장음표시 사용
91쪽
flnitam , etiam supra sacra eri ; idque -- docent, in Jure suo natura. Nullus enim est istorum novatorum, qui non huc tendat; eo, credo, consilio, ut cor ruptis & corrumpentibus libris viam faciant a Si enim hoc non docerent, vulcanus in eorum libros armaretur quibusdam. Malunt eruo contradictoria docere , quam non diilentire ab omisni antiquitate , praecipue Catholica. s. Aristo es agnovit, ad inveniem
admittit aa. das Ac probandas naturales hominis o noritatem in ligationes recte servire auctoritatem.
2I ii: ' Lib. I. Finicor. Cap. VIII. ait.
CUNTUR. I namque omnia . qua operant, coxsina fune, a raso temello ipsim discrepat vertio. Itaque Aristotcles ex eo , quod antiqui detine hominis abierint quidem in varias cpiniones , nullus tamen Virtutem hratione finis excluserit, inferti Ergo verum debet esse, iriutem esse finem. me pari vhi γ antigui, Iartim potiri viri ad Heuut priniri, quorum eratros tota via aserrare, sed ahyua ex parte in pluribus vera artiuere, con. Ire unum es rationi. Ibid. . aevi P .. C. Anto in The eteto alti Aunia nobis adversus tuum praeeptorem di.ctum es, quod mesaris fistetidum illi Ist, adium alιο Apientsorem /sse, D' iL. - tum quidem sapientem lomiuem rerum s scilicet redurum, quia loquitur de . . m . . iusto ae lege9 esse mensarum 1 nia Iam ι--αι ' tem metise esse , me, qui imperiti sum,
in m. M. ν I r . Ism in pissatione Philosophiae pratacae profitetur vulgus, & eos. qui vulSO non Eltiuq in moralthus se piunt , in iure naturae teneri stare am, . Euritate samentum. Hoc igitur si imposito, quod etiam aliter seri in hoc humano genere non potest, id solium quaeritur, quinam sint illi, qui in morali hus altius Ac qui humilius sapiant di Amsim ego provocare ad experientiam, &testes voco eos omnes, qui conscientiae atque gestorum aliorum notitiam ha
hent. Rustica plebs, iuventus, & i ter doctos illi, qui simplices magis quam xcuti sunt, an non isti solidius insistanetini principio morali, quum sophorum
istorum turba, naturalistarum praecipue, - sui dum naturam quaerunt sine naturae principio, non poslant ad prima per tingere , sed skmper in ultimis haerent. iamluamne simplex aliquis vir timis in moralibus Q ismata pro fundamento agendorum sinauit, quanta PussendorG
Respondeat molimus i an altius sapit qui finem hominis claudit cum corpore, an Plato S humilis plebs , qui eundem
quaerunt in ale. nitate λ An altius sapitis, qui sine DEG per sceleratum atheum servari legem naturae, acquiri virtutem, summum bonum ae felicitatem obtineri sentit ac docet; an vero is potius, quisbium D in esse primum verum cia summum bonum, cetera omnia nonnisi hinc de ab illo fonte bona, iussa, si nisctaque esse stillissime tenet ac sentit, seu sententiam hane sitbtilis Philose. phus vocet optimonein scu existimati mnem, seu sinum aut persuasionem Luscientiam. An non potius profani sunt Sc curvae in terras animae, i qui tultitia regulam non in eoelo quaerunt, sed in 'luto humanae camis & lessentia etiamant:nae humanae , quae per se nihil est Nonne hi potius evanuerunt in cogitaritionibus suis, de traditi in reprobum sensum cum DEum agnoscere se dicant, tamen non sicut DEum glorificaverant, seu DEI negatoribus amici facti summum Antim, id est Mem omium Avarum actionum V moralitatis prinei tim inessentia ac natura, quae per se non est, reposuerunt.
Itiis. IX. AUCTORITAS non sis Antiastisti ratio est principium inclicativum Juris indicat lusnaturae etiam ex Heterodoxomm do.
ctrina, & alias ex ipsa experientia. Adiaveri uni peccant in Cap. III. Them. IV. e A. --: & Cap. IV. hem. L Sc. i. Puisendortlius, qui in praesitione legem edixerat, fossis rationistis secumagendum esse, is vitio vertit Grotio,
quod Juri Bcilies pacis quaedam perpetam dicta inseruerit, per qtia et am Q.
fis ae utilitis Actis AUCTORITAS detrabitur. Curanda igitur illius opunione in iure naturae scribendo auctori- ras. Idem porro L. II. J. N. Cap. IIL 5. 14. alti A uis nulla via promor via deeών γ migis iamina ad latelligam ιdum jus naturati, quδm i in hominia ιν
naturam, eonditionemque, 9 inestam ' .rio res adcuratius contemplari. Rectet M . .
sed non est hoc inventum dissendormi. Nec Socrates ita sungus fuit, ut aliunde repeteret i nec Cicero Lib. IV. de Funibus Cap. X. & totis illis libris S litaris de Legibus maxime primo. Verbo omnes Pnilosophi & sapientes id so
a. Adoratius inspecta natura quid tandem novus inventor deprehendit Tria tantum I. Amorem sui super omnia seu maximum a. Summam im iscillitatem. 3. Propussioneiu hominis ad
92쪽
noeendum iam ex soladlibidine iam omnino ex necessitate. Ex quibus eruit
necessitatem Socissitatis, cui totum ius naturat inaedificat. Unde videas imbecilitatem intellectus shi soli credentis. si enim diffendor us vel parum dare voluisset disti inae & auctoritati mal rum , ab his potuisset discere multo plura ac meliora ex quibus ius naturae ecset eruendum. Qualia nos supra inducavimus non a nobis inventa sed ab aliis. Nune autem se solum adhibens in Consilium, invenit tria sola, eaque falsa & secum pugnantia.
3. Falsissima est enim & Saerilegus
mor iis misimus , & ipsum verum Naturalisticae infidelitatis ae Atheismi fundamentum, minime vero Juris. Ille nocendi appetitus, quem ait, salsus est non enim ex ipsa hominis nuda natura oritur, sed ex societate demum i qui
enim solus possideret aliquid vel solus
viveret. non haberet appetitum n cendi cuiquam, cum tamen Veram n turam humanam haberet.
4. Pugnant etiam ista secum Nams homo animal est ex I ad n . ω ipsa
nerestate eam noxium, praestat ah Omni eius eonsortio sibi longe prospicerer& DFus oblizans ad secietatem istarum
ferarum estendam . magnam poenam immerenti imposuisset. Uide ista latius Cap. XIII. et hem. V. &c. ob heel I. s. Si vera est illa , quam prope infitatem unius nitam diffundoreius facit imbecillitas homus hominis, ut sine hominum auxilio nihil sere possiti consequitur hinc, hominem maxime indigere doctrina, disciplina, id est auctoritate aliorum hominum, neque ad aliud magis, quam ad distendum officium humanum ἰ cum his ossiciis instructi ex utero matris non . prodeant. Hinc ille immensus appetitus sciendi ae sciscitandi in puerulis, qui toties petendo ipsa naturae voce iu-hent , auctoritate parentum vel praeceis piorum sibi accendi lucernam iuris. Memini. 6. Puerorum instar sunt innumeri iuditim. alii homines plebeii , agrestes, aliique rudes, quibus tam est tenuis savilla
rationis, ut ex eodem vix decimam partem ossiciorum, aeterna omnia ex sola sere auctoritate haurire debeante eaque longe maxima est generis tam ni pari. Ipsorem he. 7. Ipsum Heter ovorum exemplum erodoxcia prohat, auctoritatem valere ad disce mar. dum itis naturae. si enim hic non v let auctoritas, nullus debet suscipere magisterium , aut docere quemquam iura naturae: docentis enim multa debet esse auctoritas. At ipsi per annos contum tanto ista tacen ii pruritu sunt
Correpti, ut quotannis novus siquis Juris naturae Doctor in scenam prodeat, pro inventis a se tanquam pro ipsius naturae aris pugnans. Igitur digno ne isti, ad addiscenda iura naturae non si iis esse appetitum secietatis, sed de chartas er libros conducere, absque hoc si esset, chartis perpercissent, atqu homines nostros per dissent istam meis ditari socialitatem. 8. Neque dicant, suos libros non quoruml bἀconstare auctoritate, sed IPSA RAE n insuat naTIONE, id quod Heinereius de iuo raris. libro profitetur. Nam id si quidquam
veri haberet, non possent recentiores contradicere prioribus, neque Heine cius illos antecesseres suos posset no- cessario derelinquendos declarare, ipsi enim rationi refragari, rasam rationem deserere piaculum est.
Cap. III. S.I3. admittit: Qui autem fi auctor, per ingenii hebetudinem demonstrationes admi nectere ignorat, valde impudem est, si I Abui rarari dictatis, quatenus d EGCEPTES SENTENTIIS Meunt, alia
quid tribuendum put erit. Qui autem sunt illi, qui non ignorent demonstrationes nectere in moralibus Non Gratius , quem contemnunt plurimi, ut
Philosephia carentem; non Pinendorssius, cuius, cum serio quid agit, tot sera sent paralogismi S ineptiae, quot verba, quod cap. XIII. ollendimus.
nobis denudandus. Non Thomasius, emerichius &c. Quia hi omnes m cito se accidant ignorantiae , & falsoriam principiorum. Igitur hi omnes impudentismi sunt, se mi est ri .ia in pudenteactatis, quatenus is RECEPTIS SEN η TEΝIIu abeune, aliquid eribuend---Π-- puta νiut. Ergo etiam doctissimi quique & demonstrationum nectendarum sua opinione peritis limi indigent aucto ritate receptarum sententiarum, ne ab
iis discedant. Sic quidem dissendore-fius contra iasmet regulas fateri cogititur , ac vel imprudens veritatis invicto imperio parere, qui ibidem dicere per giti Vulgo autem, quod Dem natura ex populari informatione ussuque publico haurire selet, ad ejusdem certitudinem
SATIS ESSE DEBE T AUCTO- , ΦRITAS superiorum, qui iliud in riviatatibus exerceri curant; er quia ipsi rationes probabiles demit, quibus e usdem veritas in factari aut eonvella post per quod praesentem ipsius utilitatem ρ--
LEX NATURALIS SUFFICIEM TER PROMULGATA INTELLA
93쪽
Quorsum ergo vestrae scholae λ Vulgus plerumque sincertas agnoscit ius naim me, quia legibus credit. Studios hi
cum leges ad examen audacter vocant, incidunt in libertatem exlegem, Juri naturae inimicam h ahemus ergo LM tetidem Puffendormum, per aueforata. tim pustieam adeo sinciunter promul rari seu ligni hcari legem naturae, ut uehiliora ingenia , S demonstrationum ignara non postat eam ignorare. Talia autem ingenia cum sint ex centum hominum partibus saltum nonaginiata novem cum tribus quadrantibus
conficitur, toti hominum gcneri, si ea . culos demas, Jus naturae demonstrari P endoris utictoritate. Notanda autem sunt verinta P endorffii i Vulgo sufficere decusiavisa here auctoritatem superiorum ideo, quia utilo desunt rationes ρνoliatha, quibus eam eonvellair item ideo, quia Militatem praseriem cernit quotidie. Cessante igirur apud alios ratione hac
duplici & causa, quid fiet 3 Nempe
quotidie aliquis proba lem rationem invenit, qua convellere shi videtur auctoritatem superiorum vel legum, item quoties utilitatem p sentem non videt, seu transgressionem in pratassbi utiliorem existimat, toties vivet secundum hanc, convulsa auctoritate. Pςr hoc autem clocet Puflendorisus is ore id, quod Macharsis dicebat esse abusum in legibus i per hunc enim si sum, aiebat ad Solonem leges similes 4 asse aranearum telis, quibus muscae quidem & papiliones irretirentur, at v spertilio stiperveniens muscas cum ipsis telis prorsus auferret. Sic fiet, ut imos misero ta tum vulgo sint positae, Principe vero, aulici , nobiles, d
cti, & paulo ultra uulgum emer' iis snt absoluti; quia hi facile invenient
in practiqs moralibus. praeterea omnes homines semel sunt rudes, ac deis hent distere i ergo omnes homines se mel debent auctoritate duci. Exemptim
II. Historia societatis. Reetae Ραγisi. zzz
nae Anno o3. pag. 38' refert de im die uis. vene, qui adultiorihus annis aurium usim receperat, is surdus, quamquam omnina faceret ac imitaretur, quae maiores gestu & exemplo docebant, a uitu tamen recepto nullum callebat principium obligationis moralis ἔ cum tamen ratione esset omnino praeditus.& deinde exiguo tempore omnia mo ratia aliaque principia facita comprehenderet. Nimirum surdo defuere primcipia, quia illa non ac pit, quia austo ritas eum non assecit' a caruit organo, per quod auctoritas illaberetur. Ad vere profundeque definivit Apostolusi Fides eae auestu est, auditus autem per verbum Roman. X. ψ. I7. eodem argumento, nempe Lihro I. de pra
Morihus Melesae Cap. II. Unde igituri
. aut rationem pνosolium, qua auctoriatatem legum convellant; aut utia late Aueroque praesente ducti hane sequentur velut legem suam naturalem, certe Putandormanam, calcatis legibus civia tali, etiamque divina. aenis di o. Aristoteles pro sundamento p . . ... fuit , Discentem oportet restire. DLM ii ergo stentes aut quod ille JCtus αν . aera vit) omnes sumus, etiam cum ait
rum jam pedem in tumulo habemus Nee pythaetarae a quoquam sita censetur, nisi quod nitatam extendit auctoritatem fortassis etiam ad ea, quae non practica sed speculativa sunt naturalia, ut Physica, in quibus Haud dubie minimus est audiotitatis locust amplissima autemia. Luculenter hoe ex ipsa ratiω s. Au M. ne ostendit S. AUGUS TINu S inam iis lare eodem argumento, nempe Lihro I. de pra Morihus Melesae Cap. II. Unde igituri inquit, Exoriar auctoνitare, am
CUM ALUUID DISCIMUS, RATIONEM PRAECEDAT
ratio indoi potest, qua eum radiura fuerit, auctoritatem postea, μν suam sinetur, alumis. Sed quia elasg.m
res hominum mentes eo vitussim tino irarum, quibus in nocte pereatoν- viis Iorumque Melant ν , perisimitati δε- ceriturque rarionis ad ectum idoneum intendere aeque t ; Issi errime comis pararum es, at in lucem veritatis aetem titulansem istisi νamis humanis opacata indurat a ctoritas. Sed quoniam rem iis notis res est, qui
maxime Leunt, nisi RATIONEM uitati his.
TEAR IN DISPUTANDO VI TIOSUM ESSE, s scipiam.
sanctum Putrem de Jure naturae diastesvlo agere, nempe quomodo sit homici vivcndum. Fatetur vivosum esse,
94쪽
IECTIONES CONTRA PRINCIPIA INDICATIVA G. ςν
ut in tae incisatur ratione, iniquutate tamen haereticorum nil nisi rati nem si am semper crepantium adactum viis, ut vitio gerat morem invitus. B. Angum. x3. Iterum B. AUG USTIN nus auctori Libro de Quantitate animae Cap. VII. rat um num i a. ait r Aliud es enim num ati in eradimus, aliud eum rationi.
i AU ORITATI CREDERE MAGNUM COMPENDIUM EST, ET NULLUS LABOR.
Quod si te delectae, poteris multa lege re, qua magni ae disini Diri is bis rebus loquitur autem de speculativis,& omnino mathematicis nece aria viduantur, saliariter imperitior quasi nutu quodam locuti iunt, ere. dique si voluerunt ab iis, quorum an mis vel tardioribus vel implicatioribus alia salus esse non potest. Tales enim
homines, quorum profecto maxima musiaritudo est,fl ratione volunt verum com
RATIONUM FACILLIME DECIPIUNTUR, ET IN UA RIAS NOXIASQUE OPIMO. NES IN LABUNTUR, ut
emergere inde ae Merari aut numquam
aut aegerrime queant. HIS ERGO TUTISSIMUM EST, ExcELLENTISSIMAE A DORLTATI CREDERE, ET SECUNDUM HOC AGERE VITAM. - - - Si autem eripiditatem istam remnare non potes, qua tibi per m i, RATIONE per vire ad D
ritatem, MULTI ET LONGI CIRCUITUS TIBI TOLERAM DI SUNT, UT NOΝ RATIO TE ABDUCAT, NISI EA, UAE SOLA RATIO DICEM DA EST, ID EST UERA RA DO; N non solum vera, sed ita
eis aliena dcc. Egregie haec quadrant m larvatos Iuris naturae doctores, Iut Divus Augustinus Pulliendoritam, Herieccium, Wolfium, Gundlingium reliquamque larvatorum turbam Coram habuisset instruendam. Bremu Au i . Idem AUGUSTINUS i ter quinque gradus animae ad purit tem tendentis hunc profecto proximum constituit: ne etatem bummam magni pendere, nihil e veste alteri, quod sibi
RITATEM AC PRAECEPTA SAPIENTUM, AC PER HAEC LOQUI SIBI DEUM CREDE.
RE. Libro de Quant. Animae. n. 73. Societati emo adversus est etiam Pis iendormus luaque magalia evertit, Cum auctoritatem exesse j et. s. Alio loco S.. Augustinus de Dre auctorinumn naturae quomodo illud discendum sit, in discenda. sic suadet: Hae autem disciplina in edera DEI lex es, qvia apud eum fixa ae in Oςς neusa semper inanem in sapientes a mas quasi transieribitur, ue tanto sciant visere melius eantoque fiat ius, quanto F Derfectius eam contemplantur intelligendo, D' vivendo in Atint dilis
gentius. HAEC IGITUR UISCAPLINA EIS, CUI ILLAM Ν - SE DESIDERANT, MMUL gem
num ordinem sequi jubet, euus una parsint , altera eruditionis est. Ad M-tibus ergo Radiosis eius ita Diti dum est, ut ἁ venereis rebus, ab iuerebris ventris die, si a fineant. - - Sequiatur ut dis m, si UOMODO STUDIOSI ERUDIRI DEBEANT,. QUI SICUT DICTUM EST ne m ad leges naturae VIVERE IMSTITUERUNT. AD DISCEM DUM ITEM NECESSARIO D PLICITER DUCIMUR, AUCTORITATE ET RATIONEO TEMPORE AUCTORITAS, RE AGTEM RATIO PRIOR EST. Atiud
est enim, quod in amari anteponitur, aliud quod pluris is appetendo insim tur. Itafuae quamquam bouorum auctoinritas imperita multitudini videatnν esse salubrior, ratio vero aptior eruditis
NISI EX IMPERI TO PERITUS 'M; nullus auem imperitus novit, sua sim fe deleae prabere docentibus, is quati vita esse docilis pomi, evenit, ut
ta) DISCERE CUPIENTIBUS NOM APERIAT NISI AUCTORLTAS IANUAM; quam quisque iu- igressita sive ussu dubitatione vita optruma priscepta malin. Per qua cum
doeitis facius Arerit, TUM DEMUM ssime, ae quanta ratione Windita mur
ra Usa, se tus es ante rationem;
γ QUID SIT IPSA RATIO, QUAM POST AUCTORITATIS
INCUNABULA 'mus cir idoneus iam seruitis &c. Lib. II. de Ordine Cap. VIII. 6c IX.is. Hic, ni fallor, haud paulo prudenrior est ordo discendi officii dc juris
naturae, quam qualem praecipiunt larvati doctores praeposterum; qui juben adolestentulos, id est rudes, prius P tione sua niti, tum uinique auctorita.
95쪽
Num Religio aut Sacra Scriptura sit exesindenda ex Iure naturae docendo. aut ex principiis illius indicativis
M priecipuum Jnris naturae iniuia cativum statuimus S. Scriptu ram. me tanti momenti est, ut illud, ct quidquid hue pertinet, ac ratius st
- Ttiis. I. Ex Also Iuris naturae stia- dio tam multiplex & monstrosus error . . procliit, ut fit foedum & relatu mise
Hoe thema amplissime tomprobavit
Clarissimus P. SCHAI TZ Iuris Naturae Pare. I. Titi III. Instruct. II. sed & alias passim. Quem legendum
consissimus, hic tantum paucula specurnina deprompturi, exemph cluntarit
turiae Religionem a Iusto naturas dit. Et debet sane excludere, quia exiuo principio Meialitatis binisna non poteli eam deducere. Contra in libro de officio hominis ae civis, quod est compendium Juris naturae, religionem saltem indirecte attingit. Vid. P. Sumare a. Idem docet, religionem non ranis tum in statu naturae nudae, sed & in cuvili, & in statu legis gratiae esse cuivis
liberam. Contra docet, Principes h here potestatem etiam poenis coemen ei Idololatras, masos, blasphemos. Et Rursus tamen alibi docet, Principes hahere potestatem curandi religionem inisternam subditorum, de externo autem cultu non multum sollicitos ine d
3. Idem docet, leges ecclesiasticas tantum ex eonventione mera libertate naturali statutas hine, ac ne principibus quidem Christianis ias esse contra in bulas illas conventionales aliquid praecipere, aut aliter quam ex ias tabulis definire lites religionis ἱ cum populus in hac parte non renuntiaverit liber tati nat ali. Ex illio sequitum religi nem non osse officii natui alis, sed peris missam tantum libero actitrio. Item sequitur, a Christo religionem nemini praeceptam et aut non obstante Praecerta Christianos, quamvis praetento agna in se subiecerint, esse Iiberos ad laque
dum vel non. Nibi contra docet. R. P. G u Para L
Ipibus adesse potestatem leges emesesiallieas seu conventionales ab a di, novasque statuendi. Et rarius contra docet, nihil in religione posse Comacilia ς cum quivis propriae fidei iudex st, donec in supremo iudicio judicium
a Domino seratur. 4. Atque talia semit Putandosius In instruendo Iure naturae & in libella de religione ad ius naturae exigenda, quod tamen ius naturae profitetur sauripssse pro statu aliquo, qui abstrahasta religione, & qualis status nec sit nec fuerit, nec esse possit, nisi in concavo lunae. In illo autem statu alebat eonstare de ulla hominis felicitate post hanc vitam, nee de poenis O st natis aut praemiis. Et quomodo in sta- - , pro quo si psit suum jus, potuis nilare de extremo iudicio t.& qu dem de iudicio supra religionem, quin ad suum naturiae utpote abstra tam de
nunquam suturum) jus nullo modo peristineat, cum ea relisio adla exteti 1giatur manifestium est, istum hominem nuccere ima lummis, eandemque religio nem , quam homines sine revelatio colerent, colendam proponere Christi nis, eamque solam. in quae ab Iona contraria, S contradictoria eum praci -pitarunt tum ignorantia sua tum m εxime odium Vatinianum Cathesicorum. quorum sacra si per ipsum staret, ex sta squalerent omnia.
6. THOMASIUS naturalem rea Turinligi m ad figmenta reiicit, Ac 1 Iuris
prudentia naturali plane excludit. Aliari contra eam ad Ius naturae admittit. . sed ultimo laeo ac digestate postrein mam, ita lane, ut ante omnia invenis
dum sedulo sit, ne religio supra statum civilem dominetur, sed constanti in sera vittite teneatur. Alisi dicit, Iullum esse DEUM eoli, 'noo autem natural ter p ceptum; quia ratio nihil dep-hendat, cur DEUS velit coli sive a sinissulis sive a societate.
Iur. Nati docet, insiudum esse, dicere, obligari nos ex regulis iusti ad cultum Internum. Gloriam DEI non promo. veri agendo iusta honesta; impostores
ago, qui gloriam DEI promovendam
96쪽
evrent. hultum autem exstenum mitantum ad regulas duori pertinere acuta hae exigunt , ut homo in isdiffisentibas qualia est cultus DEI ex ternus) sese accommodet aliis. Hac tenus sere ex P. Se orta.
omnem obligationem non nisi ex pae iis deducit, ante quae nihil fuerit iustum , ita omnem etiam religionem. Alia preterea impia, aetemoque sit nistio ac tenebris digna.
nem subiicit princiti. Et p. 368.
admittit, ex sua dotarina shqui contradictoria , cap. IX. in quo quinum, is ex dictis priniatiue, exsibentur δε- quia . Sequitur, inquit, primo , min iuratum ua . Pinam regamini DLuse ee, evisas. - Si ανω anm es, erelae
secedera , privatamque eνigere eeri am. Hoe admisso mox tamen eodem locor
nersversa de Psamationa ereis mandata tantum ea Musa, vi deranda ε olso Mu ADYe. Qui paulo ante contrarium docuerat, cum uireret,
Belgas seu Holsandos sis Philippo II.
rege naturali iure usos stcestionem ει ciue ah ecclesia & ab religione per Christianum principem Philippum exis. mse mandata. Idem Melthusius imine sequelas suae doctrime ipsemet nvia
merat doctriiram omnium Calvinianoaxum, quamvis ipsi contradixerit veho. menter Academia Lugd ensis. Ma iam ero se confirmat horrenda Me
Des pulliae Miscenda sis. Si magias is in a VERA religione recedat, TALSAM UE in Leuis ejus intro
pe salsam relinionem praecipiendi. A Mutile. te. ΗΕI NEC GUS quoque pro-i ipso sessus strihere ius natura pro Sinanin. sbus, imo ne pro his quidem, sed pro flatu mitio, qui nec est nec erit,& pro nuda natura; tamen in hocstio nudo & implumi iure naturae curi crim it religionis Christianae, e
ciesarem predens lectori si minereius seriis bit Jus natura pro moderno statu, qua fronte ex illo iuhet abesse Chrissium, Apostolos, leges quae cons
ruunt modernum nostrum statum; cum
. Me snt illa cerea ae Rabdis ratio via vendY, qua nos vivimus. Vid. Cap. I. Them. I. Si vero stahit Heinec-cius ius natura tale in quo nullus sit Iocus Christianae religioni, sed sit abrilia tanquam ab lenota abstrahendum,
qua serihendi prudentia in c suo gere tradit praecepta de religio Mimana, de ecclesa. nostra , Concilii, nostris aee in statu ficti-.
tio nudat naturae utiquo non inve U
rum larvatorum, nucum naturam es mantium nullus alius unquam fuit
pus, quam 'ut professi distimulatuis ros so religionum Christinam, haereses de virus inimicitias spargerenetio Catholicam ecclesiam. Haec est causa unica, qua pensi non habent sua pro ita sallere, ignorantium suauigenudare, olbique docto se exti hilanis dos prostituere, dum livori, odio, tu riisque in Cacholicos secerint satis. . t 'Naam si haec, quae Claris P. Sch c arra, o uia
dc ego post illum hoc in libro de ipsis
in propatulo exponimus, propudiosa dc Erubescenda non stat, de erum ego, a toto mundo petiisse seontem. I. Neque dimittendus adhue PUF P land N
praeciare de religione Christiana sena tiat, indicandum. In commentatione super Bullum Clementis Ix P . Sie incipit': ,, Religioncm Christianam comis. stat ab initio, non consensu avit d ,4 creto stivmum potestitum in civia ,, tales publice receptam, sed sensim, is & tacitis velut gradibus irrν erti plebe cumprimis eandem passim a is ripiente eo avidius, quod illa adiso veria fere ' fortuna presta aut cumis tenui sorte collectati solita mire e D peretur dogmatibus, quae di p- is sentem numinis gratiam inter tristis
is sima quaeque, & non finiendam ga es diorum vim post mortem polliceb tus Ipsi principes, de quod in ci-- vitate eminens dignitate, lapientiam. ,, 'ue professi, quidus vetera aholerii, instituta displicebat, de omnia no a, Va, ct plene prasertim prosemiri fastidiebantur, serius eidem se e reis is ligioni adplicuerunt; & postquam se diu stustra eandem impugnando deri,, prehenderant, institas animis foris,, tua oues haud quidquam supplicita 'Expcadas a extingui, quin potius ex opposta i
97쪽
is molefitia atrium radices figere; velis potius incassum cadere omnes morisa, istam Conatus, qui mo deaena s, mellere aggrediuntur. Perri isthoe igitur tempus, quo religiori Christiana summis potestatibus igno
compagum quoque ae medullarum, is difrenis regitationum γ inrantionum GHis Hebraeor. IV. ψ. Io. Id mperati silat tot olim sentiles, qui hac leota proselyti Reti non tantum fidem unius DEI, Ouae iuris natura est, proini, rabatur aut oppugnabatur, i 'L. sessi sunt, Jerosolymam confluentes; s, stiani inter se vitetimque ecclesiam sed alia etiam Iuris natura capita, sibi administrabant, doctoresque om- , nium suffragio electi aut consensui, approbati collatis sere stipibus at ri hantur. Inter ipsos vero doctoresa, p ripui, quos episcoporum voca is bulo insigniri placuit, conventus agus, Labant, prout necessisas falsi doν,, malis consutandi s igebat, aut deati cor ecclesiae novis statutis sanciem dus videbaturr sisut fieri stirere ei
, invitis summis mustitistis PRIO VATO CIVIUM AUSU Onas.
,, euntur. Post ubi prineipes ecclesiae,. mina dare coepissent, haud quiviis quam i litas diu. Christianorum
is consuetudines S adultam per aluis quot secula episcoporum auctorita a, rem Convellere ausi sunt, populo M sere abs horum nutu pendente4
is Quin aliqui ultro ipso D porest
M tem ac opes auctum ire opinioneis pietatis, aut ut ipsis eum aviae a. ., iisdem ri te ad des invia sua re M.ti terrae promptiores. &e. Haec hi que plura Pusia Orfitus. Nee Celsus aliquis aut Porphyrius, nec Julianus. Apostata unquam religionem Christi
nam tam profano oculo aspexerunt, ut larvarus hie . Christiano nomine te gens impietatem. Feclesiam Christi furiatum facit & iniustum conventiculum a
quia contra stam e potestatis iussa ista repens. Jure durites num ille vel a dierit aliquando legi evangelium, aut Apostolorum historiam.
Adathe η Ttim. II. . Religio, MI notitia de die. sono , Hriptura a Jure naturae tradendo ais ima. y .cil propterea excludenda, ut ius
d. . I. N natum persuadeatur atheis S alus inrus. Solpeuis deshus.
cc. I x. Imo eontra his maxime suaderi
debet S. Scriptura, ex qua meliusquam ex V lmo discent naturae ius.
- .i Huc enim malorum ventum est, ut, istam .pturam conferre cum mitaris sophismatum seminatoribus necesse se. Est autem Scriptura in sim
ant/ ignota, ex hac didicerunt. Manuehus Candares A thiopum reginae Quaestor ex hae non fidem modo in Christum adeptus est, sed morum e iam distiplinam meliorem suae genti imtulit. Joannes mi ot Comes RoLF-- amissis prosetas publich fuerat scelus eoistia Ros Contra iura natum muximum, nempe se ilia Athia Atheismum; vixerat ita, ut vivere postea hominem docuit Wolfius, atque, ut Iam do hane P Abius gentilis suus, & Ρus odori si nempe admittebat necessitatem doctrinae moralis, proptet regimen civitatum, propter sanitatem, vitam, & amicitiami pudehat eum . Ire turpiter actae, non propter DEUM, aut vitam suturam, sed quod hestiis sumi is vixerit, & incommoda vitae sibi: attraxetit, morbo , infamiam. Igitur. decrevit vitae modum i plane diversum tenere. Ad hoc sperabat pervenire iaposse studio philosophis , & acuminei ingenii multum in ea prosecisse & sibi
videbatur & aliis. Hine factum, ut rationalis scientiae cumprimis peritus rudiculo haberet tanquam sophistas, fleoniologiae ac logicae expertes illos, qui si dicebant, philosopniam talem nodi habere principium efficax & potens ad res nandos leu regulandos appetitus a aut qui dicebant, ad hoc opus esse s
periore aliquo non homine sed DEo hos ille habebat pro in assis & ignoarantibus. Eodem tempore fatebatur tamen, illos homines etiam in hae vita
optimos & selieissimos esse, cui sibi per sis adere possent relisionem, DEUM, MDEI providentiam, in qua placide con quiescant; eamove se; s ficti possetimulto pretio redempturum esse a quod tamen sibi impossibile esse confitebatur.
Prophetas S miracula dicebat esse hi istorias paradoxas, inventa ac fraudes vsacerdotum abutentium simplieirata populi. Cetera demum, quae ut snt impia, iuri tamen naturae larvato sunt consentanea. Post haec & cetera onva lecto
Isaiae quinquagesimum tertium , uia Christi pro mundi salute cruciatus explicantur; dc ille fateturi ' ri Tum se
98쪽
UATUM. Stulta ista, inquiebat. M a surda μορ-ia, qua viis tam
elementer incantatus es inundis, ρ-
Vol m, fieri potest, ut ex ipsorum im
sthola prodeant ontiani qualescunque, qui tamen sint ignorantes mi ac negatores. Idque non per accidens Ac ex '
. sisse se vim quandam laternam sta ei e omnia illam HORBIUS ,, trahentem, di lumen tam Vimm, ET PUIDAM ALII propagarinae,
is eia resistere non posscta V M p Me N, ruis me perdidit, me metum is phetiae hujus instar totidem Ι- ----m meliorum Nationis ire
is diorum sibi via esse, qu1 ipimum P myum. Est autem Hobbii totus labor ,, netrarent suum t it Planes m non is eo, Justitiam naturalem absque ,, tam rationibus sibi propositis ς Vi DEO eonsistere fle oriri tantum ex pacis is rus esset, sed vi quadam superiore his hominum eontendat. UOLF- Ηobh vomis rapim deinceps in diVmum tuum FI IS dicere non maest, se Hobbiin Gael' is salvatorem tam fortiter Credider ps dissimilem esse, ob id, mod Ho ium Wvvβη is ut si eum vidisset Int li ipse . Nam Hobhium non res , apparentem. M. Atque is caum tu in is, quod Justitiam nuturalem in Iut salutari quodam i maue tensiix M is dependentem a DEO saeiat: cum et His, iniustitiae in sele radicata an iam isse Wolfius eadem doceat, Menia, quae cum omm P .ssopbλδ η in kVI. ostendemus. Igitur in hoc
Non ego hine tetraham manum, duras iratur, iustitiae naturalis orionem de quid Comiti alias eveneriis ipsiu milem rationem pendere a vori me verbis exscriptero I sunt V m bRς tate DEI, quae dictaminibus rationixo Die quadam mineram mmido λ vini lagis tribuat. Nam & Hobbius alia
is tum apud personam ubist m, Hic quid si de dixerat; quia tamen id cumis ego omnium caniam m s ejus oneris principiis philo micis non ,, DEUM ac religionem 'me sim ---vissis est utem Prio, Deum
is tamen suscepi, tam MM S autem tantum alia quaesita musa & -- is ter, ut omnium Plausu et lare dixisse, ut memberiodus ostendita
m certe exclamaret vierine potest B
is ne DEUS, ut Ena lumine gaudens, is quod potest levatis sursum eculisis contemplari mirabilia DEI, vecto, is quod inum lentuum os rationis h bet, impendat ea ad insistandusn i is solenter creatori suo Sed ne hoe quidem telum bellavit Comitem, d
nee S. Scriptura, ut supra diximus, lac in rebellem expugnaverit. Utinam hoc rutam, aliisque exemplis monentibus larvati Juris naturae doctores resipist rent, nec divinam scripturam ac reluiatin m k Iustitia naturali conditis aQuapropter non obstante hoe, quod tametsi me here. Oroetas ae Π πω videantur aliaque restum cubi reputare Hobhlum, eodem tamen veneno infecti etiam ipti sunt; sicut qui iade alterius oeulo sestueain extrahere laωhorat, potest adhuc trahem suomet in oeulo gestare. Profecto Comiti Rosissensi Hobbius non ideo nocuit, quia non fuerat Hobbius imbutus Ontol
gia, Psychomptria δα. sed ideo quia
DEI negligentem doctrinam in morali bus adornavit. Alias diseipuli dus
99쪽
NAM LEGEM AMPLECTI, s D EAM UDICARENI MAGIS NATURAE CONSENT EAM .se quam suam.
Atque anfe nostrum quidem aduentum perpetvo, uta accepimus, pugna ne M.ter se, eum suam quisque Ictum optimam esse contenderente seu Hea quom nos audierunt, certamine A suis disti. plinis ne religionibus omisso, is taristiana leto reνtare coeperunt uniserri. 4. Exponehantur autem Japonibus duo rapita. Primum eorum quae ad supernaturalem fidem Christi pertin hant ut de creatione mundi, incarn tione M. alterum quae ad doctrinam quoad II o Christi moralem legemque naturalem,
sacris literis omnium clarissime elucet. ut de deealogo &e. Utrumque eaput q: 4 m Scribit s. Xaverius Lib. II. Epist. IX. rationabilissinum visum est Japoni hus, de ludis suis in hune modum: Indi iis ex ptis, quorum corruptae volupisse omnes vel Ethnici vel Saraceni sunt ratis intererat, nihil in religione aes admodum imperiti. Quapropter iis, ge mutari. IH colligere est ex eadem se qui haec loca Evangelii propagandi epistola VII. Areonfanti regi) uniis caussa peragraturi sunt, non tam ii, frendis inmus/ eur in Ioponiam venisse teris opus est multas , quam virtvt, femus. Respondimus, nos Europaeos
eausa externa, sed ex ipsis horum primcipiis, DEUM senere morum exesu
adversus Catholicam religionem di n-rυν nulla ratione seu probatione redis dita i quaeque eum ceteris collata per . . se necessario evanescant. ifiles a. Infidelibus autem GHaris v - ros . tas sunt amentalis honorum morum, non subulis atque offieii humani non tam 'n' subtili ratione praedicanda est, quam vir e, quae ex religione Christiana &
rat, viros scilicet egregia castitateri atque humilitate, qui nullam sp elem praeseserant saperbiae atque ei, ,, tionis. Idem repetit Epist. XI. Et ab eodem Xaverio interrogati primi ex Japonia discipuli. Quid in institutis Christianis eos maxime affice Clis; lque rei, pνimas semper detuΛνunt eo, si domina nis Aucharistiisfaream eis. Et Aeaemplo J3 istiI illud alererant: Mminem,sua qui p. m, sufenfisi, rationis eompotem Are qui, cognitis Chrisiani religionis m. His ae Igibus, Christi non amplectatur fidem. Etiam ac, 3. Et haec quidem Xaverius de haria iure' bam haris rudihus apud Indos. De iis au- ari .hi sti tem, qui argutiore sunt ingenio non dissimilia reserti omnino, inquit Lib. III. ep. VII. Bionum ingenia eximiis
dem se eonferre ea erunt. Omnium mistim principes extiterunt ii, qui in em rartationitis precationi siue acerr mos sese pra erant ad Varios. - -
innia' s rea Duerantur novum. Quibus utiis esse, eo mistas divinae legis praeduis candae gratia. Quippe cum nemo,
is quin DEUM eiusque filium JEsum
,, christum omnium gentium vindi- ,, rem ae Salvatorem caste pieque eo- ,, seret, salvus atque incolumis esse
,, posset. Tum ille divinam sibi legem se qxponi iussit. Quare bonam volu
,, minis partem recitavimus. F.t quamis
is diu de talpto diximus diximus au- ,, tem horam eoque amplius) diliges ,, ter ab eo attenteque auditi sumus , ,, atque ita dimissi. In ea urbe dies,, permultos morati in viis ae triviis ,, verba fecimus ad populum. Com- ,, plures avide praeclara Christi facta ,, audiebant; cumque ad acerhissimam
is eius caedem ventum erat, lacrimasti tenere non poterant. Verentamenis Christianis sacris initiabantur adm is dum pauci. Cur autem initiarentur pauci, rati nem reddit, nempe metum a rege. At postquam rex libertatem iacit, passim dederunt, ita ut in illa civitate Ama guci intra himestre numerarentur ovi oenti tum nobiles tum d pleta Christian .
s. Erant Iapones aliqua ratione Athei, quippe in quorum soctrina nihil de
DEO conditore omnium, praesertim animorum memorabatur. In serni poenas metuebant, paradisum sperabanti at 'auctorem poenarum & promiorum ignorabant, ut habetur Lib. IV. epist. i. &alibi. Ceterum Gens ponet ingenio,
100쪽
Iurispodentia humana, potiri querationis, cusem exquisite perno enda inis genti plerique eviditate sagranti ut .m' i'. habet epistola XI. Lib. V. Si Pumendorisius S Wolfsus ad hos populos docto, lapis politicos & Atheos instruendos missirium. suissent, hi duumviri, ut Japones c tera vitiis contra naturam deditos ad honam frugem, atque ad observantiam legis naturae reducerent, quid secissent rnempe ante Omnia sit asissent, abstraheniadum esse a DEO, pracipue Christi nullam mentionem faciendam, quippe quiesset scandalam gentibus; sola ipsaqu/ratione cum ipss agendum. Enimve ro etiam ante WOlmum ratio non deis erat Japonibus supra omnes gentes cuiariosis sciendi, & tamen non veniebant in agnitionem principalium legis divinat mandatorum. Alia omnia egit S. Naverius & socii r ante omnia Christum ti hunc crucifixum, more Pauli, Annuntiaverunt, tum docuerunt DEUM .creatorem, ac denique necessitatem deponendi vitia. Quae omnia mire illi strarunt Japonum intellectum, mire e
pugnarunt voluntatem. Eat nunc
MINECCIUS quoque & vetet genti.
aes ex Scriptura docere. Plato orno. 6. Plato Ethnicus fuit, & Jura natu-vit tua natu in ex selo lumine natura scripsit, ct z;bh. i, tamen agnovit & frequentissime con- non posse tendit, omne naturaliter justum k DEO seisivi abstrahi non posse, sed ipsum naturale iustum consistere in consormatione &subiectione ad DEUM. Falsissimi ergo sunt moderni quidam Christianorum nomen gerentes, cum asserunt, ius natura absque D EO consistere posse, si solum rationis ductum sequamur. Pl tonis autem, sed & aliorum philosophorum hae de re doctrinas pallim attulimus. Juvat tamen ex Platonis Tia tela nonnihil adiungere, ubi se ait
is Mortalem atitem nuturam, & haec ,, nostra loca necessario ambit malum M & circumvagatur. Quamobrem da se da est opera, ut hinc illuc quam ce- Λ, terrime fugiamus. Fuga autem est,
se ut DEO quam proxime fieri potestis assimilemur atque conformemur.
M DEO autem assimilat iustitia sancti tas cum sapientia coniuncta. Dein de aniliter decipi illos ait, qui ideo studendum esse bono tentent, ut honi vudeamur & persiti Res autem re eis,, ra ita hanet. DEUS nusquam & ne- ,, quaquam iniustus est, seu quantum ,, ncri potest Iustigistis ωe ..., et. xxviri ιτατμ) DEO autem nihil similius est, ,, quam quum ex nobis hominibus aluti quis quam iustissimus est. In hoe,, nimirum & vera hominis praestantias, Versatur: quantum vero AA alsi ,, diri nuΛitas, γ hujusmodi inertia a ,, que imbecinitas , ut hominis nomere,, amittat, eerte exime. Huius enim
,, virtus est: isnoratio contra, insciis is tia & manifesta improbitas r alne v ,, ro, quae facultates δοὐ,ti Q & quasi ,, shpientiae esse videntur, in eivilibus,, quidem imperiis molestae, in artihus M autem manualibus illiberales. MJam consderet prudens ac probus te. Fia a multiactor, hancque philosophiam cum ramis modis in sophia messuis Λ eontendat. Wolffi lioe Iiuna ante oculos hahens certam cogniri νω inem D E l & illum negare non valens, Horcerte non audens, dicit, ex ratione pocse inveniri justitiam naturalem, quae consistat etiam remota DEt cognitione, etiam abnegato DEO & huic abneg tori DEI adeste virtutem, & honum summum. Vid. Cap XV1I. Contra Plato gentilis, hae DΕl tam clara de
monstratione destitutus, & ex sola ratione eum cognoscens, affirmat, Veram justitiam, verum virtutem, Verum B num summum non in alio consistera
quam in relatione ad DEUM. Rutergo Plato philosephus non fuit seclsomniavit, aut Wolisius in meridie
Idem Plato in epistola VIII. ad DI d et eaImnis propinquos loquens non speculati- s imumve, ted pro prasenti Syracusanorum ne sele cessitate consillum fidele suggeren, se g u o tu .. ponitr is M itus namque se Ii νωι,, infinita nullisque cancellis circumia ,, scripta summum est malum i quod ,, si modo quodam definiatur, sumum ,, honum. Optimo illa modo constat ,, servitus, quae DEO paretr immod ,, rata est, quae hominibus exhibetur ' nempe propter ipsos homines non
propter DEUM) is quidem hominthus,, sapientibus lex est: insipientibus v luptas. MTDem. III. NihIl prohat argutia Gundimii Gunddingit dicentis: G miseria o m.
ιx naturis agnosci potest, non opus es ad Irerin naturalem scriptura sera. gem Nati Duis sunt νevelationes, altera facta es perscripturam, estera fit per rationem
Quid opus es uti seriptura, Aiud ex
ratione int silero potisum &e. Dic uti uber has i reminit, Ne t Cap. L f. s. Item alius cavillusi Verit tem naturalem ex seriplura disii non
piae, ah, s ex ea etiam arisbmetiram ostia
porteret discere. Et demiam eonritate en os misera In homines es, qui velinebis nasina ea S. Scriptura docera: Seri