장음표시 사용
111쪽
S. SCRIPTURA NON EXCLUDENDA. νς
hristim etiam in hac vita; ut Phil sophum vero debere vivere secundum mendorssium. Quo mihi haec subselis Philo phia, quam non modo Ap stoli, sed & gentiles contempserunt
Hi enim profitebantur, secundum regu las a DEO traditas vivendum etiam
philosophis esse, fi modo aliquae k DEO
vivendi regulae nobis revelarentur.
ChristianM Sie enim ereditur 9 docetur, quod est ut Philosin humana I itatis eaput, non aliam esse
millitatu ae alum religionem. S. Augustinus, inquit de vera religione cap. V. n. 8. Plato non uno loco agnoscit, se & alios sequi debere & secuturos esse legem, siqua a DEO sibi expresse annunciaretur. Nos autem Europaei, & inter hos Germani agnostimus Iegem aliquam aDEO nobis annuntiatam, eam iuravi mus, eam didicimus; ergo etiam ex
philosophi naturalis sententia obligamur hanc Iςgem servare. Cum religio s. Gentibus enim notum est, Reliis dominetur gionem vinculum seu ligamen esse om-
innibus ac nium actionum iustarum: cum Omnestionibu legislatores thitio legum suarum hanc V ' posuerint, ut in omnibus actionibus respiciendum sit ad DEUM, cui lig
mur & cujus cauta ligemur etiam aliis. Minimὸ autem eonvenie, ait Cicero,
eum ipsi inter nos abjecti, neglectique Amus, postulare, ut Diis immortalibus rari βmus ae ab bis diligamur. III. De finibus Cap. XX. Ergo propter Me, ut simus DEO eo uncti servanda est
amoris proximi lex, sublato autem tali iure omnes virtutes morales tolli nocessarium agnoscit idem Cicero. Nam
hae nascentur ex eo, euod natura pro
possumus ad diligendos bomines, quod fundamentum juris est: neque fotum in homines obsequia, sed etiam in DE
ceremonia, religionesque tolluntur, quos non metu sila eii eouunctione, qua es homini eum DEO, conseruandas puto. Lib. i. de Legibus. C. XU. Unde non
parum sapientior est FRIT SCHIUS, qui in libello Princeps pereans dicto
probat, peccare Principes, qui alium,
quam gloriam DEI, S subditorum
Etiam Psmaelemma salutem regiminis sui finem &cipum in re. scopum sbi propositum habeant. Item g peccare Principem, qui omne de reli- Rhu gione iudicium, exclusio clero ac po- pulo, ad se trahit. Item eos etiam, qui libertinismum & confusionem religionum in republica permittunt &c.
Item qui in delictis divina lege severe
prohibitis aggratiandi jure abutuntur. Qui homines malos, impios , atheOS, latae vel nullius consiliuntiae in aula
sua fovent, eosque ad dignitates & on ficia publica evehunt. Adhaec in delictis contra DEUM dispensatio primcipis nullo modo locum habet, ucagnoscit & probat Limnaus Jur. Publ. Lib. IV. Cap. VIII. num. ID. Animitatu de Civ. Imper. Lib. II. Cap. XXVII. num. 19. Resiold Disputat. Politi III. Clas. I. Thes. XIV. in
omnia pulcre ostendunt, a Iure natu rae, a Politica, a reipublicae moderatione excludi divina precepta non posse, sed ex iis discendum quid iacto opus
6. Ergo tametsi Morialitas deberet
statui pro vero fu amento Juris na- Putandore. tum, Pussiendo us tamen & alii in fit caret ea ipse socialitate omiserunt caput, ne Pites atape DEUM, atque adeo nullum potuerunt Iuris fundamentum. Quae avitem secialitas esset statuenda, si p fracto animo nolehant a Christo distore, discere potuissent aliquo modo ex gentili Cicerone; qui cum Lib. I. cap.
VII. de Legibus Principium Juris ex
natura non tantum numana, sed uni
versa repetiisset, etiam ipse invenit societatem; sed primam hominis Dei et tem statuit esse eum diis. Si hoc ex S. Scriptura excerperemus, suspecti ecfemus neterodoxis, sed Ciceronem utique non habebunt suspectum. Idum& Plato sensit in Gorgia, dc Philos
. Apostoli autem Verba de mite Apostoli .etitia Christianorum I. Corinth XV. V. I ,. ha eo, rumis perperam accipit Pustentiornius, dum pit l/ , e vult exstralpere, finem hominis, abstraia duris . hendo a Christo, consistere in selicitate societatis tantum in hac vita, per Christum autem finem seu assecutionem si licitatis post vitam homini de novo comstitutum esse. Quam doctrinam esse salsam S infidelitatis ministram sequenti capite ostendemus. Sicut post Chri F nis homi sti praedicationem finis ultimus Christia-dm 'on est norum non est in hac tantum vita, ita .- etiam ante illam praedicationem finis ul--ν- mus totius humani generis non fuit in dicatione hac vita. Ergo ex ista miseria maiore Christianorum hypothetica Pumen loriatas non tantum imperite sed improbe infert diverstatem finis ultimi. S ex di versitate tali patrocinium perperam quaerit suo larvato Juri naturae scopum in hac tantum vita captandi. Mis rilli miseria de qua Apostolus, haec esset rquia ceteri omnes nomines si in hae tantum vita finem iuste quaerunt moderato usu huius vitae, quod docet Punsendorsi ) miserrimi omnino sunt; quia quod quaerunt inon inviniunt, sed eo
112쪽
aeternum carent ἰ Ita eadem ratione muserrimi sunt etiam Christiani; imo in oculis hominum minus illuminatorum etiam fiant miseriores omnibus aliis hominibus non Christianis , quia & fine aeternum privantur sicut alii, & inse per carent illis rebus, in quibus multisomines altem aliquam umbram selici.
tatis suspiciunt, nempe commodis mutilis ; & mortem etiam , vinCula, cruciatus inter illas persecutiones patium tur , quas eo tempore expertus iam est S. Paulus ceterique.
s. Caeterum quam helle sonat tu amrihus Christianorum, iuventutis maxi me, illud ius naturae, quod justitiam voxam consistere docet in appetitu hujus mundi r quodque profitetur scopumsbi propositum este a Christiana doctrina Ionge abeuntem. Ahorti vum tale ius aptum plane est DEOs immo hono abducere. Nam si dis findormus serio vult hominem ad DEum conversum & in illo acquiescentem, ipsus doctrina non haberet scopum doctrina Christi alienum. Nunc autem
s. Juris naturae ac gentium se Chri non sep practica a jure naturae dum sui. & gentium in communi & harharo, est
naturae com- contra mentem omnium gentium Chris
uni manarum , quae ab illo multum abhorrent. Quoties legimus in litteris sedi ctis M. Usis amaras conquestiones de exustione oppidoruin , trucidatione imermium , tanquam Contra jus gentium non quidem barbarum, sed certe Christianorum patratis In eundem modum mancipatus est contra jus gentium non quidem harbarorum sed Christianorum, tanquam in iure natura melius erudit rum. De Turcis mancipia facimus, non de Sureis. Ii porro Doctores, qui reis laq Christianas separant S excludunt a iure natura in erudienda iuventute Christiana, ansam prabent, ut de novo introducattir antistia in bello M aries.lri IC. Ceterum latet aliqua fallacia inra illa distinctione & reduplicatione ciri --πι ni si avi ut Chrisiani; quae paucis explicuerisDηαι eanda est. Verum est, Christianus duo complectitur, ob hoc ipsum, quia est in statu adventitior omnis enim status adventilius habet obligationem duplicem , alteram primam naturalem origi-gariam , alteram adscititiam ac deriva. tam. Sicut aliquis franeus hahet obli- pationem humanae naturae , & eivitatis Francicae tanquam adventitiae. Sed haeduae Ohligationes distinguuntur inadaeis quate, ut loquuntur scnosae, nimirum distinctione ineluintis Er meis , qua-lta est ex. gr. inter homiam di mau hominis. Iam enim Cap. I. Theaa. v.
docuimus, statum primaevum non tolli per statum adventitium, sed perfici Et ruistis eodem Capite I. Themate XIX. S XX. docuimus, statum adis ventitium non includi in primaevo, sed primaevum includi in adventitio. I tur Status civitatis Francicur ineludit in se statum humanum. Eodem etiam eapite Them. XIV. M. docuimus, statum Religionis esse adventitium i S in statu religionis includi statum prima vum humanae naturae. Quamobrem verum manet, distinctionem inter hominem dc Christianum , esse distincti nem includentis di incius seu inad
quarum. II. His, ut erat necesse, expositis exponitur.
iam facile in pervidere fossisma Natu
talistarum: Si D. volutus instruem dum in arte ratiocinandi acciperet Pritrem aliquem , suamque Doctrinam nisceret attundere unice ad animam Petri, abstrahendo a Petro ut Petro, quippe si doctrina haec ad Petrum ut Petrum tenderet, non posse prodire bonam ratiocinantii artem g credo equidem D. moluium hac sua disciplina S Iahote pertenue aut nullum potius minervia promeriturum; neque sicile inveniret quemquam , qui eum non pro sophistata nugatore esset habiturus. Pati ratione omnes isti larvati Juris naturae doctores vocant ad se iuvenes Christianos, petunt legi a vitis Christianis , eisquupromittunt i nos instruemus vestram naturam humanam & docebimus, ales achis iustos edere illa Debeat sed cavemus diligentur, & vos etiam ipsi cavete, ne attenuamini tanquam Christi,ni; hoc enim si in vobis attenderetur ,
non posset prodiro nisi spuria justitia n
1 a. Ut eo amplius detegatur sophi- m. Maastica fallacia larvatorum Naturalistari declaraturrum , explicemus, quid sit Christianua ut Christianus hoc est, quae sint M.tigationes Christiani ut Christiani. Neismo Christianorum mihi negaverit. Chrisi tim se ciri inmem obligari ad sh, duo r nempe ad altipua CREDENDA, s a tiara.& ad aliqua AGENDA. Equidem in
suspicor fiaturos quosdam, qui pugnam di pervicacia contendant, Christiano ut Christiano nihil aliud obligationis i cumbere, nis ut eradate atque in hoc volunrstabl. intime consistit tota Acatholicorum s cta, Christiano ut Christiano nihil prae ter sal stim esse nec binarium, nulla *- ma autem opera seu agenda illi ut Christi no imposita. Si haec est sententia laravatorum Juris natura doctorum Pulsem
113쪽
S. ICRIPTURA NON EXCLUDENDAE ν
nudandos suscepimus, in aprico iam est: Iuos doctoνes nihil estis per Pus - σα suam quarere, quana tit laresn γssam per seriem Bris natura in omisnes homin/s derivene e Nempe solam fidem sessirere Christiano. Quodsi iam
totius Acatholicorum Juris natorie ico
pus in solus est , ut haeress larva Juris
vestita tradatur , quomodo non erub
scunt Catholici parentes filios suos h rum disciplinae tradere s Aut quom do non erubetant illi, catholici, qui de hoe periculo moniti frigide & insul
se respondente haec monita stant ex animo insulsa, sisti onoetnens lecvt. Videatur Praefationis nostrae finis. At vero si Aeatholici Naturalistae confitcntur , per iura naturae a se descripta nihil aliud quaeri, quam ut haeresin suam de filis Iri stabiliant etiam inter Cath liem , sive ut Catholicam religionem
evertant, & mundum haereticum s cient i ego cum illis pugnam iam non
Conseram. Sussicit mihi LARVAM DE TRAXISSE, ut haeresis , jam n
da sne adscititio pulcro vestitu compareat. Caeterum remitto lectores ad
Theologos nostros, imo & ad antiquis limos Ecclesiae Patres, ad Apostolos, ad ipsus Christi praeceptoris verba, quaedoeent, solam fidem Christiano ut Chri stiano non susscere; atque adeo illos, qui contraria Christo docent, non cotiligere eum Christo &e. 3. Supposto ergo, fidem solam Christiano ut Christiano non sufficere,
consequitur, Chrsianam UT CHEL STIANUM obtigari ad Bona opera,
ad virtutes , ad iustitiam naturalem. Ex hoc autem rursus manifestum est, eum doctorem, qui Christianum insoria
mandum accipit in iustitia naturali, id Beneficium praestare Christiano ut Chri stiano, quia Christiani ut Christiani
est , opera hona facere. Sicut d con verso qui Christianum ut Christianum erudiendum accipit, debet omnino imva naturae & virtutes illum docere, quia haec conveniunt homini Christiano ut Christiano. 4. Praeterea iustum sophisina exatio pestilenti lando excrevit: quem nunc detegemus. Ad omnia illa obligatur Christianus ut Christianus, quae a Christo praecepta ssint discipulis suis ita, ut
ex observatione horum praeceptorum
agnoscerentur esse discipuli Christi seis Christiani. Sive sgna, ex quibus alumis agnoscitur esse Christianus , conia veniunt homini ut Christinuo seu Christiano ut Christiano. Jam autem signorum istorum duo iterum si1nt genera, alia consistunt in eredendo, alia in age do. De signis Christiani in eredendo consistentihus, non est quom addamus
verhum. De agendis autem manistis
stum ex Evangelio & ex Apostolorum epistolis est, Christum mores & justutiam exigere perfectam ad hoc ut agnoscantur ex iis esse discipuli Christi seu Christiani. Et hactenus quidem doctrina , quam expositimus Catholica est a sed iam exponenda est haeresis Mathoiaticorum, cui larvam iuris naturae ci CUmponunt. Nimirum negant, ανι Heter , tam Praeema Missis ad vitam hane pertinentiar negat Pussendor sus Christi doctrinam aci hanc vitam periinere, c1ri m 'ALIUM .sse hujus doctrina SCOPUM . .
nempe vitam alteram, squa datur, ne ostilis rem
gant alii heterodoxi, CHRISTUM LAGISLATOREM esse, ex quo etiam nesant, Christiano ut Christiano et mri incumbere. Quae haeresis dudum e pugnata , hoc loco debellari a me ite rum non debet r non enim institutum iam fert meum contra haereses dimic re , sed ostendere, Ius naturae heter doxorum ad hoc tenderer ut Catholica religione e discentium animis per fra dem eiecta per fraudem irrepat haeresis, hoc autem cum ostendo, uti nunc d nuo ostendi , Loνωam Furis natura , heterodoxorem libris utiq3e detraho ;Αgnoscant igitur incauti monitorum no
nostrorum contemptores, quam ex animo insulsum si eorum iudicium, Donorinen malecit.
is. Hactenus dicta rationem satis
claram hahent, squis nolit ultro clam dere oculos. Etenm Lex naturae tam mestolemtum nos obligat, quantum est nobis co- hahet leam
ita ; eo quod ipsa cognitio practica natur . obligationis sit ipsa Lex naturae partici.
pata, ut docuimus semper ς atque haec est causa , cur invincibiliter ignorans non peccet, seu non agat contra legem naturae, quia in hoc casu legem non habet, sive non habet cognitionem practicam obligationis. Jam vero C stianus ut Cbri antis practicam cogntitionem obligationum naturalium hahet& intensive & extensive maiorem ae certiorem. Christianus ergo ut Chrissianns habet firmiorem Ohligationem naturalem. Quapropter denique qui obligationes naturales tradit Christia ianis non potest excludere lumina illa maiora ac certiora , quae Christianis ut i Chrsimis concessa participataque stanti Esse autem Christianis talia lumina. n.
mo qui quidem Christianus sit, ignorat. Ideo quippe Plato reliquique gentiles
doctrinam iuris naturiae incertiorem, mancam, & non raro pravam tradiderunt , quia lumea superius optabant
114쪽
quidem, sed obtinere non poterant. Et ideo heterodoti Juris naturae doctrinam tradunt non mancam tantum sed pravam S a mo fine naturae abducentem, quia lumen superius ipsis immerentibus oblatum petulanter repellunt dc exesse iubent Genidis 16. Ut ostendamus autem , non anno erunt, nohis tantum ita sentiri, sed a sapim. tissimis iam olim atque nunc viris, 1 quorum luce noctuae sint Pus endormus, Helaeccius, molitas; Theologi du. dum observarunt, ab omni genere humano agnitum fuisse, lapsam a natumeliore eta naturam humanam, atque in ignorantiae dc infirmitatis harathro iacere, e quo emergere nequeat, nisi veniat quispiam & potentiae maximae de sapientiae, qui manum docendo juvanis que porrigat. Quotquot igitur u nerunt tales sapientes, passim agniti de aliquo tempore habiti fuerunt pro talibus, qui humanum genus ex his malis aio Misso ad iustitiam veram de verum bonum
Tis.' perducturi essenti quamquam incas
torrata sum : Venit ergo Orpheus, venit Me curius, Lycurgus, Socrates, Plato, Pin lal;hua Zeno , promiseruntque hominum M. habiti sint neri liberationem a Nos sequimini, beati veteres mi istis. Et profecto multi in eorum se
Iosophi iIncassu disciplinani tradiderunt, donec cernerent etiam nos ad vera bona neutiquam conducere. Venit ad extremum C
Claudis do sus , suam doctrinam proponens talem, atque tu u ut si is vera auxilia non prabuit, verumque honum non docuit, desper tum si de omnibus aliis. Videatur
haec pulcre expendens THOMAS SINUS Dogmatum Theologicorum Legem ha Tom. III. de Adventu Christi Cap.XIlI. tutae persi & Tomo I. de Incarnatione Lib. I. cem. Cap. VIII. dce. Ubi ostendit inter a diis ia a Christo praebita humano generi
esse: Legem naturalem ad maiorem peris sectionem redactam, repurgatamque agentilium tenebris & erroribus i d cens , hanc etiam vitam deponendam esse, ut ex hac Quea emergas ad sulticitatem homini ab initio destinatam. Quod Philosophi aut nescierunt, aut dicere aus non sunt, aut efficere dc impetrare a suis non potuerunt. Nam pro qna Merari quidem rarte nemo tantum fidei mortem sub se habuit, ut pro placito eiuscemodi Ieremiti. mortem perferret; Christo autem,
talta qui S a Socrate ex parte agnitus
D est M. - - - Non quod alienae sint hia Christo Platonis doctrinae, sed quod
is sibi ipsis non omnino constent; scutti neque aliorum, Stoicorum videlicetis Poetarum de Historicorum. Pro se ,, enim quisque ex parte nativat shiqueo insitae. divinae Iazicais id quod vitaeis de cognatum sibi esset emens, re
,, cte promulgavit. - ω - Quae umquC,, ergo apud omnes recte dicta sunt, no- ,, stra Christianorum sunt. Nam scriptos, res omnes propter rationis semen il- is lis iustum perquam renuater ea quatri sint, cernere potuerunt. Aliud estis Enim semen alicuius de imitatio pro M virili parte concessa , aliud id ipsum M per cuius gratiam inde proveniem D tem participatio illa S imitatio exi- ,, stit. M S. Justinus Martyr Apologia prima. Nempe aliud sunt Philosophi ex tenui radio veritatis loquentes Ptissendo saliud ipsa veritas de sol iustitiae ; Aliud fio die. Tendorisius , molfius , Heine
eius ad selem hune ultro occludem tes oculum , ut videntes non videant, ct intelligentes non intelligant, quando lumen humano generi ab antiquo ex optatum ad Juris naturae doctrinam isu recalcitrantes petulco pede eijciunt. Nos vero hoc argumentum claudemus
prolata pulcra sententia S. Chrysostomi in Epistolam I mam ad Corinthios ΗΟ lia VII. ubi observat, gentes non iuisa
relicturas veterem doctrinam, suavem S commodam, qualis est nostrorum heterodororum, amplexurasque haud
suisse do trinam C illi severam, nisi haec prae illa visa fuisset rationabilior. D Atqui, inquit, gentium quidem res o dc instituta absque discrimine peri.
,, culo) tenuerunt; nostra autem tati sceperunt cum periculis. Quam- ,, ob rem si cum maiori ea ratione te is missent, quum in eis tanto temporeti essent educati, non ah eis defecistunt; M oc maxime cum nec sine periculo li.,, ceret ab eis deficere. Postquam a.
,, tem ex ipsa rerum natura cognia m
runt, illa esse periculo dc errore ple-
,, na, propterea etiamsi mors intentati retur, a conietis quidem desece ri runt, ad nova autem confugerunt ra, utpote quod loe quidem dogma sciria is siremium I esses eumdum naturam, Il,, Iud vero frater naturam. Gentium exemplo de nos a Pulsendorisi, Heineocii, in ollisi ae ceterorum doctrina iviris naturae ahstineamus, dc sequamur
doctrHam Juris naturae . Christo luc lentissitne traditam, utpote, quod Mequidem dogma sit secundum nasuram,idud vero praere nostiνam i id quod ublimis huius libri partihus amplius docebimus.
i . mattonius doctissimus Anglus S. ser preis editor Bibliorum Polyglottorum in prae- praecepta satione agnostit dicitque, aurea es ae moralia pleverit a vobis Pontificis maximi Gre ne cuminet
gorii XIII. in literi, Apostolicis ad Rosem Catholicum claus, quae Bibliis r
115쪽
giis praefixae sunt, nemper Seripturarum sene tum prema im esse. Nam quod ad theologiam attinet, qua es summa pii simia, his libris omnia nos Gligionis V diointeistis osteria explia
fias . NIHIL OMNI HOMINUM GENERI ACCOMMODATIUS, M.
biI majori doctrina γ sapientia referi
i 8. Equidem ista omnia de s. Scriptura esh plane vera, eonvictissimus quisque esse debet ex ipsa ejus lecti nes quae lectio eertissime ostendet, J
Ta naturae omnemque moralem do
nam cum summo & unico iundamento descriptam esse in Saeratissimo hoc luhro. Atque ego tot virorum idem semtientium dicta non eo fine protuli in medium, quas horum sententiae essent demonstrationeq mathematicae istius rei rSed quod sint demonstrationes morales, quae mathematicis in certitudine nihil con sunt, ut dudum Illusti4s Huetius in demonstratione Evangelica probatum Scripturam Consideret, oro, lecior, uteris ..iori ex duobus in regitia morum accipienia
o-hisum da mumdus si λ An illi, qui dicunt, inulti. S. Scripturam non hene statui pro regu la morum, id est, pro libro tali, ex quihus mores & Jura naturat disci possint; quique huius dicti sui rationem aut pon Qua nullum proserunt An potius seis quendi sint illi, qui S. Scripturam ducunt ad hoc probe valere; quique dictasta pulchre ostendunt, quibus liber ipse scriptura omnino eonsermis est; &quibus sumagatur experientia multa, eo quod multi ex illo libro vera ac saiana naturae iura, alias ignorata, condi- nepam hete. dicerint Heterodoxi aliqui, homines η ' u pauci, iique heri nati dicunt, Scripturam ad hoc nihil valere, neque dictis, i asserunt demonstrationem, quam ipsi sibi alias fieri postulant, de rebus etiam sole clarioribus ξ neque ostendunt
experientiam ullam. Istis nos opponumus tot alios viros prudentes, δi tum suorum rationem reddentes ς oin ponimus consessionem ipserum heter doxorum vel ah invitis expressam; OPpon reus experientiam. Postulamus igiatur sure, uti sententiam aequus lectorserat. Fxperientia autem videtur rem p arula omnino conficere debere. Nam si vel unus hominum sucidamenta vera sani
iuris naturae ostenditur diaerisse ex S. Scriptura potius quam vel ex aliis libris, vel ex inventis rationis philolophica, ac metaphysin; hoe ipso iam erit semper verum, Posse ex di. Scripaura discitus naturae verum ac sanum, idque me ius quam ex ontologia profana. Αω qui non unus homo, sed innumerabiles etiam populi interque hos Germani ma. iores nolis Ud. epist. s. Hieron ad Sunniam S Fretelam. Veriora aesaniora iura naturae didicerunt ex scriptura sancta, quae tamen sura ex ratione libris ue profanis & ontologia frigida nee illi nee alii potuerant discere i uti manifestum est, & a nobis aliquo modo exhihilum. Igitur est manebitque
semper verum, Jura naturae non tam
tum bene ex s. Sin uia disci posse,
sed melius quam ex ratione ae philos phia profana, maximeque ex Ontolo. gia in olmana, ceteris multo inepti re ad fundamentale ae selidum Jus naturae docendum aut demonstrandum. Πεm. I. Frustra conten uni misturesisti , se non docere, deserendam esse doctrinam Christi, atque ex acti nibus vitae humanae excludendam, sed tantum ex iure naturae demonstrando rceterum findere, ut pro actionum re gula assumatur Christi doctrina. N. a. Si saltem hoc protevarentur , illudque saepius facerent, non tantum esset peri tum perversionis in iuvent te incircumspecta. sed non faciunt. Contra assidue clamant tantum de ne cellitate huius socialitatis, deque iniustitia actionum, quae ad hane non te dant , deque excludendo Evangelio. R. a. Quin etsi istas pro testationes Est -- sacerent, non satis facerent. Si enim ea. ν, o actui eo dem actio , quae iure naturae recta est, trina. regulanda tamen necessario est per Miactrinam Christir si ratio humana ae t ra natura regulanda est per DFum &ipsum ius naturae subest DEoi si Chri stiani actione naturaliter justa salvari non possunt, nisi si iusta ex requia Christi i s idem est utrimque do hinae se pusi s stopus unius doctrinm attingi non potest . Christiano, quin adhiheatur altera doctrina; cur Christianos ira i
struunt, ut semper doceant tantum unam doctrinam adhabere altera non tantum tacite praeterita, sed conceptis v rhia
contentiose exelua Sicut Doctores Christiani, Apostoli, Patres, Theologi, eum doctrinam Christi explicant S si idunt populis, non exeludunt doctrinam morum naturalem ; quia nec ipse Christus eam exclusit, seo elegantissime trais
didit i Ita Christiani Doctores Iuris non debent id quod majus est di quod ad
116쪽
finem natum ultimum eretius conducit, excludere ; quia etiam ipsa natura non excludit divinam doctrinam, sed unire exigit atque exoptat tanquam persecti nem suam. Praecipue cum rictνina m
statis cirisi e resera doctrinabris nais euris. Vid. ex G Aling. supra Th. III.
N. 3. Is qui ceteros omnes iusti doctores sagittat & explodit, quique prin. mittit verum & perfectum Ius natura tradere hominthus, ex quo persectam iustitiam uishant , non d het a sua domina practica excli d fre doctri nam iustitiae naturalis ceteris omnibus persectiorem r. omnibus autem persectior est ea, quae in scriptura sicra continetur & in doctrina Christi. Vid. si pra Them. VII. i: naim. N. 4. Ferendi sorte essent, si dic rent, Ius suum naturat este tantum speistri μώθ. Vum S per modum hypothesis, iis risti, scut leges Platonis & Ciceronis. Nune te. ut Epim. vero contra faciunt, voluntque reipsa reorum. sic vivi, ut ipsi docent, sic administrati rempublicam, se opprimi religionem, se selieitati hujus vitae omnia postponi. Sicut Epicureos sertasse minus damnati
sint ceteri philosophi, si illi per m dum hypothesis exposuissent speculative
suam de voluptate doctrinam , ut oti ss materies disputandi suggereretur rverum cum illa doctrina in mores tramst, de voluptas pro fine vivendi assumiapta est, merito damnata est illa cac sophia. Quamvis enim sorte Epicurei veram & laudabilem voluptatum intelligerent, damnari tamen meruit eorum doctrina, quia pronam occasionem p here potuit aberrandii ita damnari meis retur etiam doctrina Naturalistarum, quia ex ea pronum est saltem minus cir
cum spectis , deviare ab ultimo fine, &consistere in selicitate caduca. Thm. XIV. Rursus non iuvat Naturalistas, tueri se exemplo Juris civilis. Nam etiam in hoe abstrahitur, inquiunt, a religione & Scriptura, eaque doctrina relinquitur Theologis. D. Cine N. I. Jura Civilia non abstrahunt.' n. t religione Christiana, sed eam pro sum hit a teli datanto ponunt. Legatur frons ipsa
millae eontendera auriae. Hi autem naturalistae non tantum audent de ea fide publice contendere sed eousque temeritatis procedunt, ut eam puhlice editis
libris excludant a iustitia S administratu da republica. Deinde Lex prima C dieis quid imperat Cunctos popuIos, vos Gementia nosse regia imperium, in isti volumuι ratio e versari, quam diuum Aerum Apostolum tradidisse R manis religio usqu/ aiaue in vata drielarat , quamve Ponti rem Damasimi ui etine, o Atrum is andria est scopum, virum Apostoli, sanctitatis a
me est, ut SECUNDUM APOSTO LICAM DISCIPLINAM EVAN. Sed heret . LICAM A DOC TRINA Me Pistris Effitii taspiritus Sancti tinam Dei. ratem sub paνi misse υνβι pia Trinitate credamus. Hane letem sequentes
mistis infamiam sustinera , divina ρνι- mum vita eis, pos etiam muttis an
mi nodri, quem EX COELESTI ARBITRIO sumsierimus, visione plectrados.
Ex quibus liquet, hereticos, id est. Sede Petri & . doctrina Evangelii, Apostolicaque distiplinis seu institutione
alienos ah Imperatoribus non agnosci naturaliter issos : quia eosdem DS
id est recta ratione sive a iure natu
In hane autem sententiam conspirant cetera Iuris Civilis communis edicia eo dem S sequentibus titulis proposita. Sue, H ε' dirinas regulus erium nosi
se ui non isignantur seges. NoveL 33.
5acros autem Canones non mintilquam tiges visura, etiam nostra voluti eleges. Sane tis in istis ollinere,
qui fieris visis sunt ea nisus, terim de ne δε civitibus inferipitim esset thia bux Leg. 4s. Cod. de Episcop. S Cimricis Add. Novell. 6. g. 8. & in epit
accipimus , REGULAS SICUT LEGES OBSERVAMUS. Et Tit V.
de Haereticis & Manichaeis leg. a. de '
decernitur: Hoeticortim autem Voca - . .
L LEVI ARGUMENI 43UDICIO CA THOLICAE RE. LIGIONIS ET TRAMITE DATECTI FUERINT DEVIARE
Caetera denique, quae s serventur, horis rorem incutiant Naturalissis. C. a. Juris quoque Civilis consulti his. Q. E. & interpretes easdem vias insstunt, & inctorea ante omnia docent, Christianis necec non
sum esse clogmata & disciplinam sol in via' tum, Christi, & Evangelicam sectari,
117쪽
docent etiam ius civile corrigi a Chru HITUR, ne plurimονum asperrima cen-sto es usque ecclesia ς atque afleo ubi finis pravaeantuν, qui Hrias contra M. Jus civile aberrat, quamquam viderm les viros m histera quidem digni erant tur ex natura sumptum, regulam habere superiorem, nempe Christianam rId quod passim Catholici ICti uno ore
profitentur, & plurimi etiam Acath Cur eam Iicorum. Quod vero uberiorem Do non ex Pro trinae Christianae tractationem ipsi non faciant, fatentur sibi non satis adesse virium ad utraque tractanda, suntque parte imbecilliore contenti, nutum sim turi sortioris partis. Naturalistae autem hodierni omnia iudicant, omnia despiciunt, Christumque ipsum inutilem iuri naturae manifeste docent; promittentes persectum Ius naturae tradere, Christo necessarie excluso. m. XV. Ipse etiam sustendornfius alicubi oblitus erroris sui, dum p. gnat contra alios, his se armis tuetur,& statuit, pro regula agnoscendi v xi iuris naturae sumendam esse Religionem , & Ecclesae Catholicae auctoritatem. Eoque peius Mihi eandem hinc excludit Nunquam enim sibimet esse consentiens in totum error
opera territim ferit non spernendum.
DICATUM FUIT, TO TAM IS. TAM MATERIAM DΕΝUO IMCUDI SUBICERE, AC IN NO VAM FORMAM REI IN M.
Idem in Apologia g. 37. asnoscit le- sitimam causam repudiandi alicujus Iuris naturae scripti este, si illud scriptum erroribus hererodoxis 4it insectum Ait enim citato locor Hos sum a
tem er Grotium, qai ram MULTA d
TIA stiis operibus immiscuerunt, ne amplius,uentuti pol pere eogerer, I brum meum principia Gid se m. professus sum. sententiam, quam in Grotium dixerat, in semet tulit. Haereses enim damnatas eum passim in hoc opere es euisse ex ipsemet vhique apparetr de
alibi in libello de habitu Religionis &e. palam profitetur, sibi in hoc opere id potest
iem. dendum sit. Quod fieri non esset opus, squid Jus Grotii valeret; quemadmodum Flet neccius id ipsum de Posse dorssio edixit postea. si ultimc utique tamen, inquit Puflendornius, ejus Diri& corruptae iuventutis postularunt. Quorum Acmannus, unem, inquit, eor ruptartim notaitaltim pruritus p pose re instieut eoistra iuris nuturis υ diuini Atida fundamenta, is uniciam omnium ingur Alii commendatum hab ae Grotii) fisma nobis eordi si, qui γ n
mendorifus, sed malignis Sarcasmis S auditu Adis maledictis, quam rati bratis; Iasen ivm tamen est, non pauca ab ipso plum se prateν ita, 1uadum i si duntaxat socias tractata, quadam denique admisa, qtia γ ν um hominem esse argu/rent. ' IMPRIMIS aut non exiguam nos, Usma ομνi LABEM
TIS ORTHODOXAE ECCLESIAE NTENTIIS DIVERSUS ABIT
cui quiuem maenorem ingeniorem Iu
hpLICISSIMUS LABOR MIHI SEMPER VISUS FUIT, CIRCA DIVINA ALIQUID NOVARE:
cum tanta aliarum rerum Apersis rapia, ne aliqua resertiorem. Et ipse Ludovicus Silendore grande Item seheruinter Hererodoxos Luteranos nomen doissius.& columen maluit eum Boeesevo &Casparo Zie ero sentire, . qui ius naturae per scripturam regulari inter Grustianos suadehant. Nee agnoscit utilitatem in separatione illa Pussendormana. Fuim veri inquit Sehendorisus, e recentuus opo
118쪽
i mersed inuere L sane, non amplitis misis gna aestimet, recentihus autem haud D constanter fidem adhibeat, & non ,, ulterius, quam quatenus expedit.
A S II Ebristens Siaat. pap. 3 s. Rurius piis a. Pergit autem Insfiani dirus locos dorssius, citato censuram in Hobbesum serre in haec verba: Sia quo hie IN RE.
όον ridis dogmata finxerit, hoe ipso apud
Itii aversationem excitavit 3. Ultimo deinde concludite ,, His D ergo causis motus operi huic manum ,, admovi, atque universam hanc ma
D reriam eo, qui mihi commodissimus,, fuit visus, ordine digesti, atque id is laboravi, ut omnia solidis & perspi- cuis rationibus, quantum fieri potuit,
confirmarem, O this , IN QV LM LUS ANTEA LAUDATI AU-- CTORES IMPEGERANT, DE. M CLINAREM.
R UM TRADITORUM NULLUM CERTUM FUNDAMENTUM istis
fraeter Egis, qua a PCtis messuari s lent, ni ius ut plurimum pirasiones
parum ratiuncutis consis re conrenti,
morum unum δε noveris, omnes noveris; ita omnes magno conatu magum nti sagunt, ut tamen vix vlust yti mo, in qua isti in partes non digredon . Selpshm s. Egregiam in se ipsum sententiam damnat . adornavit Aistendo us, quam deinde promulgat in ipsum eius discipulusti a dist p. Heineetius, Mitam raritim fundamen-z ηφη ' eum iecisse, frivola confusequecgisse ita ut xelut data opera tenebris omnia involveret, necessitatemque diis scinulis suismet imponeret totam istam materiam de novo refingendi, utinam
felicius. Vid. Them. XIV. Cap. VII. I. R non 6. Ex his autem manifesto liquet, pertiis , .es. ipsum Puisundorisum illud jus natura
iandust relinquendum exterminandumque pu tari, quod in religione recedat a recep- eis orthodoxorum sententiis, ab Ecclesia, a religionis puritate. Et quantoma rus exturminandum est illud, quod religionem orthodoxam omnino extur batum it, & praeterea errores cludum damnatos & cum his novos inserit, atque Naturalismo ac Athesimo viam complanat Nonne ob ista tanta pi cula etiam ea, quae sana dicit PQ dorssus, suspecta fiunt, aut certe minoris fieri debent, aut omnino legi a. Codie. de sum. Trin. supra exseriptae subiacere ξ Plures ipsorum Protestantium in hunc censuras collegit Cl. l Sch. GProlegom. J. N. Instruet. Vii. . congruit quodammodo Pulsenis Dog r. N. dormi doctrina cum doctrina nuperi turaliuarum.
cujusdam Angli sic dicti Archiepiscopi
Naturatisinum palam defendentis r qui ait, Praestaturum homini, si nulla religio revelata esset, sed solis luminibus di ideis naturalibus regeretur, & reli ueretur appetitibus, cum hi plus ten-ant & apti sint ad pacem S felicit tem societatis. Idem sc dictus Archiepiscopus impietatis seminator conci dit; quia revelatio obscuritatem habet, homini nullas alias regulas actionum s harum superesse, quam leges civiles, S religionem naturalem. Nomen peristilentis prodere haud est opus. Eruditiores non ignorant. Thm. XI I. Inanis est contra do emo. trinam Christi obiectio ista: Si doctri Lex Climinina Christi est admittenda in iure natu in i Ir 'aru'rae docendo, vel cst admittenda ut jus divinum positivum, vel ut humanum rNon ut divinum positivum ; quia iuris positivi disciplina est distincta a Uisciplina iuris naturalis. Neque ut humanum ; quia humana iura non sunt naturalia , neque adeo spectant ad dileia plinam Juris naturae. K. i. Doctrina Christi non tantum iii promul utroque hoc modo est admittenda in gat o Jui a disciplina Juris naturae, sed insuper tan- naturae. quam ipsissima legis naturae promulgatio tam clara tamque augusta, qua clariorem S augustiorem non habemus in
a. Singula haec hactenus iamiam ocrensia sunt. Ostensum est enim, Legem positivam divinam moralem etiam Moissaicam non posse excludi a Jure naturae docendo; cum si praeclara legis natu ratis promulgatio. Ostensum est, leges humanas positivas seu Civiles non ponse excludi a disciplina iuris naturae; quia Leges sere omnium populorum, saltem pleraque, continent thom ν tionem, ut supra fassus nobis est Gunda lingius. Ostensum quoque est ex holerodoxorum ipsorum consessione, sacram scripturam, praecipue Evangelium, continere ipsum jus naturae. 3. Et
119쪽
3. Et possum hanc oriectionem reis torquere in novos juris naturae doctores: Horatii, Iuvenalis, Platonis domunae, senecae lententiae, Grotii regulae, Pinendorisi scita , Heine ii emenda. tiones suas vendit antecessorum suorum, in olflii paragraphi I isti omnes, inquam, vel sunt admittendi in iure naturae docendo, vel excludendi 3 Si exeludendi sunt 3 ipsi viderint quo imre professi fuerint orbem terrarum docere jus naturae adhuc ignoratum. Si admittendi hi, quaero, an ut Jus divinum positivum, an ut ius potitivum humanum admittendi sintῖ Respondo
hunt merito neque ut divinum, . neque ut humanum ius positivum admitti posse hos auctores, cum nulla prorsus legislatoria potestate praediti iumrint a attamen admittendos esta istos , praecipue autem Heliaeccium, tanquam ius naturale; eo quod Heineccii proscriptiones sint ipse rario, cui repugnare nequeant nisi ii soli, qui mane ovotuerant. 4. Verum huic responsioni meriti simo opponimus novam petitionem: p timus enim, ut hi praeceptores nobis
prodant illud ingens discrimen inter Helaeceium de Christum: illam ingemtem praerogativam Hetneccii prae Chriastor cur Heineccii placita sint ipsa ratio, cur nequeant nisi a brutis respui, cur adeo locum amplillimum & ne.. cessarium in iure naturae e cathedris Christianorum docendo habeant, cur populorum ac principum controvemilix dirimendis serviante contra cur
Christi doctrinae nec ratio sint, nec nisi hrutis conveniant, cur e Cathedris iuris naturae exponi ne quidem polliniolo iure naturae, cur a regum litiasiis comprimendis ita procul abesse deheant Defi me Chri is ratio, quae Helaeccio abundat ξ Αn est ignotus in orbe Christus, Heit ocius vero omianibus populis decantatus Θ An reges Domini quidem sunt Christi, Neine cio vero serviunt, ut ex eius praescripto iudicentur An sorte, quia Christus de moderamine inculpatae tutelae, de locatione, de stillicidio nihil scripsit, ideo e iure naturae eiiciendus est, re cipiendus autem Heineccius, quod 'aucula quaedam ex aliorum libris in suum libellum eonsarcinaverit r. Christi Doctrina & S. Scripturae si non est ipsa ratio, quaero an saltem possit rationem iuvare, & aliquod immen prabere in agnitione duris natu--Τ Si respondent, Christi doctrina nihil iuvari rationem, vehementer abo minandi nobis sunt isti doctores. Si
respondent, Christi doctrina juvari r
tionem, necesse est, concedant, caridem ad ius naturae discendum admitia tendam csse ex hac ratione; scut ex eadem ratione a limittitur Puisendorifus, Helaeccius Sc.
Them. XVH. Incassum obiicitur Lex Christi moralis est Lex Naturae: E ga omne
ergo Omne peccatum contra doctrinam *tueChristi moralem praeceptivam est pe 'ci, ini
catum contra naturam. Hoc Vero abis contra
surdum: cum enim Christus praecipiat naturam. omncm virtutem, sequitur, quodlibet peccatum, Contra quam nque viri tem admissum, esse peccatum contra naturam. Hoc si admittitur, nulla
erit amplius distinctio peccatorum, &triumphabit doctrina Stoica, quae omnia peccata paria facit.
M. I. Omnia peccata contra prae- R. I. Con
cepta Christi moralia, & contra quamlibet virtutem, revera cile peccata Contra naturam. Naturae enim nostrae convenit omnis virtus: sive natura n
stea sum est & destinata ad omnem virtutumr ergo quidquid est contra
ullam virtutum, illud est contra naturam , ct contra finem naturae, qu momnes virtutes directe aut indirecte
intentiunt. Vid. Cisp. VIII. Thim. IX. Aese δ. γ Trbem. XVI. eod. cap. N I. Ex hoc non sequi ur, nullam S a N U. esse distinctionem peccatorum. Imo di sequitur esse distinctionem multam. Si 't: gQipt cui enim virtutes distinctae sunt, ita distincta sunt etiam peccata; tam qu ad speciem moralem, quam quoad ma nitudinem. Et scut iustitiam legalem magis observavit, qui pro parcnte mortem occubuit , . quam qui amicum salutavit; ita is magis in illam peccavit, qui matrem occidit, quam qui servo anscidit aurem. N. 3. Cum his omnibus manet adis R. q. quae- huc fixum, ferendum mor es da peccatationem esse quaedam pecCuia ΛPECI t LITER contra naturum: qualia vul- , 'go habentur commissa in iis, quae ho- .mo hahet cum ceteris animantibus communia , ut occidere parentes, Coi P di cum eodem sexu M. V. S. Th mas ta thiae Qu. XCIV. art. III. de C. At. II. K. 4. Secutaum moralem restimatio mol an aest, vim hoc ita hahere, quae aestimatio uras une. potest esse varia pro modo occurre 'on unatium i ectorum, quod in morat bus necessario fieri Aristoteles agnoscit i. Ethicorum. Num consideranti sundum rerum magis contra naturam est
DEUM blasphemare, quam prolcm occiderei S tamen si vulgus hominum quaeratur, pauci fortassis erunt, qui utroque peccato hoc in medium pro-
120쪽
Interdum etiam tor rapta asse audine.
hiecti . in eis Dici ea re me in
endo muscitae causo servanda l
asti admis iri doctri. titia Christi.
posto, illud posterius non illico pr
Clament contra naturam samam, in altero vero priore aliquantisper haereant.
Hine etiam assuetudine fieri potest,
ut quod nunc pecentum specialiter naiaturae repugnare iudicatur, alias iudic tur natura aut minus distorine, aut etiam consentaneum. Sicut de Thraei. hus narratur, qui parentes senio com sectos mactatos ipsi devorarunt, pietatem id esse existimantes. Vid. Qpra Cap. VIII. ouae de sensu Communi disputavimus Thena. IV. Sc.
Nem. XVIII. Nee possint illi Heterodoxi postulare, ut ipsorum lihri ad
mittantur ad Jus naturae in scholis nostris discendum ideo, quia admittuntur S praeleguntur etiam Gentiles, ut Mussoles. N. I. Gentiles isti non admittuntur nisi sub certis conditionibus. Prima est, ut denuntietur discipulis, ipsos non tradere doctrinam tutam. Secunda diis stinguenda in his esse prava a rectis. Tertia Corrigendos eos esse secundum Sacram Scripturam, Doctrinam Christici Apostolicam. Quod ni fiat, pericvitosos esse illos libros & ad Atheismumae naturalismum disponere, uti revera disponunt Aristoteles, Epicurus, Seneca &c. His ergo conditionibus f Lsendo us eique similes admitti v lunt, potest ipsis aliquis loeus dari. Sed hoc ipso Princeps semper locus est Christo, Scripturae, & doctrinae Catholicae. 2. Eadem quae in Gentilibus e mendanda & ahiicienda sunt, stant etiam emendanda in novis Juris naturae doctoribus . illorum pcccatum fuit, quod non sciverint clarius, quomodo justitia naturalis a DFO deduceretur. Hoe ipsum i orant hi novi; quorum multi in iure naturae satuendo iuhunt DEUM pro extraneo haberi. . Ieram, in quo Gentiles peccarunt, hoc est, quod Justitiam naturalem, eiusque exercitium non retulerint ad verum finem ultimum, sed plerique in crepundiis huius vitae sabstiterint. Hoc ipsum peccant isti, qui ideo etiam animae immortalitatem ad Juris natura doctrinam statuendam non necessariam docent, nec praemia 1 DEO decreta &e.
El. 3. Philosophi admitti possitnt, quia verosmillimum est i ipsos, cumprimis Platonicos, Chrissa cloctrinam &Moyss non exclusuros fuisse, si eam audire contigisset: imo credibile est, Platonem & Pythagoram ex Mosucis aliquid accepisse, in ceteros deinde propagatum. At novi Doctorea jam non possunt admitti r eum enim profitemtur , se ius naturae tale docere, in quo
non si locus doctrinae Christi, & quod ius habeat scopum & indolem a d trina Christi ab runtem. Itaque non ad mittunt doctrinam Christi pro regula correctiva suae doctrinae, sed eum excludunt. Christianis ergo nihil superest, Unde a Chil. quam ut hos tanouam incorrigibiles antare
abiiciant, & pra illis eligant gentiles, po di. etiamsi nullum ipsi Christiani haberent
uris naturae doctorem, cum tamen haisbeant plurimos.
K. 4. Sed S a gentilibus non pos. di aeque a sunt isti novi admitti pro tutis doctoia gentib .ribus Juris natum. Nam gentiles facile agnoscent, Justitiae naturalis finem esse beatitudinem veram, siquidem ipsa
iustitia vera est i veram autem beatiis tudinem non esse in hac vita. Igitur facile etiam agnoscent Iuris naturae do. ctrinam non sussicere illam, quae ultra hane vitam nihil curet. Requirentibus autem aliquid, unde huic enormi des.ctui succurrant, nihil osserunt ae produnt novi doctores; S illum Christum, qui tot populis supplet id quod deerat,
isti novi etiam excludunt: igitur Gentilibus non potest satisfacere nec ab eis admitti haec nova Iuris naturae doctri.
N. s. Propter scandalum etiam exis scandalo eludendi 8 Scholis Christianorum sunt vota furit hi novi, non item veteres philosophi. Nemo enim juvenis scandalum patitur, s.s Aristoteles Christo contraria sentiat; quia iuveni dicitur: Aristoteles non agnovit Christum, fuit ante ipsum, & selix. Sed hi novi Christum agnois visse se dicunt & ejus doctrinam calleis re, & tamen partim ei contraria docent, partim illum ad suam doctrinam nihil pertinere. Videatur in fine huius libri Exeuntis Catholicorum. Trim. XIX. Non valet ista objecia obiectio. tio : Ex S. Scriptura S auctoritate iri. Ex s. scrip-telligi quidem potest, otiid si iuris naia iuxa nquo , non aut cin eury Ergo S. Scrip- - ἔtura non est principium indicativum hamis
Juris naturae. N. I. Consequentiam hanc esse sal- At et amsam, scut salsae sunt istae: Ex Aristo PNlosophos tele non discitur, cur materia prima S cetera philosophica ita habeant, sed dux mum α ν ita se haheant, discitur edi ratione, quam per Ai istotelem prolatam esse per accidens est: Ergo Aristoteles, excludendus est a discenda philosophia. Item Euclides est excludendus a distenda Geometria, Ptolemaeus ah Astronomia,
Horatius fi Poetica, moissius a Jure
naturae &e. Item r ex Duce viae, velux veredo aut accinis non est quaere dum