장음표시 사용
521쪽
stea vero naturali affectu eius perditionem doluisse. Addo etiam non videri necessarium, ut illi Reges. qui prius sernicati erunt cum Babylonia , de postea plangent eum illa, sintillimet decem, qui proxime ante aduentum Antichristi regnabunt, sed alii Reges terrae.
qui non deerunt extra Imperium Rom num.
e in Persia, in Astica, India, de aliis regioni inbus , qui fortassh usque ad Mundi finem pet-
manebunt . Denique non sepor et, per Reges
terrae intelligero solos iupremos, & principales Reges terrae, sed etiam magnos Principes, de quasi Regulos, ut sunt nunc multi Duces, de Potentates Italiae, Se Germaniae, Be simi Ies, qui ultra decem illos famosiores Reges esse poterunt tempore destructionis Vrbis Rome, S eum illa prius sornicari. non tantum per
idololatriam, sed per aIta vitia sediando Mundi vanitatem, de postea de illius perditione dolere, ac plangere.
Quocirca ex illo loeo, supponendo per Babyloniam Romam intelligi, solum potest
certo colligi, Romam tandem aliquaudo e sese omnino, 8e irrepar biliter euertesdam , unde fit veri si nullus, id suturum esse propediem iudicii, λ tempore Antichristi, vel circa . In quo vero statu erit Roma proximς antequam destruatur tam in temporali im. perio,quatn in spirituali,& in fide, non video esse reuelatum. laec cum .damento definiri posse. Nullum vero est inconueniens. quod Perseuerando in fide, religione ,& regimine
zm temporali, quam spirituali per Apostolicam Sedem . si eue nune est , in fine Mundi
destruapur Per aliquem tyrannum infidelem, sue paganum: , siue apostatam . Sicut enim
hoc magna ex parte contigit in temporeis Alarici, ita poterit acerbius, di omes ex parte in fine Mundi consumari. Neque hoc est contra. sanctitatem illius Vrbis, tum quia non obstante fide , & praesentia Vicari j chrusi, poterunt in illa ita multiplicari peccata, e coniuncta praecedentibus , Dei iudicium. iuxta occulta consilia prouidentiae ipsius, contra ipiam excitςnt. Tum etiam,quia Iicoe Civitas. .& eapita eius in fide permaneant, fieri poterit, ut multitudo populi, di praec,puarum Ciuium exemplo, de mi uis, vel Pr missionibus tyrannorum infidelium corrumisantur. & deficiant. Tum denique, quia, ut ieebam. illud excidium, non eris tantaunia
propter vindictam, sed etiam ad probatio.
nem , de multorum Martyrum persectiorem consumationem. Ideoque non est etiam cinistra promissiones facta a Melesiae, & Sedi Amis stoli eae de perseuerantia in fide, de in Caine dra Petri, quod Roma illo modo destritatur, quia Cathedra numquam deficiet, nec fides eius siue in hoc, siue in tuto loco consistat, ubique enim eadem erit. semperque Ecclesia visibilis durabit, etiam si vi persecutionis coisgatur ad montes fugere, vel in locis occultis
magna ex parte se abscondere. Deinde neque ex illo Ioco, neque ex alios quod ego sciam in satis eolligi potest. an haec
ultima Romae.destructro is ipsismet Antiehri. sto perficienda fit, de consummanda, ves ante illum, per aliquem, vel aliquos ex illis M. cem Regibus, qui in Romano Orbe tunc re gnabunt. Nam quod altero ex his modis futurum id se, posita dicta expositione, sit valde probablIe, quIa ve dixi, tim generale ex elis dium Vrbis capitis Mundi, tantaque Ecclesiae cal mitas, & persecutio pon potest a tem p ribus Antichristi multum distare, & ideo vel ab illo erit, vel ab bi , qui proxime illum 3ntecedene. Itemque ex alio principio id se
multum eredibile quia velante deletum pror sus Romanum imperium Antichristus no i ,
veniet. ves per illum destructio Romani ini.
peris tonsummabitur , tunc vero maximς M.
lebitur Romanum imperium , quando Roma prorsita extinct3 fuerit, de e conuerso dum illa in suo statu perseuerauerit, adhuc reliquiae Romani imperij durabunt. Ergo scut imporium Romanum, ita& urbs eodem ζζmpore,
de sub eisdem tyrannis destruetur. Quod a u. tem alterutro ex dictis modis contingsrς pol
sit, de neuter illorum vel reuelarus sit, vel re. Pugner reuelatis, patet, quia nullibi reuelaaltim est, Romanam Vibem esse duraturam
usque ad tempora Antichristi inclusiue, sed
intrinsece, ut sic rςm explicem, poterit ergo antea per decem Reges destrui. Item non sis. Ium probabile est, sed etiam aliqui contra.dunt esse certum, ante aduentum Antichristi imperium Romanum esse omnino pG decem Reges delendum i ςrgo probabile est, ab eis. dem esse Rom*m euertendam. Quod in e .piis etiam II. Apoca lupus i nuatur. E contrario vero nulli bi etiam est reue. latum , Antichristum non esse venturum , d nec Romana urbs sit destructa: ergo si per
ipsum destruatur, satis implebitur prophetia huius capitis, quod tractamus de destructi ne Babylonis. Item supra diximus esse valde
probabile, & Patribux consentaneum, Roma. num impetium . 1leet per decem Reges Anti,
christi proximos praeiactares ita sit diuidemdpm , di extenuandum ut Prope deIeatur. per ipsum nihilominus Anticristum esse con .summandam destructionem eius : ergo per ipsum etiam poterit Roma delirui, atque ex tingui . Cum aue m dico, per ipsum, non iu-
testim esse n peellarium . ut ipse Antichristus praesens sit in tali bellis. sati. est enim, quod per se. vel duces suos, vel Reges sibi subiectos id faciat . Itaque utroque modo potest intelligi, quod de muliere larnicaria dicitur Αρο- ea ivpsis 17. & de decem comibus bestiae . seu de decim Regibus, quod lodient sornisa riam, δὲ deislatam facient illam , &e. I si petismaealtam Romam, pubestiam autem M.tiehristum intelligamus. ut est probata leta . sed incertum, ut iupra dixi , di tom. a. Par. 3.
disp. 6. sect. 1. . hi nihil aliud de ultimo Romae excidio do is immo de illo tamquam de re incerta loquutus sum . Neque aliter loquitur Bellaininus, qui potius senile . Romam ab ipso Antichristo esse delendam . Nanu. lib. . cap.r3. sic ait: l Antichristus odio habebit Romam, de cum ea pugnabio, eamquς desolabit, Ze incendet. J Idemque sentit lib.ε. cap. q. in fine . Eundemque dicendi modum
sequitur Bomus lib. x cap. 6. di citaῆ Tertul Iianum, Lactantium , Cyrillum, chrusostomum, Ambrosi uni , Hieronymum, & Augi
deamus) dicimus, ex toto hoc cap. I 8. Αρο
calypsis, vel ex destructione Vrbis in il Io prc- dicta, vel ex circumstantiis. cum quibus dς-
522쪽
seribitur . eois Is non posse, persecutionem
Antiebristi longiori tempore,quam per triennium, & lemissem esse duraturam. Nam si decem Reges Vrbem demolituri sunt, licet bellum illud per plures annos duret, vel post illud Roma per plures annos destructa iaceat, nihilominus Autlehristus postea veniens, poterit breui tempore durare . Si vero ipsemet Antiehristus Romam debellaturus est , poterit id facere antequam spiritualem ut ita dicam; perseeutionem Ecelesiae incipiat, dum
temporale imperium acquirit, quod pluribus annis durare potetit, prout persecutionem antecedet, ut capite nono dicam. Et tune
poterit persecutio durare tantum breui tempore dicto. ut per se manifestium est. VeI ce te ille Et demus, ipsam Vrbis destruci ionem suturam esse partem Antichristianae persec tionis, adhuc poterit triennio, immo biennio eompleti quidquid de illa destructione
Ioannes praesignificat. Quia non solum intra annum , sed etiam intra menses paveos citiscumdari poterit. Rexpugnari, de incendio
tradi & alia pati, quae ibi describuntur. Et paulo post sequi poterit grauissimus ille pIanctus Regum, & mercatorum, quem Ioannes Commemorat, nam si planctus ille futurus est
in prouine iis, & infusis Romae sieinis. intra paucos dies poterit notitia incendii ad eas
peruenire, ad remotiores autem intra plures. vel intra annum. planctus autem ipse breuiori tempore poterit consummari. Quod autem Rex obiicit, quia & Reges ad contrahendam necessitudinem magnam eum illa Babylania, & mereatores ad comereendas diuitias . longiori tempore indigebunt i hoc, inquam, probat quidem, & Reinges, & mercatores. & Babyloniam ipsam longo, & diuturno tempore esse duratura a sprius quam Λntichristus veniat, vel Babyloniam destruat non vero probat destructionem ipsius Vrbis,vel planctum postea subsequutum futurum esse diuturnum . Tum quia haec duuersa sunt: tum etiam quia frequenter illa ,
quae mu Ito tempore durarum, uno moment
extingui solent. Eo vel maxime, quod in toto illo capite, nullum est verbum de Antia christo, unde licet ea, quae ibi nMrantur, di turnius tempus postularent, facile responderemus, illa e summanda esse ante ortum
Anelahristum sve declaraui posse euenire ipsum vero Antichristum postea esse ventu Tum , & breui esse consummandum.
Tertia obiectioni Retis Anglia ex marijs Novi Testamenti vertis desumpta fati sit.
tum, quo nitimur ad asserendum, Anti chrnis perseeutionem tam breui tempore duis Taturam . Contra quod obiicit. Vnum est, non esse neeessarium Ioannis de illo tempore uentis .etha in proprio sentia interpretari,c e more loquendi Prophetarum, tib U0mm- potest metaphori ed intelligi. Pin In autem in illis verbis ipse medita
tus est allegoriam, una εst. vi numeres eertus pro incerto ponatur. Quia eertum est, Ioauianem id facere eonsueuisse. vi cap. . eum duo deeim millia salitandorum ex singulis tribuisbus numerat , di cap. Cum alte s Et num rus equestris exercitus vicies millies de nata
millia, itie. J idemque habet aliis in laeis pisserti m cap. I . eum numerati s Centum quadraginta quatuor mille virgines, 3 & cap. et eum saepius dicit, Christum regnaturum cum suis sanctis 1 mille annis , I & capit. α I. Cum varios numeros mensurarum deseribit. Α cedit , quod Ioannes in his numerationibus antiquos Prophetas imitatur. praesertim D nielem, raechielem, di Zachariam, apud quos saepe sumitur numerus certus pro incerto, ut Daniel. r. I Decies millies eentena millia mi nistrabant ei, a & ali hi saepῆ. Altera Regis allegoria est, ut illa tria tempora, & dimidium temporis neque an nos , neque certum tempus significet, sed diamidiam spiritualem he omadami I Nam qui recordatur, ait, Ioannem in Visionibus morem Prophetarum imitari, admodum verusimile esse comperiet, in illis tribus diebus, di dimidio eum imitari Danielis hebdom das , hebdomadam unam aceipiendo totum illud tempus, quod inter aduentum Christi primum,& seeunduin intercesserit, cuius temporis , siue spiritualis hebdomadae dimidio triumphantem inducit Antichristum . J P testque intermerario his iuuari sententia Lyraui, qui Daniel a r. incertum putat esse, an dies ibi proprie sumatur pro naturali die, vel metaphorice pro anno, seut hebdomada apud eumdem Danielem sumitur . Idem ergo
diei poterit de locis Ioannis in Apocalypsi ιει ita erit probabilis haee expositio . Altera obielio Unei palis est. non poti e verba Ioannis in sensu proprio intelligi ,
uia talis sensus ali a scripturae loeis, N cutisam fidei dogmati repugnat. Argumentatur ergo . quia si Antichristus eerto numero die eum regnaturus est. N post mortem eius intra
quadraginta quinque dies iudieium suturum aera, statim ae Antichristus regnare, ac per se qui Eeciesam experit, eerto selent fideles homines, quo die futurum sit iudieium. Hoc autem est eontra Christi verba muli Is in locis. Nam in primis Matilia a dixit I De die autem illa, de hora nemo seit, neque Angeli celorum, nisi solus Pater. I Deinde similitudine diluuii decimi, quam repente ven eurus sit dies illa , dicensi I Sicut autem in diebus Noe, ita erit aduentus filii hominis .
Sicut enim erant in diebus ante diluuim comedentes, & bibentes, nubentes , & nuptui tradentes usque ad eum diem, quo intrauit .me in aream,& non cognouerunt, donec est diluuium, & tulit omnes. ita erit aduentus filii hominis. Tune duo erunt in agro, unus assumetur. & unus relinquetur. duae molentes in mola , una assumetur, & vna reli quetur . vigilate emo, quia nescitis, qua hora Dominus vesterventurus sit. Quibus omnibus ait Rex o signifieatur illorum temporum summa securitas, futuros esse homines variis negotiis, & cutis humanis implicatos, eum hora nouissima eos repente . nec opina tos occupet . a Sieue Chrissus In dicio loco eo ludit . I Uud autem scitote, quoniam si scru
523쪽
stiret pater familias qua hora fur veniret.
vigilaret utique, & non sineret perfodi do-inum suam: ita, & vos estote parati, quia qua nescitis hora filius hominis venturus est. Secundo Matth. x s. ad declarandam illius diei incertitudinem adduete Christus
parabolam decem virginum. & concludit. l. Vigilate itaque quia nescitis diem neque horam. Tertiό addere possumus verba Christi Actor. a. t Non est vestrum nosse tempora, vel momenta, quae Pater posuit in sua pote. state. I arto addit Rex verba Petri I .cap.
F. t sobrii estote, & vigilate. Petrus ait iubet nos vigi lare, de sobrios esse ad exeipiendum illum. diem semper intentos . Quinto ait Ioannes in Amralypsi bis nos admonet , ut surem uocturniim, sic Christum ei se venturum. Veniam s dicit Spiritus Sanctus in Apocalypsi 3. ad te tamquam fur, di nescies. qua hora veniam ad te, & cap. 16.Ecce venio licui fur. I sexto addere possumus,hoc dixisse Paulum. Thessal. s. l De temporibus autem , & momentis fratres non in diis
gelis , ut scribamus vobis. Ipsi enim diligenter scitis , quia dies Domini sicut fur in
nocte ita veniet. Cum enim dixerunt pax, di seciuitas, tunc repentinus eis superueniet
interitus. I Denique id etiam dixit Petrus
Ad priorem partem respondeo, litera
Iem expositionem Merborum Ioannix, quam
Ponti fieir, id est, Catholici sequuntur sundatam esse in primis in proprietate verbo
rum Scripturae, qua praeferenda esLCauendum
enim omni uis est pericu Ium deserendi verum Spiritus Sancti sensum . inem , ut Itb.de Pu dicit. eap. p. Tertullianus dixit, i omnino obissentare debemus, aeque ac praeceptum; quia non leuior est transgressio in interpretatione, quam in eo ersatione. I Magnum autem est periculum aberrandi a vero sensu. quanis do proprietas verborum fine auctoritate, vesneeessitate relinquitur, neutra autem ratioiae inuenitur ad proprium verborum sensum
relinquendum , ut infra Ostendemus . Immod intrario dictus sensiis proprius fundamen
tum habet inconsonantia. & concordia diuersorum locorum Seripturae , & in vatijs modis explieandi eamdem rem per rempora, menses, di dies. N in veteri, & in nouo te- samento. ut credibile non sit, omnia esse per metaphoram, de improprietatem dicta με datur praeterea in communi consensu PMirum per quos Deus Melesiam verum sensum Scripturarum docet, quod autem Patres ita sentiant, satis constat ex his , quos cap.6.atintulimus . Denique landari potest, quia nul-Ia metaphora ibi quadrare potest , nequi habet probabile fundamentum, ut tacite constabit per ea discurrendo, quae Rex adducit. Ad priorem ergo metaphori ei sensus
partem, in qua dicitur, accipi numerum certum pro ineerto, de ad indicandum tot
sum, Rut breue tempus , magnumque aut Patarum numerum indefinitum, respondemus,
regulam in generali sumptam veram esse, de hoc modo ex testimouiis ibi relatis, & aliis muItis, quae asserti possunt , reet E probari, male tamen ad praesentem expositionem applicati . Nam in primis, ut docte notaui e
BeIIarminus lib. t.de Roman. ntis. c. s. tun in Scriptura numerus definitus pro indefinito tempore sumitur, quando est persectus, &in aliquo Ordine consummatus, ut sum cle cem, centum, mi IIe. Quando vero numerus comprehendit non tantum magnum, sed etiam paruum numerum, tunc elle signum
propriae, & praecisae numerationis. Et ratio est in promptu, quia simplex. 8 absolut expressio unius numeri eonsummati facile potest esse capax talis metaphorae, vel prop ter aliquam numeri Persectionem, vel per alia
zuod myllerium , ut solet considerari in
:ptenario numero propter mundi creatio
nem , vel in millenario propter eius persectio nem aptam ad significandam quandam tem poris plenitudinem , ut dixit Augustinus Io. de Civit. cap. 7. ubi etiam ita exponit illuclcentuplum, de quo Dominus loquitur Matth. I9.ut copiosum praemium significet. Et alia exempla profert tu lib. 2. de Doctriti. Christ. cap. 9. At vero quando minute, & distinctὰ additur numerus minor malaia, Se dimidius integro , lignum est definitae, ac propriae numerationis . quia aliis numquam haberemus
certum aliquem inscriptura numerum.Iceu quia nec in illa imperfectione numerorum
persectio aliqua, vel diuturnitas durationis cogitari potest, nec ratio probabilis reddi,
cui talis additio , te multiplicatio numerorum fiat. Estque optimum exemplum ad hoc confirmandum Daniel. s. ubi de Hierosolymitana vastatione per Antiochum facta diei - ur , duraturam est e per dies duo millia trecentos . Quem numerum omnes intelligunt, Praecise , di cum proprietate esse intelligen-dinn.:propur specialem modum. qu Prae iseribitur. Et ita D. Hieronymus ibi ex libris Machab. de Iosepho illum comprobare, de deis
et arare studeiadem tradit Theodore orat .8. . R Glossa,Lyranin accurate Benedict. Peretra. Quocirca partem hanc ita censeo veram, ut in ea nullam de elarationem, aut limitati Dem credam esse necessari Mam quia per se fundata est in verissima exponendi Scripturam regula, se ilicet retinendum esse propria sentium, quando nihil est, quod metaphoram indicet, vel ad illam excogitandam cogat, tum etiam quia nulla particularis exceptio ibi ius partis Meurrit. Nam si quis obiiciat exemplum de emtum quadraginta quatia ormillibus signati ad salutem Α poc. 7. de a Iiud de centum quadraginta quatuor millibus virginibus stantibus cum Agno Apoc. q. Re
spoudet ibi Ribera, per illos numeros ibi deis finitam , ae praecisam multitudinem significari. Sed quia hoc difficile creditu est, resepondeo , numerum i IIum sic multiplicatum mysterium continere, de ideo pro indefinita multitudine poni: nam duodenarius num rus est aumerus uniuersalis, & per se ipsum multiplieatus iuxta numerum duodecim tribuum illum numerum essicit, ut Beda, Rupere.& alii interpretati sunt. At vero in alia parte de sensu metaph rieo, quia non gratis , ac ubique eonfingenadus est; necessario addenda est limitatio. Quia saepissime numerus persectus significat in Scriptura definitum tempus, certamque durationem, ut quando dicitur creatus mua
dus sex diebus, vel quando dicitur Dan. q. I Sep.
524쪽
i septem tempora mutabuntur super te. I. hi licet in verbo temmia sit aliqua met phora , quam supra explicui, in numero sertenario nulla esk intelligitur. Item in prophetia Danielis de o. hebdomadibus Dan. s. ει saepe aliis . Ideoque illa pars permissi uetantum, seu potentialiter intelligenda est, id est , posse in illo sensu tales numeros accipi, de metaphoram illam esse ustatam inseripi ra . Nihilominus tamen in via, Ee applicati
ne eius ad hune vel illum Ioeum, necessarium est, circumstantias cons derare, ita ut illis quadret methaphora, nulloque modo illis aduersetur.Item etiam obseruaudae sunt eominmunes Ecclesiae , de patrum interpretationes. Quae duo ut dixi) persuadent, etiam indictis locis Amral. non habere loeu in meta phoram,quia neque verbis,neque circumsan tias locorum aeeomodata est, neque Patres ibi illam inuenerunt, sed certum , ae definitum tempus ibi praedi ei intellexerunt. Altera kero pars metaphorae, quam excogitauit Rex , plane improbabilis est. Primo quia nee Ioannes in Apocalyps, neque Da-Miel cap. ia. nominarunt debdomadam , sed tempora, menses, di dies, & multo minus
Ioquuti sint de dimidia hebdomada, sed per
alios numeros mensum, de dierum proprie talem sui sermonis Melararunt: Et eonfirmari hoe potest, quia ubi Daniel voluit tres annos. & dimidium . per dimidiam hebdomadam signiseare, id fecit apert8 eap. p. di eensi l Et in dimidio hebdomadis defieiee hostia, & saetiscium , a id est transalis trihus annis eum dimidio hebdomadae septuagesimae. Secundo, numquam per hebdom dam significatur in Seriptura omnino indesiani tum tempus, sed quoties vox illa per me taphoram sumitur, saltem te seruatur propo tio ad septenarium numerum , metaphora vero in eo ponitur, quod ad numerum anno rum extenditur , ut in dicto loco Danielis, Ν Genes 1sa Imple hebdomadam dierum, J id est septem annos . At vero in tempore toto, quod inter primum& seeundum Christi aruuentum decurrit. nulla ratio septennaris numeri cogitati potest, nee probabilis causa talis metaphorae afferri. nee auctoritas, nec
exemplum: quae est ergo hae licentia ad libitum interpretandi, vel potius corrempe di Seripturam Tertio seet metaphora vimia dii hebdomadae posset aecommodari verbia illis,l Per tempora, tempus, S dimidium temporis nullo tamen modo potest accomare odari numerationi quadraginta duorum mensum, vel mille dueentorum nonaginta dierum i quae enim ratio , vel proportio, seu analogia ad fingendam talem metaphoram ex altari potest i Quin potius, ve sepe didit . ille modus explicandi tempora per men ses , & numerum dieitim , excludit omnem huiusnodi metaphoram , & proprium e sensum Ostendit .
Quarto s tres illi anni eum dimidio, qii Ide aduentu . S duratione Antichrisii praedicti sunt.dimidiain spiritualem hebdomadam illo modo intellectam significarent, saltem Non exeederent dimidium temporis illius. h hiis 'x'r primum , S seeundum Chiilli ad-
Vntinianiutius ineuie ancio Christi OG.& ita iam durauit mille septem ann Is, & adhue durat, & durahit quantum scit Deus; ergo incredibile est, totum illud tempus pretrium annorum eum dimidio spatium promter allegoriam dimidiae hebdomadae signifieari. Denique iuxta hanc interpretationem inutilis est omnis illa numeratio temporum .dierum, Ze in ensum . quae tam acen ratὰ a Ioanne fit quia ex illa nihil eertum, vel probabile de initio, vel duratione temporis An tiehristi eoniecturari potest, sed unusquisque fingere potest, quod voluerit initium,& tem poris spatium, δὲ asserere illud esse dimidiam spiritualem hebdomadam. At vero Seripivis
rae verba, licet interdum sint metaphorica, non tamen inutilia, nee frustra prolata, e go quando metaphora talis est, ut peruertat prophetiae viam,intentionem, fle fructum,abiicienda prorsus est, & vitanda .
Quapropter deponenda est etiam, seu rei ieienda dubitatio Lyrani, an in illis lo- eis dies metaphorice pro anno sumatur. Eepto certo statuendum est, in i proprie sumi, Zenaturalem diem signifieare. Est autem aduertendore hoe intelligi posse . .el de illis lo- eis, in quibus est ferino de mille ducentis no naginta duobus per quutionis Antichristi, vel ubi est sermo de quadraginta quinq: die-hus post mortem eius. Iuranus enim non de prioribus, sed de his pollerioribus loquitur.
De prἱotitius autem noli negat, situros este naturales dies, quod intentioni nostrae maxi mὰ deseruit, dec. Ideoque breuiter ostenditur esse eertum. Nam s dies ibi annum senifiearet I ergo, cum dicitur persecutio Antichri. sti duratura per mille ducentos nonaginta dies, intelligetur de totidem annis. in m do ergo verum erit verbum Christii s Nisi hreuiati essent dies illi. non fuisset salua ora nis earo. sed propter electos spe uia huntur dies illi . J Quomodo enim hreviabuntur, si tot iste futura snt, quot hactenus tempus le/gis gratiae durauit Similique ratione conss.siere non poterit, quod Ioannes ait Apoca. lops idi. I Vae terra. d mari, quia defeeindit diabolus ad vos thahens iram magnam sciens. quia modicum tempust habet. Itae. m. dicit Sa anam ligatum sere per arino a mille, 3e post a soluendum modico tempotia
at vero tempus mille ducentorum, ae plurium annorum non potest diei absolute modicum, neque comparare ad tempus, quoSathanas est
digatus. Ergo impossibile est.ihi aeeipi diem
pro anno, sed pro vero die . '' Confirmatur primo, quia numerus ille dierum postea per uuae erum mensum explicatur , quis autem dicat, mensem ibi Agnioticare triginta annos Numquam enim in Scriptura talis metapbora mensum , senthebdomadarum inuenitur . Confirmatur se eundo . quia si detur licentia, diem pro anno explicandi. eandem alius sumet ad inte bligendum mille annos. quia seriptum est et 'l Mille anni ante oculos tuos tamquam dies hesterna,quς ροςteriit. JEt consequenter sequiis tur, duraturum Antichristum plus quam per mille annorum millia, quod ridieulum est . Denique confirmatur ex Iustino contra Tryphonem , qui hac ratione irridet eius intereptetationem . Putabat enim ille, per tempus ibi intelligendos este centum annos. t Quod
525쪽
s ita est , seelestum Illum hominem , ut mini
inum tercentum quinquaginta annos regnare oportet. J Quod tamquam absurdum, &ridiculum omittiti praeter quam quod nulla probabilis ratio,ves sundamentum in Scriptu. ra talis fgnificationis, aut metaphorae potest asserti . Ex quo ulterius eadem certitudine conia eluditur, etiam in ultimis quadraginta-quinisque diebus, de naturalibus diebus sermonem esse . Primo quidem, quia fingi non potest, in eadem supputatione, respectu temporis perinsecutionis Antichristi diem aeeipi proprie . .respectu vero temporis postea futuri, sumi metaphorice pro anno, quia viro, & eodem a verbo dicitur de utroque tempore, seu de t to illo duraturum esse , t duobus milibus triginta quinque diebus, J ridiculum autemeset dieete, idem nomen, in eadem oratione semel positum, partem temporis signiscar proprie , S partem metaphorice. Seeundo ,
quia rationes factae de illis etiam diebus procedunt . N praesertim quia etiam dixit Christus Matth. 24. I Statim post tribulationem illorum dierum sol obleurabitur; 3 ergo inter finem Antiehristi, & initium signorum, Iudieii non .intercedent quadraginta quinque mille anni, imo nec quadraginta quinisque, quia quod post quadraginta quin quo annos fit, non statim sit. Denique metaphora Lyrani non habet sundamentum in Scriptura . ut ipse putat. Non enim potest ex Scripturis ostendi , diem interdum significare metaphorice annum. Nana in loco, quem Lyra adducit, Erechiel. q. ubi dicitur, I Diem pro anno dedi tibi, a dies non significat meta phorice annum, sed utraque vox in sua proprietate sumitur , diciturque annus pro dio computari, quia quot diebus Erechiel vinctus, atque constrictus sub sini st ro, vel de tro latere dormiturus erat, tot annis Israel,& Iuda captiui erant suturi. Sicut Hieronim. di omnes exponunt, veluti cum dicitur in , Psal.89. l Mille anni ante oculos tuos tam inquam dies, I dies proprie sumitur pro di
naturali, comparantur autem mille anni cum naturali die; immo eum momento respectu diuinae AEternitatis .
Ad posteriorem partem oblectIonis, inprimis generatim dieci , totam illam obiectionem non procedere contra praecipuum dogma, quod docemus, nimirum, persecutionem Antichristi breui tempore .esse dura turam . & testimonia Danielis , & Ioannis ,
quae de illo tempore Ioquuntur, proprie, te ad litetam esse intelligenda. Nam ad summum procedit obiectio eontra illam ultimam patiem de quadraginta quinque diebus amorte Antichristi utque ad diem iudieii interponendis . Etenim si dixerimus, illos quadraginta quinque dies non esse praecise definitos, ut illis consummatis certo suturus se iudicii dies omnino cessabit obiectio , etiam si eae tera de tribus annis, cum dimidio , qui .hus persecutio Antiehi isti tantum durabit , certissima sint, & eonstanter teneantur. Quias post mortem AntIehristi non est certum futurum iudicium finitis quadragintaquinque diebus , ex morte Auli risti numquam praescietur, quando sutura sit dies, vel hora iudieii a ergo cessat obiectio . Pars autem illa
de quadragintaquinque diebus post quos
sit futurum iudicium , non est dogma fidei. nee de illo pertinaciter eontendendum est, &ideo tota obiectio non multum ad causam reser t. Dummodo non negetur , illos etiam quadraginta quinque dies proprie esse intelia ligendos. tam quoad numerum, quam quoad naturales diesi hoc enim necessario coniunctum est cum alia eerta sententia de breui tempore Antichristi, ut declaratum est, iahoe non obstante multi eatholiet tensent, ex Scriptura quidem colligi, post mortem Antichristi non esse venturum diem iudieii intra quadragintaquinque dies , non tamen inde
colligi , finitis illis diebus, statim esse suturum . & hoc satis esse , ut sit incertus , & con sequenter, ut cesset obiectio . Nos vero addere possumus , verum quidem esse scripturam non dicere apertὰ, immediate post illos quadragintaquinque dies futurum esse indicium, insinuare tamen illud, satisque probabiliter ex illa colligi , vi supra ostendi. Noe autem non satis esse , ut certo praestiatur dies iudicij , sed solum ut coniectati possit eum magna probabilitate, quod nullum est inconueniens, quia non repugnat testimoniis adductis, cum in illis de cerea praecognitione, S pra scientia sermo sit. Denique addimus , etiam s eoniectura illa de quadraginta quinque diebus incerta sit, nihilominus visa morte Antichristi post sufficientem
cognitionem personae eius, certum esse posse scientibus Seripturas, prope esse diem iudicij, neque longe distate, etiam si dies , & hora certo non cognoscatur . Illud autem non solum verbis Christi non repugnat, sed potius In eis continetur , cum ipse dixerit i l natim autem post tribulationem illorum d Ierum sol
obscurabitur, &e. 3 Illud autem statim et Ieproxime post mortem Antichrissi, ut ex Seti-pturis ostensum est; ergo qui nouerit script ras , euidenter intelligent, propinquissim uni esse diem iudicii, nam illud statim hane propinquitatem aperte indicat. Unde subiungi eidem Dominus t I Ab arbore autem sei disset te parabolam , eum iam ramus eius tener fuerit,& lia nata,scitis quia prope est aestas, Ita , & vos eum videritis haec omnia, scitote. quia prope est in ianuis. J Ergo talis praecognitio diei Iudieii, vel certa quoad propinquitatem eius, & non quoad definitum diem, vel probabilis ,& coniecturalis quoad Ipsuui diem , non repugnat, sed potius est maxime consentanea Seripeturis . Neque contra hoc aliquid probant testimonia adducta, ut diis scurrendo per singula saeIlὰ eonflabit. Ad loeum Matth. a .respondeo, priora verba Christi, i De die illa nemo stit, a intelligi de eerta , & insallibili praescientia, non de probabili coniectura. Dico praeterea, coniecturam etiam haberi non posse, nisi ex reue latis, quia determinatio illius diei pendet ex Dei voluntate , quae non potest nisi ex evictibus, vel fgnis reuelatis cognosci. Posita autem reuelatione signotum praeeedentium die iudieii, ex illis eo niectari potest tempus illius diei , maiori quidem, vel minori proba bilitate, iuxta modum reuelationis, & signo rum . Et his coniectutis saepe Sancti Patres usi sunt ad iudicium aliquod iaciendum de ap
526쪽
aem reuelata esse a Deo Illa sena, ex allegati 1 .et his Christi aperte eos ligitur. Ad ea te. ra autem verba . quibus docet Dominus , horam nouissimam diei iudicii repente occupaturam esse homines ,respondeo , eandem ob lectionem fieti posse eontra verha Christi, I scitote, quia prope est in ianuis et J nam hae e praecognitio satis esse potest, ut dies iudieii non repente pra oecupet eos, qui vettia Christi erediderint, de euentum illorum obse
uauerint, & considerare voluerint.
D ico ergo in primis, hos suturos esse rati m mos, quia pauci erunt,qui praedictas prophetias perspectas habeant, easque intelli gant, ae te altent, ide/que licet pauci alia
qui intelligentes , di in fide sapientes possint ex illa expectatione parati esse ad Domini
aduentum, hoe non obstat, quominus totus
sere Mundus nihil minus, quam de illius fine
eo gitet, atque ita totum serὰ Orbem repent doeeupet Christi aduentus, quod recte decla. ratur exemplo diluvii, quo Christus utitur, aliqui enim fuerunt tunc homines , quos non repent ἡ pluuiae praeoccuparunt, utique Noe & familia eius, fi nihilominus absolute ait Christus, diluuiii in venisse, & imparatos h mines inuenisse, omnesque oppressisse, ita ergo erit in aduentu ad ludietum . Aliud simile esse potest de tempore primi aduentu christi . nam simpliciter repente venit, resis pectu orbis , licEt pauci sapientes potuerint intelligere iam prope instasse aduentum eius. Deinde aduerto , illam incertitudinem
diei Iudieii posse eonsiderari. vel respectu
nostri, S omnium , qui suturi sunt ante reis uelatum Antichristum, & inchoatam persecutionem eius . Vel respectu eorum , qui eo
tempore suturi sunt. quo persecutio Anti iachristi iam grassabitur, nondum verA finem eius uiderunt: vel respectu eorum , qui vivent post Antichristi mortem. 8e antequam inchoentur proxima signa ludicii, stilicet, s Sol obseurabitur . t di similia: vel respectu eorum , qui talia signa iam prospexerint. In
primis igitur temporibus dies Iudieii est
omnino incertus, imo vix potest per coniecturam aliquid de illius mora, vel propinquitate iudicari. vi Augustinus epist. 8o. latὰ Ostendit . di experimento satis cognitum est in patrihus, qui ante mille annos cilem iudicii propinquare existimarunt. Neque in hoc est eontrouersia . De secundo tempore diciamus, sapientes quidem magna fide. intelliis
gentia , N attentione tune res confiderantes
coniecturare posse , diem Iudieii non longe
abesse, quia certo eredent, tribulationem
illam breuein esie suturam, S illa finita , satim in eoeptura esse signa iudicij, virumque enim Christus predixit. Vnde Gregor. 344
pinquante . ait, die iudieii, vel prxeursoris voeibus. uel quibusdam erumpentibus signis. ipsa eis iam aliquo modo aduenientis D mini virtus intex lucet. J Erit tamen illa conisiectura. & consula respectu definiti temporis. & rara respectu totius Mundi, & incerta, respectu plurium , quia cum multae suturae sint tribulationes, di mulit Pseudochrisi, te- se ipso Chriso , dissicillimum erit intelligere , an si ultima , ct malima, di an me se proprius Antichristus.
sed ait Reur l At pontificia di eunt,
Mundus non ignorabit illum esse Antichri sum, duorum testum doctrina . I Respondeo , duos illos testes praedicaturos breui tempore. N fortaste in paucis Orbis locis, &Prouinciis, i di ita non sussciet, ut totus Ο hi, seiat illum esse Antichristum . Imo etiam ubi praedicabunt, multi erunt in ereduli, scut erunt in diebus Noe, vel scut suerunt Iudaei, quando Ioannes testimonium praebuit Christo , ideoque licet aliqui credant, di pos- snt eamdem coniecturam appropinquantis Iudicii facere , nullum est in conueniens, quia exteri omnes, & Mundus, smplicitet loque do, nihil tale cogitabit. Vnde Ambros. r. Thessalon. s. in principio de illo tempore intellexisse videtur multa ex dictis testim riis: I Dies Domini vi sui veniet, di vigilate, quia nescitis, qua hora Dominus veser venisturus st. J Et illud i l si quis vobis dixerit.
Ecce hie Christus , aut ecce illle , nolite credete . subito enim, ait, & ex Insperato apparebit , se ut coruscatio apparet ab Occidente in Orientem , habens secum militiam exere i-tus Dei Patris ad perditionem Antichristi, &satellitum eius. Cum enim securi suetint pers di de regno diaboli, intersectis sanctis ,: id est Fnoch , R Llia , di laeti de victoria , inuicem sibi mittentes munera, sicut dicit Apocali psis, tune illis sibito veniet repentinus
interitus . J In quibus verbis repentinum Christi aduentum dieit inchoari ante moriatem Antichristi, s aes illud interficiendum ,
di tunc maxime futurum repentin Lm ircredulis r nam pauci credentes iam potuerunt
illum expectare et quantuis illi etiam de die. di hora etiam sint incerti suturi At vero in tertio tempore post mortem
Ant Iehristi, & ante signa Iudieii maior quidem esse poterit coniectura Iudicii appropinquantis . tamen illa etiam in paucis erit. Nam in primis breuissimum erit tempus ilia Iud inter Antichrissi mortem , ct signa Iudicit . ut saepe probatum est ex , et his Christi Domini dicentis: t Stati in autem post tribulationem illo tum dierum, Sol ohstur iis
tur . Deinde in tam hreui tempore mors Anvitiet, risi non poterit nota fieri uniuerso Munis do , neque magnae illius parti, quia Christus descendens ad Antichrisum intersciendum. non reuelabitur uniuerso mundo, sed in illo tantima loco apparebit, ubi Antictrisus adis fuerit, & inde mors eius diuulganea erit persamam , vel literas per temporis cecursum ,
prout humano modo fieri potest . Ligo in tetim nihil magis solicitus erit Mundus de die Iudicii, quam si Antichristus non esset
mortuus . Denique apud illos etiam qui nO.uerint Anti e litissum, S n ortem eius vide rint, aut crediderint, paucissimi erunt, qui legerint, & intellexerint prophetias de tempore aduentus Christi ad iudicandum post Oeelsum Antichrissum. Imo illi etiam qui illas intellexerint, numquam erunt satis certi de sensu illarum, donec impletas illas videanti ideoque licἡt probabilitet e te derect possint, post tot dies suturum Iudicium, non tamen certo scient diem illum. Et ita nihil sequitur contra te simonia Scripturae de incertitudine die Iudicii , etiamsi in rigore de
527쪽
ligantur. Eo vel maxIme, quod etiam non constat, an illi quadraginta-quinque dies teriaminum habituri sint in ipso die Iudicii, vel
sn die , in quo omnium hominum mors conis summabitur, post quam diem, non est reueis datum, an satim, vel post aliquos dies, su- mira sit resurrectio uniuersalis ,& Iudietum . Et ita semper manent incerta dies, & hora Iudicii. . At verδ de ultimo tempore postquam
inchoata suerint fgna Iudieii , de quibus Christus ait: l statim post tribulationem die.
rem illo tum Sol obseurabituri I ex eodem Euangelio eonstat, notum esse futurum uniuuersis fidelibus, Mundi consummationem,1 Iudieii diem esse propinquissimas, cum a Christus dieat i s Cum videritis haec omnia, scitote, quia prope est in ianuis . J Infideles autem cum talia signa , & finem , seu significationem eorum , vel prorsus ignorauerint, vel non crediderint, terrebuntut quidem, &contremiscent, nihil vero de suturo euenta intelligent , aut cogitabunt. Nihilominus. tamen respectu omnium verum semper erit.
quod Christus proxime subiungiti l De die autem illa, & hora nemo stit, quia infideles
penitus illam ignorabunt , fideles autem etiam sapientes. lieet cognoscant esse propinquam , definite tamen nescient, tali die.& hora esse suturam i quia ignotabunt destinatum diem ad uniuersalem mortem Omianium hominum . N alium praefinitum ad reis surrectionem, aliumque praeordinatum ad tuis
dieium: imo etiam ignorabunt, an sint suturi distincti dies, & quantum inter se distabunt .
Et praeterea nescient, quanto tempore dura
tura sint illa signa antecedentia Iudicium post mortem Antielitini, quia licet sapientio. res fideles coniecturare possint, non duratura vltra quadragini quinque dies, nescient ni hilominus , an totos illos dies occupatura sint nec ne i R eonsequenter nescient, quo die eonsagrabit Mundus, & ita de caeteris, quae
usque ad diem Iudiei sunt sutura . Atque ita omnia Christi verba ad literam, & in omni
rigore, ae proprietate vera sunt, etiamsi ver-ha Ioannis in proprio etiam. & rigoroso sensu intelligantur quod in sequentibus testimonias amplius declarabitur. Ad seeundum testimonium sumptum ex parabola de Virginibus Matth. 25. respondeis tur, posse quidem omnia , quae in illa dieuniatur ad priuatum uniuscuiusque iudicium a commodari , nam eius etiam dies , & hora incerta est hominibus. & in illud iudiei umo ptime quadrat totius parabolae conclusio it Vigilate itaque, quia nescitis diem , neque horam.J Ndie autem ignorantia diei, & horae mortis non tollit, quin ante illius euentum, R eonsequenter ante Iudicii partieularis mois
mentum praesentiri possis mors, I iudieium illud prope esse coniecturari, quamuis de die,
ει hora certa , & definita cognitio non comis paretur, vel praeeonei piatur. Et ita duo iae adem parabola inopinate euentura ante hoc
iudicium distinguere neeesse est. Unum est, prius praenunciari aduentum sponsi, aliud est, ipsum sponsum pos ei uenire. Primum in illis verbis contineturi s Media nocte clamor factus est, ecce sponsus venit, exite obuiam
ei, I aliud ibi subiungitur: l Dum autem
Tom. XII. irent emere, ven It sponsus, & quae paratae erant, intrauerunt eum eo, Rc. Ex quo inatelligimus, magis repentinam esse denunei tionem aduentus Iudicis, quam si futurus eius aduentus, nam prior dormitantes, vel
dormientes inuenit omnes viri nes , id est, nihil de appropinquante Iudicio cogitantes raduentus autem sponsi prudentes inuenit paratas , & accensis lampadibus ipsum ex mactantes, R ita lieet diem, S horam utriuiaque, se ilicet praenunciationis, & aduentus ignorauerint, non tamen tam inopinatus illis
fuit sponsi aduentus , se ut illius propria deis nunciatio . Vnde in particulati Iudieio illa
duo ita distingui possunt.vi momentum moristis se idem , quod erit aduentus Iudicii, disia positiones autem praeuiae proximae ad moratem, prenuncient Iudicii aduentum; ut gritudines, R alia frequentia perieula mortis. Et ita dixit Gregorius Homil. x3. in Euangelia i l Venit Dominus eum ad iudicium properat, pulsat vero eum iam per aegritudi nis molestas mortem vieinam esse designata IEt hane interpretationem prosequitur origenes Momilia xa. in Matthmum,& eam censet maxime literalem Diuus Thomas ibi, nec
displicet Augustino epistola go. Vnde si illam sequamur, nihil ex illa parabola ad materiam
praesentena conducere potest . quia remum
δntiehristi non ante priuatum Iudicium, sed ante uniuersale futurum est. Quod si loqui velimus de Iudicio partieulari illorum hominum, qui post Anticlitisti mortem suturi sunt, illi etiam ignorabunt diem,& horam
suae mortis , & consequenter etiam sui particulatis Iudicii, praesentire autem poterunt, non longe distate per sgna , di praeconia a propinquantis finis Mundi.
Vnde ulterius dieimus,lieὀe hie sensus probabilis sit, non ita esse accipiendum , ut negemus, posse etiam illam parabolam do uniuersali Iudieio intelligi, sine praeiudicio
eorum . quae de tempore Antichristi diximus. Nam duobus modis possunt exponi verba illai s Media autem nocte et amor factus est 1 Primo ut per clamorem illum intelligamus tubam, & vocem magnam , qua Angeli ela. mahunt ad electos congregandos, sicut Christus dixit Matth. I . . ut exponunt Hieron.
epistol. Iro. cap. 3 q. Sed di mellis est expostio ,& aequi paratior nam tuba illa, & ὐοκAngelorum praecedet Iudicem iam venien rem post uniuersorum hominum mortem , eosque voeabit, ut ad vitam resurgant, & in Iudietum veniant, iuxta illud Dauli 1. ad Corinth. is. I Canet enim tuba,& mortui resurgent incorrupti. I At vero clamor hie, qui in Parabola Virginum anteces uras di eitur , fiet ante mortem hominum , quando
adhue possint praeparari, & disponi ad sponsum recipiendum, sicut prudentes Virgines
secerunt; ergo per hunc clamorem non mia
test vox illa Angelorum signifieari.
Respondet autem Augustinus , etiam
et amorem illum . de quo in Parabola de Vir. ginibus est sermo, suturum esse post mortem omnium hominum, quae personinum libi s-gniseatur illis verbis, I dormitauerunt omisnes, di dormierunt, I & consequenter ait, ilis tum clamorem non esse , ut homines praepa-sss a rentur
528쪽
rentur ad lunaen iustit IE reeipIendum de n tio. sed ut resumant. Tunc autem virgines prudentes ornate lampades suas, se praeparando per recogitationem bonorum operum suorum ad rationem reddendam. Atque iv. xta expolitionem hane, nihil etiam ex illa Parabola ad praesentem eontrouersiam sumi potest et nam post uniuersalem mortem Omnium hominum, certum erit, diem, & horam resurrectionis, di aduentus Iudicii propoadesse . semper tamen quae sutura sit ignora bitur,donec audiatur vox tubae, nisi sorte animi beatae illam iam in Verbo videant, quod
non repugnat verbis Christi, lieEt sit inee
Alia verA expositio esse potest, ut ela mor ille non sit vox tubae. sed sit praedicatio Inoeli, & Eliae, S aliorum seruorum Dei, qui eo tempore vivent, vel etiam sint signa Iudicii , qtiae praecedent, i ut sol obseurabitur. Se. I illa enim suo modo elamabunt. diem Domini appropinquare . Et se etiam in illo aduentu duo supra dicta distinguenda erunt, virum est praeuia denuneiatio aduentus Iudi
cii, quae erit non tantum antea ignorata, sed etiam inexpectata, & repentina, quia anto illam non praecedet alia publiea excitatio, seu praemonitio praeter generales , quae iam
satis in Seriptura factae sunt. Aliud est adventus Iudicis S hie non erit ita repentinus, quin praeparatio , & expectatio ad illum praeis cedere possit, semper tamen dies, de hora eius definite ignorabitur , donee veniat. Et hoc modo explicauit hane incertitudinem Oe menius I.Thessal. s. suo cap. 6. dicens, fgna propinquantis aduentus posse certo cognosci, aduentum autem ipsum non ita. Ad tertium tesimonium ex Actor. I. re
spondeo primo, per verba illa: l Non est vestrum liose tempora, vel momenta. I ad sum reuin exeludi certam praeeognitionem des niti diei, di horae secundi aduentus Domini , venotauit Crprian. lib. 3. ad Quirin. capit. 89. Deinde cico, voluisse Chrissum reprehendere curiosam inuestigationem, di iii utile desidelium sciendi sutura, mari me quae a diuina potestate, & praes nitione pendent, ut notauit
Iustinus quaest. Ira. ad Gentes. Augustinus autem in epist. 8. addit, per illa verba etiam excludi numerum quemlibet annorum, intra
quem, vel post quem immediate suturus sit secundus Domini aduentus, quia hoc etiam proprie significat vox illa tempora, & ideo in nullius hominis coenitionem eadere potest post quot annos futurum sit Iudicium. Quod adeo confirmat, ut dicat,i ieet ex verbis Chri- si Matth. dis colligatur, non esse futurum Iudicium , nisi prius Euangelium in uniuerso Orbe praedicetur, dicente Domino: l Praedi-eabitur hoe Euangelium Regni in uniuerso Crbe in testimonium omnibus gentibus. 5: tunc veniet coli summatio . J Nihilominus etiam impleto illo signo, numquam posse cognosci tempora idest annorum numerum quae usque ad Iudicii diem supersunt . In quo significat duo unum est, verba Christi: INon
in vestrum nosse, dic. J non solum excludere cognitionem per astra, aut alia humana signa, sed etiam per signa reuelata, δέ per Pr
Phevi M. Aliud est. non soluit, dicia esse a
Christo pro λlia illis Dis. ipulis, qui z ς aderant. & ipsum interrogabant, sed etIam
pro omnibus hominibus quocumque tem p re suturis . Quod satius tradie epist. 8o. Hine vero sumi potest obiectici contra dicta. Nam hinc fieri videtur, numquam posse certum esse, quot anni residui erunt v que ad Itidie ij diem r hoc autem repugnare videtur his, quae diximus de tribus annis eum dimidio pet secutionis Antichristi . Responis
deo in primis, verum quidem esse, verba
Christi non solum ad Apostolos, & Disti istos, qui Christum audiebant, sed ad omnes
nos etiam pertinere , omnium euim inordinatum desiderium praesciendi futura . quae a Dei dispostione pendent. repressit Christus ,
docuitque non pertinere ad homines ea inueiastigare, nee velle cognoscere, nisi quatenus ea Deus voluerit reuelare. Ex quo rocte etiam infertur, incerta nobis esse tempora aduentus Domini, quia nihil de numero annorum durationis Mundi nobis reuelatum est, Et hoe
est , quod praecipuὰ Augustinus in illis Ioeis
agit. & intendit. Sub aduentu autem Domini comprehendit etiam signa proxiina adis uentus eius, & interea ponit interdum Anti-ehi isti persecutionem , ve in lib. 18. de Civit. cap. 33. postquam diYit; Illam sanὰ nouis
simam persecutionem. quae ab Antichrisso sutura est, praesentia sua ipse extinguet Iesus.&e. I subiungiti l Hie quaeri solet. quando istud erit i importune omnino . t Et satim inducit verba Christi. I Non est vestrum nolle rem pota, Re. I Ee in dicta epist. 8o. dieit, Paulum tradidis e nobis. Antichristumma uisessum suturum. & interseiendum Ore Domini Iesu Christi . sed post quantum temporis. inquit, hoe sit futurum , nee saltem o
seu te loquutus est . J Itaque tempora usque M Anti eliristum incognita esse contendie Augustinus, post maniussatum autem Anti. christum, non negat August. ah his, qui illum cognouerint, & scripti, ras intellexerint, &eonsiderauerint, poste cognosci, quam breui tempore sit iam tune Mundus duraturus .
Vnde quod in eadem epist .so.paulo post subiungit: s Quod autem de signis Euangelicis , de propheticis, quae quotidie fieri cet ni mus , propinquum Domini aduentum sperare debeamus, quis negat ἰ Quotidie qui inpe magis, magisque fit proximus . Sed quanto intervallo propinquet, hoe dictum est, non est uestrum se ire, I hoe, inquam . de signis re motis seeundi Domini aduentus intelligenis dum puto. non de proximis , de quibus inserius ait . t Puto, quod non erunt sic, quando erunt. quae in Evangelio praedicta sunt signa in Sole, & Luna , & stellis, & in terris praesturae gentium . J quoe ipse allegorice de persecutione Ecelesae tempore Antichristi laterpretatur . Tunc ergo poterunt sapientes fidolium breuitatem residui temporis usque ad Iudicium praecognoscere . Neque agent con tra vetbum Christi r i Non est vestrum nosse tempora , J quia non per humanas eoniecturas, aut naturalia signa, nee per singularem reuelationem, aut inordinatam euriositatem
illam cognitionem inquirent i sed per reuelationem in Scriptura factam videbunt impleri. quod praedictum est. Sieut enim in mimo suo aduentu quaedam fgna Deus dedit, quibus a sapientibus cognosci poterat,vel iam iactus esse,
529쪽
esse, vel breui tempore distare, antequam seret , R post certum annorum numerum , saltem per hebdona adas Danielis, licet semper dies, & horas fuerint ignorata; ita cum pro portione intelligendum est in secundo. Ad quartum ex verbis Pettii I sobrii estote, I respondeo in primis, Petrum ibi non agere de inceltitudine mortis, vel Iudicii, sed
de certa. & quotidiana daemonis persecutimne , qua homines ad peccatum trahere conatur . s circuit, quaerens, quem deuoret, I hane enim causam adduxit Petrus, ob quam so-hrios nos esse, te vigilare monebat. Et ad hoc
passim allegantur a Patribus illa verba, de res est adeo perspicua, vi super sua sit probatio . Vnde licet alicui esset reuelata hora mortis, vel Iudicis, nihilominus necessarium esset illi consilium Petri, imo, si saperet, quo eertius appropinquare diem Iudicia agnosceret, eo magis vigilaret, di sobrius esset, ne a daemone vinceretur . Addo vero ulterius, licet illud consilium datum esset a Petro propter inceristitudinem mortis, vel Iudicia, nihil nobis o, stare, nam Chrissus Dominus licet aliquando nos moneat l vigilare, ne intremus in tentationem , J Matth. 26. alibi saepe similem vigilantiam admonet propter mortis incertitudinem, ut in Parabola de Virginibus, & alibi nequenter. Vnde sicut diximus eirca dictam Parabolam, illam incertitudinem non solum
ti nobis non excludi, verum etiam nee ab ho minibus suturis tempore Antichristianae perisseeutionis . Ita divinitum esset de his .erbis
Petri, etiam si in illo senti dicta suillent quia semper homines de die suae mortis, de Iudicii
Ad caetera testimonia, quae eontinent
sententiam , & comparationem illam , quod
dies Domini veniet ut sur. Dico in primis. illam non solii in ad iudicium uniuersale, sed etiam ad diem mortis, de priuati uniuscuius que Iudicis reserendam esse , ut sapienter do cuit Augustinus dicta epist. so. Vbi etiam ita exponit verba Marci x3. vhi post longum se monem de die uniuersalis Iudi eis, eo ludit christus. I Vigilate ergo nescitis enim
quando Dominus domus veniet, sero, an meis dia nocte, aut galli cantu, aut mane ) ne eum venerit, repente inueniat vos dormientes. IProbatque Optime , quia verba illa omnibus
nobis dicta sunt, se ut Christus subiunxit,
i Quod autem vobis dico, omnibus dico, vigilate. J Dies autem uniuersalis Iudicii non inueniet nos, di omnes homines in hae vita, ut propter illius incertitudinem oporteat nos omnes vigilate; ergo unicuique hoe dicitur propter suum priuatum, ne illi ut sur, vestiat, I Quod unusquisque, ait Augustinus, debet etiam de die huius vita suae nouissimo formi dare . J Cur autem hoc monuerit Christus, eum de uniuersali Iudicio sermonem secisset. hae ratione, di verbis exposuit August. l In quo enim quemquam i nuenerit suus noui si mus dies, in hoc eum comprehendet Mundi nouissimus dies, quoniam qualis unusquisque in hoe die moritur. talis in illo die iudieabbtut .l Et instar i Tune ergo unicuique u ni et dies ille, scilicet, uniuersalis Iudicii, cum venerit ei dies, in quo talis hine exeat, qualis iudieandus est illo die. I Vnde recte colligitur, unicuique in tantum venire diem Iudicis ut furem , in quantum dIes mort Is venit, vestiri nam ut etiam ait Augustinus, s Illum imparatum inueniet dies ille, quem imparatum inueniet vitae suae ultimus dies. I L denique modo de priuato Iudicio explicuit comparationem illam incumen. I. Thes. s. Non dicitur autem mors venire ut sur , uuia omnibus sit repentina r nam lieet dies,& hora eius incerta snt , ordinarie instare prΣcognoscitur, & praeeedunt signa, non B. sum generalia, sed etiam specialia, qudi nos possunt ad vigilandum excitare, ne mors no ctu, idest , dormientibus , & imparatis nobis tamquam fur veniat e tamen quia etiam ipsa specialia signa mortis tepente solent euenire di tune vix potest homo se ad mortem praemistare, ideo mors, ut preti iis sitis praeeursoribus coniuncta dicitur venire ut fur . Hinc ergo
etiam dies uniuersalis Iudieii dieitur ventura ut fur, nobis quidem mediante nostro parti eulari Iudicio: ut exposuit Augustinus illis .erci, qui in illis ultimis temporibus vivent, quia dies illa cum suis proximis signis, repente incipient, ut eum Ambroso supra dixi. Nihilominus tamen non erit tam repentinus ille dies, quin per signa antecedentia sint Ii
mines, qui tunc vixerint, exeitandi, ut vigilent, de se praeparent, ne illos imparatos inueniat. Vnde Paulus in eodem loco. I. Thes. . ut ibidem Oecumen. notat,alici exemplo mulieris pregnantis hoe de elatauit dicens: Tun repentinus eis superueniet interitus, sicut d lor in utero habentis, de noti ei lugient. 4 Pa tus enim in se spectatus non est Omnino reis pentinus , nam praecedunt dolores . quae sunt illius appropinquantis signa . tamen dolores
Ipsi repente veniunt, & ideo antea oportet praeparari , alias mannum Imminet periculum , 3e se partus suis doloribus coniunctu diei potest venire ut fur, quia dies, & hora
eius semper sunt incerta, & dolores eius re
pente incipiunt ; ita ergo de die Iudicii intel ligendum est . Addit denique Augustinus epistola so diem Domini non omnibus, sed imparatis,
ae dormientibus, ut furem esse venturum, .
Quod enregie colligit ex illis Pauli verbis et Vos autem fratres non estis in tenebris, ut vos dies illa tamquam fur comprehendat
omnes enim uos sit lucis estis , & filia diei,
non sumus filii nociis, neque tenebrarum. Igitur non dormiamus se ut & caeteri, sed viastilemus, & sobrii simus. 3 Igitur dormienti
bus . & rebus huius Mundi intemperate utent thes dies ille veniet ut sur, non autem uigi lantibus, de se praeparantibus . Quia licee tenorent illius Iudieir tempus . diem . & ho
tam , non ignorant tamen proxime instare,
vel in se , vel in particulari Iudicio uniust iusque, & ideo vigilant,ne illos dies illa tamquam sur comprehendat . Vnde quod ibidem ait Paulus: l Cum dixerint pax, S securitas. tune repentinus eis superueniet interitus, Ietiam de illo tempore,in quo Antichristi perisseeutio grassabitur , & proxima Iudicii vabuersalis signa videri incipient, Augustinus intestigit, dicitque Illos, qui sanctos tribulabunt dicturos esse , s pax. & securitas, F eisque tamquam furem venturum repentinum interitum eos autem, qui persecutionem patientur, idest, filios Ecclesiae, partim esse ti
530쪽
more maeno a melendos iuxta illud , t Area
centibus hominibus prae timore, &expecta. tione eorum , quae superuenient uniuerso or-hi. I Quod maxime continget fidelibus pee-eatoribus . qui minua paratos eo tempore sa e inuenient 3 partim este spe subleuandos , iuxta illud, I Surgite, di leuate eapita vestra, quoniam appropinquat redemptio vestra, Iquod his eueniet, qui sanct 8 vixerint, & hris, ae vigilantes inuenti fuerint. Haec autem omnia se intellecta, impleri optime potiune. etiam si tempus, quo Anti ehristus persequuturus est Ecclesam, & quod
inter mortem eius. R aduentum Domini interre det, certum, ac definitum, S in scriptu .rti reuelatum sit. Nam hoe non obstante homines mali, & persecutores Eeclesiae di. cent , pax, di securitas, saltem toto tempora ante mortem Antichristi, quo tempore eis reis pentinus ueniet interitus, R dies Domini, ut
fur, & adhue post diem intersectionis Antiochristi, multitudo infidelium in sua tenora nistia, & in eo gitantia permanebit. R plures
etiam ex credentibus mysterium ignorabunt,& male antea viventes in eadem eonsuetudi ne perseuerabunt. donec signa Iudiei in elopient, quando vehementer timebunt, & licee diem certum suae mortis , vel Iudi eis venturi non agnoscanti nihilominus vel inuiti intelli
gent, diem Domini instare, quando vix pote runt sese ad illum praeparare. R ideo illis etiam dies Domini veniet, ut fur. Eiectis au tem , di iussis non ita veniet. quia Christi, &Prophetarum verba intelligentes, di prae Oeuialis liabentes, diuinaque gratia excitati, &adiutium gaudente a Iudicem expectabunt.
Alfisi di ulrati occurrendo, tempus
EX his , quae praeedentibus ea pitibus di
sputauimus, soldm eoneluditur , neque praecessisse, neque inchoatam esse Antichristi verseeutionem, si enim praeessisset, iam Mundus iudieatus suisset ..& si esset inehoata intra breue tempus consummandus esset . quod est ineredibile. quia neque aliqua persecutio nune est aeethior, quam praeteritis temporiis bux fuit, nee iuge ineri dein m publiee in E eles a celebrati eessauit, & alia fgna diem Iudicis anteeessura . quae praedicta sunt, partim
non sunt ecimpleta, partim nondum apparere inceperunt. N longius tempus requirunt, ut
compleantur, ut praedicationis Euangelii per totum orbem eonsummatio , diuisio Imperii Romani in deeem Regna, eiusque integra destructio, aliaque sinitia, quae intra quatuor annorum tempus expectari non possunt. Vnde Omnia bella, haereses, di alia orbis mala, quae hactenus patimur, nostrique maiores experti sunt. ad illa pertinent, de quibus Christus dixit i l Audituri estia praelia, di opiniones praeliorum, multi venient in nomine meo, & nauutos seducent, rivisti Pseudopropheta surgent, seandalirabuntur multi, tradent vos in tribilia istionem, de occident vos, die. 1 Et nihilomi nus adiungit: s Videte ne turbemini, opor tet enim hae fieri, sed nondum statis finis . IHaee enim omnia videmus, di esse nune, di illa olim in Ecclesia , & eum eadem rerum uicissitudine diuturno tempore . Ipse ergo reruin humanarum . & Ecclesiae Status eum. prophetiis eo niunctus euidenter Ostendit,non esse finem Mundi ita propinquum , ut intra tempus praefinitum, S abbreviatum illius vi timae tribulationis consummandus se a ergo mani stilum est tempus perseeutionis Antichrisi nondum inchoatum esse . superest vero dissitustas. quia ex hoe principio non est de mons ratum nondum venisse, re regnare coepisse Antichri sum, quia Regnum eius diuturnius futurum est, & non constat, quantum durabit, nec quanto temopore ante diem Iudici, incipiet. Eo vel in a. ximer , quod non est etiam reuelatum, au R qnum illud Antichristianum unius tantum
hominis, & Regis si tutum si, an plurium in codem throno sibi suecedentium . Nam licet ostens uni sit . proprium Antichristum suturum esse unicunt talit in singularem hominem, non tamen inde concluditur necesilario . suturum esse . niciana Regem tu suo Regno, seu throno . poterit entin esse unus ex multis in eodem throno sibi suecedentibus, atque reis
pnantibus, x ab illo denomina itur illud Antichristi Reenum . Ad sie fieri poterit, vethronus Antichristo seu Regnum Antiehristi
non sit inchoatum. N in Mundo praeualeat, licet in illo nondum sederit via teus ille , di proprius Antichristus . At vero si hoc totum
concedatur,eneruabitur argumentum contra
haereticos , saltem quoad eam partem . qua contendunt, Regnum, & thronum Anti elitissitam incepisse . Huie dimetillati duobus modis oceurri potest; virus est, a flerenti O , non solum persecutionem , sed etiam absolute, R simplieiterregnum . & imperium Antichristi duraturum este solum per dictum tempus trium annorum eum dimidio . Fundarique potest responsio . quia plures ex Patribus allegatis ita loqui, tisentire videntur. Irenaeus enim N Hyppositus absolute dicunt, regnaturum Antichristum atrihus annis evim dimidio . Augustinus etiam ait. Antichristi saeuissimum regnum exiguo
tempore duraturum . Eodemque fere modo
Victorinus loquitur, & multi alii praesertim
ex modernis , ut Bellarmin. lib. 3. de Romano Ponti see eap. s. & Ri hera in eap. 8. Apoe
lypsi . Potestque ex Seriptura deduci, quia illa'ndisserent et loquitur de Anti elit isto, illique solum triennium, di menses aliquot ad regnandum tribuit, neque inter eius regnum. N persequutionem distinguit ; ergo nec nos distinguere possumus, nec habemus fund mentum , quo plus temporis ad regnandum
quam ad prdiliandum eontra Christum illii tribuamus . Praesertim quia scriptura dicit,
demonem totam suam virtutem, S potestatem illi communieaturum , daemon autem non
indiget multis temporum moris ad regna hominum debellanda, si a Deo permittatur, per mittetur autem illo tempore , ut libere agat, propter quod dieitur isolui modico tempore