장음표시 사용
181쪽
P Phoenicum litteratura illustrando ο 179di ratio parum probetur ; multaque, sed nullo in hunc qualemcumque laborem nostrum detra-
ab ea discesserit; quum eruditi auctores Lipsiensium ephemeridum ejusdem inscriptionis , uti & caeterarum , quas Cl.Anglus est interpretatus, ectypa ipsa radio caelata, Haebraicis item reddita litteris, oculis subjicenda non censuerint nihil certi assirmabo. Quamquam ex docti Angli interpretandi modo aliquod de hac collatione serri judicium botest. Sic enim epistola tertia, s Nov. Act. Lips. an. cita pag. 676. palmyrenam ille idem convertit epigraphen : πAglibolo ct Malacbelo ct monumentum elevatum sive sigκum argenti O ornatum eius paravit e,
marsupio suo Iarhaeus vel Iaraeus ) filius Halibaei sive Chalibaei) filii Iarhaei sive Iaraei proptero tum sive religionem timoris i. e. ex Voto , Iaraeo in aliquo periculo constituto & timore perterrito facto ) O ob salutem suam O salutem liberorum vel familiae in ejus, mense Schebat anni 747.
Barthelemyus vero ad epigraphes lectionem desiniendam tantum intentus , quam Hebraicis litteris Tabulae aeri incidere curavit, loc .cit. Act. Acad. Inscrip t. TOm.XXVI. num. 2. Pag. 396., uti Supra adno
tabam ex ipso Palmyreno monumento id compertinos habere scripsit, ibid. pag. 378. , quod dans te mola de Sehebat de Pan y 7. Pere usilee a Palmyre, un cia toxen de cette ville avolt fuit construire a ses frais unmonument en P honnear des Dieux Aglibolas & Malaebelus, povr Ia conservation O pour celle de ses enfans . i. e. Mense Schebat an. 347. aerae Palmyrenae, civem quemdam eius urbis suo aere monumentum construis
cisse , honori Deorum Agliboli O Malachbeli sacrum , pro sua ct liberorum suorum salute . A qua Barthelem y expositione, quippe simpliciori , eaque veriori, a Graeca autem parum ablude te, Cl. ipse Georgius in sua Palmyrena haud multum a
182쪽
rgo γ De Borgiano Hebr. Samaritieo Numo ighendi studio , deprehendant minus recte dicta e horum ego judicium maxime suspiciam quidem .
suisse videtur . Sed quia inscriptionis ectypon summa fide ae diligentia ab Iac. Georg. Christian. Adlero , praestantis ingenii & singularis doctrinae viro, Romae ex ipso Capitolino autographo descriptum , Cl. Augustinianus nactus fuit, quod tam accurate delineatum neque Barthelemyus , neque S intonus Penes se habuerint ; quantum doctissimi Georgii lectio ipsa caeteris duabus praestare debeat atque interpretatio, era. diti homines Aelle judicabunt. Atqui integra Cl. Georgii lectio haec est Hebraicis hodiernis ab se concepta litteris: π a m nam mHI I i,minu, Vir m na II nmma ta p
i. e. eodem interprete : T Aglibolo ct MaIachbeso, patriis Diis, etiam hoc signum confectum ex argento de redditibus suis posuit cum omni ornatu nobilis Palmyrenus , filius Antiochi, ad saIutem suam propriam O conjugis ) una secum viventis O filiorum suorum in , nense Schevat, Anno Z. M. & m. Quae tres postremae litterae dant annum 347. aerae ejusdem Palmyrenae , quae ipsa est Seleucidarum, ut mox adnotabo . Quum autem eo usque adductus ego fuerim , ut Graecae subjectam Palmyrenam exhiberem epigraphen ', non displicebit sortasse , quid serat ipsa Graeca heic legere. Est autem hujusmodi Graecis h
diernis expressa litteris. A-και Mαλαχμηλφ πατριδοις Θεο ς ,
Id est: Aglibolo ct Malachbelo , Patris Diis, hoe aatem
183쪽
Phoenicum litteratura illustrando Q 18 et Neque me fugit errare posse me. ς corrigi autem quare nollem Ut enim verbis ipSis utar Hor tii de Arte poetica, vers. 88. Iasignam argenteum cum omni ornatu consecravit Lurius
Aurelius Heliodoras, Antiochi filius , cognomento Hadrianus Palmyrenus de pecunia sua pro salute sui ipsius
ct una viventis uxoris in Ofiliorum . Anno DXLVII.
mense Peritio . In hae autem Latina epigraphes versione exponenda addidi τὸ coguomento . Quod quidem cognomen, Imperatoris Hadriani, Palmyrae urbis insta ratoris , benevolentiae sibi conciliandae caussa, Heliodorum sumsisse , aut ab ipso Hadriano inditum ei suisse, quod & Romanorum partibus impense faveret, di magnae apud suos auctoritatis haberetur, coniectu ra non improbabili amrmari posse arbitror . Prose
cto UOX ανε Θηκε, cousecravit, unum solum Palmyre
num civem Patriis suis diis Aglibolo ae Malachbelo monumentum posuisse, palam indicat. Quae tamen coniectura si minus arrideat, consulatur Cl. Georgii Io C. Cit. Commentar. pag. 83. - 83. Ubi τὸ 'Aδρίανος virum indicare divitem , illustrem , magnificum , imclytum &c. , ineniose statuit respondere autem m
In Lege 'mn , aut mn in vel U In , quod Hebraice & Syriace eiusdem est signiscatus ac τὸ Iaa , vel ut ille ipse in epigraphe legit Palmyrena,
i. e. magnus, honoratus, gloriosus , nobilis; ex eademque radice proprium Hadriani nomen prodiisse ibidem defendit. Chaldaeos quoque dixisseri In & M n , quibus virum significarent honoratum, honorabilem , exploraturo existimo . De Patriis vero Palmyrenis Diis Aglibolo &lachbelo , quorum ille Deum rotundum, sive Solem, hic Regem Relum significat, ut Seldenus, Uossius, Bocha tus , aliique iamdiu observarunt , non est quod
multis dicam . Quidquid porro de iisdem afferatur
184쪽
rga De Borgiano Hebr. Samaritico Numo Q
Cur nescire pudens prave, quam discere malo lverumtamen , quidquid hactenus attuli & quo-
numinibus, eo revolvi existimo posse , ut , quemadmodum gentes suum quaeque olim Molochum coluere , quod superius dicebamus , & quidem non uno solo appellatum nomine; sic Palmyreni Suum Βεελσαμην, aut coelorum Dominum , una aut altera vocatum appellatione habuere , quem summo honore prosequerentur . Quid enim est το 'Aγλιβώλοι nisi ex vocibus ortum ),au, aut SUI, rotundus , dc,va Dominus , sive roturedus Dominus, quae solis est figura , ct ipse sol λ ut sit Graecorum Zεὰς Ο'λυμπιος, vel dominus orbium aetheriorum , sive coelestium , observante I. G. V Sio in extremo capite XXVI. lib. I. De Theologia Gentili. In τω autem Mαλα μηλω quis
non agnoscat το Da 4,u contracte ba Regem
Dominum , aut rectorem Universi, seu ipsum Jovem λRem vero sic explicat Cl. vir Georgius loc. cit. Commentar. pag. 34. Seqq. 6 I. seqq. , ut Agli bolus sit
ipse Iupiter, & Μalachbelus ipse ille sol. Neque t
men reticendum , quod de iisdem numinibus, quorum alter Iupiter Oromasdes, alter vero Mithra veterum Persarum deque auctoribus, qui Persicis hisce numibus monumentum consecrarunt, Cl. vir ibidem &Epistolae hypothes. IV. pag.38. SI. disserit. Videlicet illud pluribus comprobare adnititur, tam hujus primae , de qua agimus , quam Secundae Palmyrenae Capitolinae ab se quoque illustratae inscriptionis auctores magos fuisse Palmyrenos sacerdotes de secta& schola Zoroastris , dc quidem non alio utentes sermone & litteris, quam vernacula lingua & scriptura fissyriaca. Quas ego litteras , Hebrae Syro-Chaldaicas ipsas quidem intelligo , sed mirum quantum maximam partem depravatas . De lingua autem, quam
haec Palmyrena exprimit epigraphe , quid dicam λVernacula ipsa illa sit Assyriaca,sive Hebreo-Chaldaica,
185쪽
Phoenicum litteratura illustrando I 83
cumque modo attuli, qualecumque demum sit , quaeque etiam Sim deinceps tractaturus ; nulla
qua usus primum fuerat doroastres, ut Clarissimus vir Georgius opinatur, Epistol. pag.48. non repugno . Dialectum in hac epigrapne equidem video ab Hebraeo. Syro.Chaldaico sermone nequaquam abhorrentem; sed ejus dicendi ratio sic comparata est, quantum ego
ipse intelligo , ut in quibusdam vocibus dialectum
anomaliis scatentem prae se serat. Quamquam voces nonnullas scalptoris vitio atque incuria minus recte
fuisse descriptas, eruditissimo Georgio facile concederem .
Hanc porro sententiam de utriusque Palmyrenae inscriptionis auctoribus, a nemine eruditorum , quod ego Sciam , ante propositam , sed a Clarissimo viro non minus ingeniose, quam erudite propugnatam, heic paucis recitasse satis est. Venio ad ipsam inscriptionis epocham. Quam vero bilinguis haec epigrahe signatam prodat epocham, quae ad nostram reseratur, juvabit brevi explicare . Atque annum quingentesimum quadragesimum septimum ab aera Seleucidarum, Asianis populis multis & Palmyrenis tunc aetatis & multo antea tempori S usurpata, eSse repetendum & quidem ab Autumno U. C. 988., quo mense Peritio, Seu Februario Romano inscriptio illa dicata suit, in annum incidisse Christi 136., hoc est in primum imperii Maximini eodemque & Iulio Africano CSs., iam animadversum ab Ill. Cardin. Norisio De Dochis Syromacedonum, DisSert.II. cap.II. I. II. pag. mihi IOI., tum
ni forma veterum Orientalium , DisSert. I.cap. m. .XV. pag. 67. Quibus egregie doctis viris adstipulatur Cl. Georgius ipse, loc. cit. Commentar. pag.98. IO6. subi rem erudite illustrat. Neque discrepant alii multi , quos commemorare Supervacaneum arbitror . Non
186쪽
I 84 P De Borgiano Hebr. Samaritico Numo Q praeiudicata opinione , bona autem mente eX- 'pendant, etiam atque etiam obtestor.
dissentit quidem doctus alter vir Hieremias a Benneiatis, Chronologiae ct Critic. Histor. dcc. Tom. III. Proleiagona.IV. art. V. q. V. pag. 236. Seq. At quasi immemor eorum , quae ibid. recte ScripSerat, parumque sibi constans, Τom. nempe V.ProtegOm. VII. Art. IV. βαI. pag. 299., eondem, quo epigr&phe obsignatur, annum 437., qui, eo ipso iudice , procul dubio suit
Seleucidarum & Urb. cond. 988., Μaximini vero Imperii annus I., in annum tamen 233. aerae Christianae refert. Quod cliam facit eiusd. Tomi Art. VII. 1 .is. pag. 43. Nisi illud cit. locis mendo exciderit typographico . Nam si annus 437. aerae Seleucidarum cum anno Christi Σ3 s. concurrat, sicuti ab erudito Cla dio Clemen cet in primis auctore insignis operis , cui
titulus : et UArt deverser les dares ; Tabulae Chrono-log. pag. 3. & Chronologiae Consulum pag. 33O. edit.
Paris I 77o. , hoc eodem anno 23 S., U. C. 988. Severum & uuintianum consulatum gessisse, ibidem not tur. Non repugnaret quidem ipse annus I. imperii M Yimini . Sed obstat eius consulatus annus e tametia Cl.Petavius dc auctor Chronologiae Consulum, loc. cit. Maximinum consulem creatum cum Iul. Asricano ponant anno Christi a36. aerae Seleucidarum 348. U. C. 98 p., & ut serunt Fasti Covsulares ex Anonymi C dice Mss. Bibliothecae Caesareae ab Ill. Card. Norisio, in extremo De Doch. Syromacia. Opere vulgati, edit. Florentin. I 69F. pag. xx. Α Norisio igitur aliisque do. ctissimis viris in Palmyrenae epigraphes annorum notR reducenda, nulla est ratio , quare discedamus. De mense Peritio,qui in inscriptione Graeca Syr Μacedonico appellatur nomine , hoe unum dicam ,
me nihil habere , quamobrem Ill. Card. Norisio hunc
mensem ad Februarium Romanorum revocanti, F
187쪽
γ Phoenicum litteratura illustrando Q agaillud quoque reputent; in hoc studii genere
non mediocris laboris ac temporis , multoque
logi, qui suis in mensium Syro-Μacedonum Tabulis
Peritium mensem Januario nostro consociant. Verum
Hieronymi auctoritas iacit, ut ab Cl. Norisio nollem dissentire . In caput enim I. Zachariae, Oper. edit. Martianay ΤΟm.III. col. I7o9., de mense Schebat loquens sanctissimus Pater haec scribit: - Mensis auis tem undecimus, qui appellatur SABAT est in is acerrimo tempore hyemis, qui ab Aegyptis Mechir, is a Macedonibus Περίτιος, a Romanis Februarius ainis pellatur ,, . Quod S. Doctoris testimonium ita comciliari existimo posse, ut mensis Schebat Hebraeorum Ianuario nostro partim respondens , aliqua etiam sui parte cum Peritio Syro in Macedonico, sive Februario
Illud quoque in utraque epigraphe observatu diagnum puto, Palmyrenos tum temporis & multo ante Graeca utentes lingua, annos & menses Syr Macedonicos usurpasse, quos aerae Seleucidarum accomm
darent . Sed quum sua propria loquebantur lingua , quam dialectum Hebrae Chaldae Syram haud immerito diceres, eosdem in suis computandis temporibus alios quoque adhibuisse menses, nempe Syro- Iudaicos, quos jam usque a longa aetate Propriis appellarent nominibus . Quod doctissimis hominibus Jac- Sponio , Samuel. Petito , Ill. Card. Norisio caeteris que secus,sed minus recte visum fuisse,animadversum ab Cl. Hieremia a Bennetis loci cit. Tom. III. Pag. 269- video . Quodque Palmyrenae aliae inscriptiones ab Jo. Smintono collectae atque explicatae, evidentissime ostendunt.
Iam vero , quoniam ex Cl. Georgii producta Palmyrena epigraphe. in cujus Commentario doctissimus vir lectionis suae atque in teipretationis rationem multis argumentis di sane gravissimis tuetur atque
188쪽
x86 De Borgiano Hebr. Samaritico Numo
pacatioris ac tranquillioris mentis, quam haec nostra, quibus ista litteris trado , infelicissima
confirmat; nihil eruitur, quo illud τὸ Iarhi &e., de
quo ante dicebamus,in ipsa inscriptione unquam exstitisse colligere liceat eandem ipsam Barthelemyi& Smintoni lectionem deseramus oportet. Quam Sane lectionem ab nostro Academico Gallo Cl. Anglum
mutuasse, erunt qui suspicabuntur . Quidquid ipse ille Sinintonus, Epistola ad Cl. Birchium prima Nov.
Act. Erudit. Lips. loc. cit. pag. 673. - 673. contradi quidem magno studio ac magno molimine afferat, ut hanc injectam sibi suspicionem levet & ab se rem veat . Nam praetermissa silludque, ut videtur, de industria ) anni nota in ejusdem Clarissimi viri de Paumyrenis inscriptionibus ab se anglice edito & superius descripto opusculo, hanc eandem saltem aliquantum sevet suspicionem . Sed haec litigiosa & invidiae plena
disputatio nunc omittatur . Hoc tantum in transcursu
observabo ; in id genus monumentis enucleandis , si
optimae notae destituamur ectypis, ad unas solas coniecturas , easque infructuosas nos perventuros. Quanto autem studio ac labore ad idem Palmyrene descriptum primum anaglypticum marmor Capitolinum , de quo nunc egimus, interpretandum , ab Cl. Georgici demum explanatum , se se contulissent viri & doctrina conspicui & orientalium linguarum scientia insignes , quantoque , sed plane irrito conatu id egissent , non est huius loci dicere . Illud namque doctus Georgius exposuit Epistolae Suae pag.4. Seqq. , multoque antehac declararat Barthelemyus ipse Tom .XXVI. Supra Cit. pag. 377. - 38 I. & in ead. exercitatione Italice edita inter Dissertationes Academiae Cortonensis Tom. VII. quo praeeunte docto viro in Novis Actis Eruditorum Lipsiae editis, mens. Octobr. an. I 737., ubi ejusdem Barthelemyi exercitatio recensetur De AL
189쪽
o, Phoenicum litteratura illustrando Q x8 atque turbulentissima serant tempora , cum periculum facio ς Sic eSSe me comparatum animo ,
63o. , nihil eorum praetermissum legi pag.62 .dc seq., quae ad istud disquisitionis genus spectarent. Quare non est quod heic indicem quae ea de re affert Cl. Bonisec. Finetti noster , Tratrato delia lingua Ebraica ,
At quamvis Cl. Georgii Palmyrena interpret tio nullum plane lectioni τῆ ,n &c. ab Barthelemyo& Smintono productae locum relinquere videatur; est nihilosecius mihi in promptu altera bilinguis Palmyrena epigraphe ab eodem Cl. Smintono diligenter, ut
opinor, descripta, quam mox proseram , unde argumentum, de quo superius pag. I77. disputabamus, aliquantum illustrare atque ornare possumuS . An vero inter Inscriptiones Graecas Palmyrevo
rum cum scholiis O annotationibus E ardi Bernaria in Thomae Smith , Ultrajecti an . I 698. in 8vo. editas , vulgata eadem fuerit, quam mox prolaturus sum , epigraphe; quum hanc syllogen in praecipuis Romanis Bibliothecis frustra conquisitam, non viderim , equidem ignoro . In egregio tamen , eoque plane insigni ab Cll. Anglis Da hinsio , Roberto wood &Bomerio , inscripto opere : α Les Ruines de Palmyre, ou trement dite Tedmor , au Desert. A Londres I733. l. maX., praeter alias δc Graecas di Palmyrenas inscriptiones pag. 27. 29. & 3 o. Tabulis aeri impressis , complexo, bilinguem unam pag. 27. num. 8.& pag. 3O. num. I. videre est, quam ex Cl. Joan.Smin-toni lectione atque Latina explicatione deinceps publici juris secit alter doctissimus Anglus Cl. Ricbardus Chandier in Marmorum Oxoniensium postrema editione Oxonii I 763. sol. maX. Quae vero temporis aut vetustate , aut iniuria, utroque in lapidis inscripto latere paullulum detrita , vel mutila Cl. Smintonus deprehendere sibi visus est, Diotti gle
190쪽
x38 o, De Boetiano Hebr. Samaritico Numo Qui, quo magis doctorum virorum exspectationide me respondere , iisque tum in disserendo ,
redintegravit quidem , sed uncis includenda sapien ter existimavit. Hanc autem ille idem Hebraicis Grae. eisque hodiernis ab se descriptam litteris, sic legit at que interpretatur bilinguem epigraphen , Marmor.
ντιπατροe , o ntipater, qui OAλαφωνας , Αιλ- Aiaphonas Hai αμειτου Ζηνοβι- amiti Zeno, ου του Aκοπαευ i Aeopensis filius ευξαμενος ανε- precatus s aut voto factoJθ -ν ετουe Aφ dedicavit an . 44. Aυδυναιου κδ Audunaei die a 4. Quam bilinguem inscriptionem idcirco exprimendam duxi , ut, quae pag. 173. seq. adnotaVij quam vis alioquin satis perspecta essent atque explorata , hoc tamen altero comprobarem exemplo . Accedit
S illud , quod ex hac epigraphe atque ex altera, quam Cl. Georgio duce ante produκi, ipsos Palmyrenos diis, lectum usurpasse, quae a Phoenicia lingua nequa Disiligod by Cooste