장음표시 사용
151쪽
s, potestatem sacerdotibus Meeprio,, competere immunitatem ah oneri M hus reipulli , ut tamen ipsis in ,, infinitum suas opes eumtitire lueat. Quemlibet civem iniones suas s ,, exteriores & ad statum civitatis ,, spectantes iuxta propriae consciem ,, tiar dictamen posse regere, etiam ,, eontra leges pustieas Er iussa sumas, morum imierantium. io) Non de ,, pendere abs cuiusque arbitrio ac ,, tiones, super quibus in foro hum ,, no solet ratio misi. ii) Illicito, ,, esse homini Christiano aliquos ae.
,, tus ad conservationem civitatum in ,, isthac mortalium conditione neresis sarios. ia) Aut dari aliquod vitaem genus civitati necessarium , quod se per se vitio & impuritate laboretiis fanaticorum deliria & coisenta pro is oraculis divinitus inspiratisi & tari quae sunt eius sarinae alia. Haec
Diffendormus profitetur in Apologia pro suo Jure Naturae S. 6. Inte a. Et In ipso suo se dicto Iure mistumae enumerat alias, quae iuri naturae repugnent Lib. II. cap. IV. S. 4. a. penitus eradicari, generis hu-
is mani quam maxime intersit. - - α
nuan velut nundinetiar, & ea , HL ., mi patiatur pecunia aliisque mune ,, rihuS , nec non inauistis quibusdam
is ritibus aut conceptis verhorum sol mulis, citra ementationem Ditis.
i) item quod numen capiatur uiu se modi inventis hominum, ais sumpti ,, que vitae institutis, quae ad societ is rem humanam civilem , ad sume rationis Iegis naturalis dis mear attemperatam, non quadranta Quo,, pertinent Heraque instituta Mona
,, chorum &c. as Mala quoque estis illa persuaso , quasi somini solum
,, pietatis exercitium erga DEum sus is ficeret estra res sum ad probitatem se & ossicia erga homines exercendar,, IC aut quasi imitamenta pietatis &exteriora cultus divini accurate obuiis ta pensare queant injustitiam erga ,, homines exercitam ; ae per rotan I,, vitam malis honisque artibus pecuis. o nias corradere fas est, dummodo mo-
,, moribundus David ad nos eo tis, is uti vocant, relinquat. iri Prava ,, quoque est opinio, simplicem horni. nem posse non solum pro se officio,, suo adversias Dpum satisfacere; sed
,, & ips superesse posse quod in alios,, transfundat, sic ut alieno merito h mano desectus neglecti officii vetue
s, net. quod quibusdam perstrassim est, ',, hostili obia prosequendos , qui a n ,, stra Religione sunt alieni 1 religi ,, nem gliato esse propagandam i di- ,, versis a religione nostra fidem non ,, esse servandams nec politicam, quod is, Vocant, amicitiam S officia huma- is nitatis cum iisdem exercenda; autis eosdem in externa conversatione v ,, lut immundos aversandos Sc.
Lib. I. Cap. III. S. 4. ait: ,, Siquis ,, iudicio practico, aut conscientiae pe- ι .cudiarem vim dirigendi actiones tribuere velit, quae S lege non depe deat aut proveniat, quihuslibet ho ,, minum phantasiis vim legum tribuit, ,, & summam confusionem rebus h ,, manis inducit. Et satendum est, im,, hunc vocabuli conscientiae sensum ne ,, que in divinis litteris , neque apud ,, veteres autores latinos , quantum ,, mihi constat, occurrere, sed a se . ,, lasticis primo introductum , ac nupe ,, ris. luculis qui vocantur casus con- ,, scientiae inventos h callidis sacerdois tibus, flectendis ad suam libidinem ,, hominum animis. 3. Haec Itanendorisus In Catholicam qu. l. o.
religionum maximam partem aut omnia mollem com contorquet. Quamquam enim eam inquet.
non in singulis calumniarum suarum ea. pitibus nominet, satis tamen illius animus liquet primum ex praecipuis capitibus, quae de Systemate Catholim prodit i deinde ex iis quae variis locis descriptis aliis profitetur a denique ex mindis loquendi de piis causis de formulis ab lvendi a peccatis &c.
. At hac tamen omnia talia sunt, am lenorea ut vel tenoranti statim rerum Catholia tffavra emcarum fuisse Pussendormum necesse sit; riim thou. adeoque temerarie lese impenderit con LMR atra rem Catholicam incomitam, vel, si 'non ignoravit, mendacii & contra me, mu mendax
tem locutionis ae salsi apud iuvenes &alios dicendi testimonii si reus. N que nudi mendacii, sed calumnia, sive
studii vincendi in publico iudicio pex L
. mendacium, dc partem adversam ream constituendi. Denique permulta ex
his , quae vendit Pussendorisus, fraude dialectiea de Diistica fallacia coloran tur. Quod gmus argin tenta qui in judicio civili produceret ad scaucendos iudices, gravissima se λoxa obstringeret, & mereretur Drauid duinceps di--s..cenda excludi atque essui infamis. ph;ει. Quanto mastis sophista illi cum sophi statis suis declarandi sunt inhabiles ad standum in iudicio naturae publico & mendorEus adeo excludendus e nuia mero sic 'torum illorum , Mui Ius nastura doceant, cum nisum & fallacia
152쪽
stienter im scienter intentata & dolo excogitata tentata di ἔuri natura repugnent, & legibus ci dolo vilibus r
Inium ines. ω uin subscribimus omnino i Nullum tum. dotin a dogma iuri natura. & sanae politicae reiata contra l. pugnans est tolerandum in civitate.
N. non to- Quippe Ius naturae est jussiis iu-iet ad . bentis DEt & necessitas servi hominis.
Servus autem admittere non potess Domino repugnantia.
sit sana a. Sina autem politica illa sola est, Polius . quae DEO Domino stimmo est siubjecta, non quomodocumque , se pro modo agniti dominii. Ita qui agnoscit volumtatem Domini sul & non sacit, vapula hit multis r qui non agnovit & non feeit, vapulabit tamen, licet paucis 3 id est qui magis agnovit magis est reus, ni faciat, qui minus agnovit, minus est
Pro modo 3. Sic Regum ac Populi Iudaici politica si suisset instituta ad leges Lycurgi Drii vi ιν potaeam Solonis, non fuisset sana ἔsed opportuit eam institui secundum imges Mosi per DEum revelatas i neque scula Juchris ab his legibus abstrahere. Christiana vi Cluistiante quoque regibus & p P in MR pulis politica sana non est, si ea abstra Oh.re . nat a legibus regnitis Christi, & quae
ege Christi. hinc consequuntur. vi ius et Pus ν. Hoc autem sacere iubet Pumense ML dori ius. Igitur Puflendormi politica sana non est, ejusque doctrinae de summa potcstate, de Ecclesia, legibus &c.
Suo adeo ore judicatur, pronuncians suas doctrinas in civitate tolerando non visc.
L fiffert. Them. IV. Ad et assertum. Quo O boti doctrinas, quas Catholicis partim amn-- M. it , ex eo n/rare PESTILENTVS sq. ARUM esse ait: Dico, si eas docerunt Catholici, pestifera quidem do
cerent. Longe tamen pestilentiora r ipsa docent acatholici r qui Pussendorsi hum socialitate Omnia metientem, a reis ligione & animae perpetuitate abstrahentem sibique repugnantem facile suis partibus accommodabunt. Adeoque si vel vera de catholicis diceret tamen-
dorssius , quid obiicit Catilina Cethego Zaratholἰci 1. Quid acatholici magistri pestilens
vesisera din doceant tum passim notum est, tum suis pra Cap. X. Them. I. videri potest. υ - .iat a. Apparet id ipsum ex modo sequen. u. cultis. tibus Themm e nam Pulsendymus his,. quae post sequuntur, doctrinas pestile
tes di, sive illas vere Catholici admir-tant , sue ab eo falsi, affingantur: ergo admittere debet omnes istarum doctri-- narum contradictorias esse veras & sa Iutares. Manifestum autem est aliquas harum doctrinarum esse contradictorias Christor igitur manifestum est Pussum .dormum admittere debere doctrinas Christo contradicentes , essu salutareS.
pestiseram doctrinam ait, hapc duri po- de extiane rastatem EXTRAMI eotis Leeri ia rumis dotis e Dicor omnibus modis salii aut sit fallere Puisendorssum. a. Fallit in voce Extraneus, per An Papa sit quam vult significare Romanum Ponia extrane tificem. Quis enim est Extraneus Et certo iam cum Pussendormanis etiam non vero iure naturae, sed Puffendore fiano falso fictoque , ex quo coguntur admittere , Pontilicem Romanum non esse extraneum. Sicut siquando ex ip- fg Lucteri & Genevenshus Bibliis ostendimus Lutheri ac Calvini doctrinam n que sibi constare. κ. a. Sacerdotes Cybeles Phrygiae, & ab exemplo. Sacerdotes Isidis . Egyptiae, quaero sum runtne extranei, postquam sacra illa spuria suerunt a republica Romana adis optata ξ Respondebunt: extraneos sulcse civili sed non sacro utut naturali tuare , si vel admitti posset ius naturae ad sacra talia, quae naturae repugnant, ut hCybeles & Isidis. Igitur & sacerdos Christianus quicunque sive Romae exi siens sive alibi non est extraneus ah ulla societate ullave domo, quae illius sacris est addicta. . Unde Apostolus omnes Christianos vocat Somes, s Addi, Gal. VI. Q. Io. & Domestres DEI, Ephes. II. V. I9. Omnes igitur cath liet , qui sumus in America, India, Tartaria, Africa ruropa, agnoscimus Romanum Pontificem tanquam moxime nobis intranuum, utpote administrat rem domus DFI, in qua sumus, comstitutaen a DEO Christo in quem credi. χmus. Idque tenent non rustica re o
plebi , sed multo magis reges nostri ς ri 'qui stequentius eum ilio communi P . tre commercium rerum sacrimam ha- .
bent; quam ipse populus. Quique hoc 'non tenent, illi omnes sint nobis quoad sacra extran , etiam si Fratres nostri . . . sint aut parentes aut filii. 3. Dccipit Pulfendor sius, cum dicit neopli Punsne circumscr*tione ullai dari POTH sendori. STATEM sacerdotis, non definiens, quae, quanta , qualis, unde, quo ealit potestas 3 Per hoc enim in invidiam adducere contendit non tam Ponti iacem , quam Catholicam doctrinam aquas potestas illius Sacerdotis infinita sit, aut irregulata. Quod ideo dicit, ut omnem illam excludat tanquam pe- .stilentem.
153쪽
4n rex Aeg. 4. Hae autem sallacia gravior est , ..hiti, ' quam illa, si dicerem : Asisera /st hisbi doctrinis, suri nune tu anglia potestatem. Hi cujus nolitis exerami e Quod asseraturo mihi os ppprimerent Angli etiam
Independentes, negarentque primo re gem suum esse extraneum a negarent
etiam, pestiferam esse doctrinam dem testate regis, simpliciter sed tantum de potestate irregulata. Regulam autem nanc juberent quaerere apud se, non apud Germanos ; S in si iis tabulariis, non in Archivis, multo minus in libris luris publici Germanorum. Pulcre haec a quovis applicari possunt ad catholicos , Pontificem, horumque Scripturas & libros, e quibus , non e Punsendormo dc heteroclosis & extraneis hauriendus est modus huius potestatis. Decipulam aIiam .struit Pussumari decept aPasi dorstate ad omnem ecclesiasticum ordinem
a. Ait SUMMI IMPERANTES, Dereptio.
ut persuadent, Pontificem velle esse ii minum omnium summorum impera tium; ita ut tremendum stommbus audito Pontificis nomine. a
3. Ad hoc psum adjungit Imperana inceps . res CIVILES, quo haud dubie signi-oicare vult, Pontificem tentare, erviatia omnia susque deque verterer & nullam civilem potestatem , imperium ei. vile nullum ess , ubi Pontifex agnoscitur; quod quam sit salsum,n tro calamo non opus est demonstrari. 4. Denique utitur voce SUBIECTI, quae invidiosa est, & illis proprie conis venit, qui vi in aliorum potestatem venerunt. Quod suit Romanorum et,
nicorum , parcere fulsectis D itidae. Aperbos , ut & ipsi subiiciantur. Pon dorssus in voce Saraiahis, S in voee tifex non subictos vocat reges sed filios ri
ali ius. Nam hoc uno vocabulo S cerdotis sperat se , miser, eversurum totam hierarchiam ecclesiasticam, &. Primatum Petri, & potestatem clavium, S institutionem Atra a Christo faciam: callide enim mentitur Pontificem nihil aliud esse quod Ararduom, quditis est cuiusque ignobilis pagi curatus, aut curati socius,' aut capellanus. Hoc idem est , ac si diceret Anglorum qui
piam di Aurifera doctrina es, dua i in Britannia pote tiroin ali jus NOBILIS extranei; si per illum nobilem intelligeret Georgium regem Britaniae, Elea
alia decepso s. Imponit simplicibus Pumendors fius per vocem alicujus, quae determinationem nullam habet; quas militia temere occurrenti facerdoti subiicerm mus ahimas, ducendas; quasi nun multo consilio celebretur Pontificis electio; quasi reges Catholici electionis non ectent conscii a quas non in toto octe C tholico, cum is eligitur perpetuis comprecationibus divinus spiritus in vota vocaretur; quasi non multis amplis lumis significationibus sese a ceteris omnia ' hus sacerdotibus hic sacerdos apud imium gregem distinguat. Applicetur hoc
dor sum in omnibus his verbis non se mel sallere, & dolos machinati. a. Antea statim dixerat de isti tin δε-
eerdote, tanquamurior nunc mox suhseit, QUIBUS i invita Grammatica, invita veritate, iustitia S sano sensia. Ut nempe invidia non in Blo Pontifice resideat, sed hona pineudores volum
Decerita earis limos. Siastini Principes , quia L Christo fidem jurarunt voluntate sanctar non subisi sunt, quamvis Iuliis
a Christo potuissent non lihimet tantum sed cuicumque Christus potestatem v luisset in ipsbs committere etiam civi lam. Pulchre S. Grillus Hierosol. de Ecclesia Catech. XVIII. n. 27. DEI alia distros honores recipit d registis re sistis deuitarem sublimitate eono euis, γ omni denique lominum genera
elesia, qua per orsem totam indetermis tu gaudet potestate. 6. Non esse autem hoe iuri naturae agnovere non sanae politicae adversum, agnovere Imperatores, qui leges etiam suas Poniam tificis S Ecclesiae correctioni suhes consessi sunt. Vid. Them. XIV. C. X. Vide & huius operis Appendicem. Cum Pontificis sendentias & anathem ta confirmare & exequi Imperatos; sit. Novel. XLII. in princ. & hn. l. Cogn scire g. nullos s. Cod. de Episc. aud. l. δαν nimns I 6. C. de SS. Eccl. i. a. a. C. de Sum. Trin. 6. Agnouere id etiam gentiles non Gentae tantum Barbari, ut Tartari erga La d in mam, Janones e Matrum ; sed de sapientes Romani, apud quos augurum .summa potestas etiam in civilibus fuit. Quamvis enim summa rerum apud Po- Iulum esset, tamen Auguris multa visupra popul smiit. liique fuit agniatum apud Romanos tam delicatos politicos. Cicero eius rei testis est i eupletissimus Lib. II. de Legib. Cap- ὰ .Xll. Maximam autem inqlens, ae stris
154쪽
Qvid enim majus es, si de iura quartiamtis, quam posse d SUMMIS IMPU
BUS eodiffluetis Er concitia iis insi- rura dimittere, viri haluta refrindere ρ 'uuid gravius, quam rem Afraptam ad rimi, si timis augur ALIUM R A. xiste ἰ Quid magnificentius, quam
RIS PER MAGISTRATUS GE STUM SIM EORUM AUCTORATATE POSSE CUNUAM PROBARI
Pontis. V. Idem Cicero eodem libro Ponticium dismo fietum tu, iure civili distinguit, oste MN a Q ditque jus Pontificium Romanorum ab auctoritate pependisse Pontificum, nonti legihus civilibus e graviterque reprehendit Scaevolas.Pontifices, quod vel
. sent ius civile saltem in subsidium Pon tificii adhibere. Quid hic secisset, spaulo serius natus Christi legem audis.1et
sacerdotum s. Chiicitis: Debet tamen admitti et i Otum alius finis civitatis, alius ecclesae, ne Confundantur, confusis etiam potestati-hus seu Principatu & Papatu. Resp. Omnino admitto alium finem proximum. Ecclesae finis proximus est Salus aeternar civitatis finis proximus salus temporanea. Ecclesiae finis proximω cst ipse finis ultimus civitatis. Igitur finis civitatis est hordinatu filii Legesae. Idque consequenter misiam de potestatum suhordinatione dicendum est. Ρ se orssus has missre confundit ultima subordinans meis diis. s. Ceterum de pthnieorum sacerdotum hierarchia, potestate. Excommuni . catlano regum ac principum, absolutione seu lustratione & aliis plurima congessit Theophilus Raynaudus Tom. IV. de Virtutibus Lib. IV. Sest III. num. 3 . Quae eerte ostendunt iuri naturali ae sensus remisuri non
pugnare tantam sacerdotum vim, et iam ubi nihil singulare a DEO vero revelatum est civitatibus.
Irim. AVI. Ad stum) Putandors V. Affertim arietem, de deiectione piincipum ii de deposi- solio per Pontificem, dico .sellere it itione re
rum Pusse dorssum. i gum. . Vult enim invidiam in Ibium rem Flava Pustificem cumulare; cum de nemine praeia fendotaei. terra loquatur. Equidem ex paucis itilis, quae contiferunt, exemplis, constat 'ectio, quamvis Pontificis tantium c pitis summa fuerit hac in re sententia, tamen multa praeterea concurrese ut res tam grandis efficeretur. Concuria Reges non
rit enim i. Principum illegitimus uia . Pont fus potestatis. Concurrit is Subdit rum ipserum desiderium. 3 Salus reia publicae. Necessitas religionis. sincorrigihilitas. s Concilia a magna parte non Epistorum modo sed N pr cerum stiper hac re celebrata. Asio
rum etiam Principum magnorum com
stium, voluntas, auxilium. 8 Maxi, meque ordinum non servorum sed ii herorum petitiones; imo horum facti aliquando Pontificem triam praveneis
α. Profecto illaetabila est de tantis Non lod te. reipuhlicae vulnerihus loqui etiam his, mra hae traqui sanati sunt ineque ob aliud Infam
quam ut dolore nostro invidus pascaris. Sed talia in iuvenum tantis rebus imparium aures ingerere velle cum
Pulsendoriso, nimis quam imprudens esset. Viri de his, timore DEI munie res cor legant P. DANI E L disserta tionem in historiam Franciae de Abdiacatione Chis clerici regis & salutatione i Pippini per ordines & Pontificem. Si o RATI librum de Regali Saceris dotio. Petri de MARCA Conco diam Sacerdotii dc Imperii. Georgii ab MEA VAR T Defensionem Ludovies IV. Bavari imp. Nee Puflendorisi hae retiei instructione in his indiget aut Ecclesa Catholica aut Principes.
cum vult persuadere, hoc contra Jura sendo. N. naturae pugnare. Qui tamen negare non potest, legitimam potestatem alia .. . t .
quando degenerare in tyrannidem: Τyrannidi autem legitimis modis obviari iure naturae poste. Nec audebit ipse decernere, quinam snt ii legitimi mo- . U.
155쪽
pIRRENDORETII HAERESES ET CALUMNUE U L. m
xxempla de . Quaero tantum ex pussensorssi potitorum nis, non decerno: An potuere Ansii iu- filia. ' re naturae Carolum I. regem solio deiectum etiam capite carnificis manu multare An potuit Mariam Stuartam Scottae reginam securi percutero Elis hethai an licem Ansti Jacobum Il. resno expellere, Guillelmo Armscano
in eius locum advocato ξ An potuere Getaeanis. Germani Carolum CrasIum potentissimum Imperatorem, Germaniae, Gallia Italiaeque resem simul omnes desereresamique objiceret An me eslaum regem Romanorum Bohemum regia potestate exuere, eaque induere Rupe
tum Palatinum An Adolpho Nassovio rege repudiato elIgere Albertum Au--λω. striacum ξ An Franci Chil sericum monasterio includerer An Franci iidem Carolum Simplicem includere tarceri Ari Germani Ludovico infante mortuo iuperstitem Caroli magni sanguinem he-S inm si reditate Cermaniae ac post italiae, ac Ixu' emere 3 Et adhuc nihil
stilles. ' memini de Batavis a Philippi II. ohe
dientia semet absolventibus ; nihil de Dunis S Meris maxime, quibus id prope familiare suit; nihil de Rups, δε-
Ionis, Hungaris, Turris, Numicis, Irim M , Magnoque Mogore. Oranchrebio. Sane id genus exempla diebus nostris
ac hisce prope oculis vidimus. Haec . aliaque multa dirimant, sinumque proprium repurgent, tum demum etiam .a de aliis disputabimus. Juvenes aut mIuvenes. Miscant, non temere in iudicia, multo minus in affectus & Odia prorumpere. Multa his in rehus vel viros, etiam alias ' doctos, latent; multa eminus conspeciata aut bona judicantur aut mala, quaes comminus perspicias pertractosque, I in aliam te a pristina opinionem tradu-
s. Quod si crude & Indigeste ita
sia mptam hanc doctrinam pestilentissimam & Juri naturae ac sanae politicae adversam dicit Pussendormus, ipse viderit, quantum amurcalis ossae exhau-
riendum sibi sit. Illam enim doctrinam nihil hic decerno judiis, nihil aio,
se in medio relinquo ab aliis dispuia tanda) non chartis sed rebus gestis admittere visi sunt maiores nostri maximi magnarum Germaniae nationum Prin cipes, ipsique adeo Imperatores. Teia nemus diploma Rudolphi I. Hab huriagiei Romanorum Rugis de anno Ia .
in ipsis Comitiis frequentibus Imperii
seu Numeross, No imbergae tum celeia ibratis editum ad omnes Principes E clesiasticosi quo idem antecessori suo Fri serico II. evenisse testatur, nempe,
fuisse. & illegitima a noscit ejus acta
post sententiam depositionis gesta cilita a 'e. N u p e r q u e Senkenbelgius Tom. III. Selectorum Juris Pub. pio- tulit duas Bonifacii IX. hullas de
Wenceslao & Ruperio Romanorum regibus. Sed haec, ut dicere coepi, iam laeta relinquimus: quae enim ad Summam utramque sacram S profanam p testatem tanquam pupillas reipublicae attinent, non nisi summa reverentia &sollicito quodam timore tractanda sunt,
nee debent livido Puisendori si dente
fii emhlema de potestate Pontificis in O poti sate omnes sacerdotes, Dico r Puuenclops Papa in Safium hic quoque iisdem artibus uti. cu uuto.
t. Invidiose omnia exponit, ct POm Ffauilo pustificem rursus extraneum dicit, & tan-iendo.
tum suceiastem, & aliquem, quasi in
concavo, quod aiunt, Lunae vagantem,& ignotum nescio quem.
a. Exhibeat, quaeso, Puisendormus lita dinandatum, quo eum cuiusquam rei- tindriistium publicae Christianae sacerdote, advoca Hattini,
tum suum secerint, ne Pontifiei sublint. d ni Sine hoc enim qui, eum audiet, quis inutilem negotiorum gestorem non dicet 3 Mansisses melius mi Samuele di mi. Sicut si Sueciae procerum aliquis disputare contendat, Calvinianos Geria ab exemplo. manos uti debere iure Echlesiasti Binghami: Anesos contra Juie Ecesesiuiastico sic dicto Etihmeri. Extraneus nobis est sustendormus, nee ad pollulanis dum admiticntius si non in Germania, saltem in aliis regnis, leg. Nemo is. Cod. de Episcop. Aud. Authent. ci dentes Cod. de Haeret. & Manichaei pestilentissimam & insanam ergo imperatorias Puilendorssius non decipit, domita te xi onnam istatuit Imperator, quando Irosec
sus ell, Romanum Pontancem primum tem Ptitiemese & caput omnium sanctissimorum Missio. DII sacerdotum, eique omnes totius orl,is terrarum cccius ias esse subiectas, ieique subesse omnes Ρatriarchas, Me tropolitanos, Episcopos & episcopis in. seriores: atque illius esse, de fidei sin cera docti ina juclicare, hareticos clatris nare, sacer lotio deponere &c. tiuae s sula constituta induti tat tae legere ei m sequentibus S aliis legibus, nimiis rum l. Leeν ela, as s. g. reddentes, g. petimus, 3. liquet, Cod. de Xuiεia Tri nitate. Novella IX. in Princip. l. Sumei nus 29. in princ. Cod. de Episc. audient. βytiia 49. f. Sin autem. Cod. de Epis. de Cier. Novel. V. ui fin. Novel . . 'VI. cap. 6. Novel. TXVli I. cap. a. Novel. XL. NoveL CXX. cap. 9. No.
156쪽
ves. CXXXI. e. r. 3. 4. Noves. CXXXII. l. eo incere 7. pri oe. Cod. de Sum. Trin. Noves. XLII. princ. Novel. Iu. c. a. Novcl. XI. Novel. CXV. c. 4. l. erati bstae 34. f. si vero A. C. de isc. d. In Asseri Tl . IX. Ad )mum Pulsendo imperio civili in sacerdotes, etite dole, co, iisdem id dolis esse plenum. Dila. Pa r. Dolus est de machina, cum absolenduisu. late dieit Meerdotes non subesse imperio civili. Sacerdotes enim qua cives utique tenentur legibus civilibus. Qua sacerdotes gaudent privilegio canoni
S sori per Canonica de Civilia iura
concessi non contra ius naturae S saianam rationem, sed congruentur S. Scripturae , & convenienter rationi, quam uno communi sensu agnoverunt omnes gentes At homines etiam harbari,
excepto Pussendoriso, qui se Evangs stinendors sitim dixit Res tot libris tractatas,fius aut ης' tot testibus firmatas , tot in comitiis tabuiam. generalibus & nationalibus coram Re. gibus de nationibus definitas ignoravi ne Pussendorisus λ dc valde socors fuit. Scivit ξ Ec valde impudens, qui unus
speraverit ceteris omnibus erutos oculos esse, ne obvias viderent.
Dolus allus. a. Dolus & in hoc amplificatur, quod nultim potestatem imperio civili in sacerdotes alere nos mentitur. Extant de soro Clericorum plurima v luminar extat usus plurimus. Huius autem loci non est time discriminare, shd tantum technas Pumendori iani J
iis naturae ae larvas detrahere.
Balua sum- 3. Doli autem Pusse orniani summa in hoc est , quod Sacerdotum privilegia inter postilentiisimas , PURINATURAE, ne fanis politica adversas doctrinas numeret. Ex quo com
sequitus omnes gentes, ac praecipue Christi seclesiam, Christianos reges ac principes usque ad Puisendoinium Iahorasse pestilentia morali, juri naritura repugnasse, sanae politicae renuntiasse, 6c in hunc usque diem labor te; quia nemo adhuc Principum suit, '. qui Pussendormi medicina, tanquam pectimi medici, uti vellet. viri Ageri. Them. X. Ad 8)vam Pussendorigide ima ab laciniam de immunitate onerum lc di-- vitiis sacerdotum, dico, Fraudes & memdacia illum loqui.
arida. r. Dum enim ait, docere nos, imis munitatem clericis necessario competerire, non explicat nostrum sensum: n cessitas enim non unius modi est, meis
taphysica, physica, moralis r atque haec muralis rursuε vatia, obligatio, nempe
iuris divini, aut humani, stricta & conis ' .-':
gruentiat dec. Aliquam necessitatem concedendarum Iacerdotibus immunutatum agnoVerunt omnes gentes. Qualem Catholici asserant f nescivit Pus sendo us, debuit de facile potuit dis ,
cere in tanto lihrorum apparatu, ac tantus lihrorum helluo, quantus suis videtur. Si sciuit de tamen universim omnem necessi atem sine restrictione eL fatus est quas sensia catholico, non ex cusatur ab animo fallendi iuvenes, invidiamque provocandi. a. Idem fallendi animus aut eadem Alti sapacia. ignorantia est in verbo: Reiptithear quasi catholica doctrina esset, clericos nihil onerum portare etiam cum de re
agitur miliea. Puisendorisus professus est se Jus publicum Germanici imperii
tam profunde intelligere, ut non tam
hujus iuris disciplinam quam ipsum ius
Puhlicum reformare dc in aliam speis 'ciem transfundere posiet; quo tina . scripsi Monetambanum situm, quamis quam h se scriptum fuisse diu negaret .
metu poena'. Is tamen Germanici Ju- An sacerdωris resormator nescivit aut nunquam ira In Gemlegit matriculam Imperii, in qua rotunia mania nihil
dis numeris descripta sunt omnia qua ' ' 'Episcopi, Abbates, Abbatissae, Ρraepost ''
ti Germaniae immediati in rempublicam conserunt. Quodsi acta alia legis. set , invenisset, istos sacerdotus multo plura quam duhebant contulisse in publicum. Quodsi insuper legisset regesta st rarum seu vectigalium, don
rem gratuitorum, aliorumque extraordinem datorum a Sacerdocibus etiatam municipalibus seu mediatis , nempe in os suum ac sine frente aut duc tum aut mentitum 1e agnosceret ac, δενυ erubesceret, de res est certa, a sacerdotibus multo plura in publicum contribui, quam ab aliis multo plura possidentibus. 3. Calumnia est quam Catholicis di- Caluinnia. cit, velut horum doctrina esset, Brari Cier ipss clericis opes suas in infinitum tu 'mulare. In 'uo Canone, in quo Con- iis: φcilio, in qua Pontificum bulla, in quo Catholici scriptoris libro hoc legit
Aut non legit unquam vel audivit Caiatholicorum doctorum orationes dan - nantes clericum omnem, qui turpis l. eri etiam parvi gratia rem saceret, de avarus opthus inhiaret 4. Ipsi clerici opes suas non cum
larunt , scit Catholici Principes, Nobiulas ac plebs de suo illis adjecerunt tam largas eleemosyna' Legat Puia
sendoinius passim extantes chartas ac libros traditionum. Omnia ignomat
Pusteudurdius, aut omnia da industria dissim
157쪽
dissimulat & in omnibus nos cogit, serula ipli monstrare tabulam. Has cha tas s legerit, deprehendet, vix ullum iam esse episcopatum, monasterium aut alium sacerdotum locum, qui praediis ac reditihus antiquis ex integro iam gaudeat: & siquid de novo alicubi
comparatum est, de veteri multo plura perierunt & in aliorum potestatem venerunt: iure id, an iniuria, an neo
flectu ξ nihil interest huius loci; ubi
id solum ostindendum, nec catholico. rum esse ementitam Pussiendormi do trinam, nec vera de cumulatione dia vitiarum decantasse ipsi .
praedia & vectigalia & immunitates
. Neque penitus dissimulanda est iniquitas & ingratitudo Pulsendo i. Episcopia enim & sacerdotia non solis laicorum opibus opima facta sunt, sed frugalitate & parsimonia ipsorum sacer
dolumi sunt enim in manibus insemii numero chartae sacerdotum, qui daparsimonia sua erexerunt Canonicatus, Parochias, coenobia, Xenodochia, Meuphotrophia, eleemosynas annuas Deinde Monachi multam Germaniae partem horridam de incultam suis ipsi manibus excoluerunt, pagos, villas , oppida, civitates condendi ansam de materiem & formam prebuemni. Res historiarum modice stiaris non ignoras loquor, quamquam ignotas PuffendorLito tanti nominis historico.
Them. XI. Ad snum) PugendornmAger fit piaculum substiti aliquamdiu, inceristus an de Catholicis hoc fingeret, an oblitus ut alias sui sitammet doctrinam incautus quidem sed non injustus, clamnaret. Deprehendi tamen hujus rei ipsum insimulare Catholicam doctrianam i sed hoc eum dicere fraudule ter, & false. Qi. Catholicis, iisque Scholasticis Casia uin conscientiae scriptorihus mem tς pdaciter tribuit doctrinam huic suo figmento valde amnem, hanc nempe, mi
libet hominum Haist, is esse vim heis.
Vid supra Them. II. n. a. fine ex Pus & secum
s. Quam vero helle indolem suam servat, cum cumulum illum divitiarum in istim facit. Ad invidiam & odium concitandum, non ad veritatem haec dicuntur. Et lime dicuntur in Jure n turae, quod iubet auctorem situm Pus sendoruium tanquam ex lege divina omnibus homininus homines autem non canes sunt clerici, si Pussendo oplacet) non tantum permittere quae fila sunt, sed etiam de commodis pro priis concedere. Nunc autem Cleriaricos, qui sua ab aliis concessa retunent, & de his iterum aliis concedunt, dieit pestilentissimam iurique naturat repugnantem doctrinam sequi. At setiam sequerentur, sequerentur in hoc Puisendormanam doctrinam: haec igitur est illa pestis & hue adactus is est, ut mos aculeos ipse lingat. Cle se orati J. N. Lih. I. cap. III. S. 4. Hei enim si studerent inlinite cumulan- Quam doctrinam si nostri traderent, dis divitiis S commoditatibus, id la' ficile ex ea flueret altera pestis, nempe cerent, in quo totum Juris natur n eunera lure publieas euibbet fas nem Putandormus reposivit. Potestne n tarium is orexim sy- --
pra erre. a. Quoniam autem in criminatione iatis egeatanti momenti ne hilum quidem pro- nigare in
bavit, & ne probare quidem conatus est Pussendotinus, sed ex quemo tripo de mendax oraculum edidit paliceanobis satis esset calumniam in auctoria snum publice retorquere, etiam nulla probatione addita. Verum ut iniquiistas, si fieri potest, oppilat os suum, Aene innocentibus ae limplicibus os diu culo si silentium, pauca saltem capita doctrinae Scholasticae dc moralis prose.
tam hac de re. S. Thomas Theologorum utriu sed doerera r que generis Princeps Par. l. Q. LXXIX. Lomorium
i . . 4 Mndormus illos pestilentes dicere, qui summum apicem iuris ab ipsemet constituti attingere laborant tae fine . s. Sine fronte autem est, si opes et
vicorum etiam magnas, hene tamen in
rempublidam, in pauperes, in multos homines alendos, in cultu 1 divinum expensas damnat tanquam aliquid pestilens &e. Nulla enim est gens, quae non divitias ab antiquo adiecerit sacerdotiis sitis. Non autem omnes Un sentes adversus naturam pugnant. Ire insinus fuit pesteque correptus Imperator, tam sollicite prohibens, ne quidquam a locis atris praediorum ulugeclesiis &c. & multae Novellae, & Α thenticae. Nequid dicam de Regihus, die Principibus per omnem terrarum hem, etiam infidelibus, qui pro Cain licis Sacerdotibus domos erexerunt,
158쪽
quando ransiensia dicitur spiritus, pro MENT E poni tir, quia est quoddam
mentis dictamen. Igitur contendit, Conscientiam non esse phantasiam, quod finxerat Pussendorisus de Scholasticis. q. Idem I. a.dae Quaest.XIX. Art. IV. concludite Cum ratio hamana ad I gem reteream comparetur tit ensia δε--nda ρνima fusordinata, neces trium es, voluntatis humanis lonitar m MA
s. Idem articulo sequente V. o, lieit sibi dictum S. Augustini: Inferi νδε potestatis praceptum non obtigat, si conuarietur princepto potoratis fiperioνis. Ad ratio errans qu ndoque' oroponit aliquid quod es enutra pra- raptum superioris, sciti et DEI Eres
δὲ Hamen rationis errantis non obluar.
Et respondetr Vertum Augustini his esiciam, quando tognoscitur, quod inferior potestas praeipit aliquid contra princep-rum superioris potestitis. - . ia SimiI υνδε ati vis homo cognosceret, quod ravitio humiana dictisrei H,1uid CONTRA HAECEPTUM DEI, non tenetur raiarionem Bytii ; sed quando ratio errans
SEI, tune adem es contemnere dictamen νationis, γ DEI praeestam. 6. Idem S. Thomas I. a.dae Quaest. XCVI. Art. IV. per totum. dein ta strat & ab obiectionibus vindicat hane suam conclusionem e Pusis Ieges lumnis ollienne homines in FORO CON SCIENTIAS Otione Igis isternis, ciqua dextrantur. Lihi accurate etiam explicat, quomodo lex humana fiat in iusta ratione auctoris, finis, materiae
. Ex his autem manifestum est, quam fraudulenter de Catholicorum Theologia mentiatur Puflendormiis in
suo emulemate nono. Ita enim torisquet , ut apparere credulis possit, nos obligationem adimere legibus etiam iustis. Quia ait dicere nos , victiones assurum civitatis pertinentes posse quovis secundum arbitrium temperari rvidetur enim Pussendor sus actiones ad statum civitatis pertinentes ponere pro actionibus iuste praeceptis. 8. Sed etiam si se lumeret S recte sumeret, adhuc latet sallacia; videtur enim velle inferre, hoc ipso legem ali 'uam iustam esse, quod praecipiat a
tiones ad statum civitatis pertinentes.
Quod latam est falliun ἱ cum lusis imiustitia neque ex sola materia sive ex solis actionibus praeceptis pendeat, ne que ex selo fine medio, nempe honoeivitatis; sed ex aliis etiam, ut soriama, auctoris conditione &c. Sic si suber publice assigeret legem, qua iu-hentur cives conferre aes ad cudenda arma in defensionem patriae; haec lex praeciperet actiones pertinentes ad sa tum civitatis, & tamen neminem o ligaret. Igitur Pumindoctius calumniatur, si se exponat nostrorum doctrinam , ut contra leges etiam justas ire liceat. Si autem non se exponit, c villatur sophista, cum imponat nobis propositionem generalem, quae nobis Non convenit nisi in aliquo distincto sensu.
9. Plura equidem in paucis dissem dormi verhis latent sophismatar scd quoniam stomachum iam movet stri-hliginum istarum pertractatio, absti
o. Siquem porro deprehendit ex Catholicis doctoribus hae docentem, opportebat primo eum protrahere in publicum; protractum certe exagitaclent ceteri, & Pastor ecclesiae nostrae primus ejus sententiam damnasset Ueinde deprehensh etiam uno aut plu-rthus non debehat Putandorfitus 1imia pliciter Scholasticis S Casuistis hane doctrinam affingere per calumniam; ae dicere alibi a nupeνis Meetitis hanc conscientiam esse a Scholasticis cre
ii. Iniussus est pessendormias, quan InjusJHado consarcinat tales doctrinas ct se con issendois fictas, detortas aut non intellectas, Stainen per carum consarcinationem hoc
intendit, ut pei suadeat iuvenibus, Catholicorum doctorum sententias esse pestilentillimas, adversas iuri naturae S sanae politicae r idque eo fraudulentius facit , quod serietur , se unum prae omnibus aliis, pr.ecipue autem prae omnibus Catholicis, esse summum deliis allibilem veri iuris naturae doctorem, S grandem politicum impetiique R
me tenet, quod fraudem nimium texeia bivio est.
a. Quin de Catholicis eam doctria si de G.
nam finxerit, haud sinunt ambigere ea tholicia di quae praecedunt & sequuntur; adhaecit. tirona ipsus per omnia opera sua umuntas ad calumniandos Catholicos. a. Falli tamen ipsum summopere res nitri est orbi nota Idque ostendunt tot C tholicorum labores pro vindicando assivursus haerusus libero arbitrio tam in
159쪽
interiorihus, quam exteriorihus acti tithus. 3. Libertatem tamen arbitrii iam totam jam dimidiam negant variae haereissus. De quibus adeo si Pu flendorisus hoc emblema intelligit, ei utraque manu subscribimus, pestilentissimam esse hanc doctrinam iuri naturae repugnam tem, & sanae politicae. XL Anii. Thera. XIII. Undecimo themate .via de Votia r. detur notare. vota religiosa, priesertim ligaus3. Castitatis, quo fit illicitus certus usus' corporis. Si hoc intelligit, dico eum non modo haereticam doctrinam defendere, sed miserrime cavillari. Si aliud intelligit, debuisset prodire in i cem is, qui plenis buceis pestilentiae im
I. Primum illud de haeresi prohare supersedeo. Alterum paucis eastigo. Nam si de iure naturae scrihil Pussendormus, in quo a doctrina Christi abstrahendum,
cur nunc homines dedocet errorem, quem committunt, iesus opinione, non
tanquam homines , bd tanquam Chrisiani T3. Si Christianos ut Christianos co rigit , cur obiicit putatilium peccatum, quod peccatum non tanetit doctrinam Christi, sed i hane moνta tim eonditi nem, seu statum ou i stimavum' Adeo vix tria verha balbutit, quin duo in iis sophismata abscondat secum pugnantia
4. Cur exprobrat arisianis doctrinam ad satum etintatum non accom
modatam; is qui negotiosssime contendit, neque Civitates esse inititutas. prointer religionem, neque religionem Christianam propter politiast Si meum iter non dirigitur Holmiam sed Romam, cur me carpit, si Vienna discedo ad Veneiatias, non ad Hamburgum Zr. Quid stolidius, quam dicere aut
sophiam .supponere, civitatem & mundum pertiturum, nis omnes monachi uxores duis
eant 3 Quodsi ingrueret aliqua talis necessitas, interroget Pontificem, suid tunc esset permissurus monachis. Vel interrogasset saltem praeteriti temporis historias, quid iam concesserit Papa in eiusmodi extremis eventibus3 Quas historias cum non ignotaverit Pusendornfius, fraude usus est. 6. Fallacia praeterea latet in ver meeligarios, & in conservatione cive tis. Falsum est quippe, necessarium EDse connubium omnium. Falluni est, Ue ationem civitatum fram esse tan- denique, singulos homines obligari facere omnia acl civitatem necessaria; sed aliis alia incumbunt. Ttim. XIV. Duodecimum Sphalma Xll. Hem
flendormi, nisi me ambiguitas fallit, ' ς metiterum in Ecclesameos &c. incurrit &monachos, S calumniatur, . Catholicis Connubium per se haberi impurum& illicitum. sed est Sophisticum, ominnibus prope verbis. I. Repetit aequivocationem suam de rilso .Enati Nerestate matrimonii, non distinguens me cathoibinter absolutam & hypotheticam &c. a. Mentitur, si intelligit, Catholicam . doctrinam esse, Matrimonium p.rs imis purum & illicitum esse. Illicitum est post promissum DEO factum. Purum est per se matrimonium, per accidena
impurum. Purum est matrimonium,
sed purior virginitas. cui matrimonio
rinth. VII. 38. 3. Doctrina de impuritate matris nil est haeresis Joviniani, damnata ab Ecclesia ante I O. annos. Doctrina de maiore puritate Virginitatis celebris est & suit apud plurimas gentes, quae solo iure naturae vixerunt. Them. XV. Larvam I3tiam LxIII. Affert. sendorfitus sumpsit ad deterrendos Caia de Pinniten etholicos 1 Sacramento Poenitentiae, & Satisfactione per eleemosynas & alia. Est autem haeretica tota, Pestilentissima & juri naturae repugnans ipsius imtentio r praeterea cavillatur. . Insignis calumnia est, citra regre dati m vitae remitti peccata nos dicere. Vel pueri norunt, Propositum serium emendandi nisi adsit, saltem im- . piscite, consessione non modo non dumitti peccata, sed novum saerilegium . contrahi. a. Cavillus est, nundinari nos petem mulat p. ta, es eiapam eleemosynis velut pretio sileria ea redimi docere. Pori commeritu, ea Pinendoasque non omnis sed temporaria tantum .
redimi potest piis operibus , etiam pecuniis in eleemosynas datis. Pussem dorstio Daniel quoque Pestilentissimuε& inlimus doctor est , qui jussit regem
stentilem peccata eleemosynis redimere Cap. IV. Q. 24.3. Neque proterve dicere Actuit, Ju- Proter ri naturae hoc esse repugnans. Omnea enim gentes hoc studium rationabilo agnoscunt, quarum sententia longe prae valet huic eavillatori. 4. Neque sana politicae adversatur Eleemelmis eleemosyna, imo vehementer ad eam nuta Sum
tum in eonnubio carnis: plurimi enim conducit: quod probatione nulla nubunt & stat steriles. Plurimi istus diget. adunt, & non possunt educaror saltati
160쪽
erti de in decimum septimum haereticum est, tol-munione lens communionem Sanctorum in Syn,
Sati tu htilo Apostolorum expressam. Nos ad illud confutandum nihil asse timus. Quodsi enim singula a P e dormo peccata corrigere vellemus, non uno libro opus iaret. x L As Thm. XX. Quae emblemate suo his his is '' decimo octavo Criminatur Puflendors ,. sus eorum , qui a nostra reli pione dissentiunt&c. salsa partim, par tim cavillatoria sunt. i. O lium nullius hominis apud C tholicos licitum est, sed ex doctrina rostra odimus vitia, hominem diligimus. Nec qui poenas infert, quales Imperator multas de gravist mas statuit in haereticos, o sisse homines dicendus est, sicut non odit, qui furcas, rotas atque rogos parat surthus, praedonthusci venuscis. Haec sitiat vel rusticae pluis hi notistima, quamvis non Putid dormo. Rel gionem α. Religionem gladio esse propagan- , Turcarum4 dogma , non Ca- -ς μ stolicorum, sed propagatam adversus vim tueri armis , sus est tam naturali , quam revelato iuret idque necessarium, utile, & laudabile esse S. Augustinus accurate demonstrat tota proluxa epistola XC1ll. olim 48. ad Vim
Centium , quem contra smtientem, v
pote fiereticum issum vel saltem lchis maticum, probe consutat. Disputant alisui, non, utrum
servanda st fides iis, qui diis, s sunt a tuligione quatilet, seu qui sunt alieni a se, Λ, & infidelibus ὶ Cumque sint in
utramque partem motiva, nullibi t men definitum est hoc dogma a Pontificibus, Conciliis asertum S in doctrinam Catholicam redactum. Itis
da fide. 3sendormus hie sibi sumpsit auctoritetistem definiendi. Equidem existimo, m-rum utilitatis habituram definitionem. 4. In ultimo autem pulcre lavet hae-Na Bles in resibus , Apostolo vero refragatur, vitandi qui praecipit, cum haereticis 6c seductoribus nee risum sumere. I Corinth. V. Q. II. Quae quousque se extendant, accurate & copiose fassim a nostris doctoribus dudum ac saepe explicata sunt, nec doctore Pussendormo indigebamus; qui certe unus est ex illorum numero, qui vitandi sunt iuvenibus, ob seducitonis periculum, quod mendaciis Ecfallaciis stiis instruit. Vid. Index librorum prohibitorum. Ceterum observa pulcrum Pu flendori Evangelium: Vi- . tare convictum homidum haeretico in isendor sus hie docet esse opinionem pestilentissimam dc Juti maturae repugnantem , exterminandam: Haec autem
est Doctrina Pauli de Mansellii Ergo
Pussendoriuus docet doctrinam Pauli pestilentissimam &e. Nunquid P m-doinius idoneus magister est Catholicus iuventutis λ Cetera, quae supra eo libro I. Pussendormi Cap. III. 3. 4. allata sunt, sis pra a nobis Lusitatis convicta sunt Themate XI. Them. XXI. Non hic omnes PQ - idormi Ac aliorum haereses de in Cathoisileam Ecclesiam calumnias denuda i-eetulisua. mus. Superstant multo plures , tum
is ipse tum in Heineceio de aliis, salsae
opi Diones, de cavillationes maxime de Ecclesiastica potestate. Nobis vero id selum propositum fuit, fraudes saltem paucas indicasse , commissas autem in re capitalit unde qui tam spurie ac periverse tractavit res summa momenti, iesiis diligentiae aut sticeritatis exspectes, ab eo in rebus levioribus λ
Putandorseus vel caruit facultate recte ratiocinandi , vel ultro & animo decipiendi Cavillis inaedificat res gravissimaS.
7bem: I. On est nobis proposi-
mala colligere; quod esset ingentis v laminis & non pauca iam Superioribus locis excussimus; sed specimen saltem dabimus cavillationum aut ignorantiae in iis, quae sundamentum dehcrum esse duris naturae. Pulsendorstiani.
ri m. II. Fundamentum totius Ju Fundame eis naturae Pussendormani est forialitas l. N. p. de finis totius illius Juris Naturalis est fendormia. commodum ac felicitas stibas litis, Id quod passim tum in Jure naturae , tum in Apologia εc alibi in Analectis incuti