장음표시 사용
211쪽
Θ, Phoenicum litteratura ilIustrando Q aosta Sc bene longa, ipsius Danielis capite II. commat.q. ad caput VII. totum; ESdrae cap. IV. vers. 8.Chaldaicam dialectum, sed quae in Hierosolymitana
praecipue usurpatur, Cl. Auctoris sententia, proxime accedentis vera indole judicium faciamus . Versionem autem e Graeco fonte manasse Auctor statuit; Quod
caeteris Syrorum commune eSi versionibus. Hanc vero
intra saeculum IV. & VI. Hierosolymis editam fuisse eidem videtur . Sed haec dc alia perplura ab Cl. viro Adlero bene pertractata , longiori oratione persequi
quum ad institutum nostrum non omnino pertineat, relinquimus recensenda . Ac redeamus illve, unde divertimns . Sunt etiam, qui quartam Aramaeae linguae ponant dialaetum, quaversio Pentateuchi conscripta est Samaritanorum. Rectene, an secus; aliorum esto judicium . Utcumque vero ea se res habet, hujus dialecti ratio ex Johannis
Morini Optisculis Samariticis, Christophori Cellarii Horis Samaritanis , Edmundi Castelli Lexico Heptaglotio potissimum intelligi potest. Illud porro , sicuti in libro Des Titres Primitis de la Revelation Tom. II. Pag.
3 9. Seq. not. animadverti , extra omne dubium mihi esse ponendum existimo , ejusmodi versionem Samariticam sic comparatam esse, ut Hebraicum suum C textum non modo semper de verbo ad verbum, contra
ac Cl. viro Du Contant de la Molette visum minus recte est,non reserat sed & ipsa plures habeat ab Hebraeo revera deflectentes lectiones . Quod quidem multis heic demonstrare exemplis possem . Sed istud argumentum alterius est loci, atque in illa attingetur dissertatione , quae erit De Origenis O S.Hieronymi Hebraeo - Samariatica eruditione, huic autem nostrae subjungenda CO mentationi ' si modo rerum in ea tractandarum series
illud patiatur ac ratio . . EXtremum illud est, ut ad ea, quae de Syriaci linsius Sermonis dialectis me dicturum promisi, veniam zrari.I. O
212쪽
2Io o, De Borgiano Hebr. Samaritico Numo Uad capitis VI. vers. I 6.ς cap. VII. Uera. I 2.-26.,
tum & illud , quod Jeremias cap. X. Vers. II. pa
Sed rem leviter persequar . Atque ut Syrorum nomen latissime olim patuisse constat , quod in laudata nostra adnotavi Diatriba β.v.pag. 87.Seorsum edita, ita eorum ρω , , sive linguam pluribus communem suisse populis , tam extra, quam intra Euphraten , tradit Strabo, Rerum Geograph. lib. II .pag. I 39.edit. Αm SteIod. I7O7. Quod testatur quoque Theodoretus , Quaestion. XIX. in Iudices, Oper. tona. I. edit. Paris. I 6 1. pag. 2I8.
Osrhoeni namque, ait ille , ct Syri se Euphrataei O Palaestini ct Phoenices lingua Syrorum loquuntur ' Πολλὸν δἰ ομως ς διαλεξις διαφοραν , multam tamen dialectus habet diversitatem , ex singularum profecto harum gentium varia indole . Sic etiam ipsimet Syri in univer- Sum , quamvis unam eandemque loquantur linguam ;nihilominus tamen varias dialectos , seu formas qua dam peculiaresque dicendi modos in eorum sermone observant eruditi viri. In tres autem distingui di lectos Syriacam linguam auctor est & testis locupleti simus Cl. Jos. Simon. Assemanus, Bibliothecae orie tal. Tom. I. pag. 476. Is autem,praeeunte Bar-Hebraeo, sive Abulpharagio, eorum unam dialectum elegantissimam pronunciat Aramaeam , quae est, inquit ipse ,
lingua incolarum Edessae ct IIaran , sive Charrae in Syriae s nimirum Mesopotamiae ) . Proxima illi est Palaestina , qua utuntur Damasci ct Montis Libani o r liquae Syriae interioris incolae, seu Syriae proprie dictae . At omnium impurissima Chaldaica Nabathea, quae est dialectus populi montium Assyriae O pagorum Arach . Quod si vero Aramaea lingua, quam Sic vocat Abulpharagius, reliquarum, uti ipse existimat, elegan tissima est; ab ea utique erit distinguenda dialectus , quae Comagena & Antiochena dicitur, secus atque Statuit Ioan. Augustus Dathe, Praefat. in Psalterii Syr.
213쪽
Phoenicum litteratura illustrando Q a II
cis mandavit litteris, ut alia in Jobi S Proverbiorum Iibris sacris alibique expressa id genus voca-
ab Thoma Erpento recensiti & Latine iacti, edit. Halae I 768. pag.XXIV.Seq., qui utramque confundit, Bar- . Hebraeo ipso atque Assemano , ab se haud bene intellectis. Quamquam & illud Cl. Dathio , tum etiam Bonifacio nostro Finetii, Delia lingua Ebrea, e sue inui, section. IV. pag. 63., eadem repetenti, omnino dandum, linguam , quam hodie appellamus Syriacam , quaeque olim Comagena O Antiochena , nunc vero Maronitica nominatur, sua dicendi ratione & eleganti& concinna maxime fluere. Has autem varias apud Syros occidentales eorum lingua obtinuit appellationes , propterea quod in Comagena provincia atque in toto Antiocheno tractu aliquando latissime manarit Vigueritque , Syris praesertim Maronitis longo usu jamdiu recepta suerit. Iam vero, his hactenus recensitis Syrorum singulis dialectis, de altera, quae Μendaeorum , seu Sabaeo rum est, qui & nomine Sancti Iohannis Discipulorum gloriantur, est quidquam, sed paucis dicendum . Huius vero dialecti, quam Syro-Galilaeam dicunt, specimina nobis prodidit Cl. Matthias Norberg, eruditus SuecuS, in commentatione de Religione o Lingua Sabae
rum Pag. 22. seqq., quaeque Commentarior. Histor. HAlolog. Societatis regiae Goettingensis Tom. m. an. I78O. inserta legitur. De qua confer Io. David. Μichaelis Grammatic. Syriac. cap. I. Sec t. V. pag. I7. Seqq. Cujus sane praeclarae Commentationis exemplum, Clarissimi Norbergi, Romae cum versaretur, singulari in me humanitate, dono teneo .
Atque haec de Aramaei sermonis & Syriaci di lectis variis, sic uti & principio proposueram , adno rasse satis habui . De quibus consuli possunt Bonaventur. Cornet. Bertrami Praefat.in Comparationem Grammaticae Hebr. O Aramaeae pag. 7. seqq. π Eduard.
214쪽
bula praetermittam . De quibus conserantur in primis quae Ioh. Gottiob Carpχovius de ChaL
Poeoch. Adnotati. in Histor. Arabum pag. 36o. & in Abulpharagii extrema Historia compendiosa uastiarum, Arabice edita ab ipso met Poeochio, Oxonii I 663 Dynast. I. pag. II. z: Brimi Walton in Biblia Polyglotta
Protegomen. XII. & XIII. T August. Pseifferi Critica S cra cap. III. quaest. VII. pag. 7 . Seqq. Cap. VIII. Pag. 29s. seqq. z Richard Simon, Histoire Critique M VLeux Testament. , lib. II. cap. XV. XVIII. pag. 277. Seq. 297. seq.3OI., seq. π Iohan. Leusden , Philolog. Hebr. mist. Dissertat. VI. VII. & IX. Pag. 9. Seq. 36. 74. Seq-m Iacob. Le-long, Bibliothec. Sacr. Part. I. cap. II. Seel. II. & III. pag. 87. Seq. 92. Seq. π Io. Christoph. Wolfii Bibliothec. Ebr. vol. II. lib. IV. cap. m. q.VII.
m. v. pari. II. lib. VIII. edit. I. pag. 23. Seqq. T IO. Bernard. De-Rossi, Della lingua propria di Cristo , Dis- Sertat. I. 6. X. seqq. Pag. I 6. seqq. et Andr. GOitIiebΜasch , Bibliothec. Sacr. pari. II. Vol. I. Se t. II. cap. I. Pag. 23. seq. & Seci. IV. q. II. pag. 34. Sm. Et qui ante erant nominandi, Io. Gottiob Carpzovius , Criaticae Sacr. pari. I. cap. V. Sec t. VIII. .XII. num. Tia Part. II. Cap. I. u. IV. pag.276. Seqq.434. Seqq. & Alberta Schullens , Originum Hebr. lib. I. pari. II. cap. I. q. IV. seqq. edit. Lugd. Batav. 176 I. pag. I 87. Seqq. Alios de hoe argumento enumerare Scriptores P S-sem ; sed finem faciam indicando et Gloc estrii Ridleν De Syriacarum novi Dederis Versionum indole atque usu dissertationem , Seet. HI., in extremo Joh. Jacob. etstenti Libello ad crisin atque interpretationem Novi Testam. Halae Μagdeburg. I 766. pag. 239. seqq. De qua eadem re Cl. Ioan . Davidem Michaelis in sua Syriaca Chrestomathia Germantee conscripta , egisse , ex suorum Operum indice an. I 787. Goettingae edito P gI6. cognosci potest. Conserantur tamen ejuSdem Dissiliam by Corale
215쪽
Phoenicum litteratura illustrando 2I3daismo Niblico disputavit, iticae Sacrae pari. I.
tus quoque praeterirem ipSa Hebraeorum mensium nomina, quibus IudaeoS post servitutem Babylonicam usi sunt, quibusque Chaldaicas imposuisse appellationes , communis eruditorum fert opinio . Quae nihilosecius appellationes an re ipsa Chaldaicae sint, nec ne , intelligo esse doctos viros , qui non solum in quaestionem Uocent , sed & eX Hebraico sermone in Chaldaismum manaSSe arbitrentur. Id autem quum ad institutum minus intersit, satis habebo , si emrumdem me tum nomina in subiecta distincte
curae in Versionem Syriacam Actuum Apostolorum ;quas quidem superius pag. I 37. not. indicavimus, in quibus vero Cl. Auctor perplura passim attingit ad idem hoc argumentum spectantia.Adde Cl.De-Guignes in suo egregio de linguis Orientalibus commentario , Memoire de PAcad.R. des Inscript.Tom. XUI.pag. I 46. Verum haec hactenus ; quae sersitan etsi fuerint non necessaria, erant nihilosecius animadvertenda . Idque propterea faciendum mihi ratus sum , ut argumentum nostrum in majori collocaretur luce. Nam, quaecumque inter has & illas varias utriusque Syrae & Chaldaeae linguae, quas recensui, dialectos diversitas esse videatur ; ubique tamen unum & idem Tegnare ingenium, non deprehendemus modo , sed di illam indolem, quae a Phoenicio-Punico idiomate , Cuius naturam investigamus, eo minus abhorreat, quod ejus cum Hebraico,Syriaco dc Chaldaico sermone hanc ipsam intimam consociationem , de qua dicebamus, nativis ac propriis magis magisque exprimat coloribus .
216쪽
2I4 De Boviano Hebr. Samaritico Numo Q exprimam adnotatione ci , unumque aut alterum indicem scriptorem , ex quo quid de hisce appellationibus sentiendum Sit, cognoScatur .
1 Quorum mensium primus,quo annum suum Ecclesiasticum,seri Sacrum auspicabantur Hebraei, ap
III.7. II. Februario maximam Sui partem adaequandus. Ex hisce mensium nominibu mensem I.II.VII.& VIII.
ante Babylonicam servitutem, immo & Moysis ae Salomonis aetate , & sertasse menses alios Hebraicis appel- Iationibus Israeliticae genti non ignotos suisse, plane intelligitur. Qua de re adeundi Joh. GottIob Carpetov. Anuotati.ad libr. III. cap. I. .XIII. Seq. Thomae Good- .ini Antiquiti. Sacri codicis ct Gentis Hebraeae , seu Mosis O Aaron. pag. mihi, 337-- 36o. T Adrian. Re-1andus Antiquiti. Sacr. Bus. Ugolini Commentar. Philologico illustratae, pari. IV. cap. I. g.XI. , eiusd. UgOli Thesaur. Antiq. Sacr. Vol.II. col. IO7s.Seqq. V Hieremias a Benneltis in chronologia ct critiea Hist. &c. Dissilired by Corale
217쪽
D Phoenicum litteratura illustrando Q ars
Atque hunc ipsum Chaldaicum fuisse sermonem , qui apud Babylonios Assyriosque, potentissimos populos, olim obtinuerit; qui tamen ex
Arameo originem traxisset vetustissimo , cujus adnotatione superiori facta mentio est, vix ullum esse locum existimo, cur sit dubitandum .
Neque probare Valentini Ernesti Loescheri 1
Tom.I. pari. I. Prolegomen.II. cap. II. art. I. Pag.33O.& seqq. Omitto caeteros , nam nihil eSt Caussae, quare plures eodem de argumento auctores disserentes
Dixi autem veteres Hebraeos mensem suum primum Ecclesiasticum nempe, Seu Sacrum, mense ΝΙ-SAN auspicatos suisse, Civilem vero, aut Politicum amense TisCHRI initium ducendum existimasse . Quod quidem, ut breviter eo loci illustrem, verbis ipsis Joan. Drusii utar, qui Observationum libr. I. cap.Xm. rem ipsam sic paucis complectitur . Annum Hebraei duplicem habent: unum , qui a NIsAN incipit, alterum, qui a TEsHRI : hunc vulgarem appellant, illum Sacrum . Vulgarem Aegyptii, sacrum Moses instituit. Huius anni initium est NISAN , ut diximus quo mense Hebraei egressi sunt ex Aegypto . Quocirca Moses eum voluit esse caput mensium . Sacrum autem ideo vocant, quod in sacris , iisque, quae ad rem divinam pertinent, eo utantur . Qua de re locus insignis extat apud Ios phum, ORIGIN. lib. I. cap. 4. ad quem si adibis, cun Sces ex eo, annum vulgarem in foro semper usitarum fuisse . Quapropter nonnulli annum civilem eum v cani Jcc. Quem Drusii locum recitans Carpzovius Ioc. cit. pag. 339. recte animadvertit Iudaeos certe ad hunc diem Kalendaria sua a mense Tischri inchoare con
218쪽
a I 6 De Borgiano Hebr. Samaritico Num o Q sententiam ullatenus possum , qui veterem Babylonicam , sive Chaldaicam linguam, etsi Aramaea prognatam non negat, nihil tamen ejusdem sermonis, paucissimis eXceptis reliquiis superesse assirmat. Nam praeter virorum appellationes , quas sacrae Litterae, Berosi fragmenta, Ptolo maei Canon sistunt, atque eXigua quaedam rinmenta apud Hesychium , eandem plane evanuiS-
se linguam ille contendit . In hoc idcirco Ernestus peccat, quod a Chaldaico qui apud Danielem S Esdram legitur,sermone, mirum quan tum illam veterem Babylonicam discrepare dixerit , Quid enim censemus Chaldaicum ipsum Ser monem , de quo nunc quaerimus, ct cuius fragmenta pauIIo superius recensita, Daniel &Esdras nobis servarunt; nisi illum eundem veterem Babylonicum, quos longe ante atque eorum aetate R Chaldaei & Babylonici communiter Ioquere tur Z Hanc autem docti Loescheri falsam sane opinandi rationem, quum a Joh. Gottiob Carpetovio i merito castigatam intelligam , satiS eam sum it allegame,
et criticae Sacrae pari.I. cap. V. Seci. VIII. V. H. num. II. Pag.277. seqq. Qui doctus vir ibidem anima vertit , ipsum Loeses erum pro certis atque concessissumere quae evidenti ac solida indigerent demonstr tione . Linguam videlicet, quam Nabuchodonosoris &Regum, qui ante eum regnarant , aetate , Chalaaei Diqiligod Corale
219쪽
O, Phoenicum litteratura illustrando Q a II
Quamquam vel sic tamen arbitror hanc di
cam scribi eidem CarpZovio posse, quod in Cha,
usurparunt, a Chaldaica illa , quae apud Danielem &Esdram legitur, mirum quantum discrepare . Neque certum esse, ipsa nomina propria , eaque perpauca , quae suerit vera linguae indoles atque ratio, omnino indicare . Neque necesse esse , ex ejusdem Iinguae appellationis vocibus huiuscemodi nomina composita fuisse. Chaldaica autem vocabula, quae libris ante Babylonicam servitutem conscriptis inserta leguntur , proprie Aramaea esse, vel pure talia, vel parumper inflexa pro temporum & locorum ratione . Id vero esse asserendum de ipsa lingua , qua Daniel sermones ac res gestas Regum dc Chaldaeorum exposuit, quam que iuxta cum caeteris delectis iuvenibus a Chaldaeorum magistris edoctus suit, uti ego ipse superius declaravi pag. 2 6. Seqq. Ex hac autem Carpxovii animadversione aestimare licet cuius momenti sint ac ponderis novae I. Davidis
Michaelis conjecturae de propriis iisdem veterum Chaldaeorum Regum nominibus, tum aliis vocabulis in Danielis libro S alibi obviis, quae nescio qua eπbarbara Scythica gente cumprimis esse repetenda opinatur, virilegii Geographiae Hebraeorum post Bochartum pari. II. pag. 86. seqq. Perinde atque ejusmodi vocabula, quae quantumvis plane barbara ipsi videntur, non potius a vetustissimo Aramaeo sermone,
etsi ejus monumenta interciderint, quam vel a Scythica , vel a Persica , vel ab Armenica lingua essent
arcessenda ἔ adeo ut ex eodem Aramaeo tanquam com
muni sonte in illas linguas immigrassent . Quod si non Ponamus , ecquid ex ejusdem de hisce vocabulis sane operosa, dubia tamen & incerta, ne gravius dicam , disquisitione commodi capiemus ὸ Quid λ an quod in-xertio Danielis capite nomina & munerum exhibenturdi vestium, quae Persicam Originem prodere ipsi ML
220쪽
218 o, De Borgiano Hebr. Samaritico Numo .Qdaismi Danielis & Esdrae originibus investiga dis statuendisque jam antea i) sese minus diligenter versatum praebuerit. Quasi vero Judaei, postea quam regum Persarum beneficio, liberi, te donati, uti eis praenunciatum a Prophetis su rat et) , aut patriae ipsi restituti, aut alio quoque profecti, aut alibi morati, illa ab aetate ad extremum usque reipublicae excidium , cum
chaelis visa sunt, hoc ipsum caput Danieli abjudic bimus λ uti sortasse aliqui secerint,quemadmodum ille idem eo loci animadvertit pag. 87., Absit profecto , ut id genus conjecturae de iisdem nominibus sive ex Scythic Persica , sive Chaldaeo-Scythica Iingua repetendis , amore capti, intemperantis vero critices spiritu incitati, hoc ipsum tertium caput scriptoris divino ramati numine in dubiae , aut salsae fidei invidiam unquam vocemus . Contra vero , hoc uno constituto , quod de vetustissimo Aramaeo sermone paullo ante dicebamus, veluti communi sonte earumdem linguarum, omnia plana fient & cuivis obvia; in scopulosum & insestum libris sacris locum non impingemus;& divini scriptoris Danielis capiti tertio sua plena si bit auctoritas atque integritas . At Michaelis cum suis conjecturis nimio plus indulget, quam doctum virum divina tractantem oracula deceat; quid demum enititur atque elaborat, nisi ut nobis argumentum eripiat, quo ejusmodi opinionis commentum, in re sane maximi ponderis, ut ipsa est sacrorum librorum divina auctoritas , facillime convellamus. I in Ibid. feci.v. q. IX. num .i I. pag. 2I3. Nam locis adnotatione χὶ ante citatis & pag. 279. seq. ea de re multo accuratius disserit atque diligentius. 2) Jerem. XXV. II. - XXIX. IO. V Daniel. IX. 2.z II. Paralipomen. XXVI. 22. T I. Esdr. I. I. Diqiligod by Corale