장음표시 사용
91쪽
88 γ De Borgiano Hebr. Samaritico Num o Qquae huic argumento quidquam affundere pos sint luminis , & sunt profecto , neque eidem pia
iis, agedum, o soror, propinemus patri nostro vinum 3 ubi HII est loco του o , quemadmodum analogi1e revera postulasset ratio, & alibi passim habetur. Quid igitur το nn, Viresce , prae se fert, quod caeteris , quae praecedunt, epigraphes verbis aptissime r spondere non videatur λ Quasi diceretur : Ita viresce', ut numquam sis intermoritura . Cujus acclamationis iblud est simile, quod in veterum inscriptis sepulcral, bus monumentis saepissime habetur ta Have , have , Herotion , in vale aeternom sic , apud Graterum Pag. I 23. num. 2. Et istud satis tritum : Σ Sit tibi temra levis : tum etiam I Vive, vive, Graecis .
Uale , vivas, &c., Quod in ejusmodi centies occurrit lapidibus is At haec , aut acclamandi, aut precandi solemnis veteribus sormula , de non oblitteranda memoriae de lanctorum , deque in primis seliciori vita, eaque aeterna iisdem exoptanda ac precibus impetranda; haec , inquam, omina & precationes , aliaque id genus multa ab Grutero, Reinesio, Sponio, Fabretto & Cll. viris
Steph. Anton. Μorcello, Gaetano Μarini . caeterisque Antiquariis vel observata , vel collecta notiora lunt, quam ut iis im morer pluribus .
Venio ad νο mna , quod doctissimo Barthelemν facessiit negotium , neque immerito . Adeo ut nodum solveret, illam in duas discrevit voces; sed frustra tentavit Quod autem per dulcissima, aut suavissima idem verbum reddiderim , non est quod quisquam miretur . Nullibi quidem eo descripta modo vox inven, tur . Quid tum λ Num huic incommodo mederi, nisi ipsa vox divellatur, poterimus λ Neque equidem censeo . Contra, ita mihi persuadeo , nihil aliud in ea esse videndum , quam metathesin , sive unius litteris transpositionem ,idcirco lego ac si esset τὸ 'nava dulcis ,
92쪽
O Phoenicum litteratura illustrando Q ne absona , idcirco non indigna, quae in nou
stram transferantur commentationem ς institu aucunda , suavis, pulchra , decora, &c., immo vero &dulcissima , dcc., τῆ iod , Paragogici , habita ratione . Cujus metathesis exempla sacris in libris Hebraeorum exhiberi nemo nescit. Τὰ α 2 namque idem est aea: , agnus , trajectis tantum litteris . Ejusdem est generis τὸ ri,n: pro nobis, Testis, vestimentum . Quamis quam istius verbi significationem Iatius patere , sunt qui existiment. At quum Hebraeorum sermo alia verisba ejuscemodi passim suppeditet, haec satis esse exemis pia arbitror ad nostram , quam ponimus τῶ uacata tuemdam lectionem . Hac vero forma, accedente quoque in fine τὼ iod, quod vocant Paragogicum, & stagnificationem verbi saepissime auget, alias apud Hebraeos reperiri, quae sequuntur, voces intendunt ; ut Ira furto sublatum , Genes. XXXI. 39. plena , Isai. I. Σ. , pro nata & nesbo . Caetera ejusdem formae verba missa facio, uti 'mm ordo, Psal.CIX. Hebr. . 4- domina , 'm multa, Thren. I. I.&C. Ad extrema demum , quibus absolvitur epigraphe, veniamus Verba, quorum unum eSt mutilum, ait rum vero, quod proxime sequebatur , plane abrasum; eaque Sic.suppleamus , ut plenam eorum teneamus
De τω pra O inter, nulla dissicultas est. De τω
utem .... dri , quod sequitur, alia res est. Quam vocem restituendam arbitror per τὰ Π'on,vel τὸ Mnvron
Chaldaice Beneficae, Rae, Sanctae , &c. Quod Hebraei
dicerent nuron, Syr. v - . Hhasiotho . Hac voce ita restituta,altera utique remanet necessario supplenda,ut integer absolveretur sensus, quo mulieri bene precan- is vota omnimode exprimantur . Idcirco, quod lacu na ipsa indicat, addo το , adnumerere, Syri, vel si mavis Hebri 'um . Alterutrum porro
sive Hebraicum, sivo Chaldaicum vocabulum , ut Sy-
93쪽
9o γ De Borgiano Hebr. Samaritico Numo .Qεa poscit atque flagitat ratio , ut ea non omiti mus . Atque haec qualia vero Sint , ostendam
tum omittam , heic locum habere certissime potest . At satius esse censerem , voce utendum potius Chaldaica , quam Hebraica ; quandoquidem epigrammatis pars maxima Chaldaicam aperte prodit dialectum . Εκ qua lectione istam elicio sententiam : Et inter sanctas s mulieres adnumerere . Μihi unus etiam restat serupulus , qua me male aliquantum habuit o Quid vero λ Ubi Cl.Barthelemy legit πQν , tertium nempe vocis elementum sumens pro littera n Daleth , reponendum putarem τὸ mav , cumeharactere ' Resch scriptum o Huic lectioni suffraga tur ejusdem Iitterae formet in epigraphe eo expressa modo , ut elementi ' figuram referre videatur . Nam utriusque 1itterae figuram in monumentis Phoenicum aliquando invicem permisceri, plus semel deprehendi . Accedit, quud , quum τὰ ab eodem regatur verbo n QP, particula ipsa ἡ seu praepositio N , ut an logia servetur linguae, melius cum hac voce, quam cum altera rvmy coniungetur Est praeterea in epigraphe το in , quod non de viro . aut marito interpretarer , sed magis apposite ad sententum de unoquoque, ulla , quoquam, dcc., ut Sem sum utrumque exponens Uycis k recte suspicatus Cl. Barthelemν est y intelligendum opinor o Quapropter ωὸ mo es, in a mam tu sic converto: Ad obtrectationem adversus quemquam non declinasti . Atqui hujusce qualiscumque interpretationis nostrae eam affero rationem , quod τὸ mam , apud Hebraeos atque in Syrorum & Chaldaeorum lingua, multiplici accipi significatione videatur posse. Cui quidem verbo subjecta' notio est non tonitru solam ct tonare, intonare, Strep
Fe , fremere, indignari, irasci, dic., verum di querum
94쪽
Phoenicum litteratura illustrando si frNunc autem ne aliquid gratis ad invidiam
attulisse me , deque de re non obscura solum ,
tam esse, conqueri , murmurare; translate autem ea pere , obtrectare ct maledicere. Neque inepte, opinor , istud epigrammatis membrum ita verteretur,
videlicet di Ad maledicendum cuiquam numquam declinasti . Τὸ vero meum praepositionibus byc, nyn & 'n, exire, egredi, defectere , declinare ,&c. etiam significat . Perinde ac si mulieri Thebae daretur laudi, quod nulli maledixerit, vel sine querela, sine ulla discordia, vel sine animi laesione, sine ulla offensa vixerit ὴ uti in sepulcralibus apud Gruterum & alios plures, vel stis ejusce generis epigraphis me passim legere memini.
Iam vero totam epigraphen , quemadmodum Phoeniciae litteraturae reipsa postulat ratio , sed una aut altera restituta voce , dc sicuti pene ad verbum imterpretandam reor, mihi resumere hele liceat.
Eeuedieta Theba, filia Tehhui, oblation- Osiridis
Dei curatrix ad obtrectationem erga quempiam Numquam declinasti, neque cuiuscumqae arcana detexisti ἔPura in eo pertu Osiridis ς benedieta esto ab ipso Osiride, O ab uno quoque, qui legerit etiam esto. Vir sce autem , o dulcissima mulierum, O inter sanctas
adnumerere PAtque haud scio , an omnia me saltant ; sed , si quid ego intelligam , hae in Phoenicii Cenotaphii
lectisne atque eκplanatione nihil esse mihi videtur neque ad ejuscemodi epigraphen accommodatatiuS , n que scripturae assinius. Precationis vero sermulam , qui legis , vel qui legerit, in sepulcralibus titulis usum pari , satis compertum est . Quod autem in extrema inscriptionis parte superest sive acclamationis,sive pr
95쪽
sa Di De Borgiano Hebr. Samaritico Numo sed prorsus incerta, sententiam tamquam ex tri
pode hucusque dixisse ipse videar ; hac illa ,
eationis , vetustissimum usum tam apposite exprimit, atque consuetudinem mortuis prospera quaeque ominandi , ut majori, ex mea Sententia , non egeat illustratione . Sapienter sane Tertullianus, De restimonis animae, editι Rigallii pag. 66. , ex hujusce generis formulis, quas veteres sepulcris suis inscribi consuescebant , argumentum ducebat, uti Cl.Stephanus Ant. Morcellus,De Stilo Inscriptionum Latinarum lib. I.c. III. pari. Iι pag.62. recte observat, omnium mentibus insitam esse opinionem de immortalitate animorum . Quod argumentum non latuit tam antiquos, quam recentes Christianae rei defensores . Confer Cl. viri nostri Tla μακαριτου , mihique amicissimi Anton. Ualsechii
Dei fondaments delia Religione, e dei fonti deIPempietὰ,
Edit.II. Patavin. lib. I. cap. VIII. q. m. pag. I96. Seq. Neque revera aliorsum pertinere similes votorum nuncupationes possunt, & quas iisdem in epitaphiis insculptas legimus : Σ Spei aeternae. Σ Felicitati perpetuae . di Aeternae animae . 'Avete animae innocentissimae . &e. Vide D. Bernard. de Montiaucon, PAntiquite e liqv e, Supplement. , ΤΟmiv. lib. I. cap. VI. lib. m. cap.ri. lib.IV. pag.23. seq. 8 . & 93. π AntQn. Natiam Lupium , Dissertat. O animadversiones ad n per inventum Severae martyris uitaphium. Pano mi I734. Pag. III. Seq. & I77. seq.Sed quid ego haec persequor, a doctissimis viris hene animadversa λ Si autem suturi sint qui, quod nimium multo de hoc vetusto Anaglyptico epigrammate Scripserim reprehendant, quam quod reliquerim qua dam meliori in luce collocanda accusent; non equidem mirarer . Nemo tamen erit vel modicum hisce tinctus
litteris, quin & qualis & quanta eum Hebraeo sermo ne atque Syro-Chaldaica lingua Phoeniciae dialecti con 3 unctio sit , ex ipsa illa sepulcrali epigraphe percipiat .
96쪽
Phoenicum litteratura illustrando Q 93
quam saepe alias animadverti , Phoeniciae eiu dem dialecti cum Hebraea, Syra & Chaldaica lin.
Ac de vera insignis lapidis aetate nihil comperti habere me fateor , quod eam definiat quidem . Longe tamen ante Christum natum ab illis Psoenicibus, qui Aegyptiaca obligarentur superstitione, Cenotaphium mulieri Thebae inscriptum fuisse, si essent naribus nimium indulgentes , qui in dubium vocarent, hi to to errarent coelo. Sed de lapide certe pervetusto Satis. Ut autem quod initio proposui , persequamur , ad alterum descendamus epigramma , de quo plures doctos viros disseruisse equidem intelligo, eorum vero nullum , quantum mihi videre videor , ejus plane integram aperuisse sententiam . Atque est illa celebris Melitensis, Phoenicio-Punica inscriptio bilinguis, ir
stylobatis, seu basibus duabus signata marmoreis, Candelabro , Sed eκ parte mutilo , instructis , quantum ex vulgato monumenti veriori ectypo apparet. Uterquae
i. e. Dionysius o Sarapion, filii Sarapionis , Tyrii,
Herculi Duetori . Quod in tanta Graecarum litterarum luce, doctis simi Auctores Novi Tractatus Diplomatici, Gallice
not. S. in epigramma latine aliter reddiderint, utquid
moraremurὸIllud enim eo interpretandum censent mo
do , scilicet: Dionysius Caesar, Apioni filii Serapionis
Tyrii , &c. Bene hercle iactum . Quae versio cujusmodi sit, &quam a vera epigraphes absit sententia,
97쪽
ν γ De Boetiano Hebri Samaritieo Numo .ggua, plane intima consociatione quid evidentius tIdque ex ipsis incorruptis atque integris testibus,
nemini Graecas versanti litteras obscurum videbitur . Qua in re eosdem doctos viros, de re antiquaria alioquin optime meritos,certe peccasse, Cl Josepho Lehhel animadvertenti, non invitus assentior . Neque seliciores in ipso epigrammate Phoenici Punico eruendo conjectores fuisse, suo dicetur loco & paullo post. Epigraphen porro Melitensem vocant, propterea quod in hujus nominis insula , ubi nunc adservatur , ab Anton. Μaria Lupio, ut ipse epistola sua ad Hieronym. Lagomarsinium , Vallatia melitensi 8. Sept. I 737. italice data, narrat, ejusd. DisFertationi &c. edit. Fa ventinae I 78s, Lettera XI. Tom.II. Pag. Ia . Seq. , primum detecta fuit.Sed quae de inscriptis utrobique ma moribus Cl. Lupius ibidem proseri, admodum jejuna sunt. Nihilominus illud non tacendum , eruditum v, rum hanc merito reportasse laudem, quod monumenti ante prorsus incogniti notitiam ei debeamus. Illud quoque eius epistola nos edocet, Dionysium & Sar pionem, seu Serapionem 3 ambos fratres Tyrios , utrumque lapidem Herculi, cognomento Archegetae, sive Ductori, voto consecrasse . De ipsius tamen monumenti typo tune nihil vu avit.
Cujus appellationis Herculi inditae originem , quae ad Phoeniciam epigraphen illustrandam haud parum conserat, cum investigarem, hanc verisimili coniectura assequutum esse me, non sine caussa mihi persuadeo . Enim vero Μelitam insulam ab antiquissimis inde temporibus Phoenices frequentasse , Diodorus Siculus,Biblioth Histor. lib.V. cap. 12. Pag. 294.aliaSI99. edit. Vesselingit, hisce verbis indieat. Ἐδὸ η
Est autem haec Melita insula Phoenicum colonia , qui
98쪽
o, Phoenicum litteratura illustrando Q
quos in subjecta adnotatione, quo potui studio, qua licuit industria, explanatos profero, inscri-
cum negotiationes suas ad Oceanum usque Occidentalem extenderent, refugium in hanc habebaut insulam, quae portubus commoda est o in alto mari sita . Quem Diodori Siculi locum , ut veterum alia testimonia , ne longior sim , praeteream , de Phoenicibus ipsis Tyriis, nullo autem modo de Poenis Carthaginiensibus , esse
interpretandum , actum agerem,si rationum momenta,
quibus eruditi viri ad illud eomprobandum usi sunt, seic urgere vellem . Quamobrem est consulendus Narianus Valguarnera in libro inscripto , Discorso dei origine, ed antichita di Palermo , e de'primi abitatori delia Deilia e deIPItalia . Palermo I 6I . Pag. I, - assQuod doct.m opus, latine conversum & animadversionibus instructum a Joan. Laurentio Moshemio , insertum habes Thesaur.Antiquiti. O Histor. Siciliae &e. Joan. Georg. Graevii vol. XIII, sub initi xim . Vide dc Philipp. Cluverium, Siciliae Antiquae lib. I. cap. H.
Pag. O. - 42. Commendatorem Joan. Francis. Ab
Iam , Delia deseriet ouς di Malta, &c. lib. II. Nolit. II.
Pag. I 49. - IS 2., & latine, Ioan. Anton. Seinero interprete , in extremo ejusd.Thesauri Graeviani vol.M. Helitenses ergo veteres coloniam fuisse Phoenicum , tam certum est quam quod certissimum . Idque multis ostensum a Samuel. Bocharto est in Chanaan lib. I. cap.XXVI. pag. 47. εeqq,
Videamus modo quid hine eonsequens fiat, quo nominis Archegetae originem assequamur .Mihi quidem ejusdςna appellationis ratio haec esse videtur, quod Graeco Phoeniciae epigraphes auctores, Dionysius &Serapion , animo reputantes, vetustissimos Μelitensis insulae incolas atque habitatores ortu Phoenices fuisse, ut consanguineos Melitenses suos, quibus illud ab omni memoria persuasissimum erat, magis sibi devincirent,
Herculi Phoenicio , veluti coloniae Tyriae parenti
99쪽
is6 De Borgiano Hebr. Samaritico Numo
ptis nempe lapidibus, non casu, non temerci
elicitur . Atque hoc qui dubitet, haud sane im
atque ductori , monumentum hoc dedicarint. Hemcule namque duce Phoenicio,vsque ad Gades & Oceanum Phoenices navigasse , & colonias huc atque illuc in Mediterranei maris & Iitora & insulas multas deduxisse , a veteribus traditum Scriptoribus est . Quod argumentum pluribus persequitur Bochartus , loc.cit. cap.XXIV. seqq. Conser ejusd. Phaleg. lib. m. cap. VIII. pag. I 89. Summa illa praeterea religio , qua Hercules Phoenicius in tota insula colebatur, cognominis του eaussam & originem haud obscure innuit. Atqui non statuas modo Tyrio numini Velitenses posuisse , sed & templum ei consecrasse auctor est vetus scriptor saeculi II. , ipse Claudius Ptolemaeus, Geograph. lib. VII. cap. III. pag. mihi I 28. ajens : Melita
insula in qua civitas Melite o Chersonesos sive peninsula O templum Isnonis ct templum Herculis .
Conser quod de eodem Herculis templo , ejusque ruderibus ac vestigiis nostra patrumque memoria etiam insignibus, a Ioan. Quintino Haeduo Iitteris est commendatum in epistola, quam Velita die ΣΟ. Januarii Is 33. dedit ad Sophum suum, qui ct nonnullas. etiamnum Punicis litteris inscriptas stelas lapideas in insula exstare, quae figura O appositis quibusdam punctulis prope accedunt ad Hebraeas, ipse άυτο-ης t statur,Thesauri Graeviani, ante indicati Vol.xV. col. I. seq. Videsis & Commendatorem Abelam , loco supra citato,pag. I S. seq. , & eiusd. Thesauri col. II9. seqq. At haec de nominis Archegetae ratione dicta sunto . Quare vero in Phoenicio inscripto monumento
alia atque alia appellatione & Hercules & ambo fratres Tyrii compareant, paullo inserius declarabo . Interea quid eruditi viri post repertum idem monumentum , in eo explanando nobis significarim, paucis est eXPO
100쪽
o, Phoenicum litteratura illustrando 97telligo , cur non idem , Sol sit, an non sit, dubitare possit. Etenim hoc percommode cadit,
Atque hoc in genere primum seSe exercuisse video Commendatorem Equitem Hierosolymitanum Ioseph. Claudium Guyot de Marne in Epistola Gallice scripta & Diario Trevultino in Serta, mens.Januar. I73 6.art. X. pag. IIS. I62., tum in illa commentationesopra un' is crietione Puniea , Actorum Academiae Cortonensis , sive Sarai de Dissertaetioni Accademichedella stetia Aecademia, TOm. I. pari. I. pag. 24. - 3I. In quo utroque opusculo bilinguis inscriptionis Graeco-Phoeniciae schema quidem eruditus de Marne primus publici juris secit; verumtamen epigraphes Phoeniciae delineatio tam male ei cessit, ut ne callidum acutumque Oedipi ingenium quid ipsa contineat divi, naret .neque quicquam ab docto Academico Cortonensi afferri video , quod ad eam explanandam revera
Quod porro habet de numerorum notis, quas Coras Arabicas , vulgo , sed perperam vocant, ut suse demonstravit Cl. SAnse de Uilloison , in quarum magnam antiquitatem ipse inquisivit necdotorum Graecorum Tom. II. pag. IS 2. - Is 7., non equidem intelligo . Quasi vero de Phoenicio epigrammate, pro pterea quod nonnullas prae se serat litteras, quae ad illarum notarum numeralium sermas accedere videantur , sic nobis esset iudicandum , ut.characterum, quibus ipsa inscribitur, dignosci ex iisdem notis potestas quiret statuique . Videlicet, ut doctus de Mar-
ne opinatur, Iournal de TrEvoux , loc.cit. Pag. IS9. I 6 i. dc Dissertationis ante indicatae pag. IO. , harum notarum serie progressionis observata, collata autem cum ordine, quem in alphabeto Phoenicio-Poenorum tenent litterae , quasi certe affirmaretur , characteres, quos sibi fingit Punicos, seu numeros I. 2.3. . dcc