De Johannis Hyrcani Hasmonaei Judeorum summi pontificis HebraeoSamaritico numo Borgiani Musei Velitris plane anecdoto Phoenicum litteratura, cuius fontes primum inquiruntur, illustrando Commentarius. Pars prima altera De phoeniciae litteraturae fonti

발행: 1803년

분량: 301페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

Θ Phoenicum litteratura illustrando Q II9 nunc agimuS, eXponendo, admodum inter sedissensisse , immo etiam multa peccasse il-cturam,bona docti viri venia,equidem existimo. ,, Cre- diderim, inquit, hos Tyrios vel campanam nau- ticam, aut aliud quoddam tinnitum edens instru- ,, mentum Herculi dedic1Sse , ut si eius sonitum au- diret, successum eius prosperum in expeditionibus

is suis sorte bellicis largitetur atque hoc laudabile in- ,, Stitutum verbis , R Udera exprimere voluis- ,, se ; nam , p etiam de rebus inanimatis in Sac.Scri- ,, Plura adhibetur is . Haec ille quidem . Sed quid erit hariolari, si hac non est; & hariolando in erroris periculum committere sese, atque incautos velle decipere λ Prosecto quodnam μαλ M , seu simulacrum , aut ἀναΘημα, Seu donarium, Herculi deo supplicantes Fr tres Tyrii consecrarint, titulus ipse Phoenicio inscriptus silet omnino . Nihilo tamen minus in monumenti apographis , hactenus aeri incisis , a me diligenter& attente inspectis , neque simulacrum , neque campanam nauticam , quam sibi fingit Cl. Tychsenius , neque huius quidpiam simile mihi videre unquam contigit. Contra, illo in monumenti typo ab Anton. Maria Lupio , viro certe veterum Iapidum studiosissimoin Melitae ab se delineato, quodque aeri item inci- Sum Anton.Francise . Gorius suae Dissa deIl'Alsabeto degP antichi Toscant, uti superius pag.99. adnotabam ,

inserendum curavit, Praefat. pag. Io9., candelabri Parte Superna mutili speciem ipse video , & viderunt Lupius & Gorius. Neque me movet unum aut alterum eiusdem monumenti a VV. Cll. de Marne & Ioan . Anton. Comite de Ciantar vulgatum apographum , lapidem , coni integri, inferius suis ornati frondibus,sormam reserentem, exhibens . Quod tamen Orn menti caussa potius in suis ectypis eos repraeSentasse, quam ipsum superne truncatum revera ferat monumentum . Sit ergo , sicuti dixi, candelabri species.

122쪽

xao De Borgiano Hebr. Samaritico minolos caeteroquin doctos homines, quorum ibidem fecimus mentionem; ex iis quae satis copiose

Quod donarium inter alia varia & multiplicis speciei numinibus dicata, de quibus in primis egerunt Iacob. Philipp. Tomasinus in libro singulari De Donariis Onbellis Votivis, Patavii rursum edito , an. I 634. PaS- sim , & Evectardus Felthius, Antiquitatum Homericarum lib. I. cap. XI. edit. Argentoratensis I 743. pag. 82. seqq. , aliique hoc , inquam , donarii genus ad Deorum cultum spectasse ex inscriptis praesertim lapidibus plane evincitur . Consule Ian. Gruterum , Inseripi. Antiq. pag. II s. num. 4. Thom. Reinesium , Syntum. Ιn1cript.Antiq. class. I. num. 273. pag. 238.m Anton.Μuratori. Nov. Gaur. Vet. Inscript. pag.XX. num. 3., eiuScemodi donaria proserentes . Vide & Be nard. de Montiaucon , PAntiquite e liquee , Tom.II. Part. I. lib. III.Τab. lxv I. seq. & pag. 748. Seq. T Anton. Francisc. Gori. in Museo Florentino , Gemmar. Classe IV. TOm.I. pag. II s. & Tom.II. IS 2.&C. Neque omittenda quae hanc in rem docte edisserit Cl. Gaet nus Μarinius in suo Discorso in torno azuso des Mag-giori Candelabri presso gli Antichi , fatio in occasione delPesseria aequistati poe'aneti dalla Santita di N. S. Papa Clemente XIV. tre di questi Caudelabri ; Giorna-

D des Letierati, Pisis editum , Tom. III. anno I 77 I. art. V. pag. 147. seqq. Videat etiam Lector insignem Iapidem Romae estossum anno I 729. , nunc Uero Ve- istis Borgiani Μuset alterum ornamentum , atque ab eodem Marinio,sui egregii operis, cui titulus est, Gli Atti e Monumenti de' Fratelli Arvali, pag. 49. indicatum , &Tab. aeri inelsa ad archetypi inscripti Bo giani fidem diligentissime exactum . In quo marmore bonae certe antiquitatis, duo memorantur cereolaria ,sive candelabra, Domino Aesculapio O Hygiae dono consecrata . Μeretur sane quod consulatur lapis, Iomge accuratius descriptus, quam ante secerat Anton. Muratorius, Ioc ante cit. Diuitigod by Corale

123쪽

O Phoenicum litteratura illustrando Iariam posuimus & deinceps sumus dicturi, nemo unus est harum studiosus litterarum , quin per-At est altera Phoeniciae epigraphes lectioni proinpius accedens, docti Tyschenii opinatio,digna profecto aliqua animadversione . Hocque ipsi praedico , haud

meliorem , quam superioris suae de campana nautica coniecturae fuerit, exitum eius quoque futurum . Atqui exemplum sese inscriptionis huius vidisse ait, emius dictio quarta lineae primae Scripta erat Iae pro 'Tapud Barthelemium . Nolo equidem gravissimo viro Tyschenio id asserenti fidem derogare . Quam vereor tamen , ne ille ipse male omnino legerit ὸ Nam si eo Iegerit modo ; certe non ex alio quam nullius fidei a que auctoritatis, utpote indiligenter delineato exemplari eiusmodi ineptam lectionem, de Barthelemyi autem diligentia deterius suspicandi cauSSa, avide arripuerit. Illud est praeterea singulare, quod alibi contendit. At

enim hanc se se eandem lectionem tueri ipse arbitratur numismate,quod recenset Ct .vir Iacobus Ec et in suis praesertim Numis Veterum Anecdotis, pari. II. Pag. 3O9. seq. & Tab. XVI. num. I . Conser & eiu dem Catalog. Musei Vindobonens. Tom. I. pag. 287. Tab. V. num. S. Qui numus tantum abes ut fidem Ba thelemyi suspectam ne minimum reddat,ut plane eve tat potius του Nax lectionem Cl. Tychsenii . Attamen ipsum rursus audiamus, uti habet in altera ad Francisc. Peregium-Bayerium epistola Buta ovio item data xvII. Cal. Dec. I 787., earumdem Cl. Hispani Vindiciarum superius cit. cap. III. pag. 88. D Nuper, ait Cl. Tych-

,, de Numis Anecdotis pari. I. leg.part. o. in Tab.XVI. M IS. leg. I 4.ὶ incidi curavit, in cujus adversa paris te Iovis , sive Herculis sedentis verba Nax bya I genda mihi videntur; quae et inscriptione Melitenis si, ut quidem opinor , occurrunt. Sed haec tuis es arbitrio sit permissum .

124쪽

eipiat. Quidquid igitur illi peccarint, & pecem

runt profecto ; quantumvis de eorumdem inter-Ergo ne M in numi Echheliani parte antica habeturλκalum . Ego vero longe aliter legendum censeo nempe, mn . Neque ullum in hisce versandis paullo exereitatum litteris suturum, mea fide promitto atque eonfirmo, qui secus ac ego lego, decernat. Quid enim istud vocabulum est, nisi id ipsum est τὸ mn , Taret , hoe est Tarsus λ Certissime de singularum hujusce vocis litterarum , quibus in adversa exaratur numus , videlicet n riv , ' Resch & i Zain, tum lectione, tum vera ac genuina potestate ne dubitari quidem , multo minus coniectura disceptare quisquam potest . Eri que mihi eruditissimus ipse Cl. Tychsenius magnus ApoIlo, si Phoenicio aliquo ostendere monumento tres numo Echheliano, de quibus quaerimus , inscriptos characteres alia esse legendos ratione unquam possit. Vidi & ego ipse, atque ex Bor ano Museo tetradrachmon prae manibus plus semei habui, in antica IOVIs item seminudi & sedentis, sed hastam, aut potius longum sceptrum , aquila, alis expansis, o natum , dextra tenentis &c., signatum typo , eandemque τῆ mn SVI BaaLTaret, Domini, seu numinis tutelaris Tarsi, vel Tarsensis, exprimentem epigraphen.De quo egregio numo eximiae raritatis atque integritatis , quem laeditum existimo , suo dicetur loco. Hanc vero epigraphen iisdem plane insignitam charaeteribus, at plus minusve accurate ab Antiquariis delineatam, numos alios ipsius, Iovis Tarsensis ecty-Pon prae se serentes , vulgarunt eruditi viri, uti Comes Thomas Fembrochius, Numismat. Antiq. pari. H. Tab. 87. num. 6. 7. 8. & 9. T Ioseph. Pellerinius, Reeurit de MEdailles de Peuples O de Villes, Tom. III.

Tab. CXXII. num. 8. I Ludov. Dutens , Explication de

125쪽

Phoenicam litteratura illustrando eo Ia 3pretatione monumentorum plurimum discreparint; quae ista adduci Phoeniciae litteraturae

& 4. pag. I 26. Cui tamen doctissimo viro duos hosce postremos numos ΜΑLLO, Ciliciae oppido , tribuenti, ipsae in aversa inscriptae Phoeniciae litterae longe

aliter interpretandae in cauSSa sunt, quare non assentiar . ΜΑΖΑ ΑΕ namque, seu CaeSareae in Cappadocia, eos potius adiudicandos nil mos, quantum mihi iudic,

te licet, facile opinarer . Qua de re alias . De quibus autem numis του mn Sua similiter inscriptis, conseretiam ipsum Cl. V. Εckhel, Catalog. Musei Vindob

nensis Alumor. Antiq. Tom. I..Tab. V. num . . & 6.& quos in Doctrina Numor. Veter. Part. I. Pag. ΙΣ. 413. ille idem recenset.

Sed video, quam rem eo loci Cl. Antiquarius Vindobonensis agat Utrum verum, inquit, s hiis numi Iovis typo signati in sint Malli, & epigraphois legenda BAAL TARZ , id est: Iupiter Tarsensis,s, & in aversa : ΜIZZERAG. ΜVTH. ab implectendo , mors, ut visum S a intono , philosoph. Dansact. Vol.IVII. pag. 266., in meris ac ludicris coniecturis is putandum . Sane confitetur Barthelemyus, cum tomis gam his litteris resolvendis operam dedisset, nihil denique reperisse, quo sibi satisfactum videretur. Memoires de PAcad. des Inscript. B. L. Tom. XXX. D pag. 424. in nota is . Haec ille loc. cit. & pag. 4Iq. Iam hoc prospiciebam equidem , sore ut, qui Phoeniciae gentis dialectum & eius varios, quibus m numenta describuntur , characteres in summa iacere obscuritate , nullo eruditorum virorum conatu hactenus dissipata, contendit, is ipse ita esset animo institutus , ut του BAAL-ΤARE , quod aliquot numi proculdubio proserunt , ei nequaquam vel parum omnino lectio probaretur . Illud autem ipsi erat reliquum, ut

quam Cl.Tyclisen sibi legisse visus in numo Eclihelig-

126쪽

ra γ De Borgiano Hebr. Samaritico Numo

dijudicandae ratio potest criticae facultati magis adversa i Fuerit haec Cl Josepho Eclihel, quod ad

no & suo est, doctus Vindobonensis eandem ae plane insolentem, bya ab se verisimiliter cognitam, opponeret Iectionem, quo rem ipsam totam magis magisque in meris esset, uti ille idem ait, ac ludicris pin tandam coniecturis existimaret. Quare vero Tychs nianam tacitus praetermisserit, id mea minime refert. At quid rei sit, quod loc. cit. Cl. vir scribit, paucis disquiram a

Quod ad oppidum ΜALLUΜ iidem , de quibus agitur , numi sint reserendi, an non ; iam quid mihi ubderetur , paullo ante dixi & suo declarabo tempore 4 Neque Smintoni alteram aversae partis lectionem mo- Tor , ut pote quae purum putum commentum sit. Quare nullus heic est de Cl. Εckhelio conquerendi lacus. Sed quoniam occasionem prioris lectionis ΒΑΑL-TARZ in invidiam vocandae captat eruditissimus Vindobonensis Antiquarius; idque simulat, se , quod Cl. Barthelemyus revera non dixerit, in Barthe-lemyo invenisse ; patiatur, ut ipsi aliquid respon

deam a

Et profecto de hac postrema lectione ne verbum unum quidem apud Barthelemyum , Ioc. cit. Expem damus modo quae ille idem scribit. Ait enim ibidem not. g Dans une letire imprimεe dans le Iournal

,, chai d'ν έclaircir I. une inscription PMnicienne qui ἰ,, est a Carpentras de qua iam satis a nobis superius

is ceri. J'ai depuis examinε Pinscription de Carpe

127쪽

O, Phoenicum litteratura illustrando Q Ia rem nΟStram attinet, probata Sen tentia ; mihi quidem certe , qui quae Phoenic um monumenta serant noverim, probabitur omnino numquam.

tras avec plus de soin , elle m'a paru mεriter un,, mε moire particulier . & je Pai tu a Ι'Academi e . J'aiis examine les medailles de nouueau, rexplication que,, j'en donnat ne m'apas ENTIERE MENT satisfait,& j'ai- cru que je devois, quant a prεsent, me dispenser deis la publier is . Quibus certe in verbis nihil ne se omnino, post longam hisce evolvendis litteris datam operam,reperi se Cl. Academicus Gallus confitetur λ Id unum dicit iisdem in explicandiis numis non sibi satis planeque fuisse factum . De epigraphe vero Phoenicia numi , Annibali salso adiudicati, & huius similium protomen

Iovis sedentis repraesentantium , ne vola quidem . Quonam etenim pacto de hac epigraphe inter incertas ac dubias numeranda Barthelemyus cogitasset,qui eas dem ipsas litteras, του BAAL-TARZ complexas vocabulo,

in illis praesertim , quae interpretanda sumpturum ibidem scribit, epigrammatis & Carpentoractensi & M litensi indubitanter passim obvias, sibi iam perspectas haberet atque explorate cognitas λ Nec vero Cl. Gallus . quicquam de genuina harum potestate litterarum eo loci videtur suspicari. Dubitatio idcirco, aut animi fluctuatio, si quam loc. cit. apud se unquam reliquit Barthelemyus, non alio profecto est transserenda , quam ad caeteras iisdem numis parte aversa inscriptas litteras, de quarum vero significatu , cum illa ante prolata adnotabat verba, non dum plene sibi constaret. Sane , ne quid dicam amplius, si quae Barthelemyus ipse de litteris Phoenicum suis in alphabetis passim Statuerat, Cl. Ioseph Eckhel omni praeconcepta opinione eliminata consuluisset, nullam Osse prOPO nendam eiusdem epigraphes lectionem lubens agno-

128쪽

χ26 ly De Borgiano Hebr. Samaritieo Numo QNon est profecto , quod mihi tantum tribuam , ut hene illustrare inscriptos Ρhoenicum visset, hae ipsa τῆ mn bya & clariorem & tutiorem .

Quapropter cum eruditus Vindobonensis Antiquariustitrum in meris ae Iudicris coniecturis id genus numis adseriptae Phoeniciae litterae Sint putandae, dubitat; nihil aliud utique facit,quam ullo sine documento, sine

teste locuplete ab doctissimorum virorum recedere sententia, uno ore , quemadmodum apposite animadvertit Cl. Franciscus Neumannus, in Populorum o R tum Numis Veter. inerit. pari. altera, pag. 33., eaSdem litteras Baal-Taret, sive Baal-Tars, id est Iupiter Tam sensis interpretantium . Id vero , quum revera firmatum sit doctorum , quos legerim , Antiquariorum , unanimi consensione atque bene comprobatum quem hac ipsa Phoenicum litteratura aliquantum instructum censemus futurum , qui eiusmodi lectionem sit in quaestionem unquam vocaturus λAd Cl. virum Tychsenium redeo . Huius autem doetissimi viri peccatum est omnino duplex . Principio quum spuriam lectionem pro vera supponit, in Suo numo certissime legit quod numquam exstitit. Quod equidem arbitror demonstratum plane ad Veritatem . Deinde eiusdem numi aut sui, aut Echheliani typum adversae partis reserens , eum dicit esse Iovis , sive Herculis sedentis : in quibus paucis verbis multa etiam peccat. Perinde atque Iupiter idem plane ac Hercules esset nuncupandus , & utrius fictitii numinis symbola, ut universa fert Numismalographia,& monumenta commonstrant veterum , nullo prorsus modo distincta inter se suissent. Quo in antiquo monumento vel metallo , vel lapide unquam vidit Cl. Tychsenius ipse

Herculem specie vetulum , sedentem, aut haStam, aut sceptrum tenentem , deXtra suimen, aut victorio-Iam , aut aquilam, dic.; contra vero, Iovem ex

129쪽

IO, Phoenicum litteratura illustrando Q Iar

Iapides atque metalla sacile possim , qui , quid

ipse valeam , ct sane minimum valeo , ego unus

viis Nemei leonis, saepe sinistrae obvolutis tectum , dextra clavam, modo arcum & sagittas utraque manu, aliave tractantem)Mitto caetera satis obvia, idcirco non necessaria. Quod si in illo plane singulari ἐ'υρηματι tuendo de utroque numine , typos suos invicem

permiscente , placuerit ipse sibi Cl. Tychsenius , ipsum beatum praedicem , qui nulla symbolorum atque figurarum , quibus populi et urbes numos ab

se percussos antiquitus signari consuessent, habita ratione , id inventum suum, doctrinae genus complexum Antiquariis prorsus incognitum , sed novam veluti lucem huic studio affusurum numi Smatico, n

bis perliberaliter largiatur. Nihil valeant idcireo de his & similibus, a nobis

productis, caeterisque varie figuratis typis hactenus ab doctissimis viris, Goletio , Havercampio, Patino, Ill. Cardinati Norisio , Flaymo , Begero , Liebeo , Spanli mio, Vaillantio, I arduino , Gorio , Froelichio & ipso Cl. Iosepho Echhel aliisque bene multis, quos commemorare & esset longum , neque est neceSSe, nummorum veterum constitutae doctrinae. Ipse IUPITER,

sive Tarsensis, sive quisquis alius fuerit, licet in numis, quos indicavimus, illis obsignatus symbolis ,

quae Divorum Patrem potissime exprimunt, nomine quoque HERCULIS , aut Tyrii, aut quocumque demum altera ratione vocetur, erit appellandus & vicissim . Dixerit haec eruditus Tychsenius. At erunt An liquarii verae doctrinae addicti veterum numiSmatum, quibus ea parum digna videbuntur,quae ab docto proserantur homine, qui meritam laudem multis scriptis editis testatam reliquit. Non est quod fortasse dicat Cl. Tychsenius,nihil sibi videri caussae, cur miremur, se id genus numOrum ad Iovem, seu Herculem sedentem retulisse. San Diuiligod by GOoste

130쪽

rag γ De Boetiano Hebr. Samaritico Numo Q omnium optime novi. Attamen hoc unum mihi

erigit animum, quod in eo stRdii genere quam-

ehuniathone namque auctore , sicuti memoriae prodidit Philo Byblius apud Eusebium, di superius adnotabamus pag. I II. seq. , quum Sol, Iupiter se BeeLMmen, alias-SUI, Baal-Schemeseh,in saeris cognominatus libris , unum & idem Phoenicibus numen fuerit; quare Hercules, Tyriorum Deus, alius ab ipso Sole , seu Iove , seu Bee Samen exstitisset λ A que sunt qui ipsum Bee Samen,tum a MOLOCHO, tum a REΜPHAN , numinibus fictitiis, non esse distinguendum pugnent; ΜOLOCHUM vero ab SoLe non diversum , ut censet Iohannes Seldenus De Diis Syris, Syntagm.I. cap.VI. pag. I 77.seq. eundemque ac He eadem , seu Baal fuisse Tyriorum , non dissentit Aug. Calmet in Dissert.de Moloch , Deo Ammonitarum, eius eommentario in Leviticum praemissa, pag. I 6. & seq.edit. Latin.& in eiusdem De numinibus Chananaeorum Dissertar. altera, quam commentariis suis in Prophetas Minores praefixit, pag. 646. seq. Quam utramque habes in La Sainte Bibis en Latin ct en Fran is , aves des notes litterales, edit. Aventonens. I 768. Tom. II.

APH, Aegyptiorum Deus,ab Israelitis in Deserto cuiaras, nunc ex lingua ct antiquitate Aegyptiaca erutus Oillustratus ' Hoc autem vocabulo Regem Coeli indicari seu Solem, pluribus commonstrat eruditus vir β. XI. seqq. Blas. Ugolini loc. cit. Tom. XXIII. col. I94. seqq. , Cuius numinis cultum illum esse, quem Am sum Prophetam , V.26., 3c sanctissimum protomartyrem Stephanum , Act.VII. q3. , Iaraelitis exprobrasse

illumque Astra Coeli respexisse , Solem in primis R Lunam, doctus Jablonskius persuasum habet. Num

SEARCH

MENU NAVIGATION