장음표시 사용
241쪽
Phoenteum litteratura illustrando Σ39
ptis monumentis judicium serre nobis datur, ab
Hebraica omnium linguarum matrice , quemad
modum mea seri & doctissimorum virorum i
si in Ab Hebraico sermone tanquam a communi sonte, caeterarum esse linguarum origines repetendas , magna quidem a Summis viris vexata quaestio est. Hanc paucis comprehensam tradit Samuel Shucissord, Histoire dumonde sacree o profane Tom.I.lib.II. Pag. I I3 - Ia I. Atque in ea, quae ad similitudinem veri propius accedere videtur, sententia fuisse intelligo perpjures Eclesiae doctissimos patres , gravem inprimis & veterem scriptorem S. Hieronymum ajentem, linguam Hebraeam omnium esse matricem , Commentar. in cap. II. Sophoniae , Operum Τom .m. col. I 679. Qui autem hoc argumentum illustrandum suscepere , prope Sunt innumeri, quorum ego plenam
syllogen si conficere heic aggrederer , longior essem quam oporteret. Quibus tamen id argumenti genus placeat, neque ingratum sit futurum praecipuos scribptores , qui illud pertractarim , cognoscere, hi consulant di Bernard. Ald rete in opere Hispanico atque erudito De Hispaniae ct Afieae variis antiquitatibus
lib.I. cap. XXXIV. pag. 13O. Seq. V Samuel. Bochartum in Phaleg. lib.I. cap.XV. pag. 6. seq. T Brian. Walton . Apparat. Bibite. Prologomen. III. I. 3. Seqq. Pag. 23 D. seqq.: August. Pseiffer. Critic, Sacr. seci. II. quaest. I. pag.46. Seq. , Quaest. II .pag. 6. Seqq. π Valent. ErneSt. Loescher. De causis linguae Ebraeae lib. I. cap.Π. β.VII. cap. III. Pag. I 3. Seqq. π Ioh. Gottiob Carpetovium, Critic. Sacr. pari. I. Seci. II. g. IV. V. pag. I74. Seqq.
242쪽
Mo o . De Borgiano Hebr. Samaritico Numo Q communis opinio, verborum vi ct natura haud multum abesse, atque ad illius habitum ingeniumque maXime accommodari . Sed illud, quod de Phoeniciis originibus ab Chananaeorum gente arcessendis modo posui , nec dubium est ;
& si quid habet quaestionis , hoc tamen ipsum
ad id , quod propositum eSt, non eSt neceSSγrium. Et vero rem ita eSSe comparatam arbitror,
ut se ipsa omnino defendat . Idque praeterea tam Iate ostensum , tamque praeclare ac prope infinito vocabulorum numero illustratum ab S
muele Bocharto i) est, ut qui ea rursum pro-
. I x. pag. mihi I 88. seqq. π Io. Selden. De diis Syris Pro lego m. cap. D. & dr. Beyerum in Additamentis ad eund.Seldeni librum Thesaur.Antiq.S Blas. Ugolini
De praecipuis caussis ct momentis neglectae a nonnullis Hebraicarum litterarum disciplinae Disquisitio elenchi ea , AuguSt. Taurin. I 796. pag. 6., & quos ibid. notation. a. indicat auctores, qui linguae Hebraicae practGraeca , Chaldaica aut alia qualibet antiquitatem & primatum invictissimis argumentis ostenderunt et De satis linguarum Orientalium Arabicae nimirum Persicae O reteae Commentatio, Viennae I 78O. pag. 4. 6. Seq. Sed caeteros enumerare, qui in hoc argumenti genere illustrando atque ornando Versati cum laude sunt, non est necesse . Adi sis tamen Dan. Morho fium , Polyhistor. Iiterar. Tom. I. lib. I. cap.3. q. I. pag. 734. Seq.ΣJo. Christoph. Wolfium , Bibliothec.Εbraeae Vol. II.
1ὶ In Chanaan lib. II. cap. I. seqq. de lingua Phoenicia & Punica pag. 776.Rem vero ante ipsum ΕΟ- chartum jam illustrandum sumserat Cl.ecclesiae Cordu-Diuiligo: by Coosl
243쪽
p. Phoenicum litteratura illustrando a Iferre atque explicare vellet, nae is frustra laborem suscepturuS Videretur . Quamquam , quum
bensis Canonicus,cuius notatione superiori mentionem feci, Bernard. Aldrete in codem suo libro Hispanice inscripto : Varias Antiguedades de Espana , inica votras provincias lib. I. cap. II. pag. I 8O.Seqq. An tuerpiae I 6I4. Et qui multa ex ipso eruditissimi Hispani libro descripsit atque. ingenue faSSus est Thom .Reinesius,qui
consulendus in 'Iστοργμένοις cap. IV. . I.Seq.& cap. m. seq.; Syntagm.variar. dissertat. rarissimarum ex
Museo Io. Georg. Graevii pag. 2o. seqq. Vide & HistoDre universelle, traduite de PAnguis, Tom .XI. lib. III. CAP. XXXVII. Sec t. III. pag. 646. Seqq. ' Cl. virum De Guignes, Memoire hiίtorique se eritique sur Ies langues Orientales, pari.II. Actor. Acad. Reg. Inscript. &c. TOm.XXXVI. pag. I 46. Se l. V Ioan. Sminton, De lingua Etruriae regalis vernacula Dissert. .VIII. pag. S.& quae in suis Inscriptionibus Citieis passim disserit. Adde Jo. Bapt. Passerit De IIebraismo Ataxptiorum dissertationem , cap. X., pag. 3o. - 37. Symbolarum litterariarum Francisc.Gorii Vol.IV. Quo capite doctus Passerius Chananaeorum linguam Hebraicae fuisse amnem demonstrat, idque probat fragmentis linguae Punicae, quae ipse enumerat, quaeque purum putum redolent Hebraismum . Mitto ipsum eruditissimum Franc. Pe- regium-Bayerium, qui Dei alfabeto y lenua de los Fenices dcc., aliquot exemplis ex numis ab se productis, hoc argumentum illustrat. Ecquid in eodem praeclaro argumento tractando non fecisset doctissimus Bochartus, si Phoenicio-Punica monumenta, aut lapides, aut metalla ad manus habuisset λ sicuti animadvertit Cl. EZech.Spanhemius,De 'a Itantra O usu numismat. antiq. Dissert. II. g. 2., de n mis disserens Phoeniciis, seu Punicis pag. 78. Quum vero, ait ille , de his agerem, Optaveram equidem , Su perstite tum adhuc magno Bocharto , ut ad Punica il-
244쪽
242 De Borgiano Hebr. Samaritico Numo hoc dico, non eo tamen ipSe adducor , ut cogitem , tam tenaX eSSe tamque arctum vincuJum ,
quo Phoenicia dialectus cum sermone coniungitur Hebraeorum , nulla ut diversitate laxari abrumpique possit. Enimvero PhoeniceS, quorum am
plissimum fuit imperium ci , cum permultis
lustranda, omni alio ingenii, eruditionis 3c solertiae
apparatu abunde instructus , solo hoc Punicorum , aut Phoeniciorum numorum praesidio non fuisset destit tus . Inde enim, subjungit ille, adsertam sibi luculenter in praeclaro opere Phoenicii sermonis cum He-hrai eo adfinitatem probasset ulterius nec minorem
utique curam impendisset primigeniis his & genuinis
illius linguae reliquiis illustrandis , quam sparsis , aut interpolatis apud Graecos & Latinos auctores vocibus eruendis , & ad Hebraicos sontes revocandis, quod jam ex parte & pro viribus praestare adgressus fuerat in me morato opere libraI.cap.2. nec a Bocharto, ut couligere licet, inspecto, Aldretus is . Quem Sane er diti Hispani librum Sam. ipsum Bochartum , numquam vidisse , observat Io. Clericus , Bibliotheque Choisie, TOm. V. art. U. Pag. 389. seq. 393. Seq. Vide Io. Alb. Fabrieli Bibliographiam Antiquar. cap. II. u. III. i Strabo, Rerum Geographie. lib. III. edit. Amstelod. I7o7. pag. 224. Quod imperium Ionge i
teque diffusum, magnis , mercaturae gratia , SuSceptis navigationibus Phoenices obtinuisse , praesertim autem suis huc atque illuc deductis coloniis, Veteres tradiderunt. Conser eundem lib. I. III. &XVI. pag. 83. 26s. & III O. seq. ta Herodotum lib. I. cap. I. initio: Diodorum Sicul. Biblioth. Histor. lib. v. cap. XII.
seq.TScylacem Charyandens. in Periplo , inter Geographiae veteris seriptores Graecos minores, Oxonii I 698. ab Io.Hudsono editos pag. I.& Cl.editoris adnot. extre- Duilirso by Coral
245쪽
p, Phoenicum litteratura illastrando Q 243 Iongisque navigationibus, tum coloniis pluri-hus longe lateque vagatoS, patriaS voceS popin
lis columnas,quae sunt in Europa , multa sunt Carthaginiensium emporia , ait Scylas, vetus certe scriptor, de Cujus tamen vera aetate haud parum dissentiunt eruti viri,J.Alb.Fabricius,Henr.Dod.ellus, Isaac. Vossius , Jac. Gronovius & alii. Qua de controversa re Vide Theophili Christoph. Ηartes Introduction. in Histor. linguae Graecae, voce Scylav . Verum ad Phoenicum longas navigationes dc colonias multas redeo , in quibus praesertim deducendis coloniis , occasionem sibi , quippe litterarum suarum dc linguae maxime stimdiosis , ad easdem propagandas oblatam , avide amplectebantur . Adeundus quoque Pomponius Mela, Desitu orbis lib. I. ca VII. XII. pag. 8. & I4. edit. Elonensis I 76 I. in-4to . Quo poStremo capite T Phoenicen , inquit, illustravere Phoenices, solers hominum genus
O ad belli pacisque munia eximium ; liι eras in literarum veras , aliasque etiam artes , maria navibus adire , classe configere , imperitare gentibus, regnum praeliumque commenti . Audiamus S C. Sallustium Crispum de Phoenicum gente haec habentem: z Postea Phoenices , alii multitudinis domi minuendae gratia , imperii eurudine sollicitata plebe , ct aliis novarum rerum avidis , Hipponem , Adrumetum , Leptim aliasque urbes in ora maritima eoudidere . Haec ille de Belio Iugurthino , edit. Lugd. BataU. I 663. cap. I9. Pag. 23 I. seqq. Vide & cap. 78. , tum Joh. Isaac ii Pontani
adnotat. ineund. pag. 3Σ . seq. Alterum asseramus i cum veteris sane , licet incertae aetatis , at elegantissimi scriptoris, Q. Curtii, De Rebus gestis Alexandri
Magni dic. lib. IV. cap. iv. pag. 189. edit. Delphis & Lugd. Bat.1724. ab Henr. Sna kenburg. vulgatae, haec litteris
prodentis: - Coloniae certe ejus Tyri pene orbe toto
246쪽
2 4 γ De Borgiano Hebr. Samaritico Numo QIorum illorum, ad quos commercii cauSSa Pintissimum divertissent , communi consuetudine non semel vitiasse , facile patiar .
diffusae sunt. Carthago in Africa, Boeotia Thebae,
Gades ad Oceanum . Credo libero commeantes mari saepiaesque adeundo ceteris incognitas terras elegisse sedes iuventuti, qua tunc abundabant: seu quia crebris motibus terrae , nam hoc quoque traditur, domicilia a mis sibimet quaerere cogebantur . Quo item revolvi video quae ex antiquioribus scriptoribus huc transferre possem . Recentioribus vero,iisque potissimum S sane multo numero,qui nostra fere memoria de Phoenicum coloniis atque eorum ad usque longe dissitas terras Susceptis navigationibus egerunt, si recensendis immorarer , Uix scribendi modum facerem . Eorum tamen paucos & quidem praecipuos heic indicare supervacaneum non arbitror futurum . Adeundi ergo Bernard.Aldrete in variis suis Antiquitatibus Hispanicis, supcrius indicatis , lib. II. cap. III. - U. pag. 246. Seqq. I Thom. Reinesius in I'ς ορουμενοις, Cap. I I. g. I.V. VI. Seq. S XIII - XU. cap. IH. g. I. Seqq. - & qui Pl nius magnaque doctrina atque eruditione rem perS quitur , ipse Sam. Bochartus in Phaleg. , lib. III. cap. VI. Pag. I 89. seq. ejusdem Praefat. in Chanaan, &ibid. lib. I. cap. II. seqq. cap.XXIV. Pag. mihi 367. Seqq. so8. seqq. Adde Histoire universeite . . . traduite de
montium, Alexium Symmach. Mazochium, Νicol. Freretium , P. T.Gabr. Lancillotum-Castellum & alios, quos taceo , consulendos puto Christophor. Heindrechin eo libro, quem Carthago, sive Carthaginensium Respublica inscripsit lib. I. seci. I.cap. I.pag. 4.T Seqq. Anton.
247쪽
p, Phoenicum litteratura illustrando Q 24sAtque distinguenda esse tempora , quibus Phoenicum sermo in quibusdam praesertim co-Yvon. Goguet, De Porigine des Lota, des Aris se des
Nignot, A1emoires stir les Pheniciens : sur Ia navigation in te commerce de ce peuple ; Actor. Acad. Reg. Inscript. Paris. Tom. XVI pag. I. - 92. Hieremiam a Benneltis , Chronologiae ct Criticae Histor. Sacraeo Projan. Prolego m. II. pari. I. Tom. III. 9. XII. XX. LXVI. Seq. pag. 23.4 I. seqq. I 33. seqq. Neque Omittendus Francis c. Peregius-Bayerius in egregiis suis Numorum Hebraico-Samaritan . Vindiciis cap. IV. Pag. Ia I.
seq. Vide & Delle antiche Colonie venu te in Napoli,ed i primi si furono i Fenici ; Opera des Duca Michele Vamgas Macciuea , Neapoli 1764 in Ato . VOl. I. num. I. seqq. In quo illustrando argumento Cl. scriptor praeclare sane naUavit operam . Quibus autem aetatibus Phoenices, diu maris imperium nactos,varia in loca etiam maxime dissita colonias deduxerint , non satis constare arbitror . Rem licet ab vetustissimis usque susceptam temporibus , tam
implicatam censeo, ut facile expediri non liceat. Quamquam , quod in Disquisitionibus nostris Gallice editis super epocham Equitationis pari. II. pag. I97. ad notavi, eiusmodi colonias ante Moysis & Josuae aetatem conditas nequaquam fuisse, doctissimos secutus Interpretes ibidem posui . Quod si sunt qui ante Iosuae aetatem ex Phoenice colonias in Africam emissas defenderint; sunt autem , ut intelligo, aliqui, quo ram in numero pono Νicolaum Freretium, Defense de la Chronologie, &c. edit. Paris. I 38. in - 4ω . Part. II. feci. H. Pag. 272. di 273. Νeque prorsus dissentientem quidem vide ipsum Bochartum, Praefat. in chanaan pag. mihi S.,
248쪽
2 6 De Borgiano Hebr. Samaritico Numo Q
Ioniis aliquam fuerit pristini sui & nativi, ut ita dicam , coloris jacturam passa; quem vel leviter
quod nihilosecius omnino assirmare non audet . At hi profecto conjecturiS potius , quam ullo Vetere monumento , cui omnis sit fides adhibenda , rem mihi conficere videntur . Animadvertendum porro eo loci est, quoniam de profectionibus navalibus Phoenicum mentionem secimus, Corum navigationes, saltem in mediterranei maris varia diversaque littora, quas paullo post Moysis aetatem ille idem Bochartus , loc. cit. pag. a. statuisse, ego ipse loco indicato Disquisitionum nostrarum observavi, ad antiquiora tamen mihi videri
Atque illorum Chananaeorum suis praesertim ab ipso Josua pulsorum sedibus , aliasque ingenti numero quaerentium terras , caeterorum vero, uti Sia doniorum,quorum nomine tota Phoenices ora celebrabatur , quosque Israelitae id aetatis suo subigere imperio nequaquam valuerant; discrepans prorsus ratio est. Sidonios autem tam sero sese dedisse navigationibus , qui navali mercatura urbem iam celebrem , amplam, nan Πυς, sicuti Sidon vocatur, JOSue, XI. 8. XIX. 29. , sive potentem , tunc temporis haberent,
est illud creditu dissicile. Quid, si longe antiquissima
urbs Sidon fuerit, ut ex Geneseos XLIX. II. colligi Interpretes non pauci & sane magni nominis existimant posse λ Hanc autem urbem Chanaanis primogenitum SIDON aut condidisse, aut saltem liberos suos, vel posteros ejus nomine appellasse , & quidem multo ante Moysis tempora, ne dubitandi quidem locum dari equidem arbitror . Quae sane urbis appellationis origo quum una vera sit incredibile videri existimarem,
iam usque ab Moysis aetate eandem tantopere celebratam , maritimis navigationibus sese antea non commisisse . At haec de hocce argumento satis dicta sum Diqiligod by Cooste
249쪽
γ Phoenicum litteratura illustrando 24 in veterum linguarum historia variaque fortuna versatum lateat Alia certe fuit Phoenicum di, lectus antiquorum Patriarcharum aetate & Ηebraeorum ς alia vero Poenorum ipsorum longe multis insequutis post temporibus . Quum autem
ad id aetatis me delapsum intelligam, qua Phoenicum coloni exteris, iisque paene barbaris immixti gentibus, suaeque originis quasi obliti,
indigenarum vero & moribus & linguae assue- Scere coeperint, unam loquendi rationem illosuSurpaSSe nequaquam mirarer , quae a Phoenicio-Hebraici sermonis prisca simplicitate ac puritate non declinasset modo , quiddamque peregrinum sonasset ς sed & in quamdam rusticitatem ac barbariem prolapsa videretur . Quod sane Poenorum Hipponensium, Hadrumetinorum, Leptitanorum , CarthaginienSium praesertim , quos Phoenicum colonos suisse testata res eSt, quippe summa veterum consensione firmata i ,
to . Ex quibus vero quantum ipsae Phoenicum prope infinitae coloniae atque longinquae navigationes in eorum litteratura quaquaversum propaganda amplificandaque iuvassent , dignosci valeat . Iὶ Quos proxime superiori commemoravimus notatione , & veteres & recentes Scriptores , qui de
Phoenicum coloniis tractavere , Carthaginienses pra ter ceteros multos populos , Phoeniciae gentis colonos fuisse apertissime ostendunt. Quare ne actum agamus, ad eosdem de hocce argumento remittimus
250쪽
a 8 G De Borgiano Hebr. Samaritico Numo
exemplo luculenter demonstratur . Illorum a
tem linguam ob maximam cum Africanis gentibus necessitudinem , quorum maritimas oras . tenebant, a sonte Suo , Augustini R Hieronymi aetate degenerasse , haud obscure declarant quae hi sanctissimi&clarissimi Patres de sermone Punico memoriae tradiderunt i , quo iam tum iidem
1ὶ Vide Hieronymum , Comentar. lib. v. in Ieremiam cap.xXU. Oper. edit. Martianaν Tom. III. col.
649. Atque eo loci sic habetur: 'Syrus O Siriu in Phoenicis littore principes civitates, quae ct ipsae Babylonio veniente superatae sunt , quarum Carthago colonia Qunde O Poeni sermone corrupto quasi Phoeni appellantur , quorum lingua Hebraeae linguae magna eae parte confinis est . Quod quidem de sermone, aetate sua Poenis praesertim communi usu recepto, S.DOctorem, qui extremo saeculo IV. & ineunte V. floruit, asseruisse , etsi conjectura ductus ad suspicandum β. V .rag. 42. posui ; cur ab hac sententia desciscam , nihil video quod me moveat. Eoque omnino spectantquM ibidem scribit Hieronymus, Commentar. in Isai. lib. III. cap. VII. col. 7 I. & Quaestion. in Genes. voce u n , Tom. II. col. 33 p., tum etiam in Prologo Commentar. lib. II. in Epistol. ad Galatas , quos ait excepto sermone Graeco , quo omnis Oriens loquitur , propriam linguam eandem habere quam Trediros nec re ferre si aliqua exinde corruperint ; quum Aphri moeni. cum linguam nonnulla ex parte mutaverint , ct ipsa Latinitas ct regionibus quotidie mutatur oe tempore . .
Neque aliter sese explicat S. Augustinus in Locutionib. de Geuesi lib. I. Oper. utriusque edit. & Benedicti n. S. Mauri I 6 9. &c. & Venetae I 729. &c. Tom. m. Part. I. col. 327. Quaestiov. in Iudices lib. v II. Diqitiged by Corale