장음표시 사용
581쪽
hando . per pseudoprophetam vero Apostoli-
eam Ecelesiam. & ita tenebras in quinta
phiala super sedem Antichristi essulas, diei eesse tenebras ignorantia . & erroris Ecclesiae Romanae . Ita enim solent haeretici ad excusationem sui erroris, & pertinaciae, Ecelesiam Ignorantiae, & caecitatis arguere : cum enim, ipsi eaeei sint, seclesiae lumen videre non possunt, ut Augustinus saepe contra Donatistas
Praeterquamquod nee metaphora est necessaria, ut dixi, nee potest accommodati; nam illae plagae superuenturae sunt super hesiam. & regnum eius, id est, super Antichri mim, ex homines ab eo deceptos , ut ibi dieitur. Vnde iam supponent densissimas tenebras spirituales : non est ergo de illis sermo. Sed tenebrae postea per phialam quintam essundendae , erunt vere eorporales, aut saltem
temporales. quia vel super Hierusalem. ubi erit sedes Antichristi, fle super totam illam a regionem sensibiles tenebrae, & stequentissa metessundenturi vel splendor humanus , & fama Antichristiam regni obseurahitur masnitudine calamitatum, a quibus non poterat Antichristus suis artibus subditos liberare . unde fiet, ut ingenti dolere omnes amigantur, ita
ut linguas suas prae dolore commanducent, &Deum blasphement prae doloribus. & uolue ribus suis, & non agant poenitentiam ex operihus suis. Quae vertia numquam potuit, nec poterit Rex sine rubore ad Ecelesiam aceomismodare , saei te autem intelligi potest . quam meliori analogia, magisque in veritate funis data . possent ad tenebras, S linguas, & blasphemias . & imprenitentiam Protestantium transferri .
Progreditur Rex ad sextum Angelum , qui secando Euphratem, praeparauit viam Regibus ab ortu solis, quod dieit, ese impletum , eum iam homo peccati caeptus est reue
lati, sublatis omnibus impedimentis, quae possunt iter eorum, idest, Orientalium Regum
ad inuadendum illum monarcham remorari.
ubi per Reges ah ortu solis, se Ee similes Reges rebelles Ecclesiae Romanae. eamque per se
quentes intelligit, ut insertus in quarta visione pag. I a I. elatius exponit. Et his Resibus ait, parandam esse viam per effusionem illius sextae phialae, vi sublatis impedimentis Monarchiam Eeelesiae quam ipse Antichristi esse fingit a liberer, & inopinato invadant. Sicut Cyrus, ait, inopinato transtu Euphratis Babylonem caepit, de Balthasiarem Regem eius, vasis ad Dei ministerium comparatis abutentem . atque ita tamquam in Dei templo sedentena occidit. In qua tota metaphora, omissa eius impietate , & audacia, sumnaam ignorantiam Protestantium se exponentium aduerto: quia
non solum extra liter alem sensum suo arbitrio loquuntur, sed etiam eontra illum verba accommodant. Nam Reges illi, quibus per effusionem sextae phialae, di exsiccatione Euphratis via parabitur, non contra Antichriis sum ineessuri praedi euntur, sed potius ad i Danduin Antiehristum in exterminatione pinpuli Dei, seut ei rea Danielis prophetias infra cap. 22. notabimus, Et sumi etiam potest
ex verbis, quae Ioannes paulo inferius subiungie i l Spiritus daemoniorum procedunt ad
Reges totius terrae. eongregare illos In praelium ad diem magnum omnipotentis Dei. aEt ita loeum illum de eoauocatione omnium Regum terrae, de praesertim orientalium, per Antiehristum laetenda ad debet landos omnes Christianos, omnes Interpretantur. De qua conuocatione . de ingenti ad praelium congregatione sub nominibus God, & Magog mentionem feeit idem Ioann. eap. 1 . post Ezech. cap. 3 8. Quomodo ergo quadrare potest meis taphora, ut per Reges ab oriente venturos
intelligantur haeretiei contra Papam insidigentes quid magis friuolum, magisque ridiis culum diei, aut cogitari potuit λAeeedit . quod illi Reges non eongi gabuntur , quando Antichristus incipiet reis uelati, sed postquam Antichristus ab uniueriaso mundo agnitus, & per suum Pseudo-pro is
phetam satis publice praedicatus stetit, imo
postquam iam coeperit per alias tribulationes regnum eius assigi , vi ex praecedentibus phialis, Re sequentibus verbis manifestum estrat isti haeretici orti, o congregati sunt ante quam Anti ebrisus notus esset, vel reuelari inciperet ; ipsi enim primi fabulam illam confinxerunt , & thronus, cui ipsi nomen illud imposuerunt, semper fuit notissimus Ecclesiae.& nihil eorum , quae per phialas illas praedicuntur, passus est . Denique illorum Regum congregatio sutura est in prilium ad diem magnum omnipotentis Dei, quando nimLrum Christus de illis triumphabit, simulque Gog , de Magog destruet. At haeresiarchae isti
nee in unum diem eongrestati sunt. & longὰ ante tempora diei maeni Dei prodie tuae. Inhoe ergo solum eonveniunt eum illis Regibus
quod re vera contra Christum surrexerunt, de
& Αntiehristo iam parant. de eontra Christi
Vicatium sub titulo licti Antichrissi) bellum
Coneludit tamdem Rex, hane suam proin IIxam allegoriam, indutando illa verba eiu dem sertae phialae a Ioanne seripta: I Et vidi de ore Draconis, & de ote bestiae, & de ore Pseudo-prophetae spiritus tres immundos in
modum ranarum. I Pet quos intelligit nouam sectam exurgentem ad thronum Antichristi tenebris obseuratum . 3e Iahantem ilis lustrandum , & sulciendum, quam dicit ternario numero sgnificari, quia tribus magistris diriguntur. Draeonis, id est. Sathanae . Antiet, isti, id est , Ponti fieis, & Pseudo-pro phetae , id est , Melesiae Romanae . Per quam sectam foetetatem Iesu sine dubio intellegit;
de Doctores , ac Pr dicatores eius ranunculiseomparant, de quibus hereticorum more ad libitum detrahit. Pro illis autem respondere nee mihi decens. est ne eessarium . OBera enim illorum de ipsis testimonium perhibent. estque qui videat. 8e iudicet. Neque parum habent societatis alumni, & operaris , unde
possint gloriari, quandoquidem eum Chrissi Vicatio , eiusque Eeelesia digni hahiti sunt, pro Christi sae, eiusque Viearii obedientia
ignominiam . & contumeliam pati. Solum quoad verborum Scriptura: Quis stin, R eorruptionem adnota . preter alios errores de salsa interpretatione bestiae, de Pseudo-prophetae eiusae abusum aliorum ver
horum illius Seripturae, in ipsamet allegoria ad textum applicata,non esse constantiam,au
582쪽
eon seeutionem . Nam hoe loeo dicit, tres spiritus malos mitti ad sauendum Antichri-so , eiusque thionum susentandum , unde eum Ioannes de illis dicati Iproeedunt ad Reges totius terrae, eongregate illos in ptae lium, a eonsequitur aperte, Reges ab his spiritibus congregandos futuros esse Antichristi ami eos. R fautore si paulo autem superius dixerat, Reges illos, quibus sertus hic Angelus viam parat, ese hostes Antichristi. di illis e2pediri . iam, visne impedimento possint Monarchiam Antichristi inuadereti rhte autem duo non possunt simul subssere. Nam Reges venturi sane impedimento, & per illos tres spiritus e nngregandi ijdem sunt, quo modo ergo, di ad inuadendum . & ad sustinendum labantem thronum Antichristi v cantur Pitteres isti tres spiritus congregaturidieuntur Reges in praelium, utique contra visibilem Christi Eeelesam, quae tempore Antiis christi erit, operarii autem Societatis non
congregant Reges in prstium aliquod, sed ad
pacem , & unionem eiam Christi Vieario, nee
ad debellandam Eeelesiam visibilem , sed ad Pacem, di unionem eum illa. Item illi Reges congregandi sunt specialiter ad pretium unius diei, qui per antonomasiam dicitur, dies m gnus omnipotentis Dei. quia in illo veniet si eut fur, ut statim dicitur, utique ad destruendum Antiehristum , di omnes Reges congregatos, cum illo ad pr lium, vi cap. et . aperte
declaratur sub nominibus Gog. & Magog . At hoe non potest ad Dr dieatores fides, qui nune sunt in Eeelesia Catholiea ullo modo
accommodari. Vt alia infinita omittat . . quae euidenter ostendunt, Ioannem loqui de
corporali, seu materiali praelio , designando etiam loeum, in quo neges congregandi sunt di deel arando aperte, ranas illas esse tres spi litus immundos deemoniorum , faeientes signa, quibus Reges ad prstium illud congregent. Ergo vana est, S impudens allegoria
aboeiosis, & obduratis Protestantibus ad
C A P. XX LEx visione capitis I7. svr sequentibus Apocalusis nouum de Antichristo
errorem confutari potius , quam confirmari.
vidi se mulierem Mini eat iam sedentem super bestiam eoccineam plenam nominibus hiasphemiae, &e. Ex hae vis ne . quam Rex Ania
elix qn arto loco posuit, colligere nititur. Romannm pontIsseem esse Antichristum, eo ligitque in hune modum . Mulier illa fornic ria Amiehristum repissentat, & omnes Pr Istimates , quae Illi mulieri in eo eapite tu-htiuntur, Romano sontiget conueniunt ; ergo ipse est Antichristus. Malorem Rex nolis prodat, sed tamquam notum fundamentum suae disputationis supponit. Minorem autem
Iate proiequitur ad libitum multiplicando probra eontra Romanam sedem sne dirobmitione, aut veritatis fundamento, sed sol timquia cum ab infantia sub hireti eorum disei plina falsam illam opinionem , ae depraua tam fidem imbiberit, di in ea suerit consuetudine obfirmatus: nunc & mentis ignoratio ne , & indignatione permotua audet in Coe. tum ponere os suum, & sacra prophanis comis
sed in prIm Is sundamentum, In quo nititur, salsum est, nam muller Illa non reprae issentae Αnrichristum. Quia Ioannes ipse di. xit, mulierem illam habete seriptum in fronte Babylon magna , nemo autem umquam diis x It , Babylonem , vel propriὰ , vel figuratὰ si. gnificate Antiehi istum e nam Antichristus homo quidam futurus est,ut supra est demons ratum, Babylon autem semper signifieat ei-ii itatem aliquam, vel hominum congregationem , ut idem Ioannes in fine illius eapitis I . conclus tr i Mulier, quam vidisti, est ciuitas magna, quae habet Regnum super Reges terrae. I Et ita Patres omnes, & illius lo- ei expositores in hoe eonventu ut . quod mu lier illa, seu Babylon magnam aliquam esui talem repraesentet , quia hoe iam non tantum in aenigmate , sed expressὸ reuelatum, S ab eodem Propheta deelaratum est . Q E autem fit illa eluitas valid exponitur. Duas tamen esse opiniones probabiles, unam explicantem hunc so eum de ei uitate implorum. aliam de
Romana eluitate exponentem, supra cap. I. retulimus , ubi utramque opinionem declara- ulmus, 1 probabilem esse ostendimus. ει tria utramque e nuenire omnia prauitatis insignia , quibus Ioannes illam onerat, re Iout a tim declarauimus . Advertimus autem ibi, iuxta Catholicam. di veram declarationem,
si Babylon Roma est, intelligendum id ea de Roma non Christiana. sed Ethni ea, veerat tempore,quo Ioannes scribebat,& quamdiu in illo statu durauit, & si serie ad illum,
vel omni M. vel magna ex parte ante mundi consummationem reditura est ut multi opiis
nantur)etiam pro illo statu merito eodem nomine significatur: nam Roma Christiana sutivera fide Christi perseverans. Babylonia diei
non potest, cum eonsessionem falso tum dogismatum, aut plurium sectatum . vel Deorum non admittat. Ideoque merito Hieronymus lib. i. contra Iovinianum ad finem , ad Ro.mam dixit: lseriptam in fronte hiasphemiam chrisi eonsessione delesti, &e. 3 Et hac ratione Petrus accurat E distinxit Ecclesiam . quae erat in Babylone ab ipsa Babylone dicens r I salutat vos Ecelesiae, ouae est in Babylone collecta. J Et eodem modo loquitur Hieronymus epist. I 8. 'ad Mareel. dicens, i Est quidem ibi sancta Ecclesia , Le. IDestructo isit ut Regis fundamento, eiulargumentum ruit . Quapropter Omnes ac
commodationes . quas sub illo sundamento sumit . ealumniae Protestantium sunt, non
Scripturae interpretationes. Neque Ilex ipse responsionem hane effugere potest , eum saeis pius in sua praefatione sornicariam illam Ro
mam esse contendat, I nostrorum consessio ne id eonfirmet. Hie veto cauenda est ealliis ditas Protestantium, quam notauit Sander.
lib. s. de visibil. monareh. & Rex in praesenti imitati videtur, nam eandem mulierem dieit
583쪽
s iam item esse Antichristum, ut supra cap. I . animaduerti, ut ita confundendo Roman eum Romano throno, & eu in Antiehristo, postea ad omne regimen illius eluitatis, aetandem ad Romanam Ecclesiam , de Sedem sermonem transferat illique omnia, quae tam de Antichristo , quam de Romana urbe insi- 'deli, eiusque Imperio ethnico dicuntur, a commodet . Talia itaque sunt omnia, quae in toto dilauris circa illud eaput comministitur Cum enim Roma dicatur iuisse I mater krnicationis , quando omnium gentium idolis ,
& snperstitionibus seruiebat; I ut Leo Papa
inquit serm. I.de Natiuitin serm. I. de sanctis Petro , Be Paulo. Ideo crimen illud in Ap stoli eam Sedem transfert. Et sicut nos proditer illam Sedem dicimus, Romam esse matrem Be magistram omnium EccIesiarum , ita Rex matrem omnium spiritualium fornicationem illam appellat . Quae autem sint istae spiritu Ies sernicationes, quas Romana Ecclesia, vel exercuit,vel docuit,numquam hactenus osse de re potuit , cum ab antiqua, de primitiua fide, nee minimum discrepaverit, ut lib. I. di x. probatum est. Et simili modo eum Roma ethnica die tur ebria sanguine martyrum, propter Imperatorum persecutionest idem audet Romanet Eeelesiae, de Sedi tribuere, quod profecto non video, qua specie, vel umbra veritatis dici potuerit . Quas enim immanes Christianorum persecutiones excitauit Ecclesia Roma.na , aut quando sanguinem martyrum fudit, i propterea sanguine martyrum ebria dicatur sed metasse iustas quorumdam haereticorum, de AP statarum minas martyria Rex voeat, cum tamen illa lupplicia tam rara ,sint, ut nec propter illa diei potuerit sanguine haereticorum ebria, nam ut Patres, de exispositores notant. per haec verba innumera martyrum mi Ititudo denotatur. Denique. vi cetera omittam, non maiori fundamento
hae, quae de Roma in Apoealypsi dicuntur, tribui possunt Romanae Sedi a tempore Boni- facii Treth, quam tempore Sylvestri, verbi gratia, ut sepe dictum, & probatum est; deis
gnat ergo Rex tergiversari, Ee vel Romam ratione illius Sedis semper sornicariam fuisse fateatur, veI ethnicae Romae crimina in Boniis faelum, aliosve sanctos posteriores Pontifiees, eorumque legitimos succetares traducere dosistat. Deinde quia Rex mulierem eum bestia, quae illam portat, coniundit, non solum proprietates mulieris, sed etiam haestiae insignia de Papa interpretari conatur . Et primo
refert interpretationem septem capitum
ad septem regimina ei uitatis, quam supra impugnauimus, deinde mirabilem habet de decem eornibus expositionem , quam in s qnenti capite melius tractabimus. Ac tandem ad destructionem Babylonis in capit. I 8. pudictam explicandala. tiis editur. Quia vero supra in capite 7. destructionem Babylo nis illo capite I 8. descriptam fuisse tractauiamus, non erit necesse circa. omnes allegorias de accomodationes, quas hoc posteriori loco Rex eommentatur, discurrere, praesertim.
quia nihil noui continent. sed eadem maledicta , de conuicia contra Romanam Sedem in .XII. eisdem erroribus sundata. x nouis ex aeger Τtionibus sine ulla probatione amplificata. Illis ergo stre pretermissis. ωIum quidam puncta, quae vel umbram aliquam obiecti nis habent, vel calumniam magis pernici iam , de standalosam continet, pri termitte da non duxi. Primo ergo in pag. rQ. ut simul obIHeiendo mordeat, verba illa capitis 28. expenis
die, ubi post descriptam ruinam Romanam dieitur. Et flebunt . & plangent se super illam Reges terrae, qui cum illa fornicati sunt. ει in deliciis vixerunt. I Ex quibus concludere intendit, Babylonem illam non esse Romam ethnicam, sed Christianana, quia quod ibi refertur, i cum Roma ethnica. a nullis umquam Regibus factum est. nee fieri potuit quos vi, Ze armis subegit. J Ergo illa Baby- Ion est Roma Christiana, de Reges, qui eius interitum deflebant, sunt illi, i quos honorificis , ait, nominibus, titulisque ornauit et veniamque eorum libidinibus, atque illicitis matrimoniis indulsit. I Ad obiectionem vero respondemus in primis, eandem posse contra
Regem retorqueri , nam etiam cum Roma
Christiana illud factum non est, neque fieri potuit, quia Repes illos , quos ipsa honori Geis titulis ornauit, Ite et non vi, fit armis, fide tamen, Se pace Christiana subiecit, ut Leo Papa dixit serm. I. de LPetri de Paul. Deinde dieo de utraque Roma, seu de utroque eius dem Romae statu impertinentem esse obiecti nem, quia prophetia illa nondum impleta est,
nondum enim Roma fuit penitus extincta. Nam licet aliquas graues calamitates, Ze clades non modicas sub Gothis, de Vandalis
passa sit, per illas tamen non est impleta illa Ioannis prophatia indicio cap. I g. via per illa excidia factum non est , t ut amplius non inueniatur, I ut in dicto cap. 7. animaduerti
Quamquam de illis etiam ex eidiis verissime diei possit Romae ethnicae potius, quam Christiandi superuenisse. Erat enim tunc quasi miis sta, nam licet in ea esset Apostoliea Sedes , 8e Christiana religio, tamen adhuc in ea multae reliquia gentilatatis, magnaque pars ciuium ethnicorum perdurabat, & ad eam ab illa fece pugnandam Deus illas calamitates peris misit, ut docte, Ze erudit ε Maluenda osten die lib. . de Antichtisto cap.6. ideoque licee capta, diruta Roma, non potuerit non m gna incommoda. Be damna pati Eeelefia fide. iis , quae in ea tunc erat, quia tamen idololatriae, & gentilitatis scelera erant causae ruinatum ideo potius in Romam ethnicam, quam Christianam peruenisse merito duci potest. Unde ulterius addo,quod in dicto cap. . ex opinione multorum sapientum retuli, non
esse incredibile. Romam prope Anti et stitempora, vel in illis agentibns iterum superandam esse, de ad pilorem ethnicum statum reuocandam, eiecta inde in Ecclesia , vel ita amicta, ut quasi in angulo . vel in ea uernis terrae delitescat, Ee tunc impleri optime poterit prophetia Ioannis in Roma ethnica,& p terunt illam deplorare Reges ethnici, & id latrae, qui participes fuerant Brnicationem,& dclielammeius . Atque ita merito etiam tunc Babilon appellari poterit, sicut antea vocata fuit etiam si in illa esset Ecclesia, cui Babylonicae nomen conuenire non potest.
584쪽
unde sapienter dixIt sander. lib. g. Monareh. Christi, qui Manes calI BIIa eomm Isit, tieap.8. Antichristum non Rome, sed inter re- Petto interroganti: l Quoties peeeahit in me liquias, ct fragmenta Imperii Romani expe- stater meus, ti dimittam ei usque septies lactandum esse. Prisertim quia linet sortasto Respondit: l Non dico usque septus, sed ψLantea Rex aliquis infidelis insurgeret, qui que septuagies septies; l utique si Eeelesiam
Romam vinceret, ibique suam tyraim idem audierit, di poenitentiam egerit , alioqui po- excerceret, ea res non magis imputanda esset tius separandus en ut ethnicus,& publicanus
sedi Apostolies. aut Ecelesis Romans, quam Alio modo attribui potest pontificibus,quod Neronis, aut Dioeletiani persecutio eidem libidinibus veniam piabeant, perseveranti EcclesJs olim adscribe hatur. hus in illis, aut approbantibus smilia facta. Tandem dieo, fieti etiam posse, ut Ro- aut publicὰ, di cum standalo scelesia ea disima illud ultimum, de perpetuum exeidium snuisando. Et in hoe sensi tale erimen salsis patiatur, etiam si nunquam ad ethnicismum Apostoli eae Sedi attribui, tectis est ipsa An redeat, sed sub Imperio Pontificis permaneat; glia, non enim aliam ob causam Henri- ει quod id patiatur propter sua stetera non cus VHI. N eum illo Regnum eius schisma tantum prsterita, sed etiam in illis diebus vi. contra Romanum Episcopum inchoarunt. timis sutura. Nam Ut supra dicebant) licit nisi quia intolerandae eius libidini ueniam in illa Ecclesia fidelis perseueret, poterit vel dare noluit. Possentque similia exempla ex
esse nimium deprauata moribus, vel poterunt historiis Lusitaniae. N ex alias ad eamdem in ea multiplieari sectet. vel hiret leorum, vel salsitatem eoarguendam peti. sed in re elara ethni eorum cum tanta potentia , & libertate, necessaria non sunt, nee nos decet Regum ut Pontifiees illos reprimere non valent. Et iam oblita, di deleta delicta in memoriam in tali statu potuerit etiam Babylonia voeari reuoeare. propter confusionem,qui in illo statu non po- In altero autem verbo, quod Rex adimisterit non esse maxima. Et smiliter poterunt mi: s Illicita matrimonia permIttere, I alluis illam desere Reges, qui erant participes deli. de re plane videtur ad matrimonium Henrici clarum eius, siue illi futuri sint ethnici, siue cum serenissima Catherina . quod Papa perfideles prauis moribus dediti. siue heretiei misti immo non solum permisit; sed eo, Buentes sectas , de stetera, qui tuncesso stanter etiam defendit, quia non illicitum. poterunt per uniuersam Italiam, vel Euro. sed verum .di sanctum fuerat. Probabit au-pam, di ita priualere. vi auctoritate, & m- tem Rex Angliae matrimonium Henriet eum tentia externorum Regum Romam etiam in is Anua Bollena, quod non matrimonium illi-uadant. citum, sed turpissimum adulterium , ct ine . Quocumque ergo modo Illa prophetia stus exeerandus suit. Igitur permissio illiciti Intelligatur, ex ea non solum non potest col- matrimoni, variis etiam modis fieri potest. ligi, iam nune esse Romam Antichristianam, Primo approbando matrimonia illicita facta. verum etiam neque ulla verisimilitudine in- etiamsi inualida sint: & hoe falso tribuitur ferri potest , Icclesiam, quae Romae nune est. Eceleta Catholieae, vel Apostoli in sedi, nee vel iam esse , vel futura esse aliquando Anti. a Rege produci potest exemplum . quo id sa. christianam. vel insdelem, quia licet multi ciat quoquci modo credibile. Immo lieet Ciues. R membra eius a fide defietant, eo matrimonium fuerit validum , s fuit illi et id
ipso fiunt extra Eeelesiam, quae semper Fidelis factum quod saepὰ contingit licte Eeelesia
perseuerat. Multoque minus sequitur, eaput probet matrimonium, non probat delictum a verae Ecelesia esse. vel futurum esse umquam immo nec permittit illud, sed vetat, & puniri Antichristum, quia iseet Ciuitas illa sunditus si potest, interdum enim. quia sne maiori destruatur propter apostasiam, vel proptet seandalo punire non potest, dissimulat. haequameumque aliam causam. poterit caput, autem frequenter esse solet eulpa mincipum di petra Ecclesiae firma eonsistere, & alibi resia potentium,non Apostolicae sedis. Alio modo dere. vel latere . Immo licet Deus permitte. permittitur matrimonium , ut cum dispens ret , personam alienius Pontisicis in illis temia tione fiat. quod sine illa factum esset illici-poribus cadere, di turannis cedere. errores tum . R hoe sese facit Eeetes a. di iustissime
profitendo, non ideo Pontifex, ut pontifex Dei t. quia quando id eontingit propter imis est, eaderet, nee Eeclesiam falleret: sed illo pedimenta iure humano Introducta , per p deposto posset Eeclesa sibi sontis eε ereare. testatem etiam Ecclesiae austrii possunt,
Quod per exaggerationem .di ad rem magis expedit propter commune bonum, vel explieandam dictum esti nam eredibilius est, aliam causam iustam . Et ita factum est in id non esse permissurum Deum . praesertim matrimonio Henrici cum Catherina, vi est in tanta Ecclesiae tribulatione . di oppres- res notissin a, Ni multis doctissimis .itis deis sone . monstrata. Propter has autem dispensationes Ad ealumniam autem, quam Rex obiter non sne dolo, vel eaptione, dieitur Pontifex in obiectione miscet, dicens, litos esse Ponis permittere matrimonia illieitar nam haectifices, veniam dare libissinibus Regum. aut verba faciunt sensum eompositum, ut se di- illicita matrimonia permittere . Respondeia eam . significant enim permittere illa per m mus salsum esse, di Rege non posse probari. nentia illicita, quod salsum ess a sed permittita nobis autem , vel ex ipso miserando lapsu dispensando, ut licitia fiant, qua sine dispen- Anglicano euidenter conuinei. Nam dare , satione essent illicita. veniam libidinibus duobus modi, fieti po. Pergit ulterius Rex, &Oecasone illorum test i Primo, dando libidinos, .eniam post ver tum Ioannis in dicto cap. I 8. vers. II.i bid num p nitentiam . , satisfactionem : IQuonia merces eorum nemo emet amplius adi hos fecerunt sepissimὰ potitisces. IE2 quo Exaggerat Romanae Ciuitatis diuitias, Ie-
non Aut shristi, sed vietiit hae intelliguntur prehenditque ivt alia omittam ornatum
585쪽
Templorum, & eultum sanctarum imaginum. Additque horrendum Protestantium menda cium, quod illi imposuerunt, videliceti l Be tam Virginem quotidie nouitiis , R exquisistissimis vestimentorum generibus, quamvis habitum reserant meretricium, Roma indui. R exornari. J Verumtamen in hae obiectione satis Protestantes ollendunt, se non Romam, quam fingunt nouitiam .& Antietitistianam, sed veterem. & Catholicam Ecelesam Romanam ea lumniari,& odio prosequi. Nam ornatus Templorum non est nouus in Lecleissa, sed ab eo tempore, quo Templa publied aedificari erepetunt, ornati etiam sumptuoseine ceperunt, & maxime Romae. Cuius rei
praeter graui ssimas historias Eusebii, & posteriorum,testes euidentissimi sunt,antiquissima
monumenta. & ornamenta Templorum, ac
Reliquiarum, quae hodie Romae inspiciuntur, di in actis ipsorum Pontifieium, Siluestri,
Damas.& aliorum usque ad Gregorium eo-piosissime inueniuntur. Et praeter exemplaad etiam doeuerunt sancti, & antiqui Ponti. iras. Felix IV. N Leo I. ut alibi latius tras aui. Idem mani sessum est de cultu Imaginum , de quo satis in secundo libro dictum
Calumnia vero de Inderent I vestitu, seu cultu imaginis Beatissima, virginis sussicienter resellitur decreto Oeeumenies synodi
nidentinae per Romanos Pontifices eonfirmatae , usuque receptae. Nam sess. as. in decreto de sanctorum , A Imaginum cultu, postquam Catholicam doctrinam deelarauit.
de morali in praxi seruanda subiungiti som-
his porru supernitio in Sanctorum in ea tione. Reliquiarum veneratione, & Imasti. rum sacro vi tollatur. Omnis turpis qua
sus eliminetur , omnis denique Iasciuia vite. tur, itaui procaci venustate Imagines non
pingantur, nec ornentur. Rursusque com
mendat Episcopis: ICuram adhibeant, ut
nihil inordinatum, aut praeponere, aut tuis multuarie aeeommodatum, nihil proph num, nihilque inhonestum appareat,eum d
reum Del deceat sanctitudo . t Atque hane euram , & religiosam sollicitudinem in Romanis Templis magna diligentia, di pietate
obseruari stimus, & per plures annos oculis conspeximus, & in sanctissimae Virginis Ima. pinibus maiori consderatione animadueristimus i ideoque sidenter in verbis illis nonnis meram calumniam , & Haereticorum impudens mendacium contineri affrmamus.
Neque dissimile erimen est , quod tertiolaeo Reu Ponti seibus obiectat Oeeasone sillorum verborum Ioannis: l Merces auri,&c. N animarum hominum . 3 Dieit enim i somnium autem sumptuosarum meretum , qua
maximi pretii sunt, animae, scilicet, hominum postremo nominantur, J & statim inter ponit verba, qui hus religiosos, & pios sumptus , quos in coenobus Religiosorum aedis eandis Catholici insumunt. & specialiter in societatem Iesu inuehitur, quam iniuriis , &contumeliis onerat. Quae lubens omitto,tum
ne piae aures legentium hoc opus offendantur a tum quia in hoc opere non pro societate, sed pro Catholi ea fide, & Apostolicae Sed is sngulari praerogatiua respodere, decreui. Et licet in illis verbis aliqui errores contra fidem inuoluantur, ut contra Purgatorium ιeontra suffragia pro defunctis , S contra statum Religiosum, tantum obiter tanguntur.& non possunt omnia hoc breui opere resuis tari. Ac de prioribus, pro huius operis opinportunitate, satis in secundo libro diximus, de ultimo autem speramus Diuina ope. alia quando in Iucem proditurum opus de statu Religioso, germanum socium alterius operis de Religionis virtute, in quo errorem illum ex proselio consutamus. Post i Ila ergo verba, quae omissa iacimus, subiungit Rex: s Et ceridcredo, non est minima illa animarum negotiatio , cum homines spe, & promission Gaeternae salutis fascinantur, ut facile persuadeatur fraterculo, Regem suum consedere.' M. I Ac tandem concludit: l Atque ita tam animi, quam animae iacturam facere. IIn quibus verbis Rex significat, vel Rocmanos Pontifices. indulgentias, seu remisissiones peccatorum solere promittere homini istius, ii Reges suos, & Principes temporales oecidant; vel Catholieos docere, esse pietatis opus, Principi, di Regi hosti fidei, di religionis, mortem machinari, & inserre, esseque maximὰ meritorium, & genus quoddam martyrii, mortem pro tali facinore perpetrando subire, atque ita promi lsione salutis aeternae deceptum suisse fratrem, qui Regem Galliae interfecit, & alios similes. Et quidem prior sensus videtur suisse a Rege intentus . est enim satis consequens ad ea, quae Praeceia
serunt. At illum vero breuiter, & docte reia Pondet Bellarminus, solere quidem Pontifices indulgentias Christianis militibus in bellis iustis contra Infideses dimicantibus,
uel decedentibus concedere. Nam Gelasius II. antὰ quingentos iard annos militibus con tra Saracenos Hispaniam occupantibus indulgentiam concessit his verbi si s Si quis vetas rum accepta de peccatis suis poenitentia, iaexpeditione hac mortuus suςrit. nos eram Sanctorum meritis, & totius Ecclesiae precubus a suorum vinculis peccatorum absolutismus. Ee postea pro aliis vivis cooperantibus aliam indulgentiam concedit, ut est apud
Baron. anno IH 8. num. I 8. Aliam concessie
Ioannes VI. tempore Ludovici III. Imperatoris . omnibus decedentibus in bello pro defendenda Ecclesia contra Paganos, ut reis seri Baron. anno 378. nu 3 ex epistoIa I 6. eiusdem. Item est celebri i pigenti quam sumentibus crucem pro expeditIone Terrae sanctae eoncessit Vrbanus Papa in Concilio . Claramontano anno Ios . ut ibidem Baron. resert nu. 23. & nu. o. Eamdem confirinauit Eugenius III. anno IIA . ut restri Otho Frisinqen. de gestis Francorum lib. I. cap. 34.& Iatri Baronius eodem anno num. 3 . dc sequentibus .
Denique similem concessit Gregor.VIII. In quadam epistola ad uniuersos Christifide. Ies, quam restri Rogerius Anglicanus ilia, Annal. & Guillelmus Neubrigen. li . Histor.
Anglicana cap. 2o. Verba concessionis sunt.
IEis, qui eorde contrito, Ee humiliato spiritu laborem itineris huius assumpse int, Min plenitentia peccatorum fide recta deeenserint, plenam suorum criminum indulge tiam, & vitam pollicemur aeternam. Si u
autem superuixerint, siue mortui fuerint, do
586쪽
omnibus peeeat Is mis, de quibus rectam eon- mandata , die. I Illa autem assertio hareti ea festionem secerint , impostae satisfactionis declaratur, eamque pertinaciter defendens. tela, attonem, da omnipotentis Dei miseri- h teticus a Concilio denuntiatur . Immeriis eordia. R de Matorum Apostolorum Petri . to ergo Rex Iacobus Romanam Ecclesiam . R Pauli auctoritate, & nostra. se nou ne vel eius Catholi eos Doctores criminatur . habituros . I Fam denaque indulgentiam eon. qu/d per doctrinam istam fratereulum , vel firmauit eius: suctiGr Clemens Tertius ut Ro- quempiam alium ad suum occidEdum Regem sterius, & Baronius in Annalibus reserunt. spe salutis aeternae fastinauerint . aut persua. Additque Neubrige n. cap. sa. Richardum, serint. st de hoe pvocto haec in praesisti su LComitem Pictavi ensem Regis Anglorum, seiunt. nam in liba. iterum oeeurrent. filium primum omnium Principum Crueem Quarto loco post alia conuicia eontra Domini aere pisse. & postea Regem patrem Leelesam Catholicam, addit Rex Romanam eius smul eum Rege Gallia in idem propos- Eeelesiam acerbissime puniendam este pro p. tum conuenisse , & per sua Regna propiis lite- ter superbiam suam, quam superbiam diei tria Indulgentiam a Papa eoncessani premuti explIcari illis verbis: I su corde uio dicit, M.tasse , x postea in Concilio Anglicano plu- deo Resina, & vidua sim, & luctum non virium Episeoporum probaram,& reeepta esse . deho . I It postea hane superbiam Rex exago Si ergo nunc Rex Iacobus Omnes huius- gerat, dicens r l Nulla enim certior est apud modi indulgentias reprehendere audet, satis illos verae Ecclesiae nota, quam secundae res, tot Pontificum , cone illorum , Regum, & M extetua prosperitas. J Sed in primis quod totius Eeelesiae consensu , antiquaque tradi- spectat ad verba Seripturae, celetum est, illi ilone eonfinditur, praeter alia . quae de hoe di cta e se de urbe impiorum, vel de Roma , puncto in proprio tractatu a nobis disputata et huica, & superha , quae gloriabatur. quod sunt. Si autem aecular pontifices, quod eis, sederet ut Regina , idest, quia multis regnis, qui priuata auctolitate sitos Reges audent Oe. & prouincias imperabat, di vidua non esset . videre as miles remmones indulgent, eosv8 quia Imperatori, R supremo Domino genis ad similia erimina perpetranda Indulgentia- tium nupta erat; sicut e contrario deplorabatriam promissione excitanti nouum eri me , Nierusalem Ieremias, qu/d i sederet quas vi-hoe est, & in Romana Eeelesia inauditum, dua domina gentium. 3 Cum vero additur. sed a protestantibus ad Gnelliandam Ponti- IEt luctum non videbo. I indieatur error fiet inuidiam exeogitatum. Nam potius in Gentilium, qui putarunt, Romam , N imp serma conradendi Indulgentiam, particulam t Ium eius &re perpetua, teste Hieronymo duillam, i Vete rinitantibus . & eonfessis, 3 cta quaest. ii. ad Algas ubi inter alia a t, n Romani Pontisees addere, aut aliam qui- men blasphemiae scriptum in fronte meretria ualentem apponere Consuerunt,tantum abest, eis in Apoealypsi esse s Roma aeternae. 1 Et adve pre criminibus impetrandis illam promitis hune se te modum commvn; tet exponitur a tant. Patribus, ZE Doctoribus, ideoque ridi eula est, In altero verδ sensu ineuleae Re 2 in illa S impia Protestantium illuso . Maxime . sua reprehensione quaestionem eelebrem. an eilm in vera christi Ecclesia non superbia, sed liceat euieumque priuato homini legitimum fidelis charitas sit, se sponsam Christi profi- Regem suum tyrannies regnantem . N prae- teri, cum paulus ad Ephess. dieari s viri disertim religionem, R Catholicam fidem per. Agite uxores vestras, sciat S Christus dilexit uertentem interficere . Quam nune disputare Ecclesiam. J Et postea explieans similitudiis prolixum, & a nostro instituto alienum esset. nem per verba illa i s Propter hane relinquet Solum ergo eum eodem Cardinati Bellarmino homo patrem, & matrem, & adhaerebit uti respondemus in primis, ex factis quorundam ri fudi, subiungit, sacramentum hoe magnum priuatorum. etiam s Catholi ei fuerInt, non est i ego autem dico in Christo. S in Eccle recte eolligi, talia facta per Feelesam appro- sa. J unde eum Christus sit Rex Regum quid har Ir nam .ex sa5Is, praesertim paueorum . mirum est, quod sponsa sedeat I Regina in doctrinam eolligere, aut ingens caligo igno- vestitu deaurato, cireum data varietato trantiae est, aut manifesta ealumnia, euitia Non enim in se.sed in Domino, ratione sponsi Christus ipse etiare describi, , L Pharis is de tanta dignitate gloriatur . Eamdem queis dixeriti I Quaeeumque dixerint .obis Deite, ob causam non ex superbis, aut vana praein se eundum opera vero eorum nolite sacere .l sumptione viduitatem, seu luctum videte non Deinde'1lcimus, non Catholi eos, sed Maere- timet, quia a sponso audiuit, Mattit. 16. Ettieos parentes Lutheranorum. & Protestam portae inseri non praeualebunt aduersus eam,1 tium doeuisse , Repem non solum propter R Matth. I 8. s Leee ego vobiseum sum usque haeresim , vel tyrannidem . sed etiam pio ptet ad consummationem cieuli. J Quapropter si quodlibet mortale peccatum regnum amitto verbis Scripturae per aecommodationem utire, posseque a popularibus pro suo arbitrio literet. multo iussitis posset Anglia timete corripi. Qu am doctrinam sequutus est Ioam comminationem, R poenas illas, quia re veranes Mus . eam vero Ecclesia Catholica ut hae- dieit i l sedeo Regina, a quia nullum alium reticam damnat, ut ex Concilio Constantienis sponsum prater temporalem Regem, nec alius a se A.8. & I s. eonstat, di alibi a nobis ostem superiorem in spiritualibus, vel temporalibussam est. Immo in eodem Cone illo sese. x s. recognoseo, l Vidua non sum, J quia supte vestitur assertio quaedam ad ipsum delata , t mum Caput. R Chtisti Vicarium proprium . ilibet tyrannua potest, di debet lieite, & S tamquam sponsum habeo. di luctum non metitorid occidi per quemeumque vassallum videbo, a quia spiritus dictat, hanc esse veram
suum, vel subditum , etiam per elaneularea Christi Ecclesam perpetuo cum Christo manimas ii non obstante quoeumque praestituto suram, an & paulatim Romanam Ecclesam Iuramento a neque eti pectita sententia, via superaturam. Deniis
587쪽
DenIque quod Rex de stio adiungit, nul- praeseriim eapiIu Io die . at 'sequentibus.
Iam eertiorem notam verae Ecclesiae apud nos In reliqua parte illius distursus . quam esse, quam res secundas, Ac externam prospe- ad caput is .eto.& 2I. Rex adiungit, nihil miaritatem, uno continet falsa. Primum, flecta- eatione dignum, vel ad eausam fidei perti. rissimum remi tur in illa comparatione, nam nens inuenio, praeter illud , quod obiter tria, omnes Catholi et . uno consensu tradunt ut transcursu dicit, an id, quod de Gog, 8 Ma principaliores. de cerrissimas Ecclesia notas, gog Apocalyps.1 .dicitur, i de Papa,& Turinesse i vciam Sanctam Catholicam, de Aposto- ea accipiendum sit, neene, alijs iudicium Ii eam, eum alijs, quae in his recte explica- relinquO,I de rationem reddit. l Quia stre eotis Inti id continentur, ut sunt habere legiti- dem tempore ad suam magnitudinem excreis mam sueeessionem ab Ecclesia primitiva, per uςrunt. 3 In quibus verbis multis modis ercet eam, δe indubitatam munexionem cum il- rat, de pereat. Primo contra pietatem , &la in doctrina, in regimine , de pastorali mu- humanam etiam urbanitatem, dum Papam
nere. Si praesertim in Cathedra Petri. Item inter Christi hostes, de Eeelesiae persecutores esse fundatam in ilia Petra per unionem per- numerat, Et Turcae exκquat; in quo non se petuam , 8e obedientiam cum illa . Aliae vero Ium ostendit, quantum ab omnibus Princi note , quae ab aliquibus Doctoribus Catholi- pibus pijs, εο Catholicis degeneret, qui sum eis multiplicant pr. vel ad has reducuntur, vel ma reuerentia , Ee honore Papam prosequu- non sunt tam propriae, de certae notae, quam ii sunt, ut satis est in superioribus ostensum et veta Ecelesiae verisimillima signa. verum etiam euidenter se prodit, non rati Allud assertum falsum est i lexternam rionis pondere. sed tantum aflectu , &Odio prosperitatem, de res secundast absoluid , Et verba similia effutire . Nulla est enim con sine aliqua declaratione, vel restrictione inter uentio, vel comparatio Christi Vicarii fide- Teclesiae notas numerari. Non enim ignorant lium parentis, ae fidei eius magistri, ει dς-pli, e sapientes viri, temporalem felicitatem sensoris cum infideli tyranno acerrimo Chri- rem indifferentem esse: ideoque prosperos iu manorum perseeutore . Sed qui sapient his rebus successus malis , de bonis, fidelibus, sunt in oculis suis, Et proprio spiritu ducum Et infidelibus, Haereticis, de Catholi eis esseis tur Deile dicunt, tenebras Iucem. dilucςm
communes. Neque etiam ignorant, nihil ese tenςbras . se magis proprium Eeelesiae Christi, aut sae- De Inde eontra veritatem historiae errarapi ius ab ipso praenuneiatum , quam tempora- dum ait, Papam , Et Turcam eodem rem PQ les amictiones , di tribulationes, ae persecu- re ad suam magnitudinem excreuisse. Nam tiones r d contrario vero pacem externam , de si de ni agnitudine Papae quoad spiri rualem temporalium rerum abundantiam copiosius dignitatem , Et potestatem loquamur, in
silere malis, quam bonis concedi; vel quia numquam erevit, a principio enim integra, si quid boni operantur . illa temporalia bona ed o ita dicam in sutrino grada in Petro
Ioeo praemii recipiunt. veI quia propter pec- fuit . eademque sine augumento, mi dimini catas meren rur, ut eis concedantur bonae tione est ad successores Petri derivata, ipsam
ovibus Deus praeuidet, peiores in dies elleis utique potestatem in se spectandor nam usus futuros, vel certe vi boni meliores essiciantur, eius erescere potuit, sicut crevit Eeciem , tum carendo illis bonis temporalibus, qua de impedimenta ablata fuerunt , Si mai solent Oecasionem ruinae spiritualis asser re ι res etiam occasiones Oeenrerunt. Et in hoetum sustinendo impiorum molestias, qui proin etiam sensu diei potest Papa a temporibus speritatibus elati ipsos amigunt. Constantini ad suam magnitudinem perueis
Prosperitas ergo temporalis per se spe- nisse , tune enim eaepit eius dignrtas uniueris chara non ponitur a nobis ut nota verae E so Orbi innotestere, ει imperator ipse, aliiqtclesiae, quia non est nota verae fidei, nec uerae temporales Principes illi colla subdere inee saninitatis. Quia vem Ecclesia Christi. dum perunt. Immo etiam quoad temporalem in terris degit, etiam his honis tempora Iibus dominationem tune stre ad suam magnitu- indiget ut tecte dixit Ditius Augustinus ideo dinem peruenit. At Turcae imperium mul- Christus Dominus sua singulari prouidentia tum post tempus incepit, nam litat Turcarum in horum bonorum largitione,conseritatione, gens, qui olim Gazari dicebantur, antiqua ae defensione peeuliari cura illi prouidet. SP sit, tamen secta, Ee imperium e tum longdpeque extraordinario auxilio, ac plane coe- recentiora sunt, nam & impius Mahon et us
esti in prosperis sueeessibus obtinendis, de post sexcentesimum Christi annum incepit. contrariis vitandis illi assistit.Atque ita pro ερ Turcae non caeperunt orientale imperium speritates temporales hoc modo prouenien- Romanorum inuadere usque ad Constantinites Ecelestiae , aut Principibus inter signa a Coptonyei. & Ieonomachi rempora, de usque verae fidei, ae subinde Catholicae Ecclesiae a ad annum millessinum, ac sere centesimur Catholicis recensentur. Sieque Cardinalis illud non obtinuerunt. Vnde si tune dicatur Bellarminus libro quarto de Eceles. capiti Turea ad suam magnitudinem excreuisse, ut v imo, stlicitatem quidem temporaIem loco re vera dicendus est, omnino falsum est, P decimo quinto, Ee postremo tamquam cete- pam, Et Tuream ad suam magnitudinem siris instriorem potuit, non tamen sine pruden. mul peruenisse. Videtur autem Rex Iacobus et, Et iamienti deelaratione, addit enim, ad initium Mahometis respexisse . quia Paul l Temporalis selieitas diuinitus iis collata. post Bonifacium Tettium in mundo apparuit. qui Ecclesiam dest erunt. I Et talia sunt veruntamen sic etiam falsum est, aut e tem exempla, quae inducit de eodem modo I pore magnitudinem aliquam Pontificatui esequuntur plures alii auctores, quos ipse restri, se additam, aut turcarum gentem, vel imPe
copiose Boetius a. tom. de signis Eccles. rium tunc incepisse. Denique accomoda i
588쪽
illa de Gogae ut et , iton solum in Pontifice , quod euidentissimum est , verum etiam neque in Turea habet ullam verisimilitudinem , ideisque neque in dubium reuocari, nee aliorum iudieio remitti debuit, ut In supe ricistibus tactum est, & in sequenti eapite ite- tum videbimus .
C A P. XXII. Ex dHeriptione Ancichristi a Daniele Propheta. tradis a fabula de Antichristianismo Romano
CVm attent ὀ discursum Regis Anglis de
Antielit isto legissem, de nulIam in eo Danielis Prophetae mentionem fieri vidissem, nisi eursim , Nobiter asserendo Ioa IIem in Apocalypsi imitari modos loquendi Danielis, Eheehielis , R Prophetarum . miratus sum valde, R dubitare caepi, an Rex crederet , Danielem de Antichristo prophetasse. Auxidique suspicionem, quo in principio suae disputationis ait, Paulum clarius explicuisse, quod Ioannes suis visionibus obscuris tradit, praeia termisso Daniele . quasi nihil ad causam pertineret. vel ac si neque obscure . nec clare
Antiet, istum praedixisset. Quod si fortasse
ita verum est, & Rex non credit, Danielem de Antichristo prophetasse , interrogandus est , eur id eredat de Ioanne, & de Daniele negete quia uterque per aenigmata loquutus est . & neuter nomen Antichristi expresse posuit,& visiones Danielis, iudicio omnium Patrum, & expositorum minus obseure indicant Antichristum, quam Ioannis . Immo Christus Dominus Matth. a satis indieat Danielem de Antichristo sutile loquutu, eademq; est perpetua Ecclesiae traditio Quod si hoe Rex negare non audeat, miramur,cur initam prolixa disputatione ,& tam immani contra Papam accusatione,tanti Prophetae grauissimum testimonium omiserit ι Suspicor ergo, Danielem silentio praeterii lis,quia descripti nes eius de Antichristo non soIum ad errorem suum confirmandum nullo colore detoris queri poterant, sed illum potius redarguunt, Ee veritatem non obscure ostendunt. ob hane ergo causam, liedi in superioribus ad ostenis dendum, Antichristum futurum esse singularem personam, & quanto tempore regnaturus sit, nutus prophetae testimonijs usi suerimus, opereri tum duximus, descriptionem Antichristi ex ipso coli Istere,copiosius enim,quam alii eam tradit, euidentiusque per illam non solum a Papa sed etiam ab omnibus aliis,qui falso Antichristi putati sunt, discernitur. Primum igitur in eap. . ait Daniel, se vibdisse quatuor bestias, quae quatuor mundi re gna gnificabant,ut ipsemet de elarat, i IIa vero
quatuor regna ex communi sententia , & ex Pontione Catholieorum fuerunt Chaldae Trim, Persarum, Graecorum , Et Romanorum vela pra capite tertio, breuiter de
clar tum est. Tribus autem bestiis, seu regnis prioribus, qng cito fiansierunt, praetermissis
de quarta dicit inter alia Daniel, quod ha hebat cornua deeem, & subiungier 1 Confiderabam eornua, de eece eornu aliud paruulum ortum est de medio eorum . Ee tria de Cornibus primis euulsa sunt a facie eius . S Eece uti, quasi oeuli hominis erant in cornu isto, & os loquens ingentia. I In his ergo,& sequentibus verbis , quae postea addemus. intelligimus Dan lalem person am Antiehrissideseripssse. Quod licit in superioribus obiis ter. & peroeeasionem saepius indieatum sit. hie ex professo : di integre exponendum est, quoniam si colligantur simul omnes proprietates, quas Propheta illi paruulo cornui attribuit , salsitatis euidenter eonvincitur menis dacium . & impost a Protestantium de R mano Antietitistianismo . oportet tamen vesupponamus eoinu illud paruulum representare Antichristum. Prius autem decem to nua interpretari neeesse est. de ipsa vero bestia quarta nihil addere opportet his . qtiae Daniel ipse dixit, videlicti, quartam hestiam esse 1 quartum regnum in terra, quod maius erit omnibus regnis. & deuorabit uniuersam terram. 3c conculcabit, & comminuet eam .lPer quod omnes Catholici Imperium Romanum intelligunt, omissis interpretationibus Porphvrii. N Hebraeorum, de quibus videri possunt Diuus Hieronymus, de alia expositores ; nam in hoc nulla est in pristiati contro
De deeem item Graibus Daniel deelarat , repraesentare decem Reges futuros, satisique indieat esse suturos non omnino disti ctos ab illo Regno maximo per quartam bestiam signifieato, neque in tertia , & prout ehs extra ditionem totam Romani Imperii, sed esse futuros deeem Reges eiusdemmet re mi quarti, se enim alti l Porro cornua de eem ipsius regni decem Reges erunt. Vndo omnes colligunt. ipsum mei regnum Romanum , quod prius unum imperium suit, diuidendum esse In deeem regna . Quod etiam fgnifieatum sule in eap. a. et iisdem Prophetae
per decem digitos, in quos statua desine-hata De hoe autem numero decem cornuum
dubitatio est, an seut Daniel praeeisὰ vidit
decem cornua. & non plura . neque pauciora, ita per illa signitieentur decem Reia ges in eodem numero eerto. ac praeesse . an indes nite multitudo Regum , in quos dis videndum fuit Romanum imperium . Quam quastionem attingit Augustinus Io.de Civit. capite vigesimo tertio, di incertum esse putat . an denarius ille numerus fgnificet abso- Iute uniuersam multitudinem Regum futuro ram in Romano imperio prius quam Anti christus veniat, an vero praecise decem Reges demonstret. Prosper etiam in dimidio temporis capite octavo, lieet de numero non mo ueat quaestionem , dubitat, nihilominus , an per illos decem Reges intelligantur struculentiores Reges, qui fuerunt in Religione Christiana . J Aretas etiam capite trigesimo sexto in Apocalupsim generatim dieit, deram eo oua significare i consummationem eorum sutiae iuuant ad malitiam, eontingere Antichristianam, I ubi numerum indefinItum in
589쪽
dicati quamuis aliam opinionem reserat dicens: ISed&de his quidam dixerunt. tria decem regna diuisum tune iri mundum. I Ee in hane sententiam videtur inclinasse Dete iralita x. in Daniel dum per deeem digitos status fgnis eari , ait l Romanum imperium noui L fame diuisum iti in multa regna , nulliosque Reges, quorum alii potentiores, alii imbeeiuliores suturi sunt, & ideo digiti partim testiles. Et ibidem ait, per decem eornua in c. 7.sgnificari multos Reges. Idemque lib.34 traiactans sententiam Augustini , sub disiunctione loquitur dicens, negari non posse , quin quo tempore venturus est Antichristus, futuri sine in orbe Romano, decem Reges, vel multi
Reges Patres autem communiter, nullam dubitationem . vel quaestionem mouentes, simplieiter dicunt , illa deeem eornua signifieare decem Reges, prout Daniel illos interpretatur, eosque futuros esse in orbe Romano tempore adventus Antichessti. Ita loquitur Iren. lib. .eap. as.&inea. 16.susus in eodem senis su exponit decem digitos saluae Daniel. 2.&decem eornua bestiae Apocalyp. 13.&I .& li cet expresse id non declarat semper tamen stamquam de certo, ae praeciso numero loquitur. Hypolit.etiam orat.de Consummatici.
mund . solum dicit , eornua decem a Daniele visa esse decem Reges, di eosdem in decem digitis statuae signifieati , N eodem modo loquuntur Cyrill.Hierosol.eatech. Is .Lact. lib. . cap. ISTertullian. de Resurrect. earn. e. I &αι.& in eadem opinione sunt Hieronym.&Theodoret. Daniel. .& II. intelligentes, perhaee decem eornua bestiae, ubicumque in D niele . di Apoealypsi eorum fit mentio, decem regna signifieari,in quae erit Romanum imperium diuisum. Consentiunt etiam Andreas cap. 3ε.8e 33. In Apocalypsqui inter alia dicit, i per decem eornua terreni regni, in decem pertes sectionem fgnifieati. J Quod etiaΑretas ea p. 34. attingit reserendo tantum
aliorum nomine, qui ita inquit, aiunt. Et hane sententiam sequuntur communiter minderni expostores, di quidam satis eruditus tanta exaggeratione illam amrmat, ut dieati tam manifestum esse, illos deeem Reges, nee plures. nee pauciores esse intelligendos, ut vehementer miretur potuisse de hoe sanctum Augustinum ambigete . Immd ait,leonsiderato tanto Patrum consensu, nimium persti-ctae frontis extiturum , qui contra obniti , vel histere audeat.
At nihilomInus Rex Angliet In praes
elon. pagin. a 2o. tractans locum Apocalyp. I . denarium numerum ait ibi sumi pro numero incerto: utiturque hoc argumento,quod
ibi Ioannes alludit ad hune loeum Danielis , quasi supponens ut certius . Daniele in dena rium pro numero incerto sumpsisse . Ad ditque aliud argumentum . qui septem eapitum, & decem cornuum draeonis, seu diaboli numerus non potest aliter intelligi,nis ut nu merum declaret ineertum. Ego vero in primis non eenseo eontrouersiam hane pertinere ad dogmata fidei, sed esse rem in opinione posita. Nam Patres pro secunda sententia allegati non tradunt illam , ut certam a imo nec s eiunt vim magnam in praeciso, ae proprio
numero denario, sed in diuisione imperia in
m.XII. plura regna, de utuntur illo numero, quIa scriptura ita loquitur. Consat autem numerum denatium esse unum ex his, qui in saeta Scriptura pro multitudine ananga, vel unuuersali sumitur. Vnde accedente Augustini auctoritate, & dubitatione aliorum , non videtur posse damnari, aut temerarius , vel auridax censeri qui de signiscatione illius nomeri denarii in illo Ioeo dubitauerit. Praesertim quia de septenario numero capitum tam in hoe loeo Danielis, quam in A mea lyps. II. N multo magis in i 7. multi dubitant, an significet numerum certum,vel communitatem
aliquam, seu eollactionem Regum impiorum, ut supra vidimus cap. q. Vnde cum in hoc lo eo dicit Daniel, tria cornua esse a faeie patuieornu euellenda, licet praeeisu intelligatur de tribus Repibus, quia numerus ternarius non solet in alia incerta fgnifieatione sumi, neque ibi est necessaria. nihilominus per septem alios Reges subiiciendos, vel confoederandos Anti elit isto intelligi possent omnes alia, qui eo tempore sunt suturi, siue pauetores, siue plures sint , quia septenarius numerus exinysicis esi , qui solent uniuersalitatem signis eare , R ibi non siue auctoritate, nee sine saliqua apparenti Oeeasione prasumitur talis fgnificatio, ut saei lius prophetia,fle incelliga
tur , N impleatur. Propter hae e ergo non em seo, nimirum
esse exaggerandam certitudinem posterioris sententiae et quamuis illlam praeserendam. Nsimpliciter veram existimem. Primo proptet scripturae testimonia , quia non uno , vel alio loco , sed in multis tam in A pocalypsi, quam
in Daniele, ubi sub hae sagitta illa diuisio
Imperia Romani in Diura regna praedicitur. Ite stiti illo numero denario. Secundo quis anulia est neeessitas metaphorae,vel Improprietatis vocis, cum nihil obest . quominus illa regna fututa snt decem, & non plurat ea.demqne facilitate possit multiplicatio in illo
numero, quam in quocum pua alio continge
re . Maxime quia etiam si fortasse plura regna parua, vel Principatus minores eo tempore in orbe Romano esse possint, nihilominus omisnia potuerunt ad decem principalia regna. 8e quasi eapita reuocari. Ita ergo facile potest ille numerus denarius propriἡ, I praecise aecipi, neque oportet ad incertos nu meros recurrere . Tertio propter communiorem Patrum eonsensum.
Neque prima coniectura Regis Anglii
est alicuius momenti, sed in contrarium verti debet , nam quia Ioannes ad hune locum Da
nielis alludit, & in hoc loco probabilius est . denatium proprie sumi , ideo in locia Apoea lyps s idem iudieandum est. Ad aliud vero
argumentum, quod sumit ex comparatione ad numerum septem capitum, & decem cornuum draconi, seu daemoni attributum, di eens , non posse aliter, quam de certo numero pro incerto intelligi, respondemus negando assumptum. Et quoniam ipse non designat locum, de quo loquatur, oportet per tria discurrere, in quibus Ioannes illius nu
Et quidem eap. a1. satemur illum nuis merum tribui daemoni r nam apertὰ diei e' Ioannes: I Visum est aliud signum in eaelo, de
590쪽
ecte dia eo magnus rustis, hahens capita septem . & eornua decem. J Et nihilominus ei iam in hoc loco diei mus , eadem esse eapi ta, & cornua decem , quae sunt apud Danielem cap. I. Nam licet ibi sit sermo de daemone, δὲ in aliis locis de Antichristo , viri usque organa, de membra, seu instrumenta sunt illa capita. & eornua, id est, illi Reges decem, quotum tres destritet Antichristus , de septem illi seruient . nam daemon, S Antichristus eoia tutactissimi futuri sunt. non quidem uni ne hypostati ea. t quidam finxerunt, sed morali iusiuetu, di motione . Nam Antichristus, dum vixerit , totus a Daemone quodam modo possidebitur, mouebitur, 3e gubernabitur, de ita e it membrum eius praeeipuum,& quasi
eoniunctum organiam, qim clam n extae r ad eundem finem, eosdemque essectus moue bie. Et ideo illa decem cornua, ad septem, capita tam daemon I, ouam Antichristo tri-huuntur, daemoni ut pesncipali agenti in illo ordine, magis veris remoto Antichristo ut propinquiori minus vero principali, si ad daemonem comparetur. Quamuis respectu aliorum
hominum Antiehristus etiam dici possit principalis causa, unde a sanctis , de Theologis
caput malorum dicitur , omnium quidem ea cessu, de abundantia malitiae, eorum vero,
quos suo tempore subiugabit, quibusquo,
tanquam instrumentis utetur, etiam Inssuxu,& motione .
Aster vero locus est Apocalypsis ret. Ad ibi non est sermo de draeone . sed de he. sia , eui draco dedit virtutem suam , ides de Antiehristo. & ita ibi etiam non oporistet explicare numerum certum pro ineerto. Tertius locus est Apoeati p. a . vhi hesia potest quidem dremonem repraesentare,pe tune idem dicendum est, quod de cap. ia. diximus . vel signiscare pol est Romanum imperium, vi supra etiam visu na est . N tune iidem deeem Reges , in quos desinet
Romarium imperium, lepra sentantur, ut idem
Ioannes exposuit, re se etiam ibi idem numerus definitus est . Et de numero septem capitum supra capite . s. ostendimus . non certum . sed certum numetum significare. Quod etiam Re2 Angliae admittit. cun illa septem capita di eae esse septem regimina Rcimana ciuitatis, ad non plura, neque paueiora , ex quo potest argumentum ad hominem retorqueti. idem esse de numero dena inito dieendum .pri 9s vero quam ad undeeimum cornu paruulum transeamus . oportet hie breuiter expendere nouam e mitabilem interpretationem illorum decem Regum , quam Itex Angliae nobis exhibuit. Illos enim Reges, ait, este omnes Reges Christianos, qui a tempore declinationis Romani Imperia sub obedientia Romani Pontis eis militarunt & de illis exponit illa verba Apocalypsis i . t D
cem eornua, quae uidissi, deeem Reges sunt, qui Regnum nondum ae perunt , sed potestatem tamquam Reges υna hora accipient
post hestiam . quia illustriora. inquit. Ut his
Chtissim Regna. non nisi tuente ethnico Imperio Romano libertatem suam vindic instri, eodem tempore ince-ῖ ' ί gς , quo Antichristus suum res m auspicatus est, id est, tempore Boni facti si Livetipse antea exposuit. Et de his
Regibus ait perseuerasse mulio rem pere in . uno consilio, s adorando bes iam , eiusque
pedes ex oscillando, omnem potestatem , au. eiori ratemque i Oam ei conredendo, eatieemidolololatriae limul cum illa hauriendo. bellum eum agno in persecurione sanctorum
eius, iubente ea, serendo . quae tot nationibus , ae populis imperitabat. J Quod autem Ioannes post illa verba , s Cum agno pugnabunt, J subditi s de agnus vincet illos, i ex ponit , dicens i l pet ucstrant e miersionem pos quam tandem aliquando. ait, odio meretrieem habebidius, a hoc est Romam, I de
desertam relinquemus. ac naidam. Ic. Deinde , inquit, rationem stibilingit utique Angelus , seu Joannes huius tam subitae muta-rsonis in nobis, dicens , Deus enim dedit in corda eorum faciant, quod placitum est illi, ut dent regnum suum bestiae, donec conisi minentur virda Dei. J Ime est Regis tute
precatio de deeemi Restibus in Ameatum , cumque ipse dicat Ioantiem alludere ad Da. nielis verba , idem de decem cornibus apud
Danielem seu tire iudieat ou L. :stii; vcro,quani interpretationem hanere iaciamus, explicare oportet, quid per corati paruum liuelligendunt sit . De quo a si se
mare non postum, quid Rex Anglie se tutat. quia nullam eius mentionem in displitatione sua facit , quod, ut in principio capitis dixi, admiratione dipnum est i & suspicionem ingerit , non credere eornu illud Antichristum repraesentare. Quod, si sortἡ hoe ita est , in.
terrogo quisnam siti vel cur separatam. M sngulariter numeretur Praesertim cum Rex diacat, illum numerum denarium non signiscare numerum certum, sed pro incerto poni, in quo etiam undecimus ille Rex per cornu paruum re prssentatus includebatur. Pro 'o
vix occurrit, quid Rex possit, quod verisimilest,& prndentibus satisfaciat, respon. dere. Seio equidem Porphyrium diffisis.
illud eornu repraesentasse Antiochum , neque defuisse alios. qui vel Maho metum , vel Tudieam signis ea re senserint. Veruntamen Poria phyrium eonfundit Hieronymus, quia A tiochus praeeessit Imperium Romanum. 8e ex Alexandro Magno . ae Imperio Maeedonum
illustrem duxit originem, R Rex, seu Princeps natus est . coinu autem illud post Imperium Romanum , di diuisonem eius futurum esse pr dieitur. & paruum propter humile , principium , & ortum dicitur. Aliae vero opiniones Deilὰ etiam resutari possunt, quia in illis Regnis non inueniuntur proprietates,quet ibi eornui tribuuntur , ut supra cap. a. tetigi. N iacile ex dicendis lector poterit intelligere: in his enim nunc immorati ne eesse
Si ergo et rium, & constatas, eornu illud paruum Antichristum repraesentare, cons deis
ratis enim aliis to eis Scriptute, Ae praedi 'ione ipsus Christi de tribulatione magna Ecclesiae sutura proxime ante iudicium , in nurulo alio inueniri possunt proprietates omnes ibi a Daniele pra dictae,& illi eorti ui attributae . nisi in Antichristo . Et ita in hae aufirmanda sententia conueniunt Patres, de ex positores , Hieronymus , August. de Gregor.