장음표시 사용
561쪽
primis non ponitur ibi nomen Hiemsalem ..t spiritualiter accipi notetur, sed per periphrasini deseribitur, per alia nomina metaphorica , quibus eius viles, fle foedae proprietates notantur,' per mortem Domini, qua in ea contigit, & ita non apparet, quomodo
illud adverbium, spiritii aliteri ibi potuerit
Hierusalem tribui . Deinde id fit manifestius, ordinem verborum notando, quae se habent: l Corpora eorum iacebunt in plateis ciuitatis magnae, quae voeatur spiritualiter Sodoma, & AEmptus, ubi δe Dominus eorum eru-eifixus est. j Vbi elare constat vocem spiritualiter non coniungi eum ciuitate magna , nee poni ad iudicandum, non proprie, sed metapholicd vocari ciuitatem, aut magnam, sed eoniungi cum verbo vocatur, de poni ad explicandum , quomodo illa ciuitas vocetur Sodoma, & AEgyptus, utique mysice, & non
propriu; extrahit ergo a propria fgnificatione voces vi se dicam in praedicato propositionis positas, non subiectum ipsum, cui illanae taphorica praedicata tribuuntur. Neque
etiam potest coniungi uox illa, spiritualiter, cum posterioribus verbis: IVbi 3d Dominus eorum crucifixus est , quia illa iam est quasi noua proposito. indicans, illam ciuitatem
magnam per aliam conditionem, seu proprietatem eius valde diuersam, cui verbum
spiritualiter ibi non tribuitur, nisi quis velit
suum arbitrium verba peruertere. Ergo verbum spiritualiter nullo modo tribuitur Uierosolymis , quia neque sub hae ipsa voee, ne que sub periphras . seu deseriptione de illa dicitur. Atque ita concluditur . ex vi illius
contextus propter vocem illam spiritualiter, non poste ibi metaphorice intelligi. nisi nomina Sodoma , N AEgypti. S in hoc conueniunt Hieronymus, & I vran. supta.allegaticum expositoribus omnibus. In his autem quae secundo loco Rex notat particula Et, quam Rex ponderat , nihil veritati obstar, sensus enim literatis,& clarus est , ciuitatem illam non solum esse spiritualiter sodomam. R AEgyptum, sed etiam in , illa commissum esse illud horrendum facinus occidendi Christum. Vnde libenter accipiis mus quod Rex ibi satetur, sermotiem ibi esse de ciuitate illa, in qua erit sedes regia Antichristi . Item admittimus, quod addit, futuri
ram esse plenam tenebris, & fornicationibus, vel spiritualibus, vel carnalibus, ob quas Sm doma , R Rgyptus appellatur. Quam vero subiungit interpretationem . ut christus non
in se, sed in suis membris eruet si ius ibi diacatur . omnino reiicimus , & improbamus .
Nam lie et illa tegula interpretandi Scriptu ras de Dou. ino , & eius eorpore trita sit, ta min, ut ait Augustinus illam eae plicansu Quid corpori, quid capiti eonveniat, utique in . telligendum est. J Quia licet regula in se . ac seneratim sumpta vera sit, in mala eius a plicatione, sine delectu . & intellectu iactata.
grauissime errari potest. Quod sine dubio Regi non solum in hoc puncto , sed etiam intortat e discursu de Antichristo , imo etiam in aliis fidei dogmatibus , di in abusu aliarum
regularum interpretandi Seripturas saepe eo
tingit, aliquoties iam in superioribus not ulinus. Et in praesenti est mani sellum, primo quia ibi nulla est necessitas talis regula, vel metaphorae. R illa non est applieanda. neque
assiti genda sne sundamento. Secundo quia verba non iuuant, sed potius repugnant, cum enim dicitur Dominus eorum, expresse distinguitur caput a membris. & ab illis membris , qui pro ipso intersecti suerunt. Terti oquia vel ba illa. I ubi & Dominus, i ponuntur ad designandam riuitatem magnam . de qua erat sermo, & distinguendam illam a e teris; si autem fit serino de capite in membris, inutile est fgnum, quia nec tantum Hierosolbinis, nec tantum Romae, sed per uniuersum Mundum , & stre in omnibus urbibus eius Christus est in suis membris crucifixus . Denique nullus expositorum ita locum illum intellexit, neque Hieronymus , aut L Uranus supra, neque aliquis ex Patribus . Confirmatione quam tertio loco Rex
addidit in c. 18. Apocalvpsis maximὰ moti sunt Beda , di alij, qui dixerunt . Babylonem in illo capite non ciuitatem aliquam specialem, sed uniuersum Mundum signiscaro, quam expositionem valde probabilem esse supra osensum est: illa autem posita cessat obiectio . Supponendo autem illam Babylonem esse Romam, argumentum Regis parui momenti est: nam si ex illis verbis , s Sanguinis omnium &c. J colligi putat, etiam Christum interfectum este Romae, R ideo exponit esse occisum in membris suis Abel, & Machabaei
Martyres, item Stephanus, Andreas, Λ omnes Apostoli Romae intersecti sunt in terra a. At non sunt intersecti Romae in propriis personis , nec in membris suis, quia Abel, aut alius similis non suit eaput Martyrum, nee in eis locum habet regula de capite, & corpore: quomodo ergo Omnes illi Romae interfecti sunt Quod ergo Rex de aliis responderit . nos de Christo respondebimus. Multoque saei lius . N probabilius, quia non est necesse
illam distributionem intelligere de omnibus Sanctis a principio Mundi intersectis, sed de illis, qui per Tyrannos persequentes Christi Eeesesam iniet secti sunt, & ita non est necesse sub illis comprehendere Christum .
Diees saltem necessarium videri omnes Martyres noui Testamenti comptehendi. Propter hoe respondent docti expositore moderni, sensum non esse, omnes sanctos interfeci os esse Romae , sed dici in ea inueniti sanguinem omnium Martyrum, quia Romana potentia, & auctoritate intersecti sunt. quotquot ubique pro Christo intersecti sue
runt, maxime usque ad tempora Ioannis. Do
resque expolitio hae satis in litera sundati. se en im habet: s In ea sanguis Prophetatum,
Fe Sanctorum inuentus est , 8d omnium. qui
intersecti sunt in terra. J Vbi pondero particulam illam, in terra, in hoc enim posteriori loco non dixit, in ea. id est , in Babylono, sed in terra. id est, ubique in Mundo Izergo non dicit, omnes esse Romae interfectos, sed omnium ubique interfectorum sanguinem Romae attribui. Sed instabit aliqui quia
etiam hoc modo non omnes Martyres Romanorum Imperatorum, aut Magistratuum
ipsorum. Opera intersecti sunt. Nam MN phanus intersectus est a Iudaeis populari impetit . aut propria auctoritate, multi etiam , in Peis de, & aliis locis extra Romanum imis
petium intersecti sunt. Respondetur in pria
562쪽
mia , hos paveos esse. eorumque non haberi
rationem . neque esse necessarium . ut uniuer
sales sermones ScrIptum sine ulla exceptionestia, per intelligantur . Vel diei etiam potest, omnium pro Christo intersectorum sangitiis nem Romae inueniri, quia omnium martyria Roma suo exemplo approbauit. Ad omnibus Tyrannis exemplum. & animos praebuit ad persequendum Christ ianos, ae denique quia vel omnium mortibus e operata est, vel astactu suo consensi. N ita particeps facta est intersectionis omnium. Atque hac omnia in Christi mortem
eonveniunt, seque melius accommodantur,
quae Reae ultimo loco in sua interpretatione dieit, Christum dici interfectum Romae, quia Romani Imperatoris auctoritate interfectus est . Hoc enim violentissimὰ aceommodatur ad verba Ioannis cap. ii. Nam ibi non agi ede auctoritate , sed de loeo. I Ubi Dominus
eorum crucifixus est, 1 ut verba ipsa ossendunt, & oecaso , propter quam adiuncta fuere, utique ad signum exhibendum . quo intelligeretur , de qua ciuitate sermo esset, ad quem finem parum deseruit, aut auctorit tem . aut potentiam, qua Christus oeeisus est. nosse r potuit enim in toto orbe Romano, &in quacumque eius ciuitate intersei, etiamsi auctoritate Imperatoris neearetur . At vero
in eap. I 8. omnes illi Intersecti . sub quihua Be2 vult Christum comprehendi, non dicuniatur intersecti Babylone , sed in terra, sanguis autem omnium dieitur esse Babylone, seu
B mae , utique per participationem. auctoritatem , cooperationem , seu consensum, ut
dictum est . Noe autem modo etiam sanguis Christi non in membris tantum, sed etiam in sua petana Romae inuentus est, vel propter rationem Regis, quia per Romanos milites, di Magistratum . & quasi in desensionem auctoritatis Caesaris intersectus est, vel certo quia Romani Imperatores persequendo, &oeeidendo Christianos, madiimum in Christum odium prostebantur, di ita intersecti nis eius participes fiebant . Rex ergo sua illa interpretatione soluit quidem propriam obiectionem , quam in praecedenti confirmatione posuerat: non vero exponit. sed co rumpit verba capitis II. quae tractamus .
Ad Hieronymum respondemus in prumis, non fauere Regi, quia non de Roma, sed de toto mundo locum interpretatur. Et ni hilominus dicimus, etiam illam interpretationem non probarI nobis , quia est a ver his . di a mente seribentis aliena. ut explicatum est, censentque viti docti, Hieronymumihi nou tam in propria perseua. quam nomine Paulae, R Eustochii loqui. eaque propo nere, qua ad Hierualem eo mendandam, A: ab ignominia vindieandam illae eonserte puta haut . non expendendo, nec examinando Iinorosi veritatem eorum. Muae dicebantur.
Nec rationes Hieronuemi cogunt, tum quia eadem ei uitas diuersis respectibus . vel tem potibus sancta, A iniqua nuncupat ut, ut estisequens in scriptura; tum etiam quia proba bile est ei uitatem sanctam , de qua Ioannes loquitur in initio illius eapitis , non esse ean' dem eum ciuitate magna, de qua in fine to
rior vero est Hierus ccin. Nee iuusit rumin SerIptura. Mierusalem comparari Sodoms, ut ibi late expositores ostendunt, & licet alibi
lacium non esset, hoc non obstaret, quominus Ioannes prauidens futurum Hierosolymitanum satum sub tempore Antichristi, eam comparationem saceret, illaque metaphora avteretur. Nam etiam Roma in antiqua seri. plura non inuenitur Babylon appellata, de Iamen Petrus. & Ioannes nomen illud per metaphoram imposuerunt. Denique idem Hieronymus Daniel. H. in fine ex professo
docet, Antichristum Hierosolymis collocaturum esse solium regni sui, de ibi in montosion esse a Christo interfieiendum . Et in hune sensum exponit late locum illum Danielis, quem sensum, ut ipse ait, s prolixe prosequutus est, ut ostenderet porphyrii calumniam , & Seripturae dissicultatem , euius intelligentia absque Dei gratia , &doctrina maiorum s bi impetitimnii, vel maxime vendicant. I Quae verba ideo refero, ut meam etiam
in hoc libro prolixitatem eisdena excusem .
CAP. XVII. Ex descriptione p/VOM Antichrisi ,
quam Paulus tradis. a. aa Thessalon. I. Altim Antistis adfersarium
esse futurum , euidenter ostenditur.
Hoc est tertium caput disputationis
quam Rex de Antichristo proposuit. Qui statim in eiusdem disputationis initio indueit deseriptionem persone Antichristi traditam a Daulo a. ad Thessal. 1. I Homo peccati, filius perditionis, qui extollitur suis
pra omne. quod dieitur Deus . J In qua omisiss duabus prioribus partieulis. solum ter tiam expendit , R illam Ponti sei aeeommo. dat . ut illum Antichristianismi arguat. Et in hune stiὰ modum collisiti Papa se extollit supra Omne , quod dicitur Deus i ergo est Antichristus. Antecedens patet, nam de Re gibus, vel saeerdotibus, vel de virisque ait
Deus. s Ego disi, Dii estis. I Psal.81. At P pa se extollit supra omnes Reges, & Episcopos, nam i super utriusque gladii potestatem
hodie se offert. J Ergo editollit se supra omne. quod dieitur Deus . ae proinde est Antichribstus. Neque in eo loeo in verbis Pauli pro prietatem aliam. vnde Antichristi persona deseribi, seti cognosti possit, considerare vo. luit . sed post longam digressionem de sede .& tempore Antie irini, in pag. io a. ad de scri aptionem personae illius reuertitur, eamqu a non ex loeis elatioribus scripturae, sed ex obscurissimis Apocalvpsis visionibus erue conatur. Sed prius quam ad illa obscuriora . minusque utilia necessitate eoacti eum illo diuertamur, circa hune loeum Pauli insisten,
dum est . Quoniam ex eo euidenter constare
potest . talem deseri hi Antichristi personam, ut non solum a Pontifice Romano distinctus. se etiam fide, & motibus omnino diuersus, &oppositus, ae denique summus Apostoli eae sedis hos is , N aduersatius eogitandus sit.
Et in primis expendo verba priora, quae Re
563쪽
Rees omisit. l Homo peccati, filius perditi nis . J Nam per lim verba describitur ille ho mo ut iniquissimus, & quod perditissimus stfuturus . Quod paulo post apertius idem Apostolus explicuit, dicens: l Ille iniquus,
cuius est aduentus secundum operationem
Sathanae. N in omni seductione iniquitatis. Ivnde Chrysostom. ibi Nomii. . s Vocat eum hominem peccati, quia faciet innumerabilia, di pro rabit, ut alis faciant terribilia . J Et Theodor. I Ipsum , inquit, hominem peccati appellauit, quandoquidem, natura homo est, qui omnem operationem diaboli in se suseipit. Filius autem perditionis , ut de ipse re. reat, di aliis perditionem procuret . a unde in hoe dicit Christum aemulaturum , ut sicut Christus omnium suit eausa salutis, ita ipse sit auctor perditionis omnium. Theophyl.l Hominem peccati illum ipsum vocat, ut
qui omne peccatorum genus yeracturus sit , de alios ad peceatum supplantatutus . J Si. milia habet ibi Oecumenicus, eisdemque coistoribus Anticlitisium depingunt Cyrill. catech. as. I Iudaeos, ait, decipiet, eosque omni genere inhumanitatis,A malis circumscribet, ita ut omnes, qui ante illum improbi, di impii fuerint, excellat malitia. J Et sanctus Ephrem serm. de Nitichristo. l Euomet draco in eum uniuersam suam amaritudinem cum omni sua malitia, propinabitque fraudulenter latens in se lethiserum vitiis . J Et similia habet Damascen . lib. . cap. a . de alii qui de Antichristo set ibunt, vel expresse , vel
taeite ita verba Pauli interpretando. verba
enim illa pauli: l Homo peccati. Filius perditionis 3 per exaggerationem , S antonoma sam dicta sunt. Habent namque illa genui Da loeum adiectivorum , & absolute posita
illam magnam vim habere solent, sicut idem Paul ad Colol. r. Chrissum vocavit i filium dilectionis suae, ides , dilectissimum , in quem
Pater omnes thesauros dilectionis suae issi,dit, ut sensit August. is . de Trinit. cap. I9. in fine . Ad hunc ergo modum vocat idem Paulus hoc loco Antichristum hominem pec eati . idest, summe malum, ac perditissimum, vel vi Hugo Card. exposuit, i seruum peccati, J vel ut ait Caietanus , i homo habens pleni tudinena omnium peccatorum. I Et hinc etiam Theologi cum Gregorio Il. Moral. cap. 28. Anticiitissum dicunt esse caput malorum omnium sub Sathana, quia in illo iutura est onauis malitiae plenitudo . Et quia se ut Christus est sanctior omnibus honis, ita An. tielit istus futurus est peior omnibus malis, ut
dixit cum Gloss. D. Thom. a. Thessa.
Quis ergo ita sit audax, de impudens, ut descriptionem hane Bonifacio IlI. aut Pontificibus , qui post illum suerunt, attribuere non vereatur λ Quid enim mali sedit Bonifacius Ill. propter quod , t homo pecca ti, & filius perditionis 3 vocari meruerit Ni hil profecto tale memoriae proditum in historiis testimus . Nam sancte vixit, de sancta decreta edidit, S sancte mortuus est , ut constat ex platina, di aliis. Solumque isti ei obiaciunt Protestantes, quod ambitionem Constanti nopolitani Patriarchae , primatum Ecclesiae appetentis, repressetit, de sedem Romanam
matrem esse , fi caput Ecclesiarum constanter,
fideliterque defendetit. Λt hoc summa laude
dignum est, non enim fuit ab eo usurpatum . aut nouiter inuentum, sed a Deo concessum. de a Patribus, ae praedecessoribus suis acceptum . Id enim omnes superiores Pontiscesvsque ad sanctum Gregorium Magnum secis se, in superioribus ostensum est. sed instant, nomen uniuersalis Episeopi ab Imperatore Phoca sibi concessum usurpasese, ut Anastasus restri. Respondemus in pri.
mis. aut eos tractare de nomine uniuersalis
Episcopi, aut de re pet illud fgniscata, sciliiscet, primatu Ecclesiae. Primatum quidenta, Ecclesiae Romanae supra Consantinopolita.
nam, dil alias conferre non potuit Phoca. nam
ante illiina semper in Ecclesia Romana fuit, de ipsi Patriarchae Constantinopolitani longe
antea, ac semper illum recognouerunt, ut insuperioribus ostensum est . Ad summum ergo potuit Phocas Romanae Ecelesiae primatum contra insolentiam Cyriaci moderni Archie. piscopi Constantinopolitani defendere,ae deis clarare . Atque hoc tantum fecisse, Anast. de
Paul. Diac. retulerunt, quorum verba recitat Bar. ann. 6 6. num. a. Si vero de nomine Otacumenici, seu uniuersalis Episcopi tractant, de in eo pon ut hoc grande peccatum, in primis In vel bis Anastasi, aut Pauli Diaconi hane vocem non inuenio. sed voces Primatus, prisma sedis , de eapitis Ecclesarum, quae antl-quissimae sunt. Deinde etiam si .erum si, Ioannem Archiepiscopum Constantinopolitanum nomen uniuersalis Episcopi usurpare voluisse, de Cyriacum eadem ambitione laborasse, di propterea Bonifacium obtinuisse a Phoca , ut illum compesceret, ipsumque Pli cani id fecisse , di impetitii edicio dcclarasse , nomen illud solum Romano Pontisci posseeonuenire: nihilominus nec Anas asus refert,
neque ostendi potes, Bouisacium, aut succe Diores eius titulum illum accepisse . illa voco explicatum, de fignificatum . Denique cone damus, s platet, Bonifacium illo titulo, denomine usum fuisse , numquid hoc grando peccatum est , ut propterea mereatur Bonifacius homo peccati appellari Certe si res
ipsa, & dignitas vera est , ut re vera est , non multum refert, hae , vel illa voce illam explicare , de fortaste in ea occasone ad reprimendum, de confundendum Cytia cum illo nomi. ne uti volentem, videri potuit expediens.
Alioqui si Bonifacius titulum illum acceptans P cauit, grauius certe chalcedonensis nodus deliquit, quae nomen illud Leoni Magno, eiusque successoribus obtulit, teste Gregor. lib. . indict. I. epist. 3 Quod si Gregorius, de praedecessores eius, ut idem ait, illud acceptare noluerunt, vel propter humilitatem, vel quia suis tem poribus non iudiearunt necessatium, vel quia vocis ambiguitatem timuerunt: existimari posse, arbitrantes , illo nomine uniuersalis Lpiscopi omnem alium Episcopatum de medio tolli; potuit nihilominus Bonifacius suo tempore iam satis explicata voce, de intentione Cyriaci Constantinopolitani Episcopi, ad resistendum illi sine humilitatis pratu dueto , ad dignitatem ipsam tuendam nomen acceptare . Admiratione prosecto dignum
est , quod Henricus Rex Anglia ad sua libi
dinis excusationem nomen capitis Ecelesiae
usque ad illa tempota inauditum ausus see
564쪽
peceat ii sed potius verum Ecclesiae caput, cui se suecedere, quemque imitari debeat, cen leatur r& Bonifaetiim III. propter acceptum λ maioribus nomen. defensamque dignitatem, Antichristum, hoe est, hominem peccati, & filium perditionis appellare ausus sit. Omitto caeteros Pontifiees, qui post Bonifa caum sederunt, neque illo titulo ordinarie usos esse, neque indignum illud nomen hominis me eati meruisse. Nam licet non negemus . aliquos improbis moribus suisse, illi
tamen pauci suerunt, de inter eos nullus eam
iniquus habitus est, ut homo peceati, Ad filius perditionis per antonomasiam dici meruerit, di e conuerso multi fuerunt sanctissimi; ex quibus aliqui martyres suerunt, muIti vita, Aesanctitate illustres, ae reliqui omnes sine ulla improbitate, vel scandalo Eeelesiam in fide ,ερ iustitia conservarunt. Descriptionem ergo Antichristi illis verbis a Paulo insinuatam , nemo, qui vel iudieium rationis habeat, Pontifici Romano accommodabit. Venio ad alia verba, quae Rex expendit, leῆe non integre issa reserat, sic enim habent i l Qui aduersatur, R extollitur supra omne, quod dicitur Deus, aut quod colitur. Iomist enim Rex verbum Aduersatur, qui suae Interpretationi non congruebat. Ponti. ex enim non aduersatur Christianis Regibbus , aut Episeopis , quos Rex ibi Deorum
nomine significari vult, sed eorum se spiritualem Patrem,& protectorem , aequissimumque moderatorem esse profitetur. Praetermisit etiam illa posteriora verba: aut quod Glitur, quia sensum ab illo excogitatum prorsus euertunt. Sed videamus prius, quomodo sanincti Patres verba IIIa intellexerint. Certe illi non Reges, iudices, aut Principes mundi, vel Eeelesiae sacerdotes, aut Praelatos Paulum in tel Iexisse existimarunt, sed ut sonant verba ti omne , quod dieitur Deus, 1 Et specialiter solent Patres de idolis, & dsis gentium id e
Ponere, quia omnes abiiciet Antiehristus, &supra omnes elavabitur, id est, supra omnes,
qui Dei . I ieet fatis, dieuntur. Sic Chrysbst.
inquit, i destruet Deos gentium , iubebitque se pro Deo adorari. 3 Similiter Theodorii Seipsim Christum, S verum Deum dicet, &ita contra omne, quod dicitur Deus, insu get. I Idem sere Theoph. oeeum. fis Ambr. aliique expositores. Ire n. vero clari iis Itb. 3. cap. s. de dijs gentium locum Pauli interme tatur, qui dicuntur dij, sed non simi, de supra illos ait, extollendum esse Antichristum, non supra verum Deum t Quod quomodo lateIIDgendum sit, dubitare quis potest. Nam idem
Ire n. lib. s. cap. 23. liedi eodem modo verba
illa exponat, simul de eodem Antichristo dieit; s Existens apostata, & Iatro, quasi Deus vult adorari. I Vnde adiungit: I Idola quidem seponens ad suadendum, quod ipse fit
Deus, se autem extollens unum idolum. I It que Antichristus revera supra verum Deum νει supra falsos . seu idola se extollet. Sentit autem Iren. Paulum per illa verba supra omne quod dieitur Deus, 3 tantum talsos
deos Intellexisse , exaltationem vero eius sin
oeti ' Vndens se tamquam semu , I fgnificasse. unde eap. 18. at . t In tempIo Des sedente vesicut Christum adorent illum . qui seducuntur ab illo. Non est autem alienum ab uniuersaIltate dictorum verborum, ut intelligandur, tam verum, quam . salsos Deos comprehendete .
scilieet, iupra omne, quod dieitur Deus, fiaue vete, siue salse dieatur, & siue religiose, sue superstitiosd eolatur. Et lita Lyram ibi Et Rab. in trin. de Antichristo . t supra omnes , inquiunt. deos gentium , & non solum supra illos, sed etiam supra omne quod coliatur. I idest , supra sanctam Trinitatem: quae
solum colenda, Ae adoranda est . Idemque clard sentit Oeeumen. ibi dicens, i Adversabitur, S: extolletur sua superbia non solum aduersiis Deum uniuersorum, sed etiam adis aduersus idola . Neque enim ad idololatriadncet homines, sed ut ipsum tanquam Deum adorent, propterea dicitur, quod esseretur super onme qood dicitur Deus . aut Numen
Et I. Ioa n. q. eadem verba tractans adiungitit Per hoc, quod addit, dg omne numen ,
etiam Christianismum signIficae, I in quo nimirum est cultus veri Dei. Praeterea Chrysostomus, ibi eum Paulus simul dieat, i Aduersatur, S: extollitur, ita exponit. Non
enim inducet ad cultum idolorum . sed erit quidam Dei adversarius, I utique veri Delergo et Iam supra illum extolletur, nam faciet se pro Deo adorari, ut idem Chrysostom. subiungit Homil. M. in Ioan. ex uens utrinha illa . s si alius venerit in nomine suo , illum accipietis . Antichristus, ait, neque semissum a Patre, neque eius voluntate venire dicet, sed omnem potestatem tyrannita viudicabit , se omnium Deum profitebitur, ut Paulus inquit, supra omne , quod dicitur Deus, aut colitur . I Alii vero Patres nunc
de idolis, & salsis Diis, nunc simpliciter de
omni cultu Dei loquuntur . Sie enim Tertia. lib. de Resurrect. earn . e . a . s Aduersatur, ait, & super extollitur supra omne, quod dicitur Deus , vel religio , ita ut in tempIo Dei sedeat, adfirmans Deum se, Idemque, habee lib. de Anima cap. s . & lib. s. condra Ma Cion. cap. I 6. Supra Umne, est, quod Deus dicitur . Ac omnem religionem. Similia viis
deri possunt in Hypolit. Ephren, de alijs intrata. de Antichrist. Cyrili. cateches. II. Lais et ant. Iib. 7. cap. II. Hieronym. dicta qu. II.
ad Algasi. & idem sentit Augstst. tract. 29. in Ioan. Parumque reseri, quod per priora , vel posteriora verba Paulus id dixerit, dum modo constet, in integra descriptione Antichri iii, qua ibi potuit, non tantum de aliis metaphorieis ut sie diem seu per participationem qumdam . ut sunt Reges , de Praelati, nee tantum de Diis gentium salsis . seu idolis . sed etiam de vero Deo loquurum suisse
Valde ergo stigida est, de inanis Prote
stantium expositio, aut potius accommod tio . Primo, quia est contra communem se sum Patrum . Secundo quia est contra vim verborum, nam distributio ilia Supra omne, quod dicitur Deus, plus comprehendit. Vel si verbum illud, quod dicitur. habet empha sim illam, quod dicitur, cum non sit, ut Irenaeus significauit. sic non ad Reges vel Praelatos , sed ad idola pertineti quia Reges, de Praelati eo modo, quo dicuntur Di, , non
565쪽
salso dicuntur, cuin ore Ipsius Dei dieantur secundum quandam analogiam, vel participationem, vel si absolute sumitur omne quod dicitur, siue sit, siue non sit, omnem appellatum Deum ineludit. Et praeterea illud nomen Deus debuit maxime comprehendere id , quod stequentius , S ab omnibus. R toto vulgo dieitur Deus, Episeopi autem, aut Reges, liceri semel. aut iterum in Seriptura dii dicantur, vulgo tamen, re eommuniter non ita appellantur , idola autem gentium tune maxime deorum nomine significabatur, di praeter illos Deus verus, prasertim a Christianis, tunc maxime Deus dicebatur, ergo de his potius quam de Regibus loquiturPaulus.
Accedit etiam non contemnenda conisiectura quod Paulus ibi non quamcumque, animi elationem . sed summe prauam. RInordinatam , in illo homine peccati volui eostendere, ae describere, ut verba ipsa , & ma pis quae inserius adiungit, praeseserunt . Ergo non loquitur tantum de exaltatione supelalios homines in potestatibus temporalibus, vel humanis. Hoc enim modo multi fuerunt superbissimi Imperatores supra omnem humanam potestatem se extollentes, R ipse Rex Angliae in suo regno ita vult extolli a vi solus recognoscatur caput in temporalibus, di spia ritualibus, de ita se effert supra utrumque glodium , ut insta Deum nolit recognoscere superiorem, etiam in ordine ad salutem animae , sed omnium volens esse iudex, a nemine putat se posse iudicati. Multo ergo maioritatione potest huiusmodi Rex Antiehristus saltem in imagine, seu imitatione appellari .
Nam Athanas. epist. ad solitat. vita agent.
eirea finem, ita de Constantio loquitu et Gra-Dia sunt ista . & plusquam grauia, tamen
istiusmodi, quae congruant in eum, qui Anti christi imaginem gerit. Quis enim videns. eum in decernendo se sacere Principem Episcoporum, di praesidere iudieiis Ecclesiastieis , non merito dicat, illum eam ipsam abomina tionem desolationis esse . quae a Daniele prae
dicta est. J Hie de Constantio dixit Athanasius , quia iudicia Episcoporum in rebus Ecclesiasticis & praesertim in eausa fidei usurpare volebat; quid ergo de seculari Prinei-pe . qui spiritualem primatum sibi arrogat, dicturus fuisset tVerumtamen licet hoe tenus superbia
imaginem Antiehristi reserat,nondum tamen veritatem, maiorem enim voluit Paulus de
Antichristo indicate , & ideo non ibi deseruptionem conclusit, sed addidit i l Ita ut ii templo Dei sedeat, ostendens se tamquam sit Deus. J Qua verba sine causa Rex in illa de scriptione omist, cum illa maxime declarent perlonam Antichristi, & superbiam eius, exponatque quomodo intelligendum sit: prius verbum t i Extollet se super omne, quod dieitur Deus t J nou quidem super utriusque gladii potestatem se efferendo, intra ordinem ministrorum Dei, supra ipsum Deum se exaltando , de iubendo se in templo adorari ut Deum. Et hoe magis declarant, quae postea adiungit Culus est aduentus secundum Operationem Sathanae in omni virtute , & signis, prodigiis mendacibus . J, Nam haec omni Maeci tendent, ut se Deum faciat in omni seductione iniquitatis. m.XII. Ex quibus etiam eonstat, argumentum Regis eontra ipsum euidenter retorqueri. Primo ad hominem, quia ipse dicit, Romanum Pontificem esse idololatram, adorando sanctos ut numina , di mos , ae subinde illisse subiiciendo, & seruiendo, at vero Anti-elitissus nulli numini se subiiciet, sed supra
omne illud extolletur, nec idola, aut si nauta chra venerabitur, sed eis aduersabitur , ut Pa tres ex verbis Dauli colligunt; ergo non loquitur consequenter Rex dicens, Papam esse Antichristum. Deinde euidentissimum est. Papam non se sacere Deum . nee i ubere, se adorari ut Deum , nee esse Dei, aut Christi aduersarium: nam eius gloriam, verumque cultum tamquam eius minister procurat non est
igitur Autiesristus, neque se extollit scut Antiehristus. Item Antichristus, ut ex Chrysostomo reserebam , non se dicet a Patre, vel Deo mi ilum, sed in nomine suo veniet, ut Christus etiam significauit Ioann. s. Pontifex autem non solum a Patre missum, sed etiam a Christo sibi esse potestatem coinmissam, constetitur . & seruum eius, immo de seruorum Dei se prostetur, quae igitur est conuentio lucis ad tenebras . Christi ad Belial, Vicari jChristi ad aduersarium Christi Vnde addo, iniustissime attribui Pontit sei verbum etitollendi se, eo quod dignita tem suam supra utriusque gladi j potestatem
tueatur. Nam qui ius suum, & a Deo sibi propter bonum Eeclesiae datum defendit, non se extollit quod verbum excessum . & arrO-gantiam fgnificat, & in hoc sensu sine dubio acceptum est a paulo sed diuinam insitu. tionem desendit, & uniuersale bonum Ecele-sae procurat i Pontifex autem re vera est a
Christo constitutus supra viri usque gladii potestatem, vi In superioribus ostensum est, ergo non se extollit, eum illum gradum honoris Sedi suae vendicat . Et quidem si hoc titulo Anticliti si nomen meretur, non a Bonisa
cio III. sed a principio Ecclesiae Antichristianismus incepit, semper enim Pontifices illum
exeellentiae gradum in sua Sede recognouerunt, & desenderunt, ut supra ostendimus . Denique non minus emcax argumentum sumitur ex vltimis verbis . quibus describitur Antichristus ut operans signa , & prodigia mendaeia: nam Romana Sedes non est via his artibus , aut prodigiis ad suam dignitatem tuendam . Immo ipse Rex Angliae ditiit. nescire, quibus artibus ad illud fastigium potestatis ascenderit, neque mirum, si illas ne-stiat, quia nullae sunt, praeter synceritatem
verbi Dei,& efficacitatem promissionis Christi stabilientis Eeelesiam suam supra petram .
verisque miraculis illam confirmantis,ut c. I9. attingemus.
sed dicit Rex . haee prodigiosa signa ,
di mendacia, esse miracula . quae Catholici in peetes a sacta esse.& seri gloriantur , quae ipse irridet, adhibens etiam exemplum de miraculo circa Eueharistiam facto, quo illius veritatem alibi Bellarminus cons auit. Quod exemplum tam docte, de pie idem Bellarminus desendit in sua responsione cap. 9. ut nihil illi addi posse videatur. Solum aduertero oportet, haec salsa prodigia interdum tribui Antichristo , ut in hoe loeo Pauli, interdum vero predici de quodam Pseudo-ptopheta ZZa eius
566쪽
e ius, ut Apocal. I g. vers. II. R I . Et virum isque locum exponit Rex de falsis miraeulis Ee-elesae, confundit tamen Antichristum com propheta eius , S Romanum Pontificem etim Ecclesia. Vt autem errorem eius, de Protestantium calumniam detegamus, illa duo imca di puncta distinctἡ tractate neceste est. Hie ergo de miraculis ipsiusmet Antichristi Apostolus loquitur. Vtereo Pontiscatum Romanum in Antichristianismum transisse Rex nobis probet, oportet ut demonstret, aliquem . Romanum Pontificem, qui pristigiis, δὲ prodigias mendae ibus ad Antie tristi Imperium
erigendum usus fuerit. Athoe Ostendere non potest fareatur ergo necesse est, deseriptionem
Antichristi a Paulo datam Pontifiei non con
Minorem ex historIis probare poninausa Bonifaelo III. ineipiendo . A phr alios diis scurrendo , quod esset prolixum, satis ergo fit in summa dicere. Bonifacium nulla signa se eisse , quihus dignitatem aliquam , vel potestatem . aut Imperium consequutus si, ut ex
historiis, de ex superius dictis satis est eui. dens. De successoribus autem eius etiam sanctissimis; pauea .era miraeula in Leel asti. cis historias leguntur, tantum abest , ut salsa confingantur . Nam Leonem Meundum qui multis annis post Bon Isaeium Tertium sedi e sanctum virum suisse, Ananasius , Platina ,
A. alii tradunt, & Romana Ecclesia anni uerissario cultu inter sanctos eum veneratur . Et tamen nulla de illo miracula, vel signa leguntur, quibus vel potentiam aliquam usurpaverit, vel sanctitatis nomen obtinuerit . Martianus autem Primus; qui pose Bonifacium Τet tium , ante Leonem Secundum sedit , non solum fgnis, aut portentis non est usus ad Eeclesam decipiendam, verum potius sola Ponistiseia fide, di spirituali potesate, ae animi
eonstantia Constanti Imperatori , de Palmio Constantinopolitano F piscopo restitit, dieens. l Etiamsi totus orbis dogmata peregrina . N a fide aliena complecti velit, se nee minis euiusquam , nec hiandimentis, nec morte ipsa a doctrina Apostoliea. E. Euan. gelica ullo pacto posse avelli. J Hae ergo fide non salsis miraculis Apostoli eam sedem eo m. mendauit, R ideo eandem fidem in suis epi. solis maxime laudat. Et ob eandem fidem Deus vero miraculo illum a manu spatharis volentis iussu Imperatoris, di Exarchi olympia tentantis illum occidere, liberatus est,
eumque posea viuum . di mortuum veris miraeulis honorauit. Sie etiam Ponti sex Deu dedit Martino antiquior, de iunior Bonifacio in historiis sanctus praedicatur. Nanniuers ria traditione colitur. suamque dignitatems ne prodigiis mendacibus conseruauit, vera sanctitate vitae, quam δὲ historiae reserunt, di Ecclesia veneratur, Deus aliquando simplicile vero miraculo , solo osculo aegrum a lepra mundando, manifestavit. Et smilia de Gregor. II. III. ae VII. Agathone, Leone VIII.
ει aliis in grauibus ac fide dignis historiis te-
feruntur, eiusque cum sanctitate vitae nonnulla miracula sine ulla fictione, Vel mendacia su
qu Pontis e thus Ro- erunt in omni seductione Iniquitatis ἰ ψt Pau lus ait, illa vero in fidet de sensonem, & Chri sti honorem semper facta leguntur . Denique
Rex ipse alio loco fatetur, se ignorare artes. per quas thronus illa Romanae sedis ad tam
excellentem potestatem euectus est, cur ergo
nune finsit, per salsa fgna, di portenta mendacia esse comparatum lTandem addit Paulus aliud fgnum. 8e quasi partieulam aliam deseriptionis Antiochristi, dicensi l quem Dominus Iesus interis sciet spirituo oris sui, de destruet illustrati
ne aduentus sui. J Quae verba Protestantes,& Re2 illos sequens etiam ad metaphoram traducunt , dicentes, spiritum oris Christi esse verbum Dei pra dieatum per; Lutherum , Et ministros eius, quo Deus Papatum debilitauit. Je paulatim defruit . verumtamen neque isse sensus Pauli, neque etiam in eo sensu verum est, quod dicitur. Paulus enim per spiritum oris Christi, eius Imperium emiscax, di per illustrationem aduentus eius , ve tum deseensum, re gloriosam apparitionem ad interfieiendum Antichrisum intelligit. Noe enim verba in proprietate significant, di non est, cur ad metaphoricos sensus torqueantur. Et ita illa Patres intellexerunt, Cht ysostom. ibi oration. . t Iussu, inquit, solo, di praesentia, satis est enim eum adesse. de haec omnia perierunt . 3 Theodoretus . I Cum e Ceelo apparuerit, loquetur tantum S seelerato isti omino ageret interitum. 3 Et adiungit locum Isai. II. l Spiritu oris sui interfietet impium. J Oecumen. l Spiritum otis vocat tutam, Ad praeceptum, I Ambros. prim Thessalon. s. t Subito, de ex insperato apparebit Christus, sieut eorustatio apparet. habens secum militiam edi ercitus Dei Patris ad perditionem Antiehristi. di satellitum eius. 3 Et id eonsrmat ex Apocalyp. I I. Hie ron mus dicta quaestion. i. ad Algas. expωnte i Spiritu oris sui, id est, Diuina potes ais te, Ad suae maiestatis Imperio , cuius iussise sedisse est. I Et insta. s Quomodo tenebrae solis fugantur aduentu, se illustatione aduentus sui eum Dominus destruet, atque deis Iehit. I Et Augustin. 1 f. de ciuitat. cap. 33-l Illam, inquit, nouissimam persecutionem, quae ab Antichristo sutura est, prasentia sua ipse extinguet Iesus, Sicut scriptum est, Ne. JEt indueit verba pauli. Iuxta hane ergo veris horum proprietatem, veruinque sensum, satis
eonstat descriptione Antiehristi quoad hane partem non es le tu Romanis Pontificibus impletam .
Sed neque id, quod in sua metaphora Iactant Protestantes, ostendere umquam potuerunt. CIoriantur enim de verbo Dei ut supra dicebam,) de spiritu proprio illum Induunt . Huicque spiritui proprio fidem adhi-hent , illoque solo bellum eontra Dei Ecclesiam, & Romanum pontiscem mouent, ut
euidenter in lib. i. demonstrauimus . Absit ergo, ut tali verbo, Ze spiritu oris sui prae v lere possint contra petram , super quam Deus fundauit Ecelesiam . contra quam portae in-stia non praeualebnnt. Neque propterea quod multos a fide, S obedientia Romanae Ecclesii peruerterunt, ideo per eos impleta est Pauli praedictio, nulli enim fuerunt l, et ici, qui non multos deciperent, de plutes peruertit Bitius
567쪽
Attius, quam Lutherus. & non ideo delet potuit Christi Viearlum , vel Ecelesiam , est ergo inanis gloriatici illa, vanaque prssumptio. Qui ergo integid considerauerit fgnata, omnia, S colores , quibus Paulus deseribit venturum Antichristum , euidenter intelliget non solum dissimilem Pontisci suturum, sed etiam ex diametro eontra illum pugnaturum, nam eum sit futurus Christi hostis, non potest non esse maximus Vicarii Christi adue
ad suam de Ponti fieum Antiehristianis. mo persuadendam m coniecturam , quatuor visiones Apoealypsis indueit, in quibus ait Antiehristum depingi. Prima est in cap. Lubi Ioannes narrat apertiones sex sigillorum libri, quem eap. s. elausum viderat, & post primam visonem equi albi, eui Christus inos debat, & secundam equi rufi perseeutionem, quam Christiani, vel a tyrannis, vel a suis cognatis , & ami eis passuri erant; & tertiam equi nigri, qui famem , & alias plagas, vel
potius haereticorum tenebras, di persecutio
nes figi fieabat, adiungit quartani visionem equi pallidi, quae his verbis deseribituri I Eeaee equus pallidus. & qui sedebat super eum omen illi mors , S in seruus sequebatur eum, x data est illi potestas super quatuor partes tetrae vel ut Rex ex graeco legit super qua tam partem terrae interficere gladio, fame di morte. & hestiis terrae. I Hunc ergo equum pallidum, vel sessorem eius vult Rex esse Anistichristum, quod inde eonfirmat quod statim illi connectitur quinti sigilli reseratio, in qua sancti Martyres clamant, & accelerari iudi dieium, & vindictam exposcunt, quod statim in apertione sexti sigilli eoneessum est eis. Quid autem tota haec explicatio ad causam
Breuiter ergo respondemus vel salsum , vel ualde incertum esse per Illum equum palinlidum signis eati Antichristum. Si enim aco. rate Apocalypsis Expositores percurrantur, tot sete inueniεtur expositiones, quot capita. Nam quidam applicantes ea sigilla variis Imperatoribus Romanis ethnicis ,& insigni. hus seelesiae persecutoribus . equum illum palIidum Domitiano aecommodant, ut Petrus Aureolus , quem Viegas sequitur. Alii diuersorum ordinum perseeutiones ibi significati intelligentes, equum pallidum Traiano tribuunt, quia illi saei id applieantur insignia pallidi coloris, mortis, Ze infernit Eecles amisque persequutus test sere illo tempore , quo Ioannes visonem illam videns, a quarto animali mysterium illud didieit, . t Ribera ibi prosequitur. Andreas autem DiocletIanum, seu Maximianum intelligit, quorum tempore persecutio simul eum peste , Ee same Ecclesiam vexavit. Quod etiam Arethas restre, &
tes, per equum pallidum Mahome tum , e Ius que per se, de per sueressores suos Christian rum perseeutionem signifieari existimarunt , ut Ioaehimus , Ae Pannonius. Alii salsos sta tres smificari dicunt, hypoeritas, & pseudo. prophetas Ecelesiam persequentes, ut Anselmus, Richardus, Victor. Hugo Cardin. At vero Victor. per equum rusum , nigrum, &pallidum, bella , famem, δὲ pestem a Cliristo in Evangelio praenunciata seni sicari dicit. Idemque placuit Tyconio homil. 3. qui etiam addit, per equum pallidum homines malos intelligi, qui pegeeutiones excitare non destia nunt. 4 Ambrosus item, uel qui eius nomine sertur, longe aliter , & valde mystice loeum interpretatur, 3e in aliis infinita est uatietas . Neminem tamen reperio, qui d Antichristo sigillum illud quartum specialiter intellea rit . quamvis s generaliter de pseudo-propheistis, δὲ hypocritis illud intelligamus . recte se. quitur , Antichristum per antonomasiam sub illo comprehendi. Et hoc quidem probabile est: 8d ad sumismum ad id suadendum valet eo niectura illa . quod in quinti stilli resignatione proponuntur petitiones Sanctorum Martyrum postulant Ium vindictam , & iudicium , & statim in sexto se ad iudieium transtus . Quamquam neque illud in rigore suadet. Nam ibidem in apertione quinti sigilli legimus sanctis esse responsum , t ut expectarent modicum te mispus , donee implerentur fratres eorum, &conserui illorum , qui interfieiendi sunt, seu t& illi . t Ex quo responso intelligimus , illas Sanctorum interpellationes proponi, ut factas ante finem persecutionum , Ee maxime
ante persecutionem Antae aristi , ad qnam re-Phri potest illud s modi eum tempus . J quod sancti rapectare ilibentur .PNihil ergo est , quod nos eostat per eqtium pallidum Anti christum uvestigere ' sed id gratis Regi eo n- cedamus. Quod quaeso inde argumentum ad suam de Romano Ponti fiee erigitationem sun dandam . vel persuadendam sumere potest Nullum profecto , nam licet ibi deseribatur Antiehristus venturus , nullum illius deseriptionis vestigium in Pontifice inuenitur. Color enim pallidus ex omnium senistentia a indicat timorem nimium , quem tyistatuit . & praesertim Antiehristus hominibus, ει Fidelibus maxime, incutiet; Ponti sex autem non terroribus, ct comminatione mortis
homines sibi subiectos habet, sed in virtute spiritus, & verbi Dei, amore potius, quam timore illos gubernat. Vnde quod sequitur. t mors , & insernus , I nullo modo in Pontificem conueniunt, quia non profitetur, se recepisse potestatem l ad interseiendum stladio, tame, & bestiis terra; J haee enim Deerunt Imperatores tyranni, & Reges apostatae . &rebelles a sed aceepit scintilax potestatem gladii, quo dissipet errorum tenebras , R di sis perdat vitia,& virtutem plantet. Illius sigilli reseratio, quoeumque modo intelligatur, ni hii ad punctum, quod tractamus, pertine
secundam vIsonem assert ex eap.9. Αρο- calypsis, in quo quintus Angelus tuba cecinit in capite enim s.dixerat Ioannes, eum agnus
aperuisset sil illum septimum , vidisse se se intem Angelos stantes in eonspectu Dei, & da -Zza a las
568쪽
tas illi vile septent tubas. R In eo capite nn describi tempora Antlehristi. transi ad ea tuor primarum tubarum clangorem descrip- put Io. Apocalypsis, ubi Ioannes vidit Ange serati tu nono uem capite incipit dicens: s Et tum stantem super Mare, de super terram , equintus Angelus tuba cecinit idi vidi stellam magna et amantem, squia tempus non erit de Caelo cecidisse in terram , de data est ei cla- amplius, sed in diebus γo eis septimi Angeli , uis putei abyssi. di aperuit puteum abyssi , de cum coeperit tuba canere. consum abitur my- ascendit sumus putes, sevi sumus iarnaeis sterium Dei, sicut euangelirauit per seruos magnae . di obscuratus es Sol, de aer de sumo suos Prophetas. J Consequenter veto progre putei. Et de sumo putei ascendere ut locustae ditur ad cap. i 1. dicens, itit describi exitium in terram. 8d data est eis potestas. J In quibus Antichristi, & ex prosella ostendit, illum . verbis, Ae in toto sonitu huius tuta duo tan- fgnificari per hestiam ascendentem de abys tum Rex ekpendit. Primum 'est , i stellam il- so, illamque hestiam esse eamdem , quae e. i 3. Iairi . de Caeso Geidit. significare aliquem di i . commemoratur, squia semper ex a Leximiae dignitatis, qui de Caelo cecidit . quia se ascendere dicitur. I De quo non multum cum deberet esse lux Mundi, sicut chritius contendimus, ut ea supradiciis eonstat, Zepraecepit. ille contra munus sutim deserens, infra iterum dicam. Hie autem hoe idedinstar Lueiseri descit, Regnum 6hi erigit. J Rex inculcate videtur, ut suadeat, Ioannem seeundum est, locustas iudieare pest i ferum, in cap. s. de Antichristo tractare , post cuius lexamen subdolorum, de immanis saeuitiae destructionem sequetur iudicium,S tempora animalculorum , quod stella illa in Mundum cessabunt.
eini sit. Et ad hune modum tale Rex sedes Haec stia Rexi in quibus si attentὰ rem
Antietitisti erepta es eligi: I sentiens, stellam expendamus, ea , quae pertinent ad interpre- illam esse Antichristum,& illum virum eximie rationein illam. ve per stellam, aut heu tanta, dignitatis , qui instar Luciferi defecit, esso Antichrissum intelligamus, indisserentia sunt, Bonifacium III. quem Antichristi initium a nihilque ad fidei ossensonem, vel defensionein iacit. Quoe autem sint anima leuia illa favisa spectant: illa veris,quae calumnias, falsa testiis sma, non declarae, videtur autem intellige- monia, de cvt quod re vera sunt, dicam hiasire. vel omnes pontificios . vel Doctores om- phemias contra Romanam Ecelesam contines, & Dastores, aut serte Iesu itas, qui Pon- nent. nullam habent probationem, sed solam liueis imperium dilatare student. maledicendi libertatem . & Protestantium. Postea vero Rex transitum facit ad EM consuetudinem , a quibus Rex misere decep. morem sextae tuba , in quo sollina consulerat, tus . eorum sermones imitatur, de ide4 resiquod in fine capitis dicitur : s Et caeteri lio- mi isonem omittere . & omnia contemneromines , qui non sunt Meisi in his plagis . ne- possemus : quia vero sapienti hus, de in splenque prenitentiam egerunt de operibus maia tibus debitores sumus, dicemus prius de lite .
nuum tuarum, ut non adorarent daemonia. de rati expositione cap. s. Apocalypsis, poster asmulacra aurea. R argentea, de ditea, de lapi- vero varas Regis accommodationes , salia Ddea, S lignea, qua neque videre potiunt, ne que calumnias ientabimus. que audire, neque ambulare, de non egerunt Primo ergo stella illa, quam Ioannes vi-prenitentiam ab homi eidiis ibis, neque a ve- dit cecidisse de caelo. 8d datam ese illi elais
ne fietas suis , neque a sernieatione . neruie a uem abyssi, duas habet apud Catholicos prε- furtis suis. I Quae omnia Protestantium more cipuas ex positiones, unam in bonam partem,
de Catholicis , vel f γe ipse vult de Papistis alteram in malam, stellam illam interpretan
interpretatur. Et primo illis attribuit, quod te s. Primo ergo dicunt aliqui, stellam illam adorant daemonia ex Vasquea lib. 3. de culta uoti esse malum Angelum . nec personam ali & adorat. disp.ε. cap. 3. Secundo , per simum quam prauam, sed esse aliquem sanctum An-lacra, de e. Imagines intelligit, i quia negati gelum a Deo mittendum circa finem Mundi , non potest . quin caput doctrinti de cultu eri ut aperiat puteum abyssi, mimittendo, nimirum . sit Romanens s Mesesa. a Tettio , per rum, Principibus tenebrarum , ut inde ascenis homicidia: eae ponit eredes, ad trucidaticines, dant ad infestandos homine sipartim tenebris quas Romana Eeclesa emcit, haereses perseia haeresum , de insuetitatum, excrecando men quendo. Quarto. veneseia dieit esse s Agnos tes eorum, partim granissimis malis, & pet-
Dei. benedicta indusia , reliquias, orationes, secutionibus iussos affligendo . Quae exposi- quibus putantur homines a variis periculis tio non potest facile refutari. Nam cum dici- praeseruati . a Quinto, fornicationem dieit. tur stella illa cecidisse de coelo , non sgnifi- partim spirit lem esse per idololatriare . calcasum moralem a iussitia ad iniquitatem. Partim propriam . quia in Melesa se uenia sicut dieitur cecidisse de Coelo Luellet Is. I .lior est propter coelibatum . Meetdotum . εκ Sed significat descensum localem velocissi Clericorum in saeris, i R propter tot otiosos mum, de ideo verbo illo declaratur . Et eum Monachorum . de Sanctimonialium greges: postea dicitur obscuratus Sol, ree. I non di-Nam Otium est magnum libidinis ineentius1.1 citur stellam mi fisse tenebras . vel stata subse- Sexto. furta denique de metaphorice, di pro quentia operatam fuisse, sed solum aperuisse. Prie nobis attribuit, dieeus , t Furti autem idest, lirentiam dedisse, seu impedimenta ab- in eo maxime se alligant, quod Deo surri. Bulisse, & tune sequutum esse, quod subiungipiunt titulos honorum. d. amplitudinem m. tura i Et ascendit fumus putei, &c. a quae te is statis illi seli debitam , quam in Antictilia quuntur. Explicaturque interpretatio haec num caput suum conse hunt. Nee inimis ire, ex alia si initi Apoeal. as. ubi Ioannes t vidit . Opibu' surii tenemur. iuta. Angelum descendentem de Coelo , habentem .... , μ'as' u , liquiis , Ee id genus alias . clauem abyssi, de catenam magnam in manu
Tettio su Qui apprehendit diabolum , di sath V u et Reae, liti Ua omnibus nam, di ligauit , de misit eum in abysium , di
569쪽
elausit,3α. 3 Illum enim Angelum honum e dubium non est; quid ergo mirum, quod ideAngelus missus etiam suerit i ad solueuciim diabolum modico tempore. J ut ibidem suti iungitur. Est sane sententia haec valder probabilis .
Altera vero expositio, quae in malam partem stellam illam in tet pretatur, non minus probabilis est, in plures autem diuiditur. Antiqui enim Eapostores stellam illam di
bolum esse interpretantur, nempe Luciferum,
de quo in persona Regis Babylonis dictum
ereditur Isai. t . t Quomodo eecidisti de Caelo Lueiser, qui mane oriebaris . corruisti in terram,&e. J usque ad illud: l Ad inset numdetrahetis in profundum laci. J Vnde ponti eis rant . non dixiste loannem, vidi steliam de stendere, seu descendisse de Caelo , quia non tune destendit, sed antequam homines eo n-derentur , vel peeeatent, descenderat. Vel si sertasse Ioannes vidit tune quasi stellam descendentem, significabat Angelum malum ,
qui iam longὸ ante destenderat, Huic autem stellae se expostae dicitur data cimis abyssi , quia potestas infernt et eommissa est tamquaregi. Nam Ioeussae illae feloces, quas Ioannes descripserat. l habebant super se Regem Angelum abyssi, hie autem Angelus abyssi idem esse videtur. qui dieitur stella eadens, cui clauis abyssi data est, quia potestas ei data est in ea teros illius Regni incolasi Unde etia
Christus Dominus Matth. xx. Regnum attri huit sathanae, dicens: ssi Sathana, sat hanam
eiicit, quomodo stabit Regnum eius 3 Et ibidem ti Betribub dieitur Prioreps Daemonio rum . J Neque obstabit, quod clavis illa adaperiendum deseruierle . . t thidem dieitu ea nam potestas Regni. Ciuitatis, vel domus etiam ad hunc actum extenditur. Et iuxta hane expositionem possunt exteta intelligi, nam sumus sornaeis rect8 intelliguntur esse daemonis tentationes , & loeust di ministi
e Iusi siue mali Angeli, sae perditi homines ,
Alli vet/ per stellam illam non Ange
lum malum , sed vel genus aliquod malorum hominum, vel aliquem pravum hominem in telligunt. Ambrosius enim thii sper stellam. inquit, haeresiarchae designantur, quia scutnelle in Caelo refulgent, ita etiam ipsi ante. qnam eaderent, docti ina, atque sapientia refultebant in peelesia . J Eese consequenter intelligit, locustas esse ministros haeresaris
charum . atque ad hune modum eaetera pro
sequitur. Anselmus veto licὰt me stellam damonem intelligat, per locustas haeresiarchas ipso, damonis ministros interpretatur , quia sevi loeustae saliunt,& non volant, sed statim
in terram reeidunt, & mordent, ac corro
dunt , ita Haretiei superbia saliunt, sed cita
per cognitionem in altum volate non pos sint, in terram reeidunt, di sunt bonorum eorrosores. Vnde eonsentanee ad hane ex missitionem possumus rectὰ per stellam. illam i
relligere infignem Herestate ham Lutherum. qui elim antea suo modo stella esse videretur. aut esse deheret, occulto Dei iudieio permisissus est in abyssum errorum eadere , & tene hras effundere, ex quihus ingens loeustarum, ministrorum, vel potius etiam Haeresiarcha tum multitudo pullulauit.
Alii denique per stellam intelligunt.
non quemcumque Hr resarcham , sed aliquis insignem , qui non solum tenebras effunden. do , sed etiam per tyrannidem, N potentiam persequendo, Chrisianos insectatus suerit. Et sic Lyranus per stellam illam intelligie valentem Imperatorem, qui persuasione uxoris suae de altit ine fidei Catholi eecidit in hae resim Atianam . & misit praedieatores, qui Vandalos,& Gothos eadem haeres inficerent. Quos Vandalos signis eatos dicit per loc stas, qui Italiam, A alias Prouineias Catholicas de uastarunt. Quam expositionem sequuti
sunt Pertus Aureo l. in eumdem locum, di Α ton. par. I.histor. tit. 6.cap. I. g. . quoad hanc
postetiorem partem: nam per stellam cadentem , potius Censeticum, vel alium simile ni Vandalorum Regem, quam Valentem interis
pretantur . Qivid ergo mitum . si quispiam simili allegoria dieat, Henricum VIII. Regem Anglia salta stellam illam de Caelo cadenistem, qui non solum de altitudine fidei in turispissimum sellisma , di hartam lapsus est ι sed
etiam ex illustri Romanae Eeelesiae non solum
armis, sed etiam doctrina, & scriptis de fem
re . in acerrimum hostem ecim mutarus es ivnde statim densissimus sumus praua doctrianae per totam ditionem eius sparsus est , di fidei lumen , ae intelligentiam obtenebrauit indeque praui ministri , & aretrimi Catholicorum perseeutores tamquam loen stae.& scorpiones , breui tempore multipli eati
Hae quidem, di similia satile a quolibet
exeogitari possunt. Non tamen ideo illa propono . quia omnia interpretatioui Serimnis apta . arae probabilia esse ludiram , sed ut i testigat Lector. ncita magis esse verisimilia,que Resti Anglia Protestantes persuaserianti nam solum per voluntariam aecomodationem sines damento in textu Ioannis . A sne eona quutione, di obseruatione eotum, qua in illo elangore huccinae proponuntur, excogitata suerunt. Vnde eum tanta fuerit varietas inter antiquos auctores in exponenda illa sella s.
eumque multi eorum dieant. Ibi praeut res Antichristi, di ealamitates in Ecclesia sui ras prope tempora Antichrisi designatii nullum autem ante Regem Angliae. N magistros eius reperio, qui dixerit. itellam illam esse Antiis christum . vel loeustas esse proprios ministros
eius, sed ad summum praecursores, ut eos umeant Anselmus , &alis ex auctoribus allega
Et merito quidem per stellam eadentem nullus Antichristum intellexit . quia longἡ .liuersa futura sunt Antichristi initia ab his . quae per stellam eadentem signis eantur. Namia Apocalypsi semper indueitui Antichristus
ut bestiade abysso ascendens, ut paulo antea Rex ipse notauit, stella autem visa est, ut de Caelo cadens , qui modus oriendi longe diuersu est. Nec refert, si quis dieat, etiam daemonem repraesentati per hestiam ascendenistere de abysso, & nihilominus etiam per stelatam cadentem significari posset nam daemoa prius fuit stella, & eadendo in terram in dra conem , di bestiam abyssi commutatus est . At vero Antichristus non erit prius stella . nee erit tamquam Angelus in Cato, vel tamquam insignis persona habens ii, hoe Mun.
570쪽
do, vel in Eeelesia aliquem exeelsum, vel Re- omnia non propri/. sed metaphorie 8 Ibi si ani. vel sacerdotii locum , a quo eeeiderit. mi. Nam licet in visone imaginaria sub spe sed erit, ut illum depingit Daniel cap. .& II. cie visibili viderentur, non tamen repraesen. I partiuς. ti despectus, vilissimus, de indignus tabant corporalem fumum aliquando asten decore Regio: a talia enim erunt Antichristi larum , ad Solem obseurandum, sed aliquam exordia, ut supra tactum est & in sequenti- spiritualem tribulationem, in Ecclesia futuishus iterum dieam . Igitur non quadrat in il- ram, fidei veritatem, de lumen obscurantem . Ium accommodatio, seu representatio stellae At tempore Bonifatii Tertii nulla talis do In terram eadentis. Vt Omittam alia, quae ctrina ex officina Romana prodiit, nee alia vix possunt eohaerenter ita exponi: nam in quid circa veritatem fidei in nouatum est, nee omni interpretatione summam habent o, cum aliquo fundamento aliquid tale designa scuritatem . . ra potest, ut in libro primo , de seeundo Iate Tandem esto , stella illa se Antichristus, ostendimus : ergo non expit tune in Romana' per eam significetur aliquis eximiae digni- sede haec prophetia impleri. Quod argumen talis viri Prosecto hae permissa interpreta- tum de toto reliquo 'tempore usque ad no- tione, ex illa conuinci potest , neque ullum, stram aetatem fieri potest: quia numquam ab ex Pontificibus, neque signatim Bonineium illa sede sumus infidelitatis ascendit, ut in e Tettium Antiehristum fuisse. Nullus, enim dem loco probatum est. hactenus suam dignitatem ita deseruit, vi M- Denique quod in hoe puncto Rex su, dem Apostolicam sua maiestate, di excellenis iungit de examine loeustarum , id est, i im-tia priuauerit, sed omnes eonstantissime illam manis sevitiae animasculorum, Se subdolo- tutati sunt, ae defenderunt. Quod si aliqui rumi l quomodo post Bonifacium subsequu- per tyranni dein, vel violentam mortem illa , tum si, ostendere non potest . Nam post Bo- priuati sunt, ille non est easus , sed consiuitia nisaeium suerunt in Ecclesia sanctissimi, &matio dignitatis; immo licet aliquis per cul- lapientissimi Pastores, & Doctores, qualespas, vel haereses ab illa dignitate cecidisset, suerunt ex Graecli Damaseenus , Maximus, nullum esset iudicium Antichrissianismi,quia Germanus Constantinopolitanus, Theophy- ille sui set easus personalis, non qui adhaere- laetius , Photius . Euthymius, & alis. Ex L ret sedi, nee in illam, nee in sueeessores re- tinis vero Remigius , Bernardus, D. Thomas,dundaret. Verumtamen etiam hic casus per D. Bona uentura. Petrus Damianus, Lauren-
Dei gratiam in Pontifice Romano inuentus titis Iustinianus, Hugo, & Richardus de San- non est, praesertim ut Pontifex est, & Ecels cto Victore, Ad sngulariter eti Anglia Beda. sam illuminat, numquam enim Ponti sees Anselmus, Lan raticus , 3e infiniti alii ex Om-hate ses docuerunt, aut seminarunt , ut supra nibus Christiani o ibis prouinclis, Romanae late ostensum est. Maxime vero de Bonita sedi adhaerentes, eiusque fidem, R doctrinam cio Tettio in nulla historia legitur,doctrinam ab antiquis acceptam illustrantes, de posteri Sprauam in Beelesiam introduxisse, aut aliquid tradentes. Neque etiam in ininistris illius contra illa verba Christi se ei se, Matth. s. lvos Sedis saeuitia vlla, vel persecutio per vim, aut estis lux mundi. I Qua ergo fronte , qua ve erueiatus seorpiacos in Leelesia iacta est. E specie veritatis dicitur sui se i Stella cadens eo loeustae illa, vel saeua animalcula inepti Hecceto: quia in eximia dignitate eonstitu sme aeeommodantur Doctoribus, vel miniis tus ad mundum illuminandum, munus sumn sttis Ecclesiae Romanae, cum potius haereti- deseruit I Respondet tacite, Rex deseritisse eos, vel alios Antichristi praecursores, vel mi- munus suum , quia regnum sbi erexit. Sed nistros animalia illa repraesentaverint, ut om- hoc iam satis refutatum est. Et iterum hoe nea antiqui, di sapientes intellexerunt. Et modo improbatur: nam vel ereiit sibi spiri lieet damus fgniscare proprios ministros ve- tuale regnum, vel temporale. Non primum. ri, A sngularis Antichristi, inde potius con- quia non usurpauit Ponti fieatum. sed ad ilia uinei tur, illum a Bonifacio, de successotibusium legitime electus es t & in illo constitutus, suis quana legitime distare . nihil tibi spiritualis potestatis atro auit , Exclusa vero vel botum accommodati quod a praedecessoribus suis traditum, & ob ne , quae per tubam quintam insonuerant, seruatum non fuerit, ut saepe in superioribus faelle tela tantur ea tera, quae ex clamore sexti dictum, & demonstratum est, ubi de nomine tu hae per solam ealumniam ad detrahendum uniuerialis Episeopi etiam est sumetenter dia de Catholicis a Protestantibus a tripiuntur .ctum. Nec etiam erexit sbi Bonisaeius re oportet autem aduertere, in illa visione de Enum aliquod temporale, quia nul Ium helia series ingentem cladem, di intersectionem-alum temporale gessit, nee de tyrannide temia fututam in mundo in nouissimis temporibus,porali ab aliquo historiographo aeeu laeva sitie sub Antiehristo, sue quod probabilius
est. Quod est iussiciens argumentum , lom est, magisque receptum prope tempora il-gissime distare ab Antichristo, qui prius temia lius, sub illis Regibus, qui Romanum impc-Porale bellum geret, di imperium .surpabie, rium disperdent, ante quam Antichristus ve-Postea sanctos persequetur . niat. Tria veto in visione illa distinguer Atque hinc iaci id conuinei potest, exte- necesse est , scilicit, multitudinem ingentem Ta , quae in illo clangore hueeinat audita sunt, set tum equorum eum se ribus suis, mul- de sumo ascendente de ore putei, die. a non titudinem hominum oecidentium . & homi Posset ad tempora' Bonitaeii accommodari, oes ipsos oeeisos, qui dicuntur esse s tertia quia per fumum illum dens ssimum solem. δὲ pars hominum, J & alios, qui remanserunt, ' i Rnxςm , omnes e 2 stores Mia de quibus in fine dicitur, I Non egisse poeni- gunti prauasque doctrinas, nihil tentiam, &c. I Igitnr seloces equi sne dubio muti, abi, s 'py' 'Por illas tenebras. R H- repraesentant ves haleticos, de eorum minis Ru potest, eum eertum sit, illa stos, ut multi volunt, vel exercitus tyranno