장음표시 사용
591쪽
solitari vItam agent. circa finem, Iussin. eon. ita Tryphon. parum ab initio, Origen. l. s. eontra Celsum circa medium , Cyrill. Hiero
solymit. Caleehes. II. Irenae. lib. 1. contra shaeres. cap. 13. & 26. Theodoret. orat. r. in
Daniel. Prosper in Dimid. tempor. cap. s. Ruis n. in eae post. Symbol. circa articulum de aduentu ad Iudietum, & reliqui exponentes tam Danielem, quam Apocalypsim, de Paulum x. ad Thes. a. ubi Chrysost. optimer. Hine ergo in primis colligimus, salsam esse interpretationem de decem cornibus, quam Rex tradidit, nimirum, illa esse om nia Christiani orbis regna , quae a tempore Phocae Imperatoris usque ad Lutherum ,
vel .sque ad Henicum octa uum , Regem Autliae Romano Pontifici obedientiam dederunt . Nam decem illi Reges, quos.
Daniel commemorat, numquam dederunt
obedient latri Antichristo , se ii illi eortitii paruulo, sed potius statim ac eornu illud oriatum est, tria ex decem cornu bus I auulsa sunt a facie eius , quia ut insta dicitur γ eornu illud Rex erit potentior prioribus, de tres Reges humiliabit. J Vbi euidenter loquitur
Propheta de potentia temporali , & de usurispatione trium regnorum, per bella, vel aliam limitem coactionem . Vnde addunt omnes valles, de expositores , debellatis illis trihus Regibus , reliquos septem manus daturos Antichtiso , R illi tamquam inferiores, & subditos potius vi, de me tu , quam sua sponte esse sociandos . At nullus Pontifex, sue Bonisasius Ill. siue quilibet alius tres Reges bello superauit , neque alii inviti, de bello, aut potentia , re victoriis Papae conterriti, seu fide, rudiuina vocatione adducti ei se subieeerunt. Ergo quae de illis de maeornu bus, de de undecimo paruo dieuntur,
non possunt Regibus Christianis, & Romano
Pontisci aecommodari , eo vel maxime, quod tres illi Reges, quos eornu paruulum debellaturum est, sunt Reges AEthyopiae, AEgypti, de Lybiae, seu Asricae, ut est communis traditio Datrum , quos saepe retuli, sumpta ex Daniel. ii. vi ibi Hieronym. Theodoret. A alii exponunt. At Summi Pontifices numquam in Kgypto, vel AEthiopia bella mee.
runt, neque regnis illis dominari cupierunt. Praeteret ex visione Danielis constat,
ante ortum illud paruum cornu , quartam
hestiam . id est . Romanum Imperium in decem regna esse distrahendum, nam expresse dicit Angelus Danielii l Porro cornua decem, ipsius Regni decem Reges erunt, de alius consurget post eos . I Illi ergo decem Reges suturi sunt eiusdem regni Romani; erit ergo inter eos diuisum prius quam cornu paruum oriatur . At Romanus Pontificatus , etiam quoad statum, quem habuit sub Bonifacio III. incepit ante tantam declinationem , seu diuisionem Romani Imperii rnam tune adhue durabat Romanum Imperium sub uno Imperatore Phoca, & multo tempore postea durauit, saltein usque ad diuisionem Imperii in Occidentale , Ze Orientale . Et liede multi essent tune Reges in terris Imperii, nondum Imperii iugum omnino
abiecerant, aut supremam potestatem obtinuerant 3 ergo nec illi fuerunt decem Reges, de quibus Ioannes loquitur; nec patuum cor Tom.XII.
nu potuit esse Bonisaelus III. vel alius simialis sueeessor eius. Praeter quam quod non solii in rerum euentus cum verbis, di visone prophetiae non consentiunt, vertam etiam veritas Ipsus rei sistit. Quia Bonifacius nullum regnum erexit . sciit de paruulo cornu praedicit Daniel, nee nouam aliquam potestatem , aut iurisdictionem accepit, vel usurpauit; inad nee nouum nomen , aut titulum, ut saepe dictum estiergo licet persona eius orta, vel ad dignit,tem electa fuisset post Reges , tamen Papa ,
vel Pontificius thronus , de quo potissime haeretici loquuntur, non potest.dici surrexisse post diuisionem Imperii in decem Reis pna , imo neque post aliquam inclinationem eius 1 nam in re ipsa increpόt eum ipso Imperio . 3e externum etiam splendorem, & maiestatem, Impetio adhue forente sub Consantino. habere caepit, & in se nullum audimentum postea accepit, in extemo autem, seu temporali dominio parum creuit, varianque temporum vicissitudines habuit; ergo de illo nullo modo dici potest , venisse poti Reses decem, vel post omnes Reges, in quos Romanum Imperium diuisum , vel ditii dendum est, ae subinde nee decem ii ii Reges esse postulat, illi Catholici, & chrisianissimi Renes , qui hactentis sub obedientia vicarii chiis imilitarunt. Caetera vero omnia , quae Rex Angliae post suam de decem Regibus interpretati
nem, in aliorum verborum Ioannis expositionem adiungit. tantam , praeseserunt ah surditatem , ut refutatione non indigeat . In
primis enim non solum caeteris illustribus Christianis regnis , eorumque Regibus , sed
etiam regno stio , suisque prouenitoribus magnam irrogat iniuriam . dum omnes usqueis
ad Henricum VIII. Christi hostes, cum agno bellum gerentes,& sdei persecutores, &San ctos persequentes, di idolorum cultores, calicem idololatriae eum bestia haurientes, appellat. Quod enim bellum tot sancti Re ges . N Catholici Principes contra Christum excitarunt λ aut quos sanctos sunt perseeuti. quaeue idola adoratiant i Certe si venerari
Pontiscem Chri si vicarium , fuit Christum persequi, secit hoc Constantinus , de alii pii,
& Catholici Imperatores , ae neges . Si haereticorum temeritatem, ac pertinaciam reprimere , est sanctos persequi, secerunt hoe antiqui Teclesiae Pastores Imperatorum Christianorum potentia adiuti a temporibus Augustini, aliorumque sanctorum Patrum . Denique fi venerari imagines , eisque reus renter uti, cultus Idolorum est, secerunt hoe
christiani omnes ab initio Ecclesiae. Igitur vel Principes omnes Catholicos, qui post
Constantinum in Ecclesia suerunt, imo de omnes sanctos Pontifices Antichristianos s ciat, vel posteriores, qui a tempore Bonifa-eii fuerunt. calumniari desinat. staterea interpretatio illorum verbo rum , t Et agnus vincet illos. I ut vince te se
eos conuertere, ut contra Papam, R Romanam urbem insurgant, euidenter repugnat proprietati verborum, Ze eonte,tui Ioannis
die entis de illis decem Regibus: si livnum consilium habent, & virtutem suam hestiae tradent. 1 Nam tres illorum victi, ac supe- Cccc di rati
592쪽
εati ab A MIehr Issonen voluntarId, sed ne, ultas magna . quam issi Regea OAlant. & de cessitate eoacti, totam suam potentiam in il- solatam Iactent. ae nudam, in Roma, prole lum transferent alii vero timentes potentiam cto inde potius conuincitur. Romam n-elus illum iuuabunt, eiusque consiliis inserin quam esse futuram regiam sedem Antiehristi. utent. Et ita omnea contra Christum insuris de impugnatores Romae non hostes , sed ami gent, si eut subiungiti l Mi eum agno puena. cos fore Antichristi . cura emo Rex Angliaebunt, δὲ agnus vineet illos , t non solum deis si inter eos Reges numerat. Gens, meretri .eem Reges, sed etiam ipsunt Antichristum . cera odio habetiimus. se inter socios. & fati principalem hostem, δὲ Quecm pugnae. Non tores Antichristi numerat.videat ergo.& e ergo vineet conuertendo, sed praeliando , di s deret, quem fructum ex istis suis 4 cite tela. interliciendo, proprie, & verer illos vincendo. tioni hiis consequatur .l quia Dominus Dominoriam est , 8e Rex M- Sie ergo explosa interpretatione illa de gum, I de hoe magis declarant verba sequen- cem cornuum, di supposito pro consanti, illatia , t Et qui eum illo sunt vocati, & electi . repraesentare decem Reges suturos tempore ee fideles, i utique qui tune erunt. vineret Antictristi, & potentiam suam illi traditu- etiam illos, seu erunt participes vitioris . ros modo explieat , euidentius etiam est. Ergo illi Reges qui vincentur, non erunt vo- eornu paruum esse Antichristum. vi Ecclesiaeati, nee electi, nee fideles; ergo vinci non semper intellexit. Superest ergo , ut breuitet est eonuerti, sed destrui. Et hoe etiam con- videamus, quomodo cornu illud paruum firmat idem Ioannes in eap. I s. vhi ait, tres Propheta deleribat . primo enim Mndera spiritus malos i congregaturos Reges terris in da ess proprietas indieata tu particuIa padi pretium ad diem maenum omnipotentis Deil uulum, posita enim est ad significandum, An id est, in quo Deus ostensurus est potestatem lichristum ex vilissimis principias, & abiectis suam eontra illos, eos mirabili modo supe- simis parentibus , infamique gente esse oriun. rando, di vincendo , ut cap. M. idem Ioan. dum, non enim sine mysterio .erbum illudnes deseribit. Nam sne dubio hoc praelium additum est ut omnes intellexerunt. Et aliis
diei magni omnipotentis Dei non est , nis verbis satim subiunctis magis declaratur. praelium Gog, δι Magog, de quo in dicto cum de eodem cornu paruo dicitur. s ortum eap. a i. tractat, ut meliores interpretes intel- est de medio eorum, I signis eatur e vim ibi, vel exerunt. Denique ex locis Danielis paulo in superioribus notaui. illum non esse oritumst, hune esse verum sensu in illius prophetis. rum ex aliquo illorum Regum, sed in terris di victoriae per Christum comparandae coctr- eorum appar iturum. mabimus . . Vndὰ altera proprietas notari potes
Unde etiam constat , falsum omnino stilleet, non habiturum regnum haereditario esse , decim illos Rema eouuertendos a Deo iure, sed ex paruis initiis, varijs artibus, Aeesse contra Antichrissum , aut pugnaturos impostiaris , ac doemonis fallaciis, breuitem. esse eum illo . ad victuros illum, seu em quo pote ita esse augendum viribus,ut tria cornua illius , di ei uitatem regiam eius tanto odio evellantur a faeie eius , idest. vi tres Reges esse prosequuturos. ut illam igni tradant. breui tempore humiliet, de maior, ac poten- prorsusque euertant. Nam hoc repugnat ex- rior fiat caeteris, ut ibidem additura ut recidifestis verbis Ioannis paulo antea citatis. Theodoret. exposuit, dicens : l Quia nascensi Hi unum consilium habent, de virtutem . . eoinu vidit , paruum appellant tamquam ex seu potentiam suam hesiae tradent. I Nam parua natione Iudaeorum proiectum de inte- ex sequentihus etiam verbis, quae exposui- rim obscurum regnum obtinens , postquam mus, colligitur clarἡ . in eo statu esse peris vero tria evulsi cornua, merito reliquis ma seueraturos. donee eum Christo pugnent, ius vocat. J Tettiam item proprietatem ex de ab eo vincantur; numquam ergo eum eisdem verbis colligo, nimirum illum primo, Anticht isto pugnabunt, neque vincent i L ae praeipue futurum esse tyrannum,qui tem
ham . Imo in illis eisdem verbis, quae Rex porale rennum prios industria, de prauis artim detorquet, hoc euidenter eontinetur. Ait busine hoet, postea per potentiam, fle bella enim ἔ l Deus enim dedit in eorda eorum, I illud augeat, tres Reges superando, S suis re utique Regum, vi dent suum Regnum he- gnis petuando . de alios s hi subiaciendo, vel sitae, I id est Antichriuo , donee consumis eam quam inferiores, ac debiliores s bicon mentur verba Dei , 3 id est , impleantur, iungendo, ut magis Ioannes in Apocalypsi quae de Baby Ionica destructione, de de ip- declarauit. Mus Antichristi interitu praedicta sunt. Dia Quarta proprietas sumi potest ex illiscitur autem Deus hoc dedisse In cordata uerbIsi i Ecce neuti quasi censi hominis erant illorum Regum, non inspirando , aut sug- in cornu ipso. 3e os loquens ingentia . 3 ubigerendo, sed iuxta molem loquendi sciis per oeulos hominis Theodoretus significaripturae permittendo, δὲ illorum malitia ad intelligit, internam mentem, de iudicium . . executionem prouidentia, lodi utendo. Noe Atque Antichristo tribui oeulos hominis , ergo modo permittet Deus , Reges illos sedi quia erit sagacissimus. de prudentia humanatane prius Catholicos , prauos autem , de ini- gubernabitur. Alii simplicius hoe modo ex quos, Antichristo eopulari, eique fauorem, ponunt. Chm habiturus sit faciem hominis, suum, de potentiam impendete, de ita tema quia verus homo futurus est, loquetur non ut DR illi tradere. 8e sol te tributaria essicere, homo, sed ut superbissimus doemon, quod donec consummentur prophetiae de Anii I nnes alibi dixit, loquebatur ut draco . Dbchristo. Durabit ergo illa eo os deratio .s eitur enim loqui ingentia, seu grandia. tum qu d si m . numquam ergo illi Rege, eoω quia ingenti superbia se efferet, tum etiaIria obhὰ h'humi vel Regiam eius insurgent. quia blasphemias in Deum proferet, nam ut *- si Babylon illa , di metetii, , seu ei statim labiungitur, sermones , contra excet sum
593쪽
sum loquetur, utrumque enim illis verbis pro prie significatur, de unum est ad aliud conseia quens. Incredibili enim arrogantia se Deum proclamabit s ut ex Paulo notauimus de ita Deo exeelso aduersabitur , de contra eum imque tur .
Quinta sumitur ex verbis illis et I Sanctos Altissim conreret. & putabit, quod posit
mutare tempora, de leges, & tradentur in m
nu eius usque ad tempus, ct tempora, S dimi, elum temporis . I Quae verba sunt de pers curione Antichristi. de de tempore duratio nis eius, quae per occasionem necessariam insuperioribux exposita sunt. Nime solum notanda sucit verba illa: l Putabit, quod possit mutare tempora, de leges. J Quibus declara
tur , persecutionem non tantum esse futuram
temporalem, de politieam propter domin tionem temporalem, sed simul. 8e maxime s tutam esse spiritualem, nam eonabitur mut re tempora, idest , ut ait Hieronymus , caere monias, festiuitates, vel certe totam Religi Mera per multa tempora in orbe nudatam, de in eordibus hominum radicatam, di legesis vrique tam diuinas. quam humanas. Nec ipse aliquam ex antiquis religionibus , seu legibus profitebitur , sed nouam introducet, eradens , se poste leges, & tempora mutare.
Et lis smet Antichristi notas colligit Athanaarus dicta epist. ad Solitar. vitam agent. dbcens , t Nonne visio Danielis istius modi notis Antichristu in signifieat. Nimirum . qu Adhenaeum sanctis gesturus sit. & quod inuale
stet contra eos. quod malitia superabit Omnes, qui ante ipsum suere ,& quod humiliahit
tres Reges , loqueturque sermones contra Alelminum, di quod meditabitur alienare , &legum Ee temporum articulo ..1 Sexta pio
prietas eviligi potest ex sequentibus verbis.1 Et iudicium sedebit, vi auseratur potentia,ci eonteratur. 8e dispereat usque in suem, Regnum autem, & potentia. di magnitudo e mi, quae est super Dmne coelum detur populo
uin tum Altissimi. I ae. Nam in his .erbis
ponitur ut nota Antichristi, quod prope tempora iudicii Ueniet, & quod regnum eius non
vis per aduentum supremi Regis chrisi conteretur, ει ipse interscietur. Quam proprietatem vi pote ad tempora Antichristi miti- mentem, supra explicuimus, illamque ibi Hieronymus, Theodoret. de alia interpretes indieane .
Has autem AntIehristi proprietates ἱdem
propheta in sequentibus ea pitulis partim a magis confirmat .& deelarat . partim etiam auget. Nam in eapite octavo. postquam re
tulit visionem arietis, Ad hi rei. oe tie Dario Rege Persarum. &de Alexandro Magno Rege Graecorum illam declarauit, tandem in fi- Ne quaedam profert, quae licet ad Ilteram de Antiocho , qui ex Graecis Regibus , qui Alexandro successerunt, destendit, de Iudaeos multum vexavit, intelligantur, in persona eius de Antiehristo dicta fuisse multi Patres
intellexerunt. Praesertim Irenaeus lib. s. con tra haeres eap. α 3. 3e Origen. lib. 6. ccntra Celsum cIrea medium. & Cregor. lib. 3 a. Moral. cap. I a. alias I . Et revera verba Prophetae tam propriὰ Antiehristo quadrant. &ita eonsonant his , qui in aliis locis de Anti
christo dicuntur, ut propter illum praecipue de illo dicta esse videantur. Nam initium ei
his verbis praedicitur. I De uno ex eis egressum est cornu unum modicum, & iterum t
on sit rhet Rex impudens saete, J ubi etiam
mores eius notantur. De progressu vero eius
additur: l Factum est grande eontra metis diem, S contra Orientem, die. I De illius statu i l Magnificatum est .sque ad sortitudinem Ceeli. J Astutia vero,& artes, per quas ascen det iis illis verbis significantur. Intelligens propositionea, item in Illis, Roborabitur solis titudo eius , sed non in viribus, suis, utique, sed daemonis. permittente Deo. De bellis autem, Be crudelitate eius dicitur, i supra quam credi potest, uniuersa vastabit,& prosperabitur. & faciet. J Deinde se describitur eius iuperbia, de pugna contra Deum. I Vsque ad Principem sortitudinis magnifieatum est, de ab eo tulit iuge saetificium , deiecit locum sanctificationis eius. Et iterum , t cor suum magnifieabit, de contra principem Principum consurget. 4 Ac denique de Sancior vinpersecutione dicitur. I De ieeit de sertitudine , εe de stellis, de conculeavit eas . Et iterum i l Iaterficiet robustos , & populum san ctorum secundum voluntatem suam.& dolus in manu eius dirigetur . 4 Αe denique de fine eius dicitur: I Sine manu conteretur , a quod satis conscinat verbis Pauli: l mena interficiet Dominus Iesus spiritu oris sui . Quamuis ergo haee vete , de ad literam in Antiocho suo modo impleta iuerint . t men per antonomasiam de Antichristo dictaeae creduntur: nam in illo cum maiori plonitudine . di exeessu oratii a iuueniuntur tam
quam in capite ipsius Antiochi. & malotum hominum . Ex his autem omnibus sex pro
risietates supra motatae praeei e declarantur 4
Solumque additur aliua de modo interse ictionis elus, quae potest esie septima. octaua vero sumi potest ex eap. s. eiusdem Prophetae in illis verbis sere postremis. I Et erit in templo abominatio desolationisii nam licet aliis modis exponatur tam ibi, quam Matth. a nihilominus valde probabile est, de Antichris
sto etiam intelligi, ut voluit Irenae .litas. C.as.
saltem in secundatio, vel mystico sensu. Nam ad literam non erat ibi sermo de Antichristo . sed de destructione Hierusalem facta per Ti
tum . vi constat; tamen verba ipsa multo ma
sis in Antichristunt eo eniunt, iuxta eo a squae exponendo verba Pauli. Ae Apocalypsis, late diximus. Est ergo Octava proprietas ,
t quod se iacira Deum . N in templo sedebit,
vi adoretur, di suam imaginem collocabit, ut peream etiam tamquam Deus colatur. a vi in
Apoealypsi g dieitur. Et hoc magis ex seisquenti testimonio confirmabitur . Est enim alius Ioeus similis In eodem Propheta cap. ix. ab illis verbis i I Et sta hiein loco eius despectus, & non tribuetur ei honor Regius, & veniet clam, & obtinebit eum in fraudulentia. J In tota enim saperiori parte capitis prophetauerat Daniel de Regibus Persarum, se Graeeorum . & latius de successoribus Alexandri, praesertimque de Regibus Syriae, de AEgypti, quos Reges Aquilonis, &Austri vocat. de peruenit tamdem vi Hieronymus deducit ad Seleucum Philopatrum. Antiochi Magni filium . quem voeat s vilissimum , di indagnum decore Regio, a d. de illo
594쪽
Et statim adiungit pi dicta verba . Et sta. hit in Ioeo e us despectus, Re. I Quae iuxta aliterae eontextum, S prophetiae, seu historiae eonsecutionem sine dubio intelliguntur de Antiocho Epiphane, stat re Seleuet impiissi. mo Rege, qui Dei populum vehementer excugitauit . ut ex libris Machab cirum e stat i& se te omnia sequentia in eo eapite de illo ad literam dicuntur , ut satentur ibi Hieron mus, Theodoret. & alii . de sumitur ex Chrysostom. oratione secunda contra Iudaeos. Nihilominus tamen idem Hieronymus , The dolet. Ad alia expositores ibi . 8e Gregor. lihe. trigesimo seeundo, Motal. capite undecimo .
Prosper in Dimidio temporis capite nono , multa et Iam ex illis verbis de Antiehristo di. tia esse intelligunt, quia in illum maxime conueniunt, di quia Λntiochus in multis trpus fuit Antichristi.
Per illa ergo verba, quae retulimus, rectὰ confirmantur, de explanantur, quae de initissAntiehristi in aliis loeis dicuntur. Dieitur enim despectus, seu i diei turparuum eornu, quia vilem, S despectani habebit originem.& ideo in prineipio , non tribuetur ei honor Regius, quia non orietur ex Regibua, nee re gnum iure haereditario obtine hit, sed veniet clam, & obtinebit id in fraudulentia: quia vaser erit, di propositiones intelliget. In s quentibus autem verbis deseribit quidem Da. xii et bella , Λ victorias Antiochi. dieens,l Abundantes,& uberes urbes ingredietur,&e.
Sub illarum vera figura Antiehristi praelia, Aetiei nora praedixit, Et ideo quadam interdum ita exaggerat, ut in solum Antichristum eon Menire posse videantur. Quale est illudi I Faciet, qua non fecerunt Patres elus. & patres
patrum eius: a quod Hieronymus notat, ad Antiochum proprid non accommodari, quia in regno , 8e diuitiis non omnes antecessores os excessit . Dosita ergo sunt propter Antichristum . qui obtinebit multo ampliorem potentiam, S monarchiam, quam ille Antio. Ehus fuerit consequutus . Postea vero deserti
hie propheta persecutionem Antiochi contra Iudaeos, in figura etiam depingens persecutionem Eceletiae sub Antichristo, cui maximὀ3lla verba conueniunt, scontra firmissimas cogitationes inibit. J utique eonsilia sua Aepotentiam armabit contra simas cogitat linc es sanctorum fidelium, ut Patres exponunt unde infra dicituri l Cor eius aduersus teri stamentum sanctum, & saei et . Et auferent iuge sacrificium, de dabunt abominationem in desolationem. I Quae omnia secit suo mo do Anti hus, sed se ut omnia in figura eo tingebant Iudais , ita illa suerunt umbra re pectu veritatis per Antichrisum suturae.
Postea vero de superbia, δὲ blasphemias Antichristi propriissima sunt illa verba. t Et
faciet iuxta voluntatem suam Rex, de eleuabiatur, di magnifieabitur aduersus omnem Deli, S aduersus Deum Deorum loquetur magnifica , &GEt inta. Deum patrum suorum non reputabit, nec quemquam Deorum iurisIt . quia aduersus uniuersa eonsurget. J Per quae verba Optime explieantur , quae supra tracta. ramus, ubi de cornu paruulo dieitur habere
o,tii ἐπι -nxia . Item quod ei rea verba
Pauli diximus, quod ostendet st tamquam s*Deus, Dei veri loeum ἰ de ad ratIonem usurpans. Vndὰ ex hoe loco colligunt Patres , Antichristum idola gentium demoliturum , Ee deos gentium non esse ador turum . Ex quo etiam notat Hieronymus. hae verba ita eouuenire Antichtisto, vi non
potitui de Antiocho intelligi . qui idololatia suit, & Nehr os ad Deos gentium ad randos compellebat, vi in libris Machaeeorum narratur. Haec ergo esse potest nona proprietas Antichristi, scilicet , non e se suturum idolorum custorem , quod saltem in publieo, vel de antiquis Diis genti una intelligendum est . Nam statim addit Daniel illuna esse ad Oratu tum Deum Moeain, de quo quis si suturus , magna est controuersa, variaeque expo
sitiones. sed ad praesens non reserunt . Et
probabilius videtur, habiturum Antichristum
socum aliquem occultum , in quo doemonem
adiutorem suum sub aliqua imagine , velivolci occulte colat, ut tractaui in a. t Oin. 3.
partis d; sp. 4. art. . ubi non dixi, vi quidam mihi imposui e , sorsan illa verba interpreta da esse es e solo Antiocho, sed retuli primoloeo hane sententiam ,& postea sententiam Hieronymi, quam in praesenti etiam tetigi, de validissima est, confirmaui. Denique in reliqua parte capitis iterum praedicit Diopheta praelia. de Victorias Anti christi, de specialiter quomodo tres Reges K gypti , Asrieae, seu Libyae , Ee AEthiopiae
vincet, he regna eorum occupabit. Postea xeto I lierosol3mam , debellatutus eam, eum
magna potentia veniet in multitudine in pna , ut conterat. de interficiae plurimos, ad figet taberna lum suum Apadnci inter maria super montem inclytum, de sanctum , a quod de monte Sion. vel Oliveti, Hieronymus, te alii exponunt. Re tandem de morte eius subinngirer, s veniet usque ad summitatem eius, Ac nemo auxiliabitur ei, a quia nimirum.
linterficiet illum Dominus spiritu oris sui,seu imperio suo, δὲ fine manibus, a praeeipiet
enim aperiri terram, ut deuoret eum, & vi' nos in infernum demergatur, ut in Amea lυμ dieitur. Dos modum vero Daniel cap. I a. declarat, quanto tempore duratura si illa
perseeutio Antichristi , de quomodo paulo post mortem eius futurum si Iudicium, des niuersalis resurrectio, ut exposuit Augustiis nus et .de Ciuitat ea ag. de copiose in sup rioribus oplicatum est . Atque haee sere sunt notae, defigna, quibus nobis Anteihristum Daniel deseripsit, quae latius Hieronymus,de Theodoret. prosequuntur, Ee ex modernis Pere ira lib.8. de I . in Daniel. de Maluenda
sparsim in suis eruditis libris de Antichristo.
Conferant ergo omnes , qui fidem adhibent scripturis has proprietates , A notasAntlehristi eum his , qua de Romano Pontiis fici sunt toti othi mani sesta, di luee Hatius
videre poterunt, quanta fuerit haereticorum impudentia, di horrenda temeritas, vel mistius insania, qui venerandam δε possos Icam
sedem tam Ineredibili infamia dehonestare , ausi sunt. di quanta sit illorum caecitas, qui ipsorum nugis, de inanibus cogitationibus se illudi sinunt. Antichristi enim initia abiecta
erunt,& Obscura, non tantum generis,& ori
pinis sillud enim non multum curandum e sis et sed tegat, di potestatis. Erigo autem . Roma
595쪽
Romandi sedis quoad dignitatem ipsam altior cogitari non potest, ab ipso enim Chri-so sundata est. & inde ad singulas personas, etiam Aonisaeii, & posteriorum per legitimam suecessonem inanauit. Deinde Antichristi regnum ab ipso per salsas artes , di tyrannide in inchoabitur : Pontificis autem regnum praecipuum nullum . post Christum ha buit initium . seu successionem, non per fraudes , vel turannidem, sed per legitimam electionem. Ad haec, Antichrissi regnum temporale etit, per fraudes incipiet, & per bella, & caedes liostium dilatabitur, Prima.
tus autem Pontis eis spiritualis st, semperque idem quoad dignitatem, in se spectatam , ta licet quoad populorum subiectionem ere-
uerit, non tamen per corporalia bella, sed per verbum Dei , & fidem credentium. Perquam sicut in uno tempore dilatatam est, ita per infidelitatem aliquorum in aliquibus locis fuit imminutum, licet per Dei gratiam alibi semper augeatur. Omitto caetera , quae ad mores, tempora , sedes, & fines pertinent,nam in superioribus satis ea inter contulimus. & non solum diuersa, sed etiam omnino opposita esse ollandimus. Nuncque
solum adnotare voluimus, S aduertere,quanta in his omnibus si Scripturarum consonantia, fle concordia , ut inde etiam appareat, quam sint violentae Protestantium accommodationes ad uisiones Apocalyplis : cum non solum snt uoluntariae, & sine duce, de prae
ter verborum proprietatem , & contra rerum veritatem . sed etiam sint contra alia clariora Seripturarum loca , per quae debent Obscuriora intellini iuxta prudentem rationem Seripturam inter pietandi.
Eorum , quae in hoc libro tractantur
Ovamuis huius libri materia, & argu
mentum nihil aliud priter ealumniam, vel eertὰ potius horrendam blasphemiam continere videtur, ideoque multis prudentihus melius fortasse videri posset hae omitistere . quam cum piarum aurium ossensione
tem per se incredibilem in quaestionem ad- dueere ; nihilominus laborem hunc nostrum neque inanem, neque piis auribus ossen die lo solutum esse iudicauimus. Cum enim serenissimus Angliae Rex.ia suo de Antiehristodi eursu, ita suis coniecturis confidere videatur aut earum responsionem per sugula disi putationis membia, tamquam rem nobis aris duam , vel eerte impossibilem, audacter po- sulet, non solum utile, verum etiam necessarium visum est tum ad singula respondero, tum etiam ostendere, omnia, quae obiiciun. tur, di sine sun lamento solido esse eo gitata,
di neque coniecturae nomen mereri. Ita ut mirandum prosectA sit, in re tanti momenti, vi
in ea salutis aeternae cardo versetiar, tam leuibus allusionibus , seu allegorijs prudentes viros duci potuisse . Hane igitur ob eausam prius ese Antichristi persona tandamentum posuimus , illumque futurum esse singularem quendam
hominem ex Scripturarum verbis, serie , ac concordia, nec non ex communi Patrum
consensu demonstrauimus. De Inde per singulas partes a Rege propositas discurrendo, in primis tempus eius nonduin vetiisse, perseeutioneque illam , qualis ab initio non fuit,
ab eo mouendam , nondum inchoatam ess nee testes contra illum mittendos adhuc apparuisse, ex eisdem principiis Ostendimus Postea vero sedem eius, nec Romae , mc vnis quam futuram esse comprobauimus. Ac de-n iqueAntichristi personam ex proprietatibus a Prophetis, & Apostolis de illo praedictis late considerauimus; & quomodo per incredibilem turannidem .& sallaces artes . ae sagua mendacia, R ingentia praelia ab intimis prin-eipiis ad orbis monarchiam ascendet, ' in tantam denique artopantiam. & superbiam perueniet, ut supra omne,quod dicitur Deus, extollatur , ita illum descripsimus, ut euidentissim uiti sit, nullum mortalem hominem, nedum Romanum Pontificem, tam iniquum,
di abominabilem hactenus fuisse . Quod si aliqua illius imago in aliquo
terrae loco cogitanda est, non certe in Sancta Romana Sede , sed in cathedris Hare satellarum , vel in thronis Regiis Daganorum , aut selusinati eorum Romanam Ecclesiam persequentium cogitandam ese ostendimus. Sicut Hieronymus Antiochum,& Neronem. Dama. scenus Maho metem; Irenaeus Marcionitas , de
similes haereti eos ; Cyprianus omnes Christi aduersarios Antichristiam appellarunt. Nemo enim nisi aliquis ex istis Antichristis:&Christi
hostibus in Rom. Pontificem, tale nomen talemve ea lumniam traduxit. Nequ8 in eius eo-gitationem ascendere poterit qui antiquam
illius sedis originem plane diuinam, eiusque selieissimum progressum, fle admirandam stabilitatem cum Augustino, &aliis Patribus
Reliquum est , Rex serenissime. ut Omnianimi perturbatione deposita, vim rationum.& pondus auctoritatis attenta mente recogites , quantaque absurda ex libera seripturae commentatione proueniant , mediteris: grauissima D. Hieron. vel ba smul considerans .
qui eum Porphyrio disputans Daniel. H. ita concludit: i Hoc ideo prolixius posui, vesetipturti sanctae diffeultatem ostendam, evisius intelligentiam absque Dei gratia, & maiorum doctrina non nisi imperitissimi , vel maximὰ sibi vendicant. EIVS
596쪽
DISPUTATIO DECIMA.. De Summo Pontifice.
esse conclusimus i sequitur, ut de Monarcha ipsis, ac supremo Pallore disseramus. QEoniam vero in superioribus iam ostensum est . id eaput, & necessarium eo se in Ecelesin . x a Christo Domino institutum . eo generatim posito, progredimur ad demonstrandum , in quonam homine hanc dignitatem eonstituerit. in quibus de inreps perpetua sueeessione durauerit, in quo tandem hodie perseueret, ac modo simili semper perseuerabit. Disputant vero de hoe adi me uto in primis Auctores ii. quos praece
sculo contra errores Graecorum . Theologi in η. agendo de clauibus . Recentiores contra. Luthera nos . Turrianaeontra Sadeelem. Belis . . Iarmin. t m. I. rota controuersia 3. valene.' eontrouers. I. libro 8. Saliner n.tQm- - par. 3.
. . . t tractatu L.vstiue ad s. & iae Acta Apostol. a. tractos a. Videri quoque potest Molina de iuvi . '. Qit.ttact s. disput . . ubi quosdam alios addu- est in m . g. Addi possunt iurisperiti inotom. I l.Tractat ni, p. I. & 1. Usciatim Mi chael de Aniu.
An Christus Dam nisi minis elem Delisia euram Petro concesseriti at puadeo, an Petrus fuerit in terris primus
Chrii micarim,stiniuersiais Ecelesiae Pontifex , sor Pastor.
Ostendimus superiori disputatione varsis
modis in quaestione hae ab Haereticis erratum fuisse,quorum piae ita satis consutauimus : in sequentibusque veritatem confir mando . iterum ea impugnabimust illis ergo Prae Lerna istis,dico primo Omnes Apollo li ac petunt a Christo Domino iurisdictionem, re Piritualem potestatem iii totam Ecclς- fiam .&ia totum orbem. Conclusio est ceris ta. & communis , quae pater primo ex Scriptura , Matth. 8. Quaecumque viligaueritis, dic. quamquam enim origenes, Theophylaci. N alii verba hanc , non de spirituali i risdictione Saeerdotum, sed de actu eorrectio- Pnis staternae, & tentissionis i muriarum in te pretentur ; attamen literalia sensus en de potestate elauium , reddit enim Chri litis Dominus rationem . quare his, qui Leelesiam, id est. Pastores Eeelesiae non audit habendus sit tamquam Ethnicus, & Publicanus; quia nimirum Pastores Ecelesiae habituri erant potestatem ad pr cipiendum, excommunicandum, Iuendum . R ligandum. Ita Hilarius Ali-selmus, di alii expositores ibi, di Augustinus , tractatu 16.8e 49. in Ioan. Verum quidem est,
eo loeo Christum Dominum non dedisse potestatem Apostolis, sed promisise, vel pradiis xisse fore. ut haberent illam I quod notae te
Turtecremat. Iibro secundo suminae, cap. 77. hoe tamen sume te intentioni nostrae r nam Christus promissionem impIeuit Ioan. 2o.sSi-e ut misit me Pater, & ego mitto vos. quem Iocum Cui Il.& Chrysostomus in hunc sensum exponunt, di eamdem vim habent verba Illa, Matth. vltimo, R Mare .vltim. l Data est mihi omnis potestas, dic. I Confirmaturi quoniam constat ex Seriptura, omnes Apollo los ab ipso christo Domino apostolicam dignitatem
de ratione autem dignitatis apostoli egest Iurisdictio. & potestas spiritualis in valuersum . populum fidelem , ut D, Thom uotat prima Corinth. a. N ad alat. I. ubi Paulus etiam asseuerat, se non ab Apostolis, sed a Christo potestatem aecepisse in uniue sum orbem , eo quod ab illo fueritApostolus constitutus: quare, &c.Secundo, principaliter patet ne tu sito ex Patribus, qui hanc conclusi ncin saepe assimant, di in illius sensu non raro pronuntiant, Apostolos fuisse dignitate pares. Ita Anaeletus Papa epistola 3. habetur cap. In nouo testamento LI.d. Leo Papa sermone g. in Amisiuersario Assumptionis suae. Cyprian. Ii de unitate Ecclesiar, habetur cap.loquituri .quaest. l.Hieronym. in id ad Galatia. t Reus ut ei in iaciem. habetur cap.Paulus a.qu.7. ubi Gratian. explicὰζ de aequalitare sanctitatis
597쪽
sed non reδὰ: Id enim, neque stiri potest .
neque sortasse verum est. Rursus Hieronymus I .contra Iovi n. Hilar. 6. de Trinit, paulo
post medium Vigil. papa in epistis decret.c.7. Tettio probatur assertio ex essectibus: legimus namq; Apostolos generaliter quaseumq: mundi partes peragrasse , di Presbyteros. NEpiseopos eonstituisse, εe ordinasse,ut constatev Aciis Apostolorum, & Epistolis Pauli,qui
Ephesi Timotheum eonsecrauit. Titum eo n-stituit Creta,& de aliis non paucis videri potest Meeph. lib. I.& 3. per multa eapita. Einere nerunt praeterea actus varios iurisdictionis leuiusmodi sunt excommunieare, ae legesserte, sicut patet ex I. Corinth. s. 6. P. II.& I
In hae tamen eonclusione aduertenda sint nonnulla. Primum, nomine Apostolo
tum nos intelligere duodecim, sanctum Mathiam , videlicet, includendo, & exeludendo Iudam,qui, lieet fuerit ad Apostolatum vocatus , electus, de Apostolus nominatus, ut patet Luc. 6. numquam tamen veram Episeopi
consecrationem, aut Apostoli iurisdictionem obtinuit, eum iam laqueo vitam finieritiquo tempore caeteri iurisdictionem acceperunt, Comprehendimus etiam Diuum Pausum, deuci di concluso, & rationes factae aeque . ace aliis Apostolis procedunt: de beato Batnaba nihil mihi certum eonstat a Clemens enim I. constitutionum eum inter septuaginta Discipulos numerat. & quamuis Actorum I 3. Spiritus sanctus dixerit: i Segregate mihi saulum , di Barnabam in opus, ad quod assumpsi eos, J& propterea nomen Apostoli in
Beeleua obtinuerit, dubitarique non possit. quin Episcopus fuerit, ut ex eodem cap. 13.
colligitur: at non satis constat. illum dignitatem apostoli eam, quoad omnia, qua de il-tius ratione sunt, atque adeo quoad uniuersa- Iem iurissi Ictionem , Obtinuise . Vnde neque Eeelesa aequali solemnitate festum eius , ae aliornm Apostolorum celebrat. secundo, est aduertendum tria in Apostolis esse disina menda,Ordinem sacerdotii, consecrationem episcopalem, & iurisdictionem uniuersalem; uuae tria certissimum est in singulis eorum fuisse, vel immediate aChristo data, vel cinὰ ex praecepto eius: fle de ordine quidem Sticeidotii sertissima fides est, omnes illum Christo.Domino immediate aceepisse sub noctem Coenae, verbis illis: l Hoe facite in , meam commemorationem, J ut Trident: des.
uomodo collata fuerit Apostolis potestas tur ictionis.
DE potestate item iurisdiclionis mihi
multo probabilius est eam omnes a Christo Domino immediate Meedisse,quae est
antiquorum Theologorum communior senistentia in η.distinctione 18. o. sq. ubi Diuus Thomas, Bonaventura, Atherius, & alij G btiel in Canonain. 3. Caletanux tractam de auctoritate Papae, di Conei liorum , capit. 3. Turrianus lib. 2.pro epistolis sontis Cap. I r.& in scholiis, lib.6.constit. cap. I 2.pag.8 I. to distinctione dio.quaest. r. artie. I. Victor re lect.: .de potestate Ecclesiae, quast.2.Castro a. Tom. XII.
de iusta Maereticorum punitione . capit..24. Salmeron , A plerique initio allegati, Vargas opuse.de hae rea 3e planer eolligitur ex locis Seripturae , & patrum septa citatis, Io annis dio. l Sieut misit me Pater, & ego mit . to vos. I & supra i Qnorum remiseritis peccata. J Vbi Cyrillus, Chrysostomus. Theophylactus. S alis Dat res id notant . . di Cyptianus libro de unitate Ecclesiae: & quamuis eo tempore Thomas abfuerit; potuit ta men Christus, vel illi absenti potestatem eo 'serre, vel certe post octo dies, cum illi it rum apparuit, eam largiri: seut ex Actor. I.seolligitur, Mathiam non a Petro, vel Apo-
solis ad Episcopatum eletium, sed immediate a Chriso : atque adeo verisimilius , ab eo dem iurisdictionem immediate accepisso ,
quoniam , ut Dinus Thomas I. Corinth. II.
notat, primum ad dignitatem Aposolieam necessarium, est iurisdictio, di auctoritas gubernandi fidelem populum; ex quo sumitur
generale argumentum e nam certo constat,
Omnes Apostolos, ab ipso Christo accepisse
Apostolicam dignitatem , ut patet ex Luc. 6. IOan.ε. . Corinth. idi. ad Ephesios 4 de ratione autem talis dignitatis est iurisdictio ergo. Se. Tangem id satis comprobat exemplum is Pauli, qui ipso teste ad Galat. r.& a. nullam
iurisdictionem ab aliis Apostolis accepisse testatura
Contra datam resolutionem sentiunt Turrecremat libro se eundo summae, cap. q. Iacobat Libio io. de Conciliis, arti c. . con tendentes, totam iurisdictionem suisse datam soli Petro, ut nimirum commodius de sendant Epistopos omnes i qui Apossolis succedere dicuntur a Coneilio Florentino ἱέn ii
fructione Armenorum, te Trident,ses. aa .ea
pit. .& ab Augustino in id Psalm. M. 1 Pro patribus tuis.&e. 3 non immediate a Christo, sed a Ponti seeRomano Petri successore iurisdictionem habere . sed hoe certὰ non est sese
fieiens fundamentum , quo a eommuniori sententia recedatur. Constat enim similitudinem non valere in omnibus a potest enim nune Ponti sex Episcoporum iurisdictionem restringere, vel ampliare : quod non potuisset petius saee te in Apostolis, qui a Christo
mi in suerunt in totum orbem ad fundandam Ecelesiam. Aliter ergo suee edunt Episcopi Apostolis, quam Episeopus Romanus Petror hic enim , ut dicemus in sequentibus, ita se
cedit, ut post ratam elactionem , . immediate
ab ipso Christo recipiae uniuersam iurisdictionem , quam Petrus receperat, ut illius volarem suppleati Alia vero Episcopi succedere dicuntur Apostolis, non in hoc ut habeant immediate iurisdictionem, a quo Apostoli
habuerunt; eaeteri namque praeter Petrum , eam non acceperunt ordinariam. N ad sum
cessores transsetendam , ut dieemus sed quasi
delegatam priuilegio speciali ob peeuliarem
necessitatem . quae tune dabatur propagandi fidem . sun dandique Eeelesiam per uniue sum mundum; cuius signum est; tum, quia Episeopi, qui Αpossolis succedere dicuntur, Non habent generalem iurisdictionem, seut Apostoli ipsi habuerunt; tum etiam, quἰa si propria foret talis successio, nulli debuissent Epioseopi creari uiuentibus Apostolis ,.seut vi uente Petro nullus creatus est, qui et suceed
598쪽
tet in Pontificatu . Episcopi ergo sueeedere
dicuntur Apostolis secundum quamdam ae-comodationem & repraesentationem , ad eum modum . quo Presbyteri suecedere perhiben. tur 71. discipulis , quia nimirum eorum subeunt uices , si icique languntur: se enim
in Episeopis tes det pontificia , di episcopalis dignitas , quae fuit in Apostolis : sunt etiam
praecipuae columnae . di Passores Ecclesiae, quibus commissum est illius tegimen , quibus muneribus Apostolis a tam antur, succedere que dicuntur . Vide Alens 4. pari.qu. 9.
stio. 3. Paludan. de potestate patrali, art. E.
s Actibus Apostolorum oppositum coli itur, Iacobum, scilicet, stat rem Domini υ num fuisse ees duodecim Apostolis, S de eodem . qui etiam iustus vocabatur . narrant historiae Hierosolymis Episcopum fuisse : Eeeles a de nique elimdem celebrat, atque ut Apostolum veneratur i certe ex Opposito planὰ sequitur. neque historias. neque Eeelesiam mentionem ullam stet se tanti Apostoli. Alis ergo volunt, omnes Apostolos in mediate ab ipso Christo fuisse Episcopos ordinatos . Ita Glossa a. Corinth. Ia.cItea illudi posuit quidem Deus in Leclesia primum Apostolos, cte. I Et multi Theologi in d. a . videturque erupressa sententia Aouustini . libro quoessionum noui, ' veteris Tectameniati, quaest.ς .sub finem : l Ipse enim, J ait lo-
Gomodo dignitas ordinis collata sis
D E potestate ordinis est adhue maior
dubitatio . Nam Turrecrem. lib. 2 ca. Pir. 32. multis rationibus eo natur probaro
solum Petrum suisse a Christo Domino ordi.
Datiam Episcopum ipsum veto reliquos Αγ- solos consecrassa , ut verum si , quod Pontifices saepius asseuerant, Petri Cathedram esse Matrem.& radicem omnium Ecclesiarum. R a Romana Leelesia omnem eonsteratio. nem, & dignitatem episcopalem promanasse; quod non alia ratione sare posse videtur, quam quia solus Petrus a litisto fuit creatus in Episcopum,a quo omnes alii per suceessonem quandam derivatentur. Ita signiscae Innocentius I. epist. ad Cone. Catthas.quae estas. I A quo, inquit, Petro ipse Episcopatus. R ipsa aucto litas huius nominis emersi. IIta quoque Anactetus Papa epistola seeunda ad Iulian .ptimum spiseopum . Cuprian. epi
sola o. Leo sermone a. de annivers. suae inuinptionis, A in epistola sy. IVt ab ipso id est, Petro ) qua ii quodam rapite dona sua velut
in corpus omne disiunde tet . Chrysostomus Ioann. vlt. cim mittit Petro praesidentiam statium, ut ab illo derinetur in reliquos. JAlii , ero sentiunt, Christum Dominum ordinasse Episcopos, Petrum . de Iacobiim,&Ioannem, hosque caeteros consectasse. Ita indieat Clemens lib. 6. & . constitutionum,
quem refert Niceph. lib. 1.eapit. 3. At enim in ptioti loco Clemens deIacobo maiori loqui tui : I Quem Dominus . inquit, eum Petro . R Ioanne, praecipuo honore dignatus fuit. IIn posteriori vero apit de Iacobo iusto, de quo nullam probabilitatem habere potest haee sententia, propter ea quae dicemus. De aliis tribus nersuaderi potest ex eo, quod multi s
tres inclitant , Iacobum iussum ordinatum
fuisse Episcopum Hierosolymitanum a Petro,
cum Iacobo . de Ioanne; quod sensit Anacteistus epistola a. scribens. eiusmodi exemplo eonstare, Apiseopum non nisi a tribus Episcopis ordinari oportere. Concinit idem Clemens citarus I quamuis non ordinatum, sed electum dicat. Idem sentit Hieronymus de . iris illustribus, in Iacobo, neque est veri
simile . quod dicunt nonnulli. praefatum Iacobum Haerosolymitanum Episcopum non s ii se unum vina ueni ex Apostolis. ut Niceph.
quens de Christo, i priusquain in e los ascenderet, imponens nomen Apost lis , ordina
uit in Episcopos. J Ebi eum indefinite loquatur, plane de omnibus se loqui signis eat. sermone etiam 18. s s eius est ad fratres iah remo. eodem indefinito loquendi modo, inquit Christum ordinasse Apostolos Sacer dotes in nocte Ceens 3 ex quo potest sumi argumentum et nam si Christus immediate ordi
nauit omnes Apostolos Sacerdotes, cur non
Episcopos vix sane potes reddi ratio prob hili sena stetit Presbyteri aquales sunt in ordine, & esse in equales possunt iurisdictione; ita Episcopi quoad eonsecration E equales in imrisdictione possunt esse ina quales. Ex quo deducitur nouum argumentum e namq: si in aliquo suit inaequalitas inter Aposolos, fuit haud dubie in potestate iurisdictionis, quam nihilominus immediatἡ a Christo Domino
receperunt; ergo multo credibilius idem di-eendum est de potestate Ordinis . Denique , eum proti ire e snt a Christo constituiti in apo stoli ea dignitate, eaqi e maxima ex parte indignitate episcopali sundetur , ueris millus plane est, etiam Ipsum Christum per se in Apostolos ordinasse, quos ipse vivensi praesensque elegit,& quibuscumqκst conuertatus. Quoia ideo dico, quia de Mathia res videtur minus explorata, quamuis in actibus non legatur eius Ordinatio , soli1m quippei in cap. I. habetur i s Cecidisse sortem sume Ma titiam, di annumeratum fuisse eum unde eis Apostolis. J Veris milius tamen est , ordina tionem recepisse ab Apostolis, ne spretalo
miraculum admittamus, aut potius est raorindinarium modum prouidentiae a non enim est
dubium, quin potuisset Christus Dominus sua potestate excellentiae illum a coelo eonsecrate : vel per Angelos id effrere, ut alias de Amphiloehio resert Nieeph. lib. I I .c. a. Non
tamen teneo suffclentem auctoritatem, vel necessitatem tanti miraculi a prscipue cum Actor. a .indicetur, Paulum Apostolum perimpositionem manuum ab hominibus Diti ordinatum Episcopum, quo in loco Chrysostomus id ita interpretatur, idemqtie sentit Leo Papa episcia si . Neque vero eadem est ratio de his, atque de interis , quos Christus Dominus per se ipsum in vita mortali voeauit,& cum quibus vixit; etenim absque ullo miraculo, vel extraordinaria provide uti a potuit illos per se ordinare Episcopos, & o dinauit Sacerdotes , ae keie Apostolos; quaestylentia xetismilior apparet, quamuis in
599쪽
hae re nἱhIl possit eertum haberi.
Minus vero certum est, quo loco , aut
tempore suerint Apostoli a Christo ordinati Episcopi : nam quidam putant sactum id
sui se in nocte Crenae: tum, quia tune data es Eeelesie potestas ad consecrandum eorpus Christi Domini. N ad perpetuo retinendam hanc potestatem: non retinetur autem , nisi per ordinationem sacerdotum; ergo ueris- anile est, tune reeepisse Apostolos potestatem ordinandi saeerdotes,consequenterque suisseeon se eratos in Episcopos. Alij malunt sactum Ioan ro. illis verbis: Aeeipite Spiritum
sanctum; quorum remiseritis peccata, remit tuntur eis , &c. J Vel certe Matth. vltimo, eum
dictum a Christo suiti l Data est mihi omnis
potestas , Re. Euntes in mundum uniuersumpadidi eate, Rc. I Ita Carthusq. d. et . quaest. 8.Sed, ut monui, hae in re nihil est certum de tempore, circumstantiis, & modo ; quamuis
simpliciter probabilius videatur,quod proposuimus .
Nee obstat ratio primae sententiae r nameertissimum eae illa Pontificum dicta non sun dari in eo, quod Petrus ordinauerit omnes Apostolos di nam Pontifices illis loquendi modis, volunt solummodo explicare certum primatum Ecelesiae Romanae, esseque Matrem omnium Ecclesiarum: quia ad illam, ut diximus, pertinet regimen,& gubernatio omnium;
itemq;a Petro iueipere episcopale dignitatem quod omnium primus illam aecepit, di cum
maiori excellentia , & prdi rogatiua , quam caeteri, quantum ad iurisdictionem , de qua materia Pontisces agunt. Ad fundamentum secundae sententis respondetur, illam non sui si
se propriam ordinationem episcopalem Iaco-hi , sed de sanationem, seu determinationem eius ad Episeopatum Ierosolymitanum, ut in eo haberet non solum delegatam, sed ordina riam etiam potestatem, possetque proinde in eo Episeopatu habete successorem. Quod si intercessit sorte ninnuum imposito, non perna dum uerae consecrationis episcopalis, sed cuiusdam ecclesiassicae caeremoniae fuit adhibita . Ad extremum est in hae conclusione obseruandum, cum dicimus, omnes Apostolos
aecepisse iurisdictionem in uniuersum Orbem, intelligi, potestatem eam suis te quodammodo aequalem amplitudine obiecti, & loci; non vero in modis , neque in actibus talis iurisdictionis, ut iam in sequenti conclusione dicetur.
Assertio secunda : Dὸ praeminentia Ponti Partis Petri , QT succesrum.
DIco secundo : Petrus Apostolus fuit In in hae iurisdictione interis superior in eo praecipuae, quod illi soli sit data potestas
ordinaria regendi , N paseendi uniuersam Christi Ecclesiam , ut in ea ipsi perpetuo sue- cederetur,quod aliis Apostolis datum non est. Hae eonclusio simplieitet est de s de patetque primo ex celebri loco Matthaei decimo sexto: I Tu es Petrus, & supet hane petram aedifica
uando catholici Illud elugere eonati sunt.
uocertissima esse debent . Primum totum illum sermonem Christi Domini ad Petrum eia se relatum . se eundilm Petri summam potestatem,& dignitatem patefarere. Primum euidenter liquet ex ipso verborum ordine rate eni in Christus Domni us r s Beatus es , simon Bariona, di esto dico tibi. Re. Et super hanc petram edificabo Ecclesiam meam. JNam vox, hanc, ex proprietate sua, aliquid prasens, uel de uno paulo ante sermo praecisisserat, importat, nimirum petri personam. Neque obstat illa mntatio generis masculini in scemininum, quam latina translatio ex grae ea
sumpsit. Nam in hebraea, vel syriaca lingua, quia Christus loquebatur , utrobique est tammen Cephas , quod petram signiscat, tesso
Hieronymo, ad Galatas x. Vnde Ioann. i.
Petro praedixerat Christus appellandum nomine Cephae, qua voce usus est hoe Matthaei loco, dicens I Tu es Cephas 3t super hane
Cepham: I ae si dicere: s Tii es lapis, & super
hune lapidem . I Glaecus autem,' latiniis In terpres propter diuersitatem masculini, S *minini generis , voces aliqualitum commuta runt e re tamen vera idem retinetur sensus .
Confirmatur: nam, si particula, hane, aliquid praeter petrum des gnaretisne causa Christus appellaret Simonem , ad eumque sermonem dirigeret com neque ad petrum pertineret id quod dicturus esset, neque illa nominis mutatio ad praesentem sermonem prorsus referret nouo ergo imposito nomine, noui prouisio muneris significata sine dubio est, ut notauit Curit. libro secundo in Ioannem , capite secundo. Et ex his etiam patet secundum: ideo
enim Deitias petra Ecclesiae nominatur, quia eius Pastor, & Rector uniuersalis constitutus est, vi Patres Omnes exponunt. Nuie enim
Concilium Chalcedonens Act. decimatertia , Petrum vocat petram , & erepidinem Eccle-sae . Athanas in epistola ad Felicem Papam, quam suo, & Ecelesae Alexandrinae nomine seripsit: l Tu es, inquit, Petrus, di superfundamentum tuum, Eeclesiae columnae, id
est, Episcopi . sunt firmatae. 3 Chrysostomus homilia ues. in Matthaeum, & alij expositores. graeci, & latini in illum loeum . Augustinus Zermone Ii. de Sanctis, & Leo Papa Iermoneseeundo , in anniuersar. suae assumptionis, di Naximus sermone de Petro, & Paulo. Paulinus epistola q. ad seuerum, Petrum vocat sui damentum Ecelesiae. & Ambros in hymn.
quem Ecclesia saepissimer eanit, Petrum vOeae Leelesae petrami l Noe, inquit, ipsa Petra Ecelesae canente , eulpam diluit. J Quod iam
tauit Augustinus lib. . tetractati capit. vige smoptimo. Eadem expositione utuntur frequentissime Patres, Anael et . Papa episeola tertia, capit. tertio. Cyprian. de unitate Ecclesiae , habetur et quaest. I. eapit. Loquitur
Dominus, ct epist. ad inintum . Item lib. epist. 9. & epist. Iabalanum . August. lib. 2. de Baptis cap. I. ICaeterum, quis, ait,nesciat, Petrum Aposolatus prine ipatu cuilibet Episcopatui esse praeserendum i Tettuli. de praeis Iclipi. Haer. Orig. hom . . in Exod.& hom.6. ad Roman. quem refert etiam Euseb. lib. 6. histor. capit. I s. Hilar.ε. de Trinit. & Canon.
16. in Matth. Basil. lib. 1. de Spiritu sanct.
600쪽
Ambros. Luem quInto, I serm. U. de sem ne de fide petri. δὲ de natali Petri , Se Pauli.
Vide eaput , Non turbat. Vigesima qirarin . qumst. s. R eap. Fidelior. d. so. Hieron. Ia dictum laeum Matth.& I. eontra Iovinian. &Mierem. 16. & Erech. . Creg. lib. . epist. 3 a. Ee 33. & lib. 3. epistola 37. August. sermonexq. ag. Ze 29. de Sanctis, & sermone tam de tempore, & plares infra reseram. At enim loeum hune non solum aduers
rii, sed etiam Patres. aliis modis interdum exponunt; id quod oportet breuiter attingere. ut veritas euidentius eonstet. Prima expositio est, verba illa, super hanc petram. non ad Petrum, sed ad Petri consessionem referri. Ita Ambros. lib. 6. m Lue. cap.9. Chrysost reus homilia 29. in Matth. Cytil. dialog. 4. de Trinitate. Hanc expositionem Lutherantithentissime amplectuntur; si autem non ex . cludat priorem sensum explieatum qui excludere videtur Arboreus lib. Τheosoph. cap. I. qui est re vera proprius. & literatis, pollet hie seeundus admitti; quia . & una litera plures sensus patitur ,& totum, quod in hae eae positione assertur. in se verum est; nam
etiam fides est suo modo sundamentum Eeclesae , ut praecedenti disputatione . sectione prima vidimus a & magis aecommodatὰ ad hune locum fides Christi quam Petrus OnkLsus est , dieitur fundamentum . non tanquam quod, ut dialectice loquamur, sed tanquam quo: quia nimirum consessio Petri suit illi quodammodo ratio, seu dispositio , ad primatum Ecclesiae obtinendum . vi Hieron. Nilar. 8e alii interpretantur. Et hoc modo
e 2postio haec in primam incidit, sevi & alia Cyril. nimirum, intelligi fidem Petri summi
heclesiae Pastoris, quae deficere non potest, eum Ecelesiae fidem totam quodammodo su sineat. Quae expositio non salom contra. tia nobis non est , sed potius heae osten die, quid sit. Petrum esse petram, in qua Andatur Ecclesia r nimirum esse uniuersalem Pasorem . ex quo Ecclesiae firmitas, & in v
ea doctrina constantia, tanquam ex certa,
εὶ insallibili tegula pendet; quem sensum habet etiam Epiphanius a. eontra haereses
Alia expositio frequens etiam apud Pa
tres est. petram, in qua, vi Christus pro-ouneiat. fundatur taclesia, esse ipsum. quem Petrus fuerat consi suas uam. vi I. Corint 3,
dieitur: I Fundamentnm aliud nemo potest ponere praeter id , quod positum est, quod est
Christus Iesus. J qui eap. Ici Petra vocatur,&Matth. 13.&Lapis angularis. Ita Augustinus sermone I . de verbis Domini, tractat.
vltinio In Ioan. 3e i. tract. cap. a I. memorat
se aliquando exposuisse super hane petram, id
est. Petrum, di quodammodo retractat mintius dirandum suisse, id es, Christum, quam
uis tandem utranque expositionem admittat.
tanquam probabilem. Et quidem . si de ipsa per se Ioquamur . certum est , solum Christum Dominum esse primum . & principale fundamentum, quo tota Eeclesia nititur 3 Detrum in rosessum esse fundamentum . qua
Inra christi gerit; loquendo tamen
aeraenia huius testimonii, quod tractamus. . v b ς a non esse sermonem prIM.
& per se de . qtiam Clculus habet,
sed quam Patro promisit, Se de ratione, pro is piet quam illi tale nomen imposuit, ad quem. ut vidimus, totus Christi sermo dirigebatur . Ac praeter argumenta iacta, illud proprium huius Ioel est . Christum non de se agere . quia de futuro loquitur: non dabat enim, sed promittebat Petro dignitatem a si autem de
se ageret. plane assereret. super quam ianda tur, aut est fundata Ecclesia . August. autem. quamuis locis citatis eo modo loquatur , at istamen in alias primam expositionem approiabat', ει in retractationum loco arbitrium t genti eommittit. Hoe porro tempore certum esse debet. primam expositionem esse litera. lem , quod si quis secundam hane addere volet, non multum cum eo eontendendum i Eo
enim ipso, quod potestatem suam Christus
Petro committens ipsum petram voeat, satis docet se esse primarium fundamentum, & p tram Ecclesae.
Tertia expositio est Erasmi, Pettnm ibis miscare quemcumque fidelem propter quaedam verba Origenis. in illum locum Matisthaei . qui non ad literam , sed per alleloriam
exponens, aec modat verba Christi singulis fidelibus i literati tamen sensu nulla ratione possunt eo modo exponi, ut ex dictis patet. atque ex his etiam . quae statim dicemus. Et probatur: quia nunquam in Seriptura singuli fideles appellantur Eeelesiae fundamenta, sed membra r nam ipsum Eeelesiae corpus sunt. vel certe eomponunt: quid est ergo, quod in eis findatur. φQu3rta expositio est. sermonem Chrissidirigi ad omnes Apostolos. quia omnes sunt
fundamenta. Hane tradunt Lutherani, & Cal.
vinissae , volentes Petrum nomine omnium
Aposscitorum respondisse et quod etiam dixerunt Hieron. & Chri stomus ibid. de rursum
Hieron. I. contra Ioui uianum. & Aug. straur 3. de verbis Dominii sicut ergo nomini omnium loquebaturi s Tu es Christus . Re. 3 ita etiam Omnium audiuiti Beatus es, & Tibi dabo . J Ne. Vnde ulteris addunt. ea verba non esse pro Apostolis tantum in personis propriis, sed ut repraesentabant totam Eccle-sam r S ita tandem volunt promissione
Christ; non Petro, sed Eeelesae stiisse factam . Haec expostio planὰ detorquet literam , de
eius sensum, ae pr pterea militat contra Patres. quae duo ostensa iam sunt. 3d iterum explicabuntur. Primum enim oportet intelligere verba his orice. de literaliter, ut sonane quandoquidem eommode post uni eo modo
intelligi. in quo nullam absurditatem includunt; quod prosecto tota Eeelesia sensit:alias
nihil haberemus certum.& statum in Script ra . Deinde . circumstanti. Omnes indicant. proprium esse sermonem de Petror quas bene ponderauit ibi Caiet. imponitur enim proin prium nomen , ct nouum, Detrus; itemque nomen patris. de pronom. Tuo fle Tibi, ad illum diriguntur. Vnde Patres communiter
colligunt, ei soli reuelationem illam suisse iactam. Hilar. supra.& sexto de Trinitate citato . Chrysostomus homil Is . in Matthium. Cyris. Idi. in Ioah' cap. 6 de sermone a. de s Petro . di mulo Augustin. sermone Ix de stempore ; & eadem ratione promissionem il-Iam, I ibi dabo, hoc loco solum Petro factami ut cuigunt, ut patet ex uniuersis citatis, N