장음표시 사용
81쪽
ongcTIONES CONTRA PRINCIPIA 3 IS. ι
Id . experimento discet, quisquis iuvenem ex tali schola reducem serio exa.
iui Up- - 4. Jus omne & Justitia pertinet ad Eihil. Ethicam seu distiplinam moralem tamquam illius pars , & in eadem tracta .ri omnino deberet: agit enim Ethica de fiunmo hono S mediis ad illud perveniendi i haec eo stant in με. . Honesti partes sunt Prudentia, temporantia, sortitudo, 'ustitiar igitur ipsum iustiun est honestum, & quia habet ratiohem honestatis idcirco habet
Eationem iustitiae. Sola necessitas ad xit , istam Ethicae partem secernere. eis Oolsae Crescente enim hominum multitudine d eatur di per societates malitia. tot fuerunt i
ges obiiciendae, ut haec sola Ethices pars, Justitia nempe, hominis quantumis His ingenios studium ex integro depos
sciti di Ius . s. Eadem necessitas iussit Jus Can, et iam nicum separam, non tantum Oh Legi latoris di versitatem & alia, sed Oh multitudinem, & ob usumi sunt enim quo rum vita in solis sere ecclesiasticis suri hus, haud quaquam in civilibus, exigvitur. His necesse est ista discere, sat uti, que multa; altera autem vel non vel obiter attingere. Quocirca etiam Pr testantes , ut ut dicant se principes suos pro Pontificibus hahere, tamen jura quaedam nescio quae Ecclesiastica seor. sm tradunt; quia necessitatem agno
s. Juri vero Naturae tali seorsim do cendo nulla potest praetexi necessitas, cum ipsi sateantur, isthoe iure non hos quidem opus hahere, alios non hahere, sed omnes hominus atque eodem egere. Equidem egent, sed non tali, quale ipsi seribunt. Si enim tali egerunt, cur so los sere politicos illud docent, an hi s li homines sunt, ceteri boves . a . Si dicunt, Ius naturae generale in Decalogo consistens esse omnihus nocecsarium etiam qui scholas non frequem tant r at illud ius naturae, quod versatur in actionibus civilibus, forensibus &e. Specialiter esse nucessarium iis, qui ad Rrum & judicia aliquando admove niatur. Respond. talthus esse necessarium non qualecumque ius civile sistrassiim& universale; sed tale quale in ips, rum patria receptum est; alias oceasost novationibus S inversioni reipubli
. s. Si dixerint, iis, qui in aulis aliis
quando, victuri sunt, necessarium esse ius naturae tale, quod velletur in acti vibus. principum, populorumque. Reiponti. Iterum non esse necessarium t
te ius abstractum, sed male inter ipses
populos consensu est constitutum. Si
enim Germani v. g. Cum Gallis is age re volent, ut euilibet videtur agendum secundum abstractas quatidam rationes, sequetur magna coniusio; quia alii ha eratio abstracta videbitur sortior, alit contraria; & per hoc omnia multo laia re & sanguine pacta constitutaque reis Mahuntur in dubium, & hoe ipso nutilum regnabit ius naturae. Verso Ger manos cum Gallis necesse agere, ut imter ipses pactum est, aut receptum: nam in pactis tam inclytarum nationum visnerales rationes iusti prasumuntur en .se observatae r & qui contrarium proh
re vult, inpens negotium sustepidi - Them. M. Legislatores veteres noluerunt hane distinctionem. a I. Percurrantur apud Stobarum: logatur Plato, Cicero, de Antiquissimus Moyses, s vel tantum ut homo spinetur. Omnes in suis legibus uno vos mine tradiderunt ossicia pietatis, iusti,tiae, honestatis, decoria minore tantumae majore ohstrictione definientes. ι- a. Hoc secerunt etiam Justinianus de Theodosiux, qui initium posuerunti inpietate & religione. Dein te non tum tum quae frim juris sunt humana sat xerunt , sed multa omnino boni stari, isterio boni viri, ac decoro permis
b. Quod tamen ad religionem attia . net, longe aliter quam novi Naturali
stit statuerunt. Non enim iusserunt a Jure suo exesse religionis principia, sed
ex his principiis, totam vim legum suarum pendere assidue monent etiam Genistiles. Deinde non, ut isti, religionem
subiecerunt magistratui profano, sed eius tractationem ae iura Sacerdotibus
permikrunt omnes r adeo , ur omnes aut plerique agnoscerent, a Sacerdotibus
peculiare Ius conscribi possi ac debere,
propter nugotii. dignitatem. Isti vero novi Jus sacrum, quod ore satentur. amo esse. acceptum, negant iocum uliatum habore in republica dirigenda, aut regenda natura. Si veteres legumlat res resurgerenti quihus oculis istos, putas, aspicerent Vid. Cap. X. a Thm. XIL Absurdum, quia imporis Absuriti esstabile, est, tantam mentiarum practi- scum iam Carum varietatem & e lam S distino pr Hira nctionem inducere, quae tamen omnes M' Mi . In una rasimque actione versentur. . 'Ε. g. Sit mihi propositum, an no ctumus aggressor domus sit occidendus
me ut hac me quaestione expediam, opus mihi est multis libris & multis diebus, si hanc distinctionem scienti
vim .admittimuS. Nam utrum sit civiliter communiter sustum debebo petere
82쪽
G Rodectis; utrum sit iustum Civilis
ver inmanice, petendum erit ex He uereti Jure Germanico aut Capitulariabus regum Francorum, aut Speculo Sumvleo; an sit iustum civiliter Austriace, relegendum mihi erit ex Suttium vel Guariento; num sit jure gentium I stam , hauriam ex Gratio ς num natu raliter justum, ex P endorcto, HOM e , miseerio, quos omnes & singuistos debebo mesto studio subtiliter ex minare , quia diversa principia sis justi ponunt, ita ut tempore mini opus sit, quale ex iis principium eligam; nam si in principio erraverim, actio mea non erit naturaliter iusta. Deinde utrumst honestum, debebo inquirere longi climo labore in Platone, Aristotele, S mea, & Ethicis libris multis, quorum quilibet aliud honestatis principium p nit. Num decorum sit, discam ex Treuem, Charrone, La civilite moderam, Hellegori &ct Num denique pium aut religiosum sit, distam, si superis placet, ex Lusiari sermombus conviviali--. Dum haec expedio, fur tenet I Culos , ter quater ad sarandum iam min
a. Idem necesse esset accidere in omnibus actionibus humanis. Itaque in cumque voliuerit homo esse, debebit Si dere Puri' Citati quod omin actione humanas percurrit, ut vivat civiliter iuste. Debebit Studere Iuri Germanico
iterum percurrenti omnex actiones, ut Tivat Germanice iuste. Rursus Austriaco, denuo omne riones percurrenti, ut vivat Austria
minde studebit Gratio, percurrenti itidem mmec actiones, unde vivat gen tiliter, ut sic dicam, juste. Porro Puisendo Go , oinues actioner pariter pergrassanti, ut Vivat naturalia ter iuste. Idem studebit Ethim euicumque deismum , omnino etiam omnes actione
avolventi, ex qua discat vere honeste. Charronem denique & Bellegardium diligenter leget, omnes iterum actione pertractantem, qui eum doceant decori
principia & vim. Videtur id monstri instar esse. Omnes ABiones toties perdistere ex diver sis libris diverissima methodo destriptis, hae sola de causa, ut discam unas eas demque actiones semel ideo ut naturais te iustii magno ami deinde easdem it rum ideout civiliter justum me non laateat i & mus easdem ideo, ut liqueas
3. Placet ergo quod Themate X. recta placuit, diiciplinas in scholis distingui utiliter non posse, nisi ubi ne sitas c .git vel omnium in univerium, vel emistorum inter homines ordinum. Et fruostra est Gunelingius, dum vult deis eis
re distendomum ob rationem Iusti seorsim a ratione Honesti tractarum in peculiari suo libro de Iure natura dein peculiari cathedra. Defensionis a tem a Gundlingio adomam momentumhoe est i Passiendo us eiectati Pol sem equidem, cum sim Professor, doc re rationes Juni, Honesti, & Decori omisnes in uno libre vel collegio. Sed Meest dederem, sura jam ades Professis
Moralium, qua ea doret. Dis inisee das Demansis Ne t. Cap. I. S. I9-22. Si recte consideres, fundus defensionis esset in superbia dissendore fit, id quod non stomatis sed rei exisplicandae ac detegendae causia dico. Putandoctus agnostebat, hanc traei timem ad P sessorem Moralium per cinere, qui de Virtutibus docere est iacsi , quariun p cipua imo tota est j stitia naturalis. Sed tamen & ego Iciti. pio nomen meum in academia incre- hestere. Professor Ethices sua Cath dra mihi non decedit, nee Prasessores iuris. Quid restati Sumam mihi illain . rum partem aliquam, Fussim illud naturale; & si dixerint, me in Ram sparis tam involare, respondebo, ipss Ethicis relinqui utique facis, utpote Honestum ac Decorum. Iuris autem Professurisbus resipondebo , ipsis Jus Civile amplissimum relinqui, cum ego solum nais turale mihi usurpem. Et ob istam Prosesibris unius superbiam Pedanda filii Europa, maximeque Germania. Cet ra quae dicto loco punctim pro mam profert Gundi insius partim absona sunt, partim pro nobis probant, de iudicant, iptum G dirigium optare, ut haec tria simul doctri possinit imaginatur a tem sibi aliouam impossibilitatem. Tbem. XIII. Post tantos clamores Here aut
de Principiis Pum, musi, ae orari seorsim observandis, & posterioribus
duobus a Jure natura excludendis, ne ipsi quidem, Declamatores hoc obsere runt ante Annum I7I7. Igitur si dam. nanda mi Jura natum a veteribus deis scripta propter hane prin ipiorum eo susionem, damnanda sunt etiam nova DD. heterodoxorum, ex proprio ipsi
i. Ad hoc comprobandum Indum Hermannum Remmerichium Directorem
83쪽
ongcTIONES CONTRA PRINCIPIA IURIS. 4e
r I . dicatus Regi B Hectori Brandenburgens'. Illim tib fi Parte I. Lib. II. Cap. X. quod cst de Naturae& Gentium Iure S. 3. sic habet, fideis
liter expolita ex Ger nicat is Quim Juri naturae e fundan entis studeren Volet, ut omnino meretur, ante omis
, , inter se discernere debet. Verum
a compendium, quod HAC IN PAR.is ra tyroni commendari poterat. D. B Thomasias equidem PRIMUS EST, is qui in fundamentis Iuris naturae &is Gentium ostendit, ut discernenda is sint haec principiar Sed haec illi
Fundamenta pro tyronibus non senti
nis & Civis hactenus pro optimo compendio luris naturae habebatur.
At vero HAEC TRIA PRINCL- PIA IN EODEM VALDE COM
O FUSA SUNT. - - Buddeus ino Elementis Juri rudentiae naturalisis remendormum inplurimum secutus, ,, ex Grotio adiecit Ius Gentium, siveis illam Juris naturae partem, quae t is eos populos tangit, omniaque statis is dilucide ordinateque exposuit. Quin,
is si tria principia mnest, Pusti, B
is Dereri in ejus libra essent disincta, posset is pro optimo compendio imis letari. Commendat deinde Ga -- lingit Tertiam panem Viae ad Veritatem, ubi Ius Naturae secundum recenia
a. similia sere habet Gu lingius in suo discursu praeliininari luper is Nat. Si Gratiam, inquit,=Pumen ν sum ad eιmur, ii jam Civilia jam natura jus, jam Gentium proponunt. Proinde mihi PQ nctini pertarum est, ruoties ipsum explicavi. Rerturbae enim h -nes , ae me iasium initio pertur,
vitin 3. Dce vero, invito minatos viros ne is rem serio expendendam. Usque in . annum i i iacaruimus compendio im esu ris naturae bono, quia antea nemo his
de ori. tria principia diiunxit; de is qui primus distinxit Thomasius non est pro distentibus. Videant ergo illi omnes, qui ante hune annum heterodoxas seu scholas seu commentationes adierunt spe Iuris naturae discendi, an non me rint decepti dum pro iure naturae, quod promittebatur, ipsis obtrusum esteon infimum ebaos ex permixtis intres, ossetis rufi, bonem ae dereri Neque post Them. XIV. Sed neque post annum tr. III 7. ab istis generis humavi magistria Et populorum ludicibus in tuis de Iure
naturae libris, quos scholis Ohtruserunt. observata est disicinio istorum trium principiorum, sine qua tamen discreistione non est nisi confusum chaos. Iguvir usque in hunc diem non nisi minissum chaos ab his didicerunt, qui mque ab illis didicerunt . . Pro exemplo sufflam Helne tum, Hesumsisqui novissimus istas cathedras implet. t iis p .
Cujus librum reseranti mihi primo tim'
DCulos meos nunc occurrit hie loe .' - - Lib. I. Cap. VII. de ossicio erga alios. S. CLXXX. ubi haec habete is Quum
is nemo teneatur alterum magis quamis is ipsum amare S p . & saepe conis
is tingat, ut aut alicui ipsi, int alteriis pereundum stir consequens est, ut 3, eo casu, siquis nos aggrediatur, in
is ancipiti illo periculo quaelibet sit , ,, nesta ratio expediendae salutis . ,, I 63. adeoque Se cum caede repei. is tere liceat, dumne quis limites justatis desensionis excedat. S. CLXXX Quinam sint iustae defensionis sim D tes, nemini erit obscurum, qui abi, is tutam praecipue necessitatem, nullo,, alio modo evitabilem S. i r 8. f
,, vsrem mereri me nerit. Ex his ,, enim consequitur, ut tum demum
,, moderamini inculpatae tutelae sit lo. cus, si quis in absoluta necessitat is vel respectiva quidem, sed in quam is siua culpa non inciderit, versetur s. ,, I s8. Ut defunctus omni periculo is nullo amplius desensionis iure gau ,, deat. Ut qui vel sine adgressoris lae. is sione, vel leviore malo adgressori reis,, prasentato periculum evitare potest, is ei ius non fit ad caedem temere pro ,, volandi. Quum ex duobus malis,, physicis id, quod minimum est, mi ,, tum eligendum esse vel ipla recta in ,, tio nos doceat. Elem. Philos motiis S. rsa. Iloc in notula adjecta de is ducit ex hac ratione; quia homo o is ligatus semper ea ad eligendum id, . 'is quod es optimum. Optimum ergo,, cum iit medium quo facillime in
is tutissimo finem nostrum obtinemus, is obligatos nos esse oportet ad m-
is dium facillisum & tutissimum is Hoc autem fundamentum ex mea se dia Ethim seu doctrina bouesti ac fumo is mi Mui firmium est, imo ex lubtilio ,, re Astest. S. CLXXXII. His verois observatis principiis evidentissimis is nihil facilius est, quam ad quaesti is nos omnes quae de Me moderaminais inculpatae tutelae incidere possint, is respondere. Si enim quaeritur, ad . versus quos a. uti liceat recte reis
84쪽
is spondebis, adversus omnes, per quos se in periculum illud sine tua culpa M.,, ductus iis i . 8 I. adeoque S ad
se versus furiosos, mente captos, itemo que eos, qui alium invadere paramis res te per errorem invaserint. g.
CLX lv. Nec minus inde disces, is quamdiu illud ius sese adversus im, va rem defendendi duretὶ Recte ,, enim hie distingunni doctores inter ,, eos, qui in statu naturali nulli m ,, Fistratui, a quo defendi possent, sutari Iecti vivunt, & qui cum aliis in curi vitatem coaluerunt Quum enimis in libertate illa naturali nemo sit, ari quo nobis de injuria caveri possitiis Defendendi ius non potest non imis cipere eo tempore, ouo in periculo,, esse coepimus & ourare tamdiu, ,, quoad extra periculi aleam simus se constituti. S. 18i.) Quandoquidem vero periculum nostrum inci-M Pit a tempore, quo alter hostilem animum a luersus nos ostendit, Sis tantisper durat, dum illum animum is hostilcm nondum deposuit; tamdiu ,, etiam durare ius defendendi, manu ,, sestuin est. S. CLX IV. Quum .m contra in statu civili civis, qui h ,, stilem animum adversus civ m pro- ,, dit, insidiasve alteri struit, a magii stratu possit coerceri r.consequensa, est, ut civis nec insidiantem sibi audi, terum opprimere, nec periculo de- ,, sunctus vindictam, quam a superi es re sperare potest, vi & armis pet M re possit, adeoque tempus inculpatae vi delensioniκ expediendae angustis ad- modum finibus circumscriptum cum
se ipso periculo incipiat, nec duret climis tius, quam ipsum periculum. l. M C in V. Praeterea ex his princiis seis iacile intelliges, non licere ei
,, defensioniarn ad caedum usque ad
graebriis porrigere, qui de eius imis petu pra monitus, aut eundem in is tempore conspicatus, domi se como, tinere, aut in tutiorem locum se r ,, Cipere, aut vulnere ruci mutilatione,, aliqua cjusdem impetum cohibereis potasti quamvis ad fugam, ipso iamri servente conflictu, capessendam, ob
,, anceps illius periculum nemo omniis no Onstrictus videatur, ni i sorte mis
,, tamen denuo monendum , quum in ,, statu civili tam breve si defensi is, nis tempus, ut in tanta animi per- ,, turbatione omnes evadendi vias cir-M cumspicere non liceat, merito nonis omnia tam amara extendis, ae Gelatri ad Divum resecanda ese. S. CLXXX. is VI. Denique inde non minus inteL,. ligi posse videtur, pro quibus rebus,, quis ad violentam illam desens D nem sese accingere possit 3 Quum
,, enim quaedam snt calamitates, qua se homini aliquando ipse morte vide
is tur acerbiores, nec extrema tantum
,, necessitas, sed & ea, quam salva vi- ,, in serre possumus , favorem mereatur g. Iss.) consequens est, ut, quae M pro Vita, eadem pro sanitate, neen non pro integritate corporis, imo&,, pro Pudicitia tuenda, nec non pro,, masistratuum, parentum, liberorum, M amicorum, sed & omnium aliorum, ,, quos in periculo constitutos esse anum madvertimus, defensione sint peNs, missa.
a. Haec de inculpata tutela Nelaeocius. Uhi quatuor advertere licem.
non MERITO, Ag si uo , OP mRE, HONES τί resarciat haec sua pauca ξ ipsique adeo HONESTO seo OPTIMUE ELECTIONI inaedificet Quae apud nos in subtili asces & in si,
pererogatoriis numerantur , non instricte debitis; nisi quoad finem, qui
semper optimus esse debet. a. An ista, quae hic docet, ante ipsum ignoraverit. mundus 3. An certius aliquid, disti 'ctius, copiosius, melius demum tractaverit , quam obvius quisque Casuist tum aut ICtorum aut Pnilosophorum 4. An ius naturale abstractum a civili docuerit 33. Quid multa 3 Cap VIII. g. Heiaec
CCUV. pro maxima parte officiorum p-aque os iuris naturae statula Heine ius principia. Humanitatem suu INA O clueuisti,
TIAM v TILITATEM, & M- timo ac d NEFICENTIAM, quae alteri tribuit cor
cum proprio detrimento. Unde plurima infert, quae alii in Ethica tractant,
RA, non stricti iuris. Ufraque, ait, ob multur in rerum neresariarum indi- genetina tam fiant neresaria, in iam
vis sim iis infam SUAVITER ω COMMODE eradurere non posui. ipsa Decori & Utilis principia, de
actiones 1 ad suavem & commodam hanc vitam tendentes, nimirum Te mosinam clare, potum silenti prath re, umbram aestuanti sacere, contalium dubitanti, inimicis largiri ea quiabus ipse abundes, Beneficia sapienter dispensare, site spe retributionis oss-ciosum esse erga alios &α quae ibi en
ldein autem & passim librum eius quae o nota Pervol ema manifestiun fiet, Honesti, Justi, decori principia uno libro comia mmixta esse, qui carpens ea in maioribus
85쪽
promiserat alia omnia sacere. me pamlo peius est, quam quod Cancro acciderat, qui parvulos suos carpens, quod retro concederent, monstraturus vesissim antrorQm , rursus & ipse retro abiit. Hic autem a iuventhus Carpum tur veteres, & tamen eadem faciunt, ac deteriora a quod necesse est iuveni-hus usuvenire.
2 ex Ttim. XV. Obiectari hie potesti
η' Heinereium & ceteros novos Natura
Poram recte fiscisse, eum tria illa princupia in Jus Naturae adsumpserunt: se
cisse enim id, quod nos contendimus faciendum; neque adeo a nobis vituperandos 3ssiluitur. U. i. Si recte ab lis famam, cons quitur, vociferationes eorum de discerianendis pringipiis & h Jure naturae eliminandis cassas Risse. Sequitur etiam injuriam ab iis factam maioribus, quos ignorantes falso dicebant, oh principiorum confusionem. Sequitur item, operam nihilominus vanam eos his scri-hendis libris lusisse, qui secerint eadem quae secerant maiores r maiores autem vane & inutiliter, istorum opinione, laborarunte ergo etiam ipsi. N. I. Nos vero iis neutiquam vitio vertimus hoc, quod tria illa principia Juri naturae strihendo adhibuerint; sed multo plura ac majora alia, quae partim ostendimus iam, partim ostendenda
iustitia quo. Trem. XVI. obiectatur frustrarinodo servet Justitia vera est virtus, quae servat me
dium rei, non rationis. V. g Cum de-
hentur decem nummi, reddendi stant ex justitia decem nummi, nec debitum intenditur aut remittitur per rationes seu considerationes personarum Seran debeantur regi, an nautae At vero Iustitia illa legalis supra Them. IX. Resp. ma ostensa, quae ex distiplina Iuris naiaturae discitur, non servat medium rei, sed rationis; quia imperat actus --nium virtutum ceterarum, quae omnes habent medium rationis, nempe pro-
rtionatum circumstantiis. Igitur il iustitia legalis seu naturalis, quam nos hoc in opere tuemur, non est vera iuristitia. Vid. Cap. X. Them. XVII. N. i. Etiam illa iustitia legalis seu naturalis habet medium rei, quod Aristoteles V. Ethie. I. & thidem Aguine
sonificant, nempe horium Commune.
Ubi honum hoc non solum accipiendum est pro hono civitatis & cujuscunque societatis tantum humanae; sed eo m do , quo Plato ac Cicero accipiunt taciale seu commune honum, nempe h num totius naturae, seu imperium DEI summi Domini & suhiectionem cre rurae. Prima enim societas homini eum DEO est. Hoc certe imperium, hoc servitutis debitum nullam patitur m
dificationem, sed est absolute medium
M. 2, Ex eodem sundamento Arist teles respondet iis, qui obiicerent, s perfluam sore Iustitiam legalem, si ea nihil aliud agat, quam omnes Virtutes. Non est autem seperflua; quia cetera virtutes sngulae tantum speciant proxime honum particularer haec autem J stitia legalis imperat & dirigit omnes virtutes ad honum universale, de quo mox egimus, Vid. Aguirre loci cit.
Objectiones contra Principia Externa
Osj.cti. TL I. c Ontra tria priora themata qua nostra a seu principia Capitis Vll. LI.,- nempe contra ordinem
lia. rerum exteνnarum, contra evenitu Em
erasistrarios , & contra Res aduersas dee i incassiim objicitur, ea non esse principia generalia pro omnibus acti nibus. Responde Nam Tanto maius est henefi- cium legislatoris divini, qui non con-eentus generalia & ordinaria signa v luntatis suae edere, ostendit etiam peculiaria pro diveris & locis & temporibus. sicut surcae per vias erectae, aut in lae alicubi valvis affixae non omnihua inclitant legem, sed his, qui praetereunt, aut legere norunt ἰ Vera tamen sunt fgna ae promulgationes legis. Hae ratione nullus fuit populus Dis eharior populo Judaeorum, quem retica revertentem ad vomitum toties plagis, prophetarum minis, modisque omnihus revocavit ad officium, novis S antlia quis. ν. a. Etiam hare fiunt ali uo modo generalia, cum in populos foeti tradiatione reseruntur. Σie qui vel nunquam
sciret furtum esse vetitum, illud tamen iustere
86쪽
disteret, eum passim audit & videt, in
N. 3. Ex Aristotele II. Ethicor. VII.
Sermonum eorum, qui Hrea actus veros Iti ν, universatis quidem magis eo munes, particuures viro magis ne υι- M. Acyus namque eirca finguia fune istiuus sermones rationesque consent neas esse oportet.
In quem locum notat Sapientissimus Amirre, nisi particulares regulae in
moralibus habeantur, casuros nos in errorem stoicorum, peccata omnia alia
qualia asserentium. In hoc, inquit,dus ine ab halitibus practicis itis ieisiis spem livi, quod borum tota ins s in axiomatis ae sie tis onerarisus,
asitis nituntur: Practici avit/m, ut
eti ristisi O ex iis eviaretius notis regulas generales tradu t. Particularia emo notiora sunt universalibus & hoeiplo aptiora ad significandum Jus naturae. Vid. Cap. V. Them. XII. XIII S XIV. & ibid. Th. VIII. 6Ρctis Tram. II. Frustra obiicitur: primcipia cognoscendi iuris nature omnia debere esse naturae congenita, insta, &na Innara. N. r. Id esse salsum. Imo potius Neg natura nostra dum capax est existi tum S interiorum admonitionum , d het per utrasque deduci atque juvari. . Deinde Status noster iam non est amis lius nude naturalis, sed adventitio Veia itus & ornatus. Sicut ergo naturali nudo statui potius conveniunt significationes internae; ita & adventitio statui praeclare conveniunt externae; quia& ipse adventilius plurimum in extudinis versatur. Vid. Them. IX. n. IO. N. a. Si haec obiectio valeret, deberet esse certum, dari ideas innatas ipsi animae, nunquam acquisitas missio. At hoc minime certum est. Immo ceristius est contrarium, quod multis arguis
mentis probat LOCRIUS A Intestictu
humano toto libro I. S experientia docet infra Them. IX. n. I . Tram. III. Leges eicitis maxime Romanas Canonicis & cetera quae sequuntur male exturbant Heter ori a ξuntur male extur dant Heterociora a re naturae propterea, quod a Sinens-s & Japoni hus non snt receptae, Ut loquitur Ne inrecius. Neque itico, ut seribit Gundi ingius, quia non omnes Loritates naturatis ex Corpora Bris disii susunt. U. I. Ne poetae quidem ac Philosophi Graeci aut Romani sunt a Japoni-hus recepti, & tamen admittuntur ah Heterodoxis ad Jus natura ex ita di-icandum.
N. a. Nec pumndoemus nee muneccius est a Sinensibus receptus, &tamen dicunt ius a se descriptum esse ius naturae, & ex ipsorum libris ac
M. 3. Ista cautio conveniret illi ma gistro, qui cathedram haberet in Jap niai Non huic, qui in media Europa scribit, in qua receptum est & natur liter iustum agnoscitur Jus Romanum. - Quod rus olim stante Romae Imperio a tribus orbis partibus fere est oble
N. q. Quomodo probabit Imine cius etiam de Sinensibus, eos Jus R, manum non agnoscere pro naturaliter justo i certe natio tam humana Jus tam , ii imperii Romani a magno Imperato re editum suspiciet ut valde ration hile, si ipsis explicetur: sicut nos clo itinam moralem Consutii, excepta religione, pro tali habemus. Aut si Imperii Codices stulti di irrationabiles vudebuntur sinentibus, qualus videbuntur libelli Heineecii ξν. s. Nuque ex Gundlingio, Heu neccio, molitio Ser omnes veritates moriari disci possunt: Ergo & Guns lingius & Neineccius & Wolfius lunt excludendi a discendo Jure naturae M. 6. Sophisma Gundtingit consistit
in illatione rei determinata ex stappositione confusa. Non omnes, id est, ahquis in iter sate veritates non possunt disci ex S. Scripturai Ergo deseris minute ista de ossiciis naturae non potest ex ea disti. ut si dicam: Non omnes libri apte tradunt Jus naturae r er
go Guniuingit libur inepte illud tr
Them. IV. ytis ciuiti non est ideo I Orile excludendum a iure naturae, quod gen- elv
tium exterarum controversae non pos. denMum . eo
Hem caus in praefatione sic Interr vertia ex era
esse omnia, quis non dieam reti, aut Anti des Romuni, sia rasmas , viis
aerunt &c. Ex quo vult, Ius civile non pertinere ad discendum Jus natura. M. i. Si hoc Sinenshus non persu, debitur, ne illud quidem persuadebitur, iusta esse omnia, quae Het neccius, Pus.sendorsius &c. scripserunt. K. a. Imo ne possunt quidem haec
posteriora iusta videri, s iusta non vudentur illa priora: quia Heineccius pleraque eadem dicit, quae in Jure Civili r dicebantur: pisi quod multo ines.ficaci
87쪽
scacius & steriliter dieat. Si igitur a liciendum Jus Civile, abiiciendus et
π. 3. Magnae curae Hetaereii, quassbi nee rogatus peperit, ut de Jap num hellis componendis tam necessa rium librum scriberet, nunquam ab iis legendum. N. 4. Si a Iaponibus violatae sunt tetri rei , quaero, habentne tales leges, consuetudine, scriptis aliove modo stabilitas Ex his ergo repetent deincisionem. Si non habent hodie, illastras vix recipient ab Iletnectio. Vid. Cap. II. Th. XXX. N. s. Imineccius iae committit Daphisma quod vocant accidentis. Jurl Qvili per accidens est, quod ignoretur Sinenctus & Ηeineccius vult, Jus Civile per se esse inidoneum ad Jura natura agnoscenda. Item est sophi rea consequentis, & a particulari ad universale illegitimae eo usionis i Exsure Civili non discunt Sinenses: ergo
ins Ovue rim. V. Neque ideo a iure natu letidium tib M cludendum est Civile, quia tald, quod non hoc non possunt decidi eontroversiae daridat hie, populorum Christianorum. HO . Prater omnia enim praedicta Respona M. deo r. Neque ulla potest ostendi comtroversia Princieum, quae hactenus ex Grotio S ceteris fuerit decisa. Nam quod partes litigantes aut bellantes inscriptis interdum allegent Grotium &alios, hoc non decidit rem. Allega tur enim etiam Jura Civilia; quibus tamen decidendi vim non admittit Heu
x. a. si dixerint, non ex orotio, ne que Pussendorfito, sed ex rationibus emetum in his enim consstit ius naturae decisonem faciendami nihil efficiunt. Nam rationes multo meliores, clario res copiosiores & eonfirmatiores repe eiuntur in Iuris Civilis consultis, Poliisticis die. Ergo si potest decisio feri exeationibus Crotii & aliorum talium, qui eas tantium explicati sunt ex aliis &e melius idem fiet ex rationibus ICtorum
N. 3. Si dixerint potuisse causas primeipum dererni ex Grotio, s modo v luissent Principes. Idem meliore iure dico de Iure Civili, si voluissent ex eo decisonem accipere Principes. U. 4. Praeterea nulla deriso litium sit a sola lege, sed aut iudex requiritur, aut arbitrium saltem, aut conveniatio qualiscunque, aut denique arma.
N. D si dixerit Helneccius, saltem ex Jure naturae scripto posse litigam' tibus ausis suggeri ea, quae ipsis alle R. P. Desine Pura Idant ius fasque, aut quae pexsuadeant, ut iuri locum dent. Nimis simplex Scholarcha est Helneccius & aularum ignarusi Nunquam desunt aulis rati nes seu pro bello seu pro pace: nunquam deIunt exceptiones rationum; naeo quidem tempore desuerunt, quo Iiteris & scholis carebant. Et si hoc petitur, rationes nempe in utramque paristem, inveniuntur in anterioribus Theo
logis, Iois & Politicis tot ac tantae, ut vix possit nova aliqua ab Heineceio excogitari, quae priores latuerit. Vid. p. II. Them. XXX. U. s. Sophisma iterum multiplex hie eommittituri Ex Jure Civili non possunt decidi amplissima negotiar erisgo neque cetera &c. Ex Aetneceio non hostim decidi principatusi ergonee stillicidia. I.Cἰeda ne Trim. n. Neque ob hanc tausam Isiade L iure naturae excludendum est yus CL tuis, quia allas nescirent homines, adis 4: quid obligati sint ex iure naturae, ad naturae abit. quid vero iure civili. Item cur ex jure mari civili possint ad hoc aut illud obligari T. a. Non est necessatia notitia hualus distinctae obli attonis, nisi in paucis, v. g. matrimonialibus Se i ta natur, lem oblisationem tum a puero discunt ex doctrina Christianar tum in casbua dubiis abunde explicata est per tot Iuritis Theologiae interpretes, cum qu
hus in nullam comparationem veniunt istorum novorum turbida compendiola.
Add. Cap. VIII. Them. IX. Adh t ad Maecepta Juris Civilis obligantur ipso iure naturae. Cum Ius Civile si ipsis ratis, sicut confiteri debet Mei nectius Gundlingius & ceteri. N. a. Ratio eur in universem obli. get Jus Civile, paucis verbis dari potest ; quia fundatur in doctrina status& Iuris Capite primo & secundo a no his proposita. N. 3. Pro eashus autem lesum flesngulis legibus Ratio tum in ipsis leagibus saepisume assignature tum ab Iotis amplissime inquiritur, & euilibet stodioso in ipsi; Collegiis ruris sollicita ostendituri Quia ratio est anima legis.
In aliquibus autem non est necessarium a Non enim omnium, qua a majoribus rensistita sint, ratio raddi delet.
45m. VII. Ipse Heinectius tet lux starique satentur, Jus Civile Romanum est lo
i. Nam in praefatione esti siquis
maximam Iurispredentia Romana pam
rit, it me Non admodum habiturus sit
88쪽
dorigo nee molfio, nee in ullo stre est se tus Η TENUS sis sunt, lucem
litem ordo, nisi qui alterum penitus exscripserit. Ut autem ordinem luris Romani tueantur, id ego operae JCustranscribo: qui facile sciunt , quam multa sint inuersa in ordine novo, quem Heli ccius invehere tentavit in Jus Romanum. Sed hoc iam nihil ad me. 8. Eandem fere cantilenam cantat
D. COC EIUS. Is enim in Praefati ne Mis Sus ematis Pusilia naturalis υ Romana , editi Berotini an. I74 apud Joannem Petrum Schmid in 8vo, se statim incipit. g. l. GROTIUS dum ,, incomparabile illud de Iure belli &n pacis opus publici juris secit, deci se ravit in ipsis protegomenis , se iuris is prudentiam privatae diligentiae studio
ι ,, adiuvare voluisse, quia arris formam . ,, et Imponere musti antehae destin sis .. M perfecisset nemo. g. II. Quam inseliati cites id summus vir pcregerit, ex x se ipse tractatu apparet. Praecipuamis enim iuris Romani partem non e ureis nathrae demonstravit, sed, vel ex lu-
re natu me pro certo rerum statu, uti,, dominia & iudicia ; vis ex iure gen- tium voluntario, uti praecipuos ac- is acquirendi modos a JCtis Romanis expositos ; vel ex legibus civilibus,ia ut reliquos acquirentii modos, item quasi contractus, & quasi delicta Sci'. ii I. PRIMUS B. Parens CON erius Senior) speciales iuris Romaniti partes ex iuris naturae principiis mi L eissimo ausu illustravit Se. S. IV. Cum vero semper persuasum mihi is fuerit, JCtos non sine ratione GaD cuisse, Ius Romanum collectum esseis ex piaeceptis iuris Gentium, a pruo ma iuventute in id animum intendi, o ut confusam iuνis Romani diges SMMὶ, iis artem redigerem, adeoque leges M Romanas eY apsis suis sontihus ex . ' plicarem. s. V. Ad finem hune ob ms, nendum alia demonstrandi via ussisse stim, ac illa, quam A. parens -- . ele ,, Rit. Secutus potius sum in demo
strandis iuribus hominum inter sev M teres JCtos, conditores illos iurisis Romani. g. IX. Dum enim Jonates iuris naturalis explicamus, primo ei a simul Bris Romani proponimusdis S. X. Ex processu huius operis a
P. . . ti parebit milii Cocceius quam se i ,, viter conclusiones Iuris Romani eum i , ratione naturali come iant. Ap se paret,it, inquam nullam in legibus s, Romanis, quatenus in Pandectarum ti libris continentur, superesse iniqui M talem ἔ & ea, quae mera arbitria po se puli Romani vel Praetoris vel Sena.
is ex sequitate naturali accipere.
Postquam haee dixisset D. Coeceius statim incipit librum systematis sui primum , atque in ipso Prooemii initio S. I. se habete is durisprudentia R
is mana ideo saltem obscura , S rati is ni saepius minus conveniens videtur, ,, quia corpus illiad juris quod vocant,
titulorum tum Legum compilatum; principia autem generiaia ex quihusis singulae leses tanquam totidem con- ,, clusiones sequuntur, nulli bi expomis eta si int, e re leges illae plerumqueis rationistis natura adstruuntur. S. II. me principia generalia, hos fontes triti gum Romanarum, id est Rationes turre, quae in Corpore illo dispe is sae sunt, praesenti opere proposui-M mus, adeoque Jura Romana ex fuiso priseipiis, id est, ex ratione naim se rati deduximus, eoque probavimus, , Ius Romauum Oere ex mineois, ι,, ris naturalis gentium eoltictum is esse . Hactenus D. Cocceius. 9. Non pauca 3n his invenio satiaco usa, quae obiter saltem & per tra iennam notare lubet, ut appareat, quid siet ex heterodoxis juris naturae d cioribuq sepersit, id quod identidem . ostendere mihi incumbit. Cumprimis in ea opinione est D. Cocceius, anta ' ηGrotium mutios tentasse , Ptis Moum titim in selemiae ordinem redigere. Non ergo heterocloxi, non Crotius, non B. parens, non ipse D. Coccelus sunt pruml, qui in hoc desudarint, quod tamen 6. IlI. indicare videtur. αdo Grotium ipsum id infeliciter peregisse. Igitur opinione D. Cocceil salsi stat clamores heterodoxorum, iactantium, hunc u num esse Iovem statorem in pejus semper mentis ignorantiae. 3tio Peccatum Crotii hoe fuisse, quoti jus Romanum non ex Ptire natura Amonfrauerit, sed
TO RERUM STATU, ut Dominia. Id quod mihi haud satis accurate ductum videtur i videtur enim conficere hanc sententiam r Grotius Is riuiti non d/monstrauit ex Ire natura Mur
sententiam hanc t Gratius yus natur Θpothetistim non demons rauit obtiν. natuνis as Octo, sed ex Iure natura h=portifico. Nam mihi quidem Ius cuvile & Ius naturae hypotheticum sunt . . sere idem. 4to Quamvis parens Cometi partes iuris Romani ex iuris naturae principiis demonstravit PRIMUS, ni hilominus filius Cocceius sbi persuase Ctos docuisse, Jus Romanum colle G.a ctum
89쪽
ctum esse ex praceptis Iuris sentium ;atque ob eam causam decrevat cons iam iuris naturae disciplinam in artem redigere, hoc est leses Romanas ex soniatibus explicare. Si quis quid cohaerens in hoc sermone repererit, ei vehemenister gratulabor. Quamvis parens primus fuerit, tamen ego in artem redigam ius, quia JCti docuerunt etiam a te patrem . Jus Romanum ex Jure Geniatium peti r . Quamvis Columbus primus suit, qui aliquot insulas detexit, tamen ego inventionem novi oibis in artem rudiὀam, quia Guographi doctisrunt, insulas esse natas ex terra r igitur ego ex ipsa origine inveniam in tu I . sto Iliud etiam non satis per pl-
aviti partem Juris Romani ex principiis luris naturae illustravit r at ego fi lius illud aliter faciam i non saciam ut A. parens ex iure natura seciti sed faciam ut veraxes JCti, conditores R .ani. Pater meus privitis Fel42 fuit, adeoque vel res antu ipsum fuere ins . lices. Propterea ego nolo sella esse in docendo, quemadmodum Pater ; sed faciam ut veteres , id est infeliciter. Male haec ibnant. Aut si veteres seliaces fuerunt, non primus felix B. parens. to Post suum laborem sperat D. Co cerus deinceps exemptum iri illum erroiarem , qui hactenus Obtinuerat, nempe In Pandectis m/ra Milaria populi RO. mani contineri: Quomodo autem ha - tinus id vistini est , cum jam inferri JCs & conditores legum Romanarum docuerint , leges Romanas non ex aris ritrio mero, sed ex Jure Gentium Coi Iectas esse. τino Quae in Prooemio 2-quuntur, mihi menae tenebrae sunt. Iratinim senare mihi videntur. In iurultomano non exponuntur Principia generalis legum, sed tantum Rationes naiaturae. I leo ego Ius Romanum ex raiatione narurae deducam , & se dedocendo probabo, Jus Romanum ex primcipiis iuris naturae & gentium collelium esse. Nescio ego , an principia gene. talia imum & rationes naturae diverali inter se snt 3 sus Romanum non est deductum ex principiis generalibus, sed
ex rationibus naturae r hoc peccatum
correcturus Cocceius quid facieti haud dubie Jus Romanum non deducet ex ra tionibus naturae, scd ex principiis genta talibus. Id quidem sperabamus nos, sed spe praecoci, quippe Cocceius s. n. hihil aliud se fecisse fatetur, quam ut Risiones natura proponeret. si nostri scholastici ac Theologi morales hae Iobhendi ratione uterentur, mora tota
in titulaε non susticerenti quibus stupudi illi homines vapularent. svo Adiaverto, D. quoque Cocceium inale tornatum sermonem huc tamen deducere , ut cum Fletneccio atque Gundii
gio conspiret: nimirum Jus Roma inesse quidem ipsam rationem, sed prop- iur ordinem Cocceio displicentem non posse Jus naturae disci ex Jure Romano. Hoe adeo compulit Coccdum, etiam post Glotium, & post B. Parentem, alis terum infelicem alteium fellem, ordiis
nem dc viam aliam tenere' nempe eamdem quam Conditores Iuris Romani tonuerant. Consdera, te oro, prudens lector: Jus Romanum illum habet ordianem, quem ei dederunt Conditores sui ci veterus )Ctii Sed hic nullus est ordo Igitur venit Cocceius filius , S ut o dinem ex nullo aliquem faciat, servat ordinem veterum, qui idem nullus est. ro. Quocirca ictis praefurtim, quod laevnescivit He ineccius, ante multa seculah nostris feliciter est occupatum & Heterodoxi illud praeclarum quaerentes ali- iacula. bi atque in suo fundo semper coacti sunt ad eos ire mendicatum , quorum paupertatean Hato supercilio exsibilaverant. Quique haec rite expenderit, asnoscet, 'spcru, post multas contradictiones ab his novis doctoribus ad nihil demum aliud deveniri, quam ad id ipsum, quod carsperant, haud paulo deterius facie dum. Nec indignentur nobis, oro, si illis applicet antiquitas nostra idem, quod Jobus in amicos tion sitis snceros
questus erat. Nunc auidis, stomach batur, derid ne me bl iores tempore, quorum non dignas, patres soner e cum canibus gregis mei: quorum υiνtus ma nuum Mati erat pro uilias γα ω mavalisve bersos γ aHorura coriares, γ, adix iuniperoram erat risus eorum rubi d. eon litatis ista rapientes, cum i .gula repea ustui, ad ea cum c morocurrebant. Si antiqui doctores snguli eriperent his novis pennas, quas shi in. ' de collegerunt,appareret turpis nuditas eorum, di ingens paupertas. Nunc t men non ces int deridere veteres, qu
rum spoliis vestiti sunt toti ; S ii quid
quantumvis pcrexiguum proserre potu rint, concurrunt S clamores plaususque cient, iam ad nauteam totius Europa, cumprimis infelicis Germania
ri . VIII. Falsum est dogma, simiasserunt, in Jure naturae non esse lo- non ιhu να eum AUCTORITATA sed tax timis, iis valet grado Rusioni. Jute Naniae i. Auctoritatis necessitas ad intellia pendum ius naturae est fundata ac pr venit ab ipsa natura. Via. cap. VI. eis. III.
90쪽
OBIECTIONES CONTRA PRINCIPIA INDICAT
2. sensus communis, qui est primcipium duris naturae agnoscendi interianum , plurimum tamen iano Meae per auctoritatem. Qui enim solus aliquid intra semet sentit & experitur, is non . , statim scit, an iste sit sensus communis,
ac naturalis ac redius sed debet probare spiritum i de inter alia dehet recuriarere ad sensiun communem, suumque sensum cum aliorum xominuta sensu Conserre , cumque eorum exemplis de doctrinis. Floe ipsum autem est auctois ritatem ad cognoscendum ius naturae
3. Equidem possunt contra hoc alia quae cavillationes fieri, easque facit B susi sed provocare licet ad omnes h
nos non profligatos, an aliter revera & practice res habeat. odsialiter haberet, & rectum esset omne id quod quilibet intra se privatim existimat, nullo alio advocato in consilium exteriore, nullum ius p terit unquam habere locum. Fiet enim
licebit, regnabitque SPIRITUS PRAVATUS. Leges interpretabitur quia libet pro lubidiner religio supernatura lis Me ipso excludetur, quia ratione comprehendi neotati cetera fient quae unicuique consueranti Acile occurrunt. Denique animadvertit S. Θνitas Hierosol. Catech. V. de Fide, num. III. Neque viro apud nos tantum, qui Christi nomine eensemur, magna est Mei commendatio, vertim etiam MN G, 1 . in mundo geruntur'aI eis ovoque, qui
guntur. ω - Nam etiam se seriptaris non recipiane, pro las vero quasdam aereant doctrinas, easdem etiam pre Am raripiunt e Fides autem nititur avia
b,-αὶ s. Auctoritas adeo necessaria prae sertim Statui sietati miram e moderano, ut sne ea nullus sit, sed chaos. i & ause ias frequentissime etiam coiti. Dum, tra rationem privatam est admittenda, do sequenda, eidemque parendum. sieraad a filii adolescentes saepe contra rationem suam, quae adhue debilis est, tenentur iacere praecepta patris. Sic uxor maiarim , servus Domino, discipulus magistro, miles duci, civis consuli, Mutaeus principi quotidie obtemperant,etiam eum ipsorum ratio eontradicit; eis mationem non capiant, qua D , aut princeps agit vel jubet. Atque hoc non in rebus Meci, sed fiammis , ad tantis , in ovibus obedire non liceret, his esset obligatio naturalis r e. g. dum tot exercitus in mortum ruunt, dum inistae civitates & provincia excidio, parivulorum caedibus, sceminarum stupri sacrorum proculcation*bus sese exponunt. Quoties duo cives litem gravem apud iudicem agunt, magnis advoca. torum studiis , isque causa cadit, de cujus bonitate physice ipse certus est, δc tamen captivato intellesta obtemperat , etiam conscientia duetus ob hoe saltem ne rem turhet publicam nisi potius Divinam in hae auctoritate pro videntiam adoraret. Pussendorsi igitur, qui totum ius naturae constituit . in socialitate, eiusque executionem in ipsa societate; is totum aedincium suum destruit, si excludit auctoritatem. Cum auctoritas sit medium prope unicum, quo jura secialitatis in ipsam societatem propreentur, de in eadem eonisventuri auctoritare autem sublata necesse suomnem societatem dissolvi, adeoque omnem iuris naturae Pus dotis iram agnitionem quam executaonem cec
6. DEus se etiam providit totis gemtihus dc societati complexae t ab orhe enim condito fuit semper siquis moianarcha, cujus metu 3c auctoritate mutim minores gentes subditae dc vicinae continerentur in ossicio, nec tam iacule aut prompte in quotidiana bella de iniuria' prorumperent r Quanquam etiam hi abusi sint auctoritate, sicut nullus est homo qui non otiam abut
q. Quid quod auctoritas sit pars Io.gis naturae Nam bonorii paeν- ω Σὰ e
matrem , non est situm in quibusdam iis natam inanibus ceremoniis, sed in obsequio , ut per eoriim auctoritatem distamus, . :quid nobis sit faciendum. Quod cum non ad solos progenitores sed ad quo libet, qui patrum loco esse possunt, per
publicae, & periculosem Principibua
Doctrinam seminent Iuris naturae novaritores. Si enim ratio naturalis est id, pus inire dirigenda vita est etiam in sta tu moderno non nude naturali, exelusa
auctoritate, obsecro quid erit Princeps, quid magistratus Si leges civiles itemper rationem examinandae sunt, ut in
tione earum non deprehensia fias sit ab iis destistere ; quid facient Principes aquorum iussa sunt illae leges rg. Monstrosa est Novatorum doctriana ac Peum pugnans, Iam enim a tuis
re naturat excludunt omnem auctorutatem , solaque ratione vivendum de