecim, qui remanserant. fuisse responsum: Numquid & vos vultis ire Et non attendis, quia tunc primum Eeelesia nouello germine pullulabat, nondumque in ea suerat completa illa prophetia: Et adora
hunt eum omnes Reges terrae, omnes gentesseruient illi. Quod ut que quanto magis im pletur, tanto maiore utitur Eccles a potestate. t non solum Invitet, sed etiam cogat ad bo num. J Idem ergo in illis primis temporibus Iuliani v. gr. vel aliorum accidit, qui per potentiam , & tyratu dem more Gentilium Ee etesiam persequebantur. Et nihilominus non Hefuit eirca eadem tempora usus huius pote. satis, quando cum fructu coerceri potuit, veeae eensura Ambrosii in Theodosium, S In. noeentii in Arcadium aperte ollenditur. 8e ita etiam postea successu temporum iuxta cie currentes occasiones usus huius potestatis adhibitus est, ut vidimus. Sed oecurrit Rex Angliae ex contrariis factis ostendens contrarium ius Imperatoriae potestatis in Pontisces. l Nam Imperatoris, inquit, assensus longo annorum decursu eli-
494쪽
iendis Pontiscibus interuente,&c. J Qudi laia Bella tminus non omissio etiamsi vera esset lil
prosequitur, ex quibus argumentum excel- soria. R verum priuilegium, satisque delegi- lentioris potestatis Imperatoriae de sumero timo illius uiu eonstate t. nihil inde inserti conatur . Quia vero de electione Pontis eum contra eminentiam Pontificiae potestatis , ini in propria materia de Dontisee tractatur la- mo in hoc extolli, quod tanta e i , ut electiotius, nune breuiter fatemur. seruatum ego etiam succellotuin Pontificiam ex Illius iusti aliquo tempore, ut electio Pontificis per con- tutione, & determinatione pendeat, valueri sensum Imperatoris eonfirmaretur, ut ex Pla. que partem aliquam, vel electionis, vel contina in Firmiano Papa. & ea aliis historiis scinationis suturi Pontificis Imperatoribu,
constat , & apert/ ex Gregor. lib. . indici. I. ex priuilegio communicare . Quod licet ali- epist. r. in fine, ubi voluntate imperatoris se quis Pontifex concessistet, aliquis etiam suefactum esse pontifirem illis vetbis assirmat: ccisor eius reuocare potuisset. Nam semperi Eeee serenissimus Dominus Imperator, seri summus Ponti seκ manet imperatore supe-smiam. leonem iussit. Et qui deni prouisione rior, di priuilegium a superiore libet alitat illius voeari leo potest , fieri autem leo non concessum, ab eodem, vel aequali siccessote , potest. Unde necesse est, ut omnes culpas, ae reuocari potest; praesertitia si tale priuilegium negligentias meas non mihi, sed suae pietati parum si viii uersali Ecclesiae vii Ie quale illud deputet qui mirtutis mysterium infirmo com- sne dubio, vel potius perniciosum fuisset. misit. I Addimus vet4 deinde, multis tempo- Quod autem Imperator non obstante tali pri-tibus factos esse Pontifices sne consensu Im- uilegio semper maneat Pontifice inserior ma-peratorum aut Regum, nimirum di ant 3 con- mustum est , quia per tale priuilegium nulla
uersionem Imperatorum ad Christianam fidε iurisdictio spiritualis Imperatori data esset. per trecentos,& plures annos, & post conuer- Nam ius nominandi, si tendi, Vel eonfirman- sonem Constantini per alios ducentos annos di non est iuri Idicito, sed auctoritas quoedam, usque ad Iustinianum Augustu, euius tem- quae qualiscumque illa st)versatur circa perpote Imperatores ius illud usurpare et perunt, sonam eligendam in Pontificem, non tar cnis uulgare est In historiis. Vnde eolligimus, citea pontificem iam electum , supra quem non recepisse Imperatores hane potestatem neque ipsemet pontifex potest iurisdictionem D;uino tui e qui alias nuinquam sine illorum aliquam, vel potestatem concedere, aut desc-su Magio Pontificis electio validὸ fieri po- gare . Neque etiam propter tale priuilegium tuisset. Neque etiam habuisse illam ex vi Im. Imperatot a iuri id ictione Pontificis exemp- per ij, tum quia alias a prinei pio illam sibi tus suit, quia etiam repugnat, Pontiscem arrogassent; tum praeipuὰ, quia Imperium simile priuilegitim coneedere in diminuti terrenum est, & humanum , sontis eis autem nem dignitatis, di curae sti; a Christo denaan- dignitas suo modo Diuina, & Caelestis est. data. Neque ad effectum talis priuilegii ests xercuerunt ergo illam potestatem vel talis exemptio necessaria , nam antequanias usurpatam , vel abi s Pontificibus eoneesia Pontifex eligatur, non habet locum exempsam . Et quidem priori modo illam per vim, tio, postquam vero electus est,etiam qui illumae potentiam a Iustiniano usque ad Constania elegerunt, illi subi j ei untiit, ut in Cardinali-tinum IV. exereuerunt. Atque hane vim, ae bus, & in alijseleelaribus patet. Cursu vero, tyrannidem deplorauit Gregor. In Psalmo s. Et mutatione temporum priuilegium illud Poenitent. supra allegatum, & notauit Baron. sublatum est, meliorque electionis serma i ann. 9 . num. s. vbν etiam commemorat Im- stituta, de qua alibi Deo dante dicetur. peratorum violentiam, auaritiam , A simois Pergit Rex, obiicitque secundo, i passim niam in extorquenda pro sua confirmatione oceurrere Imperatorum exempla, qui Roma- pecunia; quae consuetudo usque ad Agatho- nis Pontificibus suam potestate abrogarunt. nem Papam durauit, vi sumitur is cap. Aga- Αdhibetque exempla in Othone Imperatore, tho dist.63. Quapropter vana est, quam Rex qui Ioannem XII. Pontificem, de in Henri- sumit ex hae consuetudine , argumentatio, eo III. Imperatore , qui Benedictum IX. Gre quia ex summa vi, & iniuria nullum ius col- gorium VI. de Siluestrum III. deposuerunt. ligi potest. Posteriori autem modo di eunt Sed in primis sie&hae veta essent . nihil con- aliqui, vsos esse hae potestate Cato tum M M tra veritatem esseerent. Quia ex factis, quaegnum . de Othonem Imperatores virtute pri- iusta, & Iieita non probantur . nullum ostenui legiorum . quae Hadrianus I. & Leo v III. ditur ius. Deinde dicimus partim vera non illis coneesserunt, proni Gratianus resert in esse, partim non fideliter narrari . Nam Otho cap. Nadrianus II. At cap. In Synodo dist.ε et . non deposuit Ioannem . Aut enim potestate
Verumtamen capita illa Gratiani ex falsis temporali, di hae non poterit legitime i historias desumpta esse , S priuilegia illa ab Pontiscem uti, non solum quia ex vi Pontisthismati eis si isse eonficta, latἡ ollandie Car. fieatus erat exemptus: sed etiam quia iam dinalis Bellar minus In sua responsone ad tune pontifex erat Rex, Ee supremus in tem Regem, di latitis Cardin. Batonius anno poralibus, sevi nune esti vel id steisset Otho
a num. O. & anno 964 a num .dia. ubi inter spirituali potestate, & hoe etiam dici non po- alias rationes indit argumentum sumit, quod test . quia nee illam habebat . ut ostendimus , nulla historia narrat, Carolum, vel laeeesIm nee legimus illam usurpasse, aut eo errore lares eius tali priuilegio usos si isse. Et ita omis horasse Othonem,ut se caput Ecclesiae faceret. nino euertitur Regium argumentum. Immo tam de illo quim de aliis Imperatori- Et quamvis hane Cardinalium senteno bus Catholicis legimus, numquam brachio , tiam omnino veram esse eaeistimem, ne tamen aut virtute sua , sed alicuius Synodi, quampnt x solutionesti argumenti pendere ex congregari procurabant, auctoritate, de Pon-t quam nune examinare tificum causis, vel abdicatione tractasse .
- - MModum censuimis, quod etiam Vnde platina in vita Ioannis X lia. licet
495쪽
prius dicat, thonem persuadente Claro Leo nem VIII. loco Ioannis, qui aufugerat, errasisse; nihilominus statim id declarat, dicens. cum Romani instarent apud Imperatorem . ut alium Pontificem , abrogato Ioanne erearet . respondisse , electionem ad populum, &clerum pertinere, & ita Clerum elegisse Lemnem, othonem vero illum suscepisse. Immo
etiam indicat, Ioannem non suisse depositum propter solos mores, sed quia, Albeti ei patris
potentia Pontiscatum occupauerat; nam in his vel his Indicare videtur, non fuisse rectὰ electum, sed per vim, & potentiam intrusum .
Et hoe sentit Monu phtius in additionibus ad Platinam, dum sentit Leonem VIII. fuisserite electum vivente Ioanne. Sed quia sertasseverius est nee Ioannem fuisse rite depositum. nee Leonem valide electum, addendum est. Othonem excessisse Σelo non secundiam sciet iam, S, nodumque suisse priuatam, di illegitimam, potuisseque errare, existimando, posisse deponi Pontificem propter crimina extrahate sim, vel fortasse magis propter violentia Imperatoris, & humanum timorem id steti.
quam quia sentiret legitime feti potuisso .
Vide Baronitura ann. 96 A nu. Is . Quod vero
ad alios tres Pontisces spectat, in primis salis sum est, omnes suisse veros Pontifices, nam desiluestro certum est suisse intrusum, S schi Lmaticum . De alias vero nonnulla etiam dubitatio est, licet probabilius credatur, legitimos Pontificis suisse. Deinde siluester non ab Henrieo, sed a Benedicto IX. legitimo Pa. pa eiectus suit. Ipse item postea non ab Henrieo deiectus, sed sua sponte vel persuasione
cuiusdam sancti Abbatis, vi aliqui reserunt, .el ut liberius viveret) pecunia accepta, Papatui renunciauit. Atque hoc tandem modo
Gregotius I. iutroductus est ue quem solum Flenticus postea deponendum curauit, in quo potuit idem error, qui in Ioanne XII. conti gere . quamvis illum etiam uriturirat Ie eessi Lis. multi tradant. Vide Cardin. Baronium
Tettio Rex post Imperatores ad Reges transitum facit, & prius generatim dicit, non minori constantia Reges hoe in se ius sontis eis temporale aspernatos fuisset deinde facta quae clam aliquorum Regum Galliae, &Angliae refert. ex quibus coneludere vult,
nullum ius in Reges ex Diuina institutione habere, nee praeseriptione illud asequi potuisse, eum per similia iacta satis fuerit interis
rupta . Sed non censui necessarium in exam Iiananda veritate historiarum eirea facta huius modi immolati, quia licet omnia,ut reserun tur , admittantur, nihil ad concludendum , quod intenditur, conducunt. Primo, ex illa generali ratione, quod facta Regum temporalium parum valent ad ostendendum Diuianum iust tum quia illud per se cognoscere, vel doeere non illorum munus est, sed PrElatorum Ecclesiae, & piscipue Summorum Pontificum: tum etiam, quia nimirum sipe potentia sua steti, & vel ambitione dominationis, vel turpissimi lueri eupiditate illecti, potestatis Regiae Iura trante endunt. Secundo. &spe ei alitis, quia omnia vetha , & sacta, quae reseruntur ad alias causas , seu materias per
tinent, ex illisque non solum inferri non potest, Romanum Pontiscem non habete s Tem. XII. premam potesatem di spiritii alibus, quae ad
directionem, ' eorrectionem Regum, etiam in materia temporali se extendat, verum etianee colliui potest. Reges illos ita sensisse , . Quod breui distursu per singula, quae asseruntur , discurrendo. demonstro. Primum enim assert inepta quNam verisba Philippi pulchri Franeorum Restis, quae in epistola quadam ad Bonifacium VIII .aliquo
animi furore. , aut impetu iracundiae ductus, scripsit, ex quibus argumentum sumere contra rationem est . Seu omissa contumelia ,
quid tandem Rex ille assima uiti l Scias, nos in temporalibus alicui non subese. 3 At quid tandem hinc sequitur aut quis hoc Infiei tui . Certe qui definite dixit, se in temporaliabus alicui non subesse, tacite consessus est, in spiritualibus subesse, cui autem magis, quam
Dontifici Quod si ei in spiritualibus subesse
sagiis est, negare prosecto non potuit, si temporalibus contra spiritualia Rex abutatur, ratione spiritualium posse etiam in temporalibus vexari, di corripi. Deinde allegat sanctum Ludovicum,r qui publica sanctione exactiones ore nes cuintiae Papalis intra Regnum suum prohibuit. 3Quam ex Atrestis allegat. Cum illorum tamen copiam non habeamus, non possumus certum illius sensum e tiplicare, nihil enim et edimus a tanto , ae tali Rege sancitum . quod iustum , ae religiosum non fuerit. Intomo autem 6. Bibliotheca Sactorum in fine, quandam Pragmaticam sanctionem eiusdem Regis typis mandatam inuenimus, in qua in fauorem Ecclesiailicae iurisdictionis.& liberaepto uisonis benesciorum, di cum obseruantia saerorum ea nonum multa legimus scripta;
de exactionibus autem curiae Romanae penitus nihil. Alii vetd prohibitionem illam non absolutὰ, sed cum limitatione reserunt, vide-lieet i l exactiones, de Onera grauissima, ct c. colligi nullatenus volumus , nisi pro lationa-hili, pia, di vrgentissima ineuitabili necessi tate . Itaque si quid sanctus Rex sanetuit. non fuit spiritu elationis,aut exemptionis ab obedientia Papae , sed quatenus existimauit iussae sui Regni eon seruationi esse necessarium, & ad suam iurisdictionem temporalem pertinere. Adeo enim fuit ab usurpation spiritualis potestatis alienus, ut eum eius Disgatus ultro Ecclesiarum Cathedralium a Papa impetrasse I Bullam prouisonum . Rex in ignem illam proieeetit. dicens, gratias non agimus tibi de his, qua in periculum anim tum nostrarum impetrasti, videlicet, vi Feci sis prouideamus. 3 Et illa uti nolit. Ita resere Rebusi. In Concordat. in Procemial. s. Quaedam nobis vetb. optabamus .
Denique Rex Angliae latὰ commemorarfactum Ludoviei XI. Regis Galliae,qui Pio II. Potifici petenti reuocari quandam pragmatteam sanctionem non acquieuit . Sed hoc etiam nihil ad causam facit, nam tota illa controuersia suit sine schismate, semper enim Rex ille obediens ripae fuit, ut ex literis eius ad Pium II. supra ostensum est . Nec video, cur Rex Iacobus potius Psi II. Ludovi eique M. quam sequentium Pontifieum. & Regum usque ad Leonem X. mentionem secerit.
cuius tempore lis illa finita est, & pragmatica abrogata in Concilio Lateranen. sub eodem O o o et Leo
496쪽
Leone X. sess. D. ubi tota illa historia ludresertur, de ex illa constat Pontifices nunquam absoluta potestate fuisse in illo negotici sos, sed suauiter processisse , vi seruata eo cordia, cum fidei unitate tandem res perfice
xam exagerationem, quam Rex non probae,
ad quaestionem longe distinctam diuertit,
librumque Gersonis commemorat, in quo grauiter quidem lapsas fuit, tribuendo Co cilio generali potestatem coactivam in Pon. tificem, etiam usque ad depositionem propter alia crimina praeter haeresim nullo tamen
modo Regibus tribuit spiritualem potestate. nee a subiectione, Ee potestate coerciua sontificum illos eximit . Nec in dubium teuocauit Ecclesiasticam monarchiam . quam a
christo esse institutam , de austrat . aut iris alium regimen transserri non posse,in eodem Ioeo eonfirmati supervacaneum ergo est, his verborum exagerationibus , de digressionibus
Tandem Rex Iacobus sex enumerat Reges Angliae,qui vel Episcoporum inuestitura nisibi arrogarunt, vel Ecclesiasticarum personarum libertatem violarunt , vel Pontifici obedire noluerunt. Verumtamen haec facta turpia sunt, & Oecultanda potius, quam in medium producenda . & earum ad rem faciunt. Nam inuestiturae Episcoporum aliquando suerunt eoncessie, vel permissae Regibus : unde Riehardus, vel alius similis Rex Angliae non iuri divino icinitius , sed fortasse consuetudini, vel alicui praetenso priuilegio. illam potestatem retinere, aue exercere aude bat. Et licet inobediens esset, ae pertinax, Pontifi eum prohibitionibus utique Gregorii VII. ae succellaeum resistendor non tamen sibi Primarum Ecelesae arrogabat, Neque absolute obedientiam Pontis ei negabat, sed in particu Iari facto, vel practice tantum erra har, vel colore aliquo ius suum defendere fi gebat . Tandem veto resipisit: l Et in uestitu. ras Deo, de sancto Petro remisit, I vi ait Gui Ielmus Malineisuriensis lib. s. lustor. Similiter negare non possumus , aliquos Reges Λngliae pertinaces nimium t .vlurpan.
da iurisdictione in personas Ecclesiasticas
fuisse . Sed ex abusis, de tyrannide malὰ Iigitur legitima potestas:Ze praeterea error ut
seu peccatum ad aliam controuersiam pertinet. vi cepe dixi . Vnde ijdem ipsi Reges
Primatum Pontificis recognouerunt, eiusque potestatem coactivam timuerunt, ut supra de
Henrico II. visum est , qui adeo libet talis E alesiasticae violator fuit, ut ne ei sancti Thomae Cantuariensis occasionem dederit , de nihilo. minus Pontifel ceruicetri submisit, publicam poenitentiam egit u Similiter Edualdus tam I. quan a. de 3. licet in factis illis errarent, a Pontificis obedientia non recedebant , ut ex illorum epistolis supra vidimus , ubi etiam similes literas Rithardi II. recensuimus. Quapropter itiuolisu est, quod in hoc puncto Rex Iacobus respondete i satis est, iniustam me
rum iurium usucapionem , quotiescumque licuit . fuisse interruptam . t Potestas enim
Pontificia non humano iure praestripta, sed diuino contina est, id eisque nulla hominum tergiuerint, . nulla inobediemis , nulla uemultorum annorum consuetudo illam mutare
Obiemonibus ex nonnullis rationibus
Quamuis In Itbm Regis Angliae nullam
nouam rationem inueniam, qua e
rem suum, de omnimodam exemptionem a potestate Papae, praesertim in temporalibus suadere nitatur, nihilominus ad huius libri
complementum nonnul Iax, quae communiter cireumferuntur, vel potiores iudieantur, br ulter proponere de expedire neeessariu visum
est. Prima igitur esse solet, de videtur etiam esse Regis fundamentum quia Rex est supremus in temporalibusive ex Scripturis sumitur supra etiam ratione probatum est ἱ ergo nou potest esse simul in temporaIibus subiectus. Probatur eonsequentia,quia qui est subiectus in aliqua materia, habet superiorem in illa; repugnM autem esse supremum, de habere superiorem. Dices id esse verum de subiectione, de praelatione eiusdem generis, idest , ut utraque sit directa, vel indirectar quod autem idem sit supremus respectu potestatis directe superioris, quia illam supra se non habet, de nihilominus si indirecte subiectus
alicui , non repugnat. Sed contra, quia ut
Iuristae dicunt, quod directe fieri prohibitum est, nequit per aliam viam fieri, etiam indiis rectὰ, quia ali 1s eneruaretur, fle inutilis fieret prohibitio: ergo simili modo in praesenti, quomodocumque enim Rex dieatur alteri s hiems t etiam indirectὰ in temporalibus, etiam exeellentia in illo ordine tollitur. Sed nihilominus responsio est Optima, Re
replica ea nullius momenti, & quia nullum est
eius absolute prohibens subiectionem Remala premi in temporalibus, respectu superioris altioris ordinis, de ipsa temporalia excedentis. Quia vel hoe ius est naturale, & hoc nou.
quia haec subiectio in dilecta est superioris ordinis, & a iure diuino positiuo manat, vel est ius humanum , Et hoc non potest esse iuri
diuino contrarium, nec contra illud praeualete . Quocirca ius naturale in hac parte, sicut
est fons, origo principatus ei uilis de supremae potestatis eius, ira etiam diei potest uirecte tollere , seu prohibere subiectionem ad simile potettatem eiusdem ordinis , respectu vero sublectionis in directae ad potestatem alterius ordinis, & spiritualem, quasi negative se hahet i quia Principem civilem in temporalibus
supremum nemini quidem subiicit in eisdem
temporalibns, etiam indirect d, non tamen repugnae, quominus per ius superioris ordinis subiiciatui. Accedit. quod haec subiectio indirecta in temporalibus intrinsece coniuncta est cum subiectione in spiritualibus . praesertim respectu potestatis spiritualis supreme in suo ordine. Et ideo nihil repugnat, et lan iuxta principia iuris humani, Regem dire 'dispreuium in temporalibus, fieri indirecte subdit uni in eisdem . quatenus haec iubiectio intriasted coniuncta est eum spirituali, sic
enim iura ipsa dicunt, id quod est directὀ
497쪽
prohibItum . posse alia via fieri, quando hoeneeessario sequitur ex alio, quod eodem, vel altiori iure eoneessum est. Neque propterea tollitur excellentia septimae potellatis temporalis . vel superuacanea, aut nullius momenti redditur,tum quia semper retinet negationem directi superioris in eodem ordine; negatio autem indirecti superioris de illius ratione non est . tum etiam quia ille modus negati nis . seu supremae potestatis sufficit ad om. nes marales essectus, qui ad rectam gubernationem politicam necessarii sunt, oc sussi.
Contra hoc vero obiici potest laeuuda ratio, quia Rex infidelis non baptizatus, estiea supremus in temporalibus, ut in eis nul. Ium reeognostat superiorem neque directe . neque indirectὰ, ergo etiam Christiani Principes sit ut eodem inodo supremi, ergo nullistiti suae in temporalibus etiam indirecter, ac subinde neque Pontifici. Probatur conseia quentia, tum quia non sunt peioris eonditionis fideles Principes, quam infideIes, tum etiam,quia per baptismum non priuatur aliis bonis temporalibus, ergo neque suis tempora libus praerogativis, iuxta illud: s Non eripiemortalia, qui regna dat coelestia . I Tum deonique quia arias hoc esset magnum impediis mentum conuersionis infidelium Regum ad fidem, & baptismum, si per illum sua liberi te suprema siue directe . sue indirecte priu retur. Atque ita omnia argumenta, quibus hoc supra de subiectione directa in tempora Iibus probauimus, de iudi recta ctiam urgere videntur.
Respcim emus aequIparationem hane ii tet fideles , di infideles Reges non ei se cum omni aequalitate ad mictentam,quia Rex non
baptiχatus non est subiectus direcie spirituali potestati Ecclesiae N ideo mirum non est, quod potestas eius temporalis non subordinetur spiritutii iurisdictioni, neque ab illa pendeae etiam indirectὰ quoad vim directivam. aut coactivam . Rex autem baptiEatus est directZ subditus spirituali potestati, ut vidimus, &ideo eonsequenter etiam potestas eius tempo. xcis subordinata manet spirituali potestati, saltem in direct 8 in ordine ad illius finem Quocirca potestas temporalis in utroque R se eadem est,uel aequalis,neque in Rege Christiano proprid. di intrinsece minuitur, ludsie di eam ) sed solum ratione subiecti nouam incipit habere regulam, vel proximam, & interuam, quae est spiritualis Pastor. & lex, seu potestas eius, quatenus ad spiritualem finem ordinatur. Et ita resunt aliae oblectiones,quae s Iam probant, non fieri diminutionem intrinseram in illa potestate ratione fidei, non lais mea probant, non addi praedictam stabordiis nationem , haec enim intrinsece sequitur ex fide. Et non est imperfectio, sed potius excet lentia illius potestatis, ideoque non addit grauameti, vel impedimentum conuersioni regum ultra dissicultatem intrinsecam, quam ipsa fides, & obedientia Eccles astica secum asserunt: Hoc autem qualecumque gravamen intrinsecὸ continetur in professione fidei Christana,in qua includitur tacitum pactum,& promissio.obedientiae ad pastores Ecclesiae pad perdendum omnia propter christum, si opus fiserit, iuxta illud i l Qui venit ad me,
di non odit patre narrem, dic.adhuc autem,
di animam suam, non porest meus esse discipulus i J.Luc. I . Et consequenter etiam sequitur obligatio ad perseuerandum in fide, &ad defendendum illam pro ratione sui status, ae denique inde et ii oritur, ut quiIibet Christianus sit subiectus eorrectioni. ae dignae poenae , si contra huiusmodi obligationem de Ii. querit . Haec ergo obligatio . N pro lassio communis est Christianis Principibus,& ideo
eidem potestati debita proportione subiiciuntur a
Addo vero ultimo, mi a Reges ethnicos, iuxta sui status capacitatem , spirituali potestati Ecclesiasticae este subordinarus, N e conuerso potestatem Ecclesiae indirecte salteri posse superioris actum in illos exercere. Nam si habeant subdictos Christianos, potem ab eorum dominatu eos liberare. vel quanto eos conantur a fide auertere, ut limitat Durand. iv a. dist. M. quaeli. 3. vel simpliciter,& absolute latione periculi. ut vult diuus Thoma a. v. quael . Io. artie. Io. Quod est probabilius, quia in rebus ad bonos mores pertinentibus, caurndu est morale periculam, priua quam expectetur euentus, N ideo pol stas extenditur etiam ad vitandum peric tum , quamuis in usu eius prudenter caueatur scandalum , ut supra diximus. Si τero Reges ethnici nullos habent subditos Christianos, ordinat te non habet Leelesia potestatem su-Per illos, etiam ratione subditorum , nisi in Lam , quo Euangelii praedicationem impedirent, vel subditos cogerent,ne illa reciperent, unde fieti videtur, potestatem formaliter ut sie dicam esse eandem, seu sub eodem titulo,
te respectudicet usus illius circa diuersa,iuxta varias conditiones, di status it Iarum ratior . aut frequentior,& maior,aut minor esse possit.
Nonnulla vero intercedit disterentia. Quia potestas Pontifieis in Prinei pes Chrisianos est propria iurisdictio quae lieet spiritualis sit,
indirecte ad temporalia extenditur. At vero circa Principes ethnicos non est per modum iurisdictionis in ipsos Pt incipes, sed in eorum subditos Christianos, propter quos tuendos potest infideles arcere, vel in ossicio continere, re ideo quidquid circa illos operatur, est per modum defensionis Fidelium, non per m dum vindictae, aut punitionis Infidelium . Denique addere possumus, sicut potestas Regia ex coniunctione ad fidem , aliquam reci. pit subiectionem . ita etiam maiorem quam. dam amplitudinem , & excellentiam participare, & ita illud qualecumque onus hoc beneficio compensari. Nam Rex Christianus ductus regulis fidei multa potest praecipere, dirigendo illa ad fidei defensionem, vel reli. gionis Christianae honorem, vel aliud super.
naturale commodum, quae ductus pura ratione naturali praecipere non posset, N fimi. liter multa punit delicta, quae ex vi solius rationis naturalis non puniret, utv. gr. haere. sim, vel aliud simile . Vitimo adduntur rationes quaedam mi. noris momenti. Vna est, Pontifex satis ma
gnam sollieitudinem habet in spirituali cura; ergo non debet temporalibus immiscerit nam si omnibus, qui Deo militant, hoc pro hibuit Paulus, multo magis hoc videtur su
498쪽
exemplar esse debet, & maioribus curis spruritualibus destinetur. Altera ratio est, quia in Pontifice per se loquendo, & ex vi Pontificatus non inuenitur formaliter ut se diem Regia dignitas ; ergo nec potest Regia pol stas illi esse subordinata . Probatur consein uentia, quia non potest una potestas alteri ubordinari, & subiici. nisi eadem potestas. quae est in subordinatoanueniatur in eo, cui subordinati dieitur. Alia ratio est, quia non potest Papa disipensare in iure naturali, nec
Diuinam institutionem mutare; ergo nec potest aut naturalem obligationem obediendi Regi, a subditis, seu vas allis, aut a Rege
potestatem, quam Deus ipsi contulit, auferre.
Haee vero facile expediuntur. Ad primum enim respondemus, illud ad summum proeedere de administratione directa rerum
temporalium,non vero de indirecta. Tum
Φuia prior est dististincta, & separabilis ab
pirituali potestate, posterior vem non est distincta , sed per se,& intrinsece pertinens ad potestatem spiritualem , ideoque non m test illam impedire. eum potius sit usus, &exercitium eius. Tum etiam quia administratio directa temporalium per se, & ex in si tuto eirea illa versatur, & ideo necesse est, ut praecipua intentione, ac subinde, vel serjsemper, vel maiori ex parte circa illa occupetur, at vero administratio iudi tecta raro,& per die easionem tantum tui supra ex lBer nardo attigimus occurrit, ideoq- nee diei potest saecularis cura, nec spiritualem impedire . Addo denique quamuis Pontifex ex vi Pontisi carus non habeat directum regimenta temporale, non filisse contra munus eius , aut contra consilium Pauli, ut aliunde acceptum utrumque simul coniunctum habeat, quia ad commune bonum Ecelesiae,& ad meliorem
usum ipsi uis et spiritualis potesatis suit ita
conueniens. De quo puncto alibi latius diximus. & videri potest Gennadius in expo sitione pro Concilio Florentino cap. . feci. 3. Ad se eundum respondetur , negando consequentiam, nam propositio illa , quae inprobatione elua assumitur ; simpliciter I quendo . falsa inuenitur , tam in potentiis physicis, quam in artibus, di consequentet etiam in moralibus . Nam voluntas subia cet intellectui, & ab illo pendet,etiam si formalis potestas voluntatis in intellectri non inueniatur. Item ars fraenefactiva subordinatur equestri quamuis haec illam formalit et non includat, & patria potestas subordinatur Regiae, quamuis in Rege formaliter non sit patria potestas ei rea filios suorum subditorum. Sic ergo potestas Regia subordinatur Pontificali , etiam si Pontisex temporalis Imperator formaliter non sit. Et ratio est. quia haec subordinatio sendatur in potestate altioris ordinis, quasi eminenter alteram Continente . Item quia oritur ex subordinarione inter fines utriusque potestatis , quae sussicit . ut potestas, qudi ordinatur ad finem inferiorem, subiiciatur potestati respicienti altiorem finem. Illa ergo propositios qu.d habens aliquam potesatem non sub minatur altera, nisi habenti eamdem, seu similem potestatem, ad summum est vera In potestatibus eiusdem ordinis. quarum una est participatio alterius, ut est potestas delegata. 8e
ordinaria, seu potestas Vicarii, & praelati. Non habet autem Ioeum illa propositio, quando subordinatio landatur in eminentia superioris potostatis, & finis eius, ut Melaratum est.
Λd tertium respondemus , IIcet Papa non possit dispensare in iure naturali, posse
nihilominus mutare materiam eius , qua mu
tatione facta ipsum naturale ius citat, de ita in praesenti potest de subdito facere non subinditum, subiectione autem ablata,cessat ratio. Et obligatio natutatis obediendi . Subiectio , autem ipsa, sicut, & potestas regia non est immediate de iure naturali, sed de iure humano , ve supra ostensum est, Be ideo ex iusta causa per superiorem Pontificis potestatem auferri potest. Eo veI maxime quod aliqua bona a natura immediate collata, ut liberistas , di vita possunt tuterdum per superiores potestates humanas i indauferri, ut ipso vis licito, Ee honesto satis constat, quia Deus ipse, qui illa dona contulit . dedit etiam hominibus publieam potestatem ad auferen da illa ex iusta causa . Sic ergo subordinatio Regum temporalium ad spiritualem potestatem, ab ipso Deo est, qui talem potestatem
contulit, ideoque non est contra ius naturae,
sed supra illud, de seruata proportione illi
Summa praecedentis libri eum Apostrophead Regem Anglia.
Cum summi Legislatoris, quo omnis
potestas in coelo, Et in terra derivatur, inuiolabili lege sancitum sit, reddenda esse Caesari, quae Celaris sunt. de quae sunt Dei Deor hane regulam ita in huius li-hri doctrina seruare studuimus, ut nemo, si rectis oeulis aspiciat, unicuique datum a n his esse,quod suum est dubitare possit. Ostendimus enim duplicem illam, qua mundus hie regitur, potestatem temporalem, εc spiritualem, Regiam, & Pontifici am a Deo aais tam esse,& utramque in suo ordine supremam esse eomprobauimus. Ita vero illas inter se
disterre monstrauimus, ut Regia human arum ac temporalium rerum curam tantummodo gerat: Pontificia vero rerum temporalium fines transcendens, & spiritualis vitae finem ultimum intuens, divinis, ae aeternis rebus ordinandis incumbat. Vnde tandem conciu
simus, tantum inter se potestates has distare, quantum a corpore anima: a temporalibus aeterna , a corporalibus spiritualia , & a te renis est lestia dissident. Ae proinde si eaequum est, corpus animae subiici, & ad sempiterna temporalia reserri, eisque subordinari; ita necessarium esse, ut in Christi Ecelesia, in qua omnia recto , Be Optimo ordine constituta esse debent , Regia potestas Ponti fietae subiecta si, ut ab ea in aeternam beatitudinem dirigatur, de sicubi ab eo fine deflexe
rit , emendetur . ac corrigatur .
Hac itaque iusta, di aequissima distribu tione seruata , Pontifici dedimus. quae sua laut, quaeque illi Princeps Pastorem , & to
499쪽
De Primam Summi Pontificis. 479
tius gregis dux eontulit;& tibi,quae tua sunt, Rex serenissime, non negauimus. superethletitur , ut eidem Christi regulae, ae legi tostibiectum esse consideres , ne plus . quam oportet, de tua potestate praesumendo, te minos tibi praescriptos transcendas, di quae diuitiae sunt potestatis,usurpes. Scito te ciuem elegis Christi esse, non pastorem a noli ergo Pastores pascere, ae regere, aut si es a supremo Pastore piae scriptos transilire . Audi Naxianaenum alicubi imperium suum terreno Imperio praeserentem, di inter oues suas Imperatores , di Reges annumerantem. Ad quas
oves alibi hunc in modum loquitur. l oues pastores ne pascite, nec supra fines vestros assurgite, satis enim vobis est, si recte pastatuitii, Iudiees , ne iudicate, ἰnee legislatori-hus leges praeseribite . Non est enim dissentionis, 3 eonfusionis Deus, sed pacis, & ordinis , Ne quis igitur caput si, qui vix, aut manus , aut pes, aut vilius quoddam aliud corporis membrum est e verum quo vocatus est, in eo gradu quisque maneat, etiam sitit; ut praestantiori diget. usse, plus utiquo laudis L iturus ex eo, quod praesenti gradu aequiescit , qua in si Hum quaerat, quem non accepit. Ne quis cum sitio perieulo alium sequi liceat. praeire eum periculo alium sequi
liceat, praeire cum periculo expetat: nec Obe dientiae lux, quae tam terrena, quam caelestia tuetur, atque conseruat, infringatur.
Quid, quaeso, Rex humanissimΘ, a tuis si bditis tam anxie postulas, & siimmo iuro
exigis, sic tu obedientiam Ptincipi debitam sulam Pauli sententiam in tuo libro frequenter inculeansi somnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit: l imple igitur naturalem illam legem a Christo propositam. di commendatam: linae eumque vultis, ut saetant vobis homines, &vos tacite illis. IEt quam obedientiam a sibilitis requiris, eam fideliter praesta illi prudenti, ae fideli dispensatori, quem Christus super omnia bona sua eonstituit, tibique ita praeposuit, verationem pro anima tua redditurus sit. Quod enim Paulus fidelibus omnibus mouiuit, &praecepit: IObedite Praepositis vestris,& subiacete eis, ipsi enim peruigilant tamquam rationem pro animabus vestrii reddituri, l non minus ad Regem , si Christianus si, quam ad caeteros fideles pertinet. Quod ii tot tallo. Rex serenissime, verbis meis non dignaris attendere, audi quaeso, Bernardum ad Conradum Regem seribentem, & pro me loquentem: s Regis deducus, regnitie diminutionem
numquam volui. violentos odit anima mea .
Legi quippe. Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit, &. qui potestati re
sistit. Dei ordinationi resistit. Quam tamen sententiam cupio vos ,& omnimodis moneo custodire in exhibenda reuerentia summae, &δε post ouem Redi, & Beati Petri suceessori, sicut ipsam vobis uultis ab uniuerso vestro seriatiari imperio. I Et adiungit, qua non minus libenter usurpo sequentia verba . 1 sunt, quae non putaui scribenda. prcsens ea sottassis opportunius intimarem.
500쪽
Cuius nomen, oe persuam per calumniam, iniuriam falso Protestantes Pontifici attribuunt.
temporis , catholietque s riptores, ut interim antiis quiores omittam totam de Antichristo materiam
demque hos iam alibi pro nostra tenuitate prosequuti sumus , libet hiela arunt nece flatius alicui videri potest , prae-ertina quia superioribus non ita connectitur, ut propter doct Inae consequutionem postula.. ri videatur . Verumtamen Rex Angliae . eulinitio huius operis respondere proposuimus, nos .es inuitos laborem hune iterum subito compellit. Ille enim in sua Pirsatione post suae fidei professionem, as disputationem de Antichristo repente digreditur,& peculiatem eorum . qnae pro sua opinione protulit, reseponnonem postulat , dieens: I Id mihi maYi me in votis est, ut si eui hane meam de Antichristo coniecturam libebit refellere , sinstulis disputationis meae partibus ordine respondeata I ideoque necessarium ducimus, & eum illo digredi . & sngulis eius eoniecturis peiaeuliare tribuere responsum . Neque enim illud praetermittendum censuimus, eo quod Rex solis coniecturis se niti fateatur r quia in re adeo absurda , di plane incredibili , R Ee-elasiae Catholicae nimis odiosa & pernieiosa. nec eoniecturae permittendae sunt, sed penitus extirpandae. Quam ob causam iterum de Antichristo disputationem texere, imo etiam si ne eeile sit eadem iterum repetere non sum vetitus, dummodo quantum in me est, omisnthus tam sapientibus, quam in spientibus fati Aiaciam, utriusque enim teste Apostolo)debitoris sumus. Ne tamen lectori molestismus non omnia. quae de Antichristo tractari solent, sed ea solum, quae causae, & pecu Iiari responsoni. quam Rex postulat, inseris Dire queant. attingemus . Et sngula meminhra, quae Rex distinguit, s neu latini etiam exin Pendemus , non tamen eodem ordine , sed ea semper praemit emus , quae vel euidentiora sunt, di in Se ipturis clariora, vel quorum
vitio ad ea, quae minus nota sunt, vel , Ptioribus pendent, aliquid eonferre possO
ΡRlus quam de re ipsa dicamus . visum est
de nomine Antichristi pauea praemittere, ut omnes Protestantium regnas , vel potius in Christi Viearium contumelias detegamus. Nomen igitur l Antichristus. I graeum esse. seu a Cineis desumptum nemo est, qui nesciat. Componitur autem ab Anti, & Chri stos, Anti, di Christus. In qua compositione eertum est, Christi nomen, ut est proprium Iesu Saluatoris nostri, usurpari . Quamuis enim hoc nomen, ut ab unctione deriuatiungeneralius fit, di quoscumque homines per saeram aliquam Unctionem in dignitate assumptos sanis eare soleat: Iuxta illud: l N IIte tangere Christos meos , J Psal io . nihilominu 1 Messiam, seu christum Dominum, praesertim post eius aduentum per antononissam spnificat, si eut etiam in lege veteri fuerat prasigniscarum. vi Ioannes cap. . in dieauit ἔ l Scio quia Messias veniet, qui dici tur Cgristus, I I exposuit Augustin.trin. I 3.& 3 . in Joann.A Optime Cyrili. cateches. . amystag. Euseb. lib. I. Histor. cap. . di lib. de demonstrat. cap. Io, & Lactann lib. q. cap. . de alij. quos late retuli in tom. i. 3. par.disp. I s.
Partieulam vero lAnti J eontendunt ha- rellei, non oppositionem . sed vicem, seu loco alterius subrogationem in illa compositione signifieare, & ita Αntiehristum eum esse, qui se Christi vicatium appellat. sed ducuntur prosecto spiritu decipiendi simplices saltem . per nominis ineptam aceomodationem. Et ideo omissa quastione de illa dupli ei signifieatione dictionisi Atiti l secundum se, & generali via Crae eorum spectatae, a nobis solum eonsideranda est, prout in sillius nominis eompositionem secundumseri
plurae, Ecelesiae,& Patrum usum assum pia est. Sic ergo certum est, contrarietatim, & opis positionem significare. nomenque s Anti et ri