장음표시 사용
41쪽
Non omnia mutatio 1 eii statum advent, huma . AdventIasii. starea Caconomi.
6. Deinde ADDITUR ipsi nova lux
seu eognitio multorum antea incognitorum. Adduntur nova media, nempe
amor coniugis & auxilium liberorumae simulorum &c. Adduntur denique novae obligationes, & multa duee nune facere coniux, pater, ae herus, quae non fecisset nudus ac solus homo. . Atque haee est ratio fundament iis, cur lupposito ae probato, quod datur obligatio conscientiae ad ossicia sta tus naturalis seu primigenii) hoe ipso etiam obligent in conscientia illa officia statuum advenditioratis; Quia adventiistius status non est nis declarativus, ampliativus, ac persectivus status nat resis. s. Ita leges civiles humanae, modo non ad evertendam naturam cuius d mini non sumus) aptae snt, ohlisant in conscientia; quia non sunt nisii declarationes iuris natura. tia lege, Mosaicae morales, ita domina moralis Christi, Faatenus est praeceptiva, obligat in conis cientia, 'uia sunt declarativae & persectivae legis naturalis. s. Hoc tamen est discrimen inter is ges civiles particulares humanas, & Ie-
em moralem Moysis ac Christi, quod
lae non oblisent alios, quam qui sponte eis se subiecerunt; quia earum auiactores fuerunt puri homines non habemtes dominium universale praesertim in animas. At Christi & Mosai, leges morales obligant omnes homines, qui eas a Ucunei nec pendet obligatio abaeceptatione r eo quod legislator e tum sit Dominus per essentiam, cujus servi essentialiter iunt omnes homines. Vide Cisp. X. Ttim. XII. n. ro. &c. Ttim. Vae Mutationes illae advenistitiae tune demum dici possiant vere M ttis, cum bonae sunt, id est, cum aptae ad finem naturae humanae obtinendum.
Aias potius sunt Lapsus, desectiones &corruptelae.
i. Quodlibet enim perficitur per apis proximationem ad suum finem. a. Sie Adam peccando non adeptus est statum sed corruptionem naturae. Sic Societas in latrocinio, haeresi, magia, libidine &e. non est status, sed lapsus & horror naturae. 3. Sed huic immorari rei velle litem sortasse vocabulariam saperet. Et lu-hentes concedimus Theologis, ut ducant Statum natura lapsa, satum pe rari mortalis, & cetera id genus.
Thm. VIL Primus status adventi lius est Meletas conjussis, & Statu Familiae, qui graece dicitur OECONO MICUS, seu Neudativus Comus.. I. Prior enim hoc statu ostendi ne quit, respectu generis humani. Ille igiatur est primus adventitius. a. Nec moror illos accuratos, quieonjugalem statum ab oeconomico dis cernunt; cum prior ille possit ese sne liberis & servis. Mea pace faciant ex hoe statu duos. Nihil id ad rem praesentem. Ego Graecos secutus sum, qui domum constitui iudicabant, sive acincesserint servi, sue non accesserint, sive mallent coniuges ipsi s bi servorum onficia praestare. Ira . VIII. Alter status adventi. II Adventi. tius est Soeietas ervatis, Grais ST uua Civitia.
TUS POLITICUS Latine interdum Respuitiea diditas, lato nimirum sensu;
aut ciuitas. Componitur is ex pluribus Gietatubus pii mi generis, sive domesticis; cum nimirum plures familiae coeunt in unam ampliorem societatem, quae Politia seu ciuitas dicitur socii Me respectu dicuntur eives.
Taem. IX. Status civilis per se civilla stinon requirit imperium publicum & magistratum communem, saltem ut imporium modo accipi S intelligi solet. Per accidens autem requirit, supposito, quod homines deficiant a fine seu naturae seu a sne civitatis subordinato fini natu
i. Possimi enim plures familiae bona fide & amicitia cohabitare, sicut poetae veterrimi tradunt de hominibus aureae aetatis; & scut S. Scriptura de Israciliatis tempore ludicum: Aurea prima sata est alas, qua vina
ctumque eo, e. ----- Nee supplex turba timesant Ptidiris ora sui: sederant Me Dindire tuti μ. Ovid. LMetamorph. it. 99. In diistis iliis non erat rex in Is, an, sed unusquisque, od avi rectum vid latur, hoe jaciebat. Judicum e. XVII.
. q. Nec tamen Judaei non erant ei- visas. Quales etiam reseruntur filisse i eolae insularum fortunatarum, cum se. lo XV. essent inventae. Vid. Histoure Generale des Voyages Tom. III. Liv. V. Chap. I. Et admodum nuper adhue samoiedae, Lappones, Siberienses,ram sakenses. Quorum omnium societas etivilis aut sine omni imperio diu constitit, aut cum quam minimo. I. Neque convertibilia sunt haee duo iMagistratus non potest esse, ubi non est societast ergo societas non potest esse, ubi non est magistratus. Equidem V Iet hoc: Rex est i ergo Dopulus est. Non item hoc: Populus este ergo rex est. 3. Dei,
42쪽
MI. Adven. Hestia St. statua in
q. Deinde magistratus sunt in uinductam malorum, utque impediant vi eos, qui aut destruerunt a recto, aut descisce. re volunt. Nam ut doctrina, discipliana ae blandioribus mediis homines avem tantur a malo, non est opus imperio civili; sed ad hoe s scit auctoritas Paatrumfamilias, S aliorem smilium. Sicut ergo de se non est necesse, ut socii raefracte devient a recto; ita pariter de
e non est necesse ut sint magistratus, qui eos vi coerceant. Sed ex nypothesidemum augescentis malitiae necesurius est magistratus talis. Videatur etiam Plato in Politico, ubi nee leges nec magistratus, nec poenas requirit ad ro ctam constitutionem civitatis i Zarantis enim silentiaqbinitiis dum. γ
spreris ex deteriori metiorem pro υι ristis etestatem efficere invirtutine, M.que e servare, lamnus ν/ctam appella. νε rempullieam votantis, γ in eo ipsiduntaxat desinitionem recta gulorationis e sare. Tiam X. Tertius status advenititius est is, qui advenit secundo, nempetivitatii cum nempe plures socictates civiles coeunt in unam, seu laxiorem
seu strictiorem, seu ejusdem seu clivetii generis. Quae potest diei SOCIETAsCOMPLEXA,societas Arietatum, vel Status in Statu. E. s. Foederati pelsae a duobus serela lis faciunt unum flatum: & tamen revera sunt status plures. Qui plures snguli simi Martis in Mare hoc uno eomplexo. Ste Uector saxoniae eum sua gente est Status in Statu Imperil Germanici tanquam unius complexae secietatis. Nem. AL Meletas eomplexa non tollit statum societatum simplicium, sed in alisuibus restringit, in aliquibus adadit aliquid. Iuxta Ttem. V. t. Sicut enim societas familiae adium pens se societati politicae, non perit, nec sinit esse familiae; sed restringitur ea ius libertas, & per ipsam restrictionem perficitur. Ita una locietas civilis, adal gens se alieti vel alteris talibus is cietatibus, non cessat, sed perficitur. a. Exemplo est rei,uhlica Belgarum nollandi enim, socii facti Zelandorum& Frisorum, non deserunt esse res a Nica; sed tantum in aliquibus re natiarunt libertati pristinae , & per Meampliorem utilitatum ac persectionem consecuti simi. 3. Ita pariter, eum rationeς Cerma diis in unam societatem consenserunt post cruenta bella, manent tamen sim gulae nationes proprii status; res est maim certa in hodiernum dium, nec Saxo.
nes Suevis subiectos en, nee Suevos Boiisi sed singulis sua separata auspicia, iura propriae civitatis & funda
menta constaret omnes autem, tanquam
uni novae ac stipervenienti societati eo iunctos, auspiciis saudere Imperil Geris manici i quae auspicia Imperialia nouconveniunt nationilius singulis sed omianthusi sicut auspicia status Boici, Saxo. nici, Suevici dic. non conveniunt om nthus nationihus Germanicis, sed si
gulam Them XII. societati eompleri per Societati
accidens est habere magistratus aut imperium eommune, tali modo, quo impe--h.bisarium nune accipi solet pro vi coercena magistra. di, & jure vitae ac necis is c. tum
l. Per se enim hoc non pertinet adessentialia Status, neque ad essentialia Societatis. a. Potest autem finis societatis pro-vimus obtineri consensu , fide &e. Sie Societas Batavorum habet commune imperium: Societas Helvetorum non ha t. Societas Graecorum ante Thoaseum non habuiti posterorum hahuia Amphictyonas. Societas Germanorum habet commune imperium & commm
complexa est Meletas pi rarum is om gentium
1. De hae omnia dici possunt quae
de superioribus statibus docuimus, nemά 'pe, alterum ab altero non tolli, sed per . fici a/dendo & restringendo. a. Huic quoque societati gentium per acesti per accidens est magistratus communis, m mavisse quem possent instituere. Sic fuit eon. v silium Henrici lV. Galliarum regis, ut omnium Europae gentium Ampnictyones leu communi, magistratus institue retur. His lem vulgo id exploditur, venim non tanquam repugnans states societatis. imo potius exploditur pravurax hominum salubri institum atque opistabili temper repugnatura. Meum aenum idque nimis angustum, nee sus eiens habendi dirae libidini, facit, ut eiu modi Amphictyones optari debeant, spe fari non possint; tum nemo adhuc os tendat tantarum esse se virium, qui hune magistratum gereret in invitos; aut plentiae tantoe, ut animo redderet ad id serendum patiendum ue lubentes. Sed de hoe nos in iure Gentium plu
Tuis. XIV. Supremus & optimus Adventilius status est status RGIOSUS, qui elevat ad bonum a
43쪽
vis di r. Is vero duplex & r. VAE, In quo
per media opportuna homo tendia ad
Et . a. Status Atria, in quo beatitudinem Bossit. I ison es για. XV. Statui Religioso non esthbm Magi- ex se liberum magistratus, leges, imp inan eium instituere. Sed pendet Vere a
tione constituit S νυM DEt i horum autem est imperium cultus &c. a DEO exspectare.
est qualecunque imperium sacrorum inastituere, etiam supra imperia statuum
Quia etiam ipsa imperia statuum non sunt nisi servitia DEI. Ttim. XVIL Religio vera, maxum est vetus me supematuralis Ac revelata, est verus sin . status adventilius hominis. . .
Quia est certa stabilis ratio vivendi, superveniens naturae iacto DEI revolam iis, de hominis credentis. Res o s. Thori. XVIII. Religio est etiam sta-p-u So' vis adventilius superadditus Societata sus simplicibus ac complexis. Re ipsa hoc clarum est. supervenit enim religio revelata societatibus homi
num aut Catentium religione aut falsata torum.
latra psor Them. XIX. Per mutationem, qua vulvamar status novus inducitur, non ille status in P aerio' novus constituitur in statu priore et rei sed vetus constituitur in statu no
r. Quidquid enim mutatur, transit in id, in quod mutatur, non vicissim. α. sie quod homo coniugium ineat, non status coniugii stringitur a statu humanor sed status humanus constringitur per contusalem dc homo ponitur in statu conjugali, non consio ponitur in statu humano. Ita quod plures semiliae ineant unam societatem civilem, per hoc civitas non est status in familiis a sed familiae sunt status in civitate. Stive civitatis ius de ratio non absorbetur
in singulis similiis, sed ius sin3ularum
familiatum, quoad aliqua, absorbetur in civitate. diive demum similiae non acquirunt ius dc potestatem supra civiutarem, sed civitas acquirit ius certum
supra familias, de hae hunt sibilitae hau ad multa, quae spectant ad communia. . Confirmat id Cicero Lib. III. de omellai Getieas enim os, inquit, LAETISSIME idem quis pateat omnium inteν omnes INTERIOR Mνum, quie sim stentis fune 3 PROPRIA urtim, ut abusiam civitatis. Ita vi nubores alius ius gentium aliud eisi, UR solvi
runt. Quod enim eitati, non idem eou. tinus gentium ἔ auod autem gentium, idem eirile se duet. Argumentum Cuceronis tale esti Jura se habent ad imuicem sicut se habent status, seu soci tates r absurdum est autem dicere, quod ius societatis civilis tanquam ant rioris comprehendat ius societatis gemitum tanquam posterioris dc ex civit tibus natae. Quia ergo civitates sing lae in societatem gentium redactae conis stituuntur in novo statu societatis com
plexae , ideo iura civitatum singularum iureumbunt Juri Societatis complexae ;non contra ius societatis complexae suciscumbit iuri civitatum: hoc est, quod Cicero diciti Quod es jus riviis, non
idem eontinuo gentium, ouod aurem gemtitim, idem rivile ose debet. Tram XX. Per introductionem Sin. O. t.. estius Religiose non status religionis pontis Siν in Ra. tu, hi statu civili aut gentium. sea Staia iis one. tus civilis ponitur in Statu ReIigionis.
I. Atque hoc quidem sortiori iure
contingit in religione. Cum enim familia aut civitas, aut gentes ingredium tur Statum Religionis, hic status est qui- non res; adem adventilius sentibus i sed ob id oipsum Religionis iura a summo Domi vitata. no eonstituta non subordinantur juribus gentium aut civitatum; sed contra potius, uti supra probatum est. Ideoqua religio non est Status in Statu vel si
tibus his; imo hi Status & hae sbcietates sunt Status in Statu Religionis. EsJus Religionis non absorbetur in iure gentium, sed Jura. gentium absorde tur In iure Religionis. Sive, ut idem aliis vetbis dicam, Civitates vel
gentes per hanc mutationem non acquiarunt potestatem supra religionem de le- . 3gas relisiosas, sed potius religio acquutit ius supra civitates de regna, quania Regna Rh. tum ad religionis modum necesse est dc ii intconveniens; dc regna fiunt suhdita re v. nota
tigioni, non religio regnas. Sicut famis illa transiens in civitatem non acquiritius supra civitatem; sed potius civitas supra familiam, quoad communia dc publica. RUIglo esta. Confirmatur id ex indole religi, sis nis, aliae secietates junguntur arbitrio
humano, unde formulam accipiunt. At Religio mere humano arbitrio nous est, sed vi fiamma lisat omnium a hitria tam in particulari, 'uam in unia versum. Igitur Religio est status lati simus, de limpliciter necessarius. La tissimum autem dc simpliciter nece laiarium exigit comprehendere arctiora de arbitraria, non ab his comprahendi. ZIma
44쪽
N .es ars l. traria esset religio i
Tiam. XXI. Idque fieret, etiamsi a nuda hominis voluntate, nec ab Nitra ligatione penderet susceptio religio
Sicut hoc fit, quando familia aeredite vitati, nulla obligatione ad accedem dum stringenter ignobilius enim subiucitur nobiliori ac perfectiori.
e t nunc, quando omnihus hominibus S hominum societatibus ae statibus imeumhit indispensabilis obligatio, ut libet talem voluntatis determinent adsit scipiendum statum veris religionis, id est ad statum persectae servitutis erga universalem Dominum *usque leges. Falsi. H. Trim. XXIII. Fala sunt igitur no-- ζ asser a multorum novorum Iuris nais tum librorum: peccantque in ipsis prime iis & essentiis rerum constituendis runde ingens copia errorum potest pr
Nimirum salsum est r. statum H lem ex natura sua habere imperium. Them. IX. a. Falsum, repugnare statum in stae tu. Them. X. . Falsum, Religionem veram V. R. Christianam non usse Statum. Them.
este Statum in statu. Them. XIX. &c. s. Falsum, Statum religionis repuis gnare statui civili, vel hunc statum p
6. Falsum, statum civilem non reis
. Falsum, statum Religionis verte subiici statui civili. Them. XXI. XXII. Tiam. XXIV. Nullus homo, nulla Restglo ea iamilia, nulla Societas simplex sive eo, nabdi bi pie a potest abdicare Statum religio ii ν -ο nis verae seu ius ad illum ; qu,mvi, 'μ' 'posset renunciare similiae, civitati, a gentium Societati, quemadmodum hula partim renuntiarunt Japanenses. I. Clarum est hoe mema ex themate XXIl. a. si secus foret, eontra naturam flecontra fas egissent lesumaei suscipiendo legem Mosaicam; Proselyti gentiles e dem se aggregando; Quaestor Canda cra ,-λsiopum suscipiendo legem Chelmi Romani cives, senatores Amtiochens, Corinthii, Galli, Syrii, Judaia Ser eandem Christi legem suscipiendo. Quippe subduxissent se iuri, quod civistas in ipsos ipsbrumqua Icligioncm na
Iua in IV Ttim. L TUS voeabulum est Lati im. num, videturque resis est duum ab antiquo inca ousis, Rusium, Meius vel Iusti .
Quod sere idem est ac madidastis vel
. BIVe. Nem. II. Iussum duo signifieat, agens & patiens. ytisum amis sum. ptum est actus seu voluntas iubentis; ut, Jussu regis hoe est actum; id est, di p. e. de voluntate regis. y sum passive estres vel actio eommensurata iusta vel iussui activo; ut carere parte pecunia est jussum regis. riem. III. Germaeseo nostro vo-uine ea tabulo pro dicimus Λε T sub re stantive. Neque huic hene corresponis det latina vox Rectum quae tantum pinsvum aliquid senat. Tram. IV. Illa vox nostra H T-- primo amis significat id, quod rectum eit; ist teret, die Nictit. Q. mit ist rectit, hoe est DEUS est rectus, Regula est recta; potius regens. 'Deinde vox RE T etiam posse su ae pusiris gnificat id quod est Fegulatum ; ut, siMDetet hierim ist messit: det mees istracter Me est, DEC semire rectum est, 'via recta est, seu ad regulam exacta.
. Gallἰea tua dicitae m. a I iee D m. HispanIre Disisti. Gomani har rim inarem imperium semici V. .ant eum partim linguam latinam ibi regnantem didi. cissent . partim suam Teutonicam ita imposuissent. noluerant tamen assureere hoe v rabidum Dis. sed servarunt suum Meti. quod Ital; . Galli. HispanIque suo affini voca. illo exprimere umisque potuerunt. nempe missar unde tandem malitia hia tio. pulla acquietum es la -a Γνωα Disis μαιε.
45쪽
mquum es. Nem. V. Apud Latinos nominaturum justum. Hiqua medies Iuris, quae dicitur Atac UUM. Per hoc non excluditur jucsum seu Jus: Attamen datur aliquis i cus aqualitati. I. E. g. Ius est aiunt, hostes victos igne ferroque delere: --m non est. Quia tametsi per victoriam factus sis si, perior ipsorum viribus; tamen restat aequalitas humanae conditionis, in qua cum illis superior non ss, hac parte deiscet aequalitatem conservare. . Aristoteles quoque agnovit, mrum esse seeciem iuris, M. Ethic. c. . dicens: Iustum es, quod es heleuemum od es a quum: Iniustum ve-
iniquum AB;.. Et Tbem. n. Hoc quoque aptium tam passive. activae est potestatis, quam passivae. Ubi enim reperitur aequum. ibi est alia quod aequans, dc aliquod aequatum. Billia. Ttim. VII. GermaRi id ipsum a commode ad res humanas explicant pervethum BILLI G, quod aliquo modo congruit cum verbo VILLI G. Et fgnincat aliquid ita rectum aut regens, ut suae partes dent urbitrio de volun
rati. Est Biliu parcere subiectis; quia
tametsi iustum esset occidere, tamen parcere relictum est voluntati fle acti trio circumpositis tamen causs sitffcientibus ad parcendum potius, quam o cidendum. Contra cum DEUS praeceis pit Sauli, occidere omnem Amalec, nec iustum amplius nec aquum suit parcere regi Asaga quia voluntatis Saulis arbutrio nihil fuit relictum. i. Reg. I s.
ra amis NM. VIII. His ita praemissis Im
passive. actiis est Iussus iubentis; Rusis est id, quod iussui jubentis cor matur. Item RECHTactiue est Rectio regulae; Asse est id quod ad regulam est ex
an deis, Them. IX. An detur 9 USI qum Iuai sio Platoni dc nuper etiamnum Letianitio quoad notisnem saltem ) dissicillima visa est. Neque ullo modo resolvi potest ab iis, qui Causam rerum pruNatiae tua mam dc universalem, DEUM, aut nons non datur agnoscunt, aut ab agnito abae unt, aut min. eum plane abnegant. i. Nullus enim datur iussus transiens s non datur unus permanens dc princi pians. Item nihil potest consormari iussitas transeuntibus, nisi hi consoriamentur uni uniformi. a. Nulla etiam datur rectio regulae secundae, tertiae , quartae, si non datur prima, aut si ab ea abstrahitur; scut non dantur quinque, s non datur unum.
Item nihil potest esse exactum vi regislat seeundae, tertiaeque, s regula secun da non est exaua ad primam. Res est
nota omnibus artificibus etiam, ne ebeam Theologis, ICtis de Philosophis.
Neque potest excogitari ratio, cur una creatura ex semet haheat potest tem in alteram, quam potestatem non aliunde acceperit, sed ex sua essentia
Ias habeat, adeoque abstrahendo iEO vel primo iubente. No . X. Ne AEQUUM quidem Nathis ..datur sive Romano sensu sive Germano, quum. s non si non datur DEUS, vel f ab illa ab. ut DEus. strahitur. . Nam si is suis dicit aequalitatem, illa aequalitas in humanis ex origi maxime vel selum apparet, quae origo omnihus hominibus est eadem. Ap ste Senecat Nemo as ahere potes viii
ea, Ara id est quamdiu ascendituνrdum ad SUMMUM po veris, paria sunt. Epist a. Si autem aequum, Bilhe, dicitariterium, rursus nullum est arbitrium, nis a summo arbitro. 3. Nisi s dicamus aut hominem ει metipsum sacere alteri aequalem 3 aut hominem esse plane situ et arbutrum, a nemine pendentem. Quod contra est utrobique. Etenim si esset in nostra potestate , aequalitatem eum aliis adipisci, certe tanta est cupiditas, ut unusquisque etiam Q rare vellet rcuis autem Osrum cogitando potes adjicere ad staturam suam issitum unum
Si ergo neque quod minimum es potesis, id ia e teris solliciti sis ' Lucae xa,
TI . XI. Ius essentiale ergo acti. Jus naturviai. est in DEO. Omnibus autem, quae a DEO productu sunt, incumbit ellem ux
tialiter ius passi /, sve dependentia de '
obligatio essentialis; ita tamen, ut m discetur quoad exercitium varie, ita dem pro voluntate DEI. ' 3Ε. g. Alia creatura exercet suum se vitium sne libertate, ut hos, alia cum ilhercite a DEO participara, ut homo. i. Demonstrationem eiusmodi thematum reservamus ad ipsum nostrum Jus nais
Them. XII. Omne ius active sumis sim huma. pium, quod hahet homo quicunque, est um xyae participatum a DEO tanquam primo
Oman. I 3. r. Nec potest in tota natura creata assignari ulla causa, solum Ac necessaria, eur homini vel una
stipula subiiciatur, a. dicam alius h
46쪽
4 DE obligatio, hominis erga hominem, TANTIS DEI. II. de Legibus. IV.
refertur in DEUM tanquam primum Them. XVIIL Idem est ergo Lex, Lex Hem oblisantem. . quod sus, ex Sapientsimorum homi- Ο.Sive: Homo non potest ita esse obliis num sententia r nempe iustis bulentis. satus alteri homini, ut eius obligatio Plerumque infrugiferae simi litigati, in illo altero sstatur & finiatur, nee ulia nes de discrimine legis ae juris Sciterius seratur. Alias ille alter esset pri- Tram. XIX. Emo quae superioribus D cta demus obligans, & haberet ius activum thematibus de Iuris natura, sontibus reton mis imparticipatum seu a se, & esset essem ae derivationibus diximus, eadem dicta tialiter Dominus. Pline recte Paulus sunto de lege.
Apostolus etiam sine revelatione potuis. Hoc praecieue iterum monentes r nuti Lex veisset dicerer cui re is potesati, DEI Iam legem esse aut intelligi posse non ton
ordinationi aeuis. Rom. 13. ψ. x. manantem a DEO. Pulcre Ciceror
Homo so. Them. XIV. Quia DEUS omnes paruis didirimus, SI IN I Us κλtei 3 r. alii. homines aequales natura fecit, & omnes CAT, atque e usmodi alias, leges πω φης , sedit capaces ac participes multorum minare. Sed vero intelligi se oportet,
iurium activorum ; ideo homo potest l- ω alia jus ae vetita populorum aliqua sea iura participata cedere ae VIM M νε ad ram facta VOCANDI transferre in alios homines; se tamen d preearis A CANDI: qua VIS
ut non alienentur a supremo Domi- non modo senior es, qua V retas popuI nO. -m ω eivitatum ,sed aqvalis illius ea. a. Sicut enim homo non est auctor Ium atque terras tuentis γ retentis iuris sui suaeve potestatis; ita nec ata DEI. - - - - Quam ob rem LEX VUsolutus modificator. Et hic valet axi, RA atque 'inreps opta ad iubendum e
ma philosophorum: Modus vorandis, istisndum , RATIO EST RECTAquitar modum GPMi. Et aliud, Muo SUMMI 'OVIS. II. de Legib. IV. dat, quod non babet, & in quantum non sivis η popuIorum jusis, β principum
habet. deeratis, jura e sitis, extar : bas sua. Posse autem ab homine aliqua iu- Iairoeinari, jus adulterare, ius test ra in alterum transferri, cum si expe- menta falsa supponere, β hae I fragiis rientia certum, demonstratione non aut stilis mestitudinis probarentur. eget. Cicero I. de Legib. XV. Qui, quae hie 3. Ratio vero iustitiae huius transla- de Jure dixerat, eadem dicit de Lege, conis est; quia talis translatio de se capite sequenti, in hune modum: sivideonvenit fini naturae humanae, id est quod mulsa perniciose, multa pes era Boni summi aequisitioni, ae servituti I evntur in populis, qua non magis I
erga idem Bonum tanquam dominum gis nomen attineunt, quam δε iatrones nostri: id quod pariter experientia do- aliqua eonsensu suo sanxerint ρ - - cet, & patebit in nostro Bre natura Ergo es Lobustorum injustorum e dia repurgato. sinctio ad ilium untiquis mam, re Iisne varia Ttim. XV. pro varietate talium rem omnium principem expres natu specie sui. translationum ae participationum ori- ram, ad quam ueges hominum dirigum untur etiam variae species iuris hum, tur, qua sunt ero improbos asciunt,ni. d fiatine ne tuentur bonos. Et ibi L c. sicut species aliarum rerum per mu- . concluditi die igitur Me a Mincipio
rationes Giversificantur. per afum rivisus, dominos esse ommum
k 7 4 .m Ttim. XVI. Duo itaque sunt sim rerum ae moderatores Deos, eaque qua DEu tes iuris omnis. Alter ORIG IN A- geruntur, eorum geri es, ditione, ae nu---' RIUS, DEUS alter DERIVATUS, mine; resdemne optime de genere ho-. voluntas hominis, aut eius ratio. reinum mereri, , qualis quisque sit, Nec enim possunt plures excreu quid agat, quid in se admistat, qua memtari. te, qha pietase relut religiones, inmeri; Lex en ra. Ttim. XVII. LEX quid est Rm pioν-γε impiorum habere rati tis Du spondet Mare Tullius, cum choro si nem. pientium: Hane video sapienti moνtim Tlem. XX. Nomina tamen legis ac Nomen I. fui se sententiam. Legem neque hominum Juris, interdum pro diversis sumunturr g . ae iuria
ingeniis exeogitatam, me situm alia quae etiam diversias usus gratia serva-
quod es populorum, sed aieνnum quid- ri potest. dam, quod universum mutatim regeret, Ita LEX plerumque sumitur pro iunimperandi prolisendi e Lesentia. Ita se quodam activo generali, signis qui- princi ra Ietem illam se ultimam, busdam prodito, inferente coactionem MENTEM U. dici ni OMNIA quandam. est. Lex de non furando.
47쪽
hominia Inres vero potest cons stere sine significatione, ut ius sumendi alimenta. Rursiis Lex oritur a Jurer & iterum Ius ulterius oritur a lege. In quibus discutiendis multa possunt subtiliter ac
metaphysce & dici & cogitarii sed quae
uim vis habent. Illud stat, omne sus, omnem legem hominum ah uno solo DEO demum Droficisci. Iriem. XXI. Usus obtinuit, Jus s mi pro complexu plurium iussuum ae iussorum, & sere pro statu. Ita Pus Metiris, est ratio vitae in statu Nut rati rytis Ciliυ , Gentium &c. quae mox nonnihil explicabimus. Ttim. XXII. Primus modus, quo Jus Summum per participationem tran scribitur in hominem, eli finitus in positione ipsus naturae humanae. Cum enim DEUS constituit naturam hominis, hoc ipso statuit & facit eum capacem, primo ararie ad ulteriora iissa edendum in multa, quae ipso inseri ra sunt; secando passive facit eum ostentialiter pendentem a Jure summo vero,ia est a se.
Noe ius congruit Statui hιminis naia
mtio creta vitiendi in Atti naturati. Vid. Cas. I. Them. III. Ttim. XXIII. Alter modus ulteriore munieandi juris est, cum homo ius suum a DEO acceptum iterum tradit aequalibus suis, aut ab iis accipit Thema XV.) ut eum socium acquirit, v. g. conjusem, aut servum: Conjugi enim dat aliquam potestatem in se, es vicis. simi ab ea aliquam accipit.
civitatis considerari selet, qua tuo agi--rtur de ossiciis peribitarum in civitato publicarum, de forma regiminia, de curitate ut est is vid ultim Sc.
Dicitur enim hoc yUS PUBLICUM u. .g. Romanorum, Imperii Germanici, Nungariae.
Et quamquam revera ius publicum
aeque lit civitatis ae Jus civile, expedit tamen, illud seorsm discit quia sunt in civitate personae determinatae, quae maxime exercere negotia publica debent;& expedit talia negotia accurate intelligi ab iis, qui ea exercent, aut ad ea admovebuntur; ut etiam privati sint secutiores ab iniuriis per tales ignorantes sibi inserendiS
Trem. XXVI. Ius Civile tam Pii. Ius Ci. levatum quam publicum, scorsim aut O .mul sumptum potest considerari ut universale suu generiari & ut peculiare aut
LE nihil est aliud quam Excogitatus
aliquis modus, quo qualiscunque innominata civitas bene , salubriter institui posset, abstrahuntio a Romana aut Germanica, auLHungarica aliave natione ra. Tale ius ex publico & privato complexum plures descripserunt. Primus PLATO quod a Socrate didice. rat , docuit in Lihris id RVulnea, ad ruos omnino pertinent libri a Letutis n prioribus ius magis publicum, an posterioribus magis privatum continetur.
Idem fecit CICERO in libris A Romiliea, qui nobis interciderunt; S lihris de Legibtis, qui extant. Idem prestitit sub annum Christi a sco. Thomas MO- homines aequales natura, & omnis ca- RUS in libro de Ospis, involvens rem pares Iuris alicujus dandi S accipiendi. seriam fictioni, ut, pro stomacho etiam Them. XIV. hoc cap. illius temporis , libentius legeretur. Hoc Jus derivatum congruit Stases Idem denique quodammodo secit et Odesnomico; vel potius est formaliter gantissimus FENELONIUS in No
ipse status oeconomicus, seu ipsa certa macto tota Europa celebratissimo. Mul.
ratio vivendi in familia. cap. I. Tlem
Tiam. XIV. Drtius modus remmmnicationis est, quo familia non tantum aliqua iura singulorum hominum comis municat cum alia vel aliis familiis, sed etiam comunicat iura familiae com
Hoc Jus congruit statui seciali se cundo seu civiti, Cap. I. Them. VIII.
& dicitur PUS CIVILE; quod pro
varietate civitatum sortitur nomen, ita in Ps Romanum, Pus Spartanum, Ius Longonesteum &e. dieatur. Dirigit auia tem Jus civile prima actiones privat rum lociorum inter se, ut contradius, lites, delicia Sc. ti praeterea alii. lus autem publicum univer tale, seu ossicia publica civitatum in genere deis scri hens ante annos soci. profunde
exsecutus est S. THOMAS iu lihro de Regimine Principis, qui etiam .Fsidio Romano egregio doctori Augustinianae familiae adscribitur. Et ut plurimos praeteream, nupcr illud solide & dilucia de peregit Magnificus P. Franciscus S MIER Universitatis Salisburiensis Rector in sua Brispointia Astiea iis, futi. Tiam. XXVII Omnes hi labores uia Re huis
tui egregii, plurimum tamen incerti ha Rarantia bent; & magnam reipublicae noxam i 'μferre possunt, nisi adui cautela. r. Im
48쪽
I r. Istis tu habent propterea, quia quilibet horum Doctorum describit inialem rempublicam, qualis ipse is optima videtur. Hominum autem diversa in his rebus partieulatim consideratis sententia est, nunquam, dum orbis si hit, in unum conspiratura. Unde s ctum ut alius in sua descriptione probaret , quod alius a Gerat. Unde fit rumsus, ut, nisi multum tibi prudentiae a
que legitimi usus adsit, ex talibus libris plurihus vix solidi quidquam pro temet elicias ; quoque plures legeris, eo fies
ne paedagogo, sed ab homnibus reipublicae praesentis peritis. 4. Ut stave tus n m committatur in statu reipublica instituenda talibus doctoribus, qui si tui praesenti infensi sunt.
cum maxime opportune in plura velut Partes. membra distinguitur, propterea, ut
tum diversa oblecta, tum diversa officia accuratius perdisci possint, nisi quod in his nimia saepe subtilitas hebetius sera me ius facit. Sie hahemus Statutorum & eommemtariorum vim de Jura criminali, Foro. Noxam etiam assere possunt reti sali, Cam/ras, Mereaxistia, Mititari, publicae. Nam si iuvenes haec legunt, Misse tiro DE quae omnia sunt partea quorum avidum est novitatis ingenium, Juris publici. deprehendunt necessario quadam illic, Trem. XXIX. Quartus modus co IV. Coinquae laudantur,quae tamen in sua civitato municandi iuris est i eum plures civi- non inveniunt; quaedam vero, quae vi tuis rates in unam maiorem ves minorem, J- perantur, quae in civitate sita reperium arctiorem vel laxiorem complexionem tur. In paucis enim conveniunt omnes consentiunt i sive id fiat communi m de Republica scriptores i item nulla est gistratu instituto, sive legibus aut cO in orbe civitas seu populus , qui plane ventionibus scriptis , sive rationabili conveniat cum republica Platonis, nee more ae consuerudine inter se servata I. Hoc ius congruit statui
TTUM speciale quando de complexione plerarumque gentium, quae communiacant, seu civitatum agit. Cum vero agit de paucis aliquot civitatibus, dicitur SISTEMA Goliartim is de rarum, v. g. Helvetorum , Batavorum. I
tota sere Europa tale iam est systema , sed laxius. Cop. I. Tiam. X. a. Eiusmodi Jus cum Jure pubMeo D in;ptum universas commixtum deseripse α . Grodo. TIUS in libro de Pori AISVPriis aeum illa Ciceronis , D. Thomae, Bodi. ni, Mori, Schmietii Sc. ut adeo ne cessario, quo plura leges, hoe plura in venias a tua civitate discrepantia. Jam vero qui tanta videt laudari, quae suae civitati desunt, tanta vituperari, quae adsunt, facile inclinatur ad novandi studium i precipue si iuvenis sit & ex ore doctorum audiat in suam civitatem eum silibus saepe spargi docta convitia. Ex quo nascitur primo contemptus Prae4 sentis status, deinde odium, denique cupido abiiciendi, mutandique a cumque
e. r eos Iufia univer. illa. hoc animo deinde ad rempublicam go Non vero deseripsit Jus naturae simpli. rendam accedunt. Initium autem mais citer, aut primigenium.
Leum civilium est, odisse statum suum; n m. XXX. ys gentiuis eurum,
extremum vero malorum, eundem mu- ν λtare, nisi summa prorsus circumspecti ne & caussis maximis ac necessariis fiat. Quamobrem Plato inter omnes Lycurgi tantopere laudatas leges hane solam agnovit optimam esse, ne is nistis liceret de legihus patriis disceptare , etiams deprehenderint emendatione dugnas. Hinc nulla respublica permist, ut Status suus mutaretur, & inducere tur forma Platonis vel alia similis privati hominis & exteri praecipue; quamvis agnoscerent puleram esse Q amreipublieae a Platone vel alio excogita. ram. Vid. Cap. III. de Cap. IV. Th. l. 3. Catileti ergo adhibenda haec estet, i. Ut eiusmodi libri, squid novationis Contineant, provinciis eiiciantur. a. Alii libri, novationis etiam non suspecti, praelegantur iuventuti iam confirmatae in notitia & amore sui Status. 3. Idque non periunctorie, neque a quovis lux
particularibus gentibus abstrahens, &Jo, Getiti
tantum ea reserens , quae omnes gentes Unimes
invicem praestare debent, s describere possibile est , tamen usum omnino leanum prustare potest a potest etiam
i. Utilitatis tarion habet: Nam 'hasta iam . in negotiis, quae cives privati unius in civitatis cum cὶvibus alterius civitatis habent, v. g. cum Hollandi in Jahoniam merces exponunt, res decreta et , Holiandos & alios, qui in alienam terram privato nomine veniunt, se ae res suas subiicere legibus illius terrae r adeoque
privati sunt ae Lbditi quoad Me anee i tur ea caulae deciduntur ex iura gentium, sed civili illius terrae. a. si gentes etiam de his rebus inter se aliquid sanxerunt lege scripta vel consumtudinaria, ita ut eausam publicam s ciant ex negotio privatorum; tunc V B ro ea
49쪽
m ea musa derernenda est ex sta peculiari harum gentium sanctione; nonas universali aliquo iure gentium, quod raro ostendi potest ; minime vero de cernetur ex aliquo tali lihro, quem homo privatus v. g. Grotius de Iure Gemrium scripsi ; qui decernere nihil potest, nisi potestate accepta ab utrisque aentibus. 3. Et s talis scriptor vel maxime putet, suam sententiam sole regulam gentibus, propterea, quod dictamen rationis naturalis, aut omnino divinum iussum positivum pro sua semientia habeat; nihilominus neque hoc sacit tales libros utiles; quia rationum momenta pendent a mille adiunctis, quae libro comprehendit adhuc nemo. De decemendi fiducia. 4. Subtilitate huis manaeque eruditionis opinione pauci . principes,paucae gentes retentae sunt ab anserendis iniuriis r plurihus vero id persuasit nota alicuius viri probitas , aequiistas, virtus, justitiaeque tenax amor. Vid. Cap. IV. Them. XXIII. n. 3. Sc. T3 . XXXI. Praecipuus modus V. commv. mmunicandi iuris summi est per να-juria Pelationem disinam. m Revelationem autem his dicimus omnem modum, quo DFus homini sgnufieat se, providentiam suam, atque alias
proprietates. Ηoe autem fit primo unia versaliter in omnes mediis ordinariis per Creaturas, earum ordinem , Π
dus &e. AEas enim iliis manifestavierissi Alia onim ij sius . ereatura mundi inde quia ipsa divinae legis positivae applia per ea, quis facta sunt, intellecta, eon. catio pro emelente eventu, ea sere so- dieiuntur; fmpiterna quoque eius vis Ia est, quae in disceptationem plerumque
4. Inutiles esse ad gentium pacem hos libros , clarissime docet experiem tia. Ex quo enim tot libri tales prodierunt , quot a se primis scriptos maxime gloriantur multi D. D. molesta res, aliquis fiuctus ex iis debuisset redundare in rem publicam, stillem mmdice maior quam ante hae. Talis vero, suctus ex lcriptis iuris gentium libris proveniens non potest ostendii Vid. Cap. IX. Them. IV. Sc. S Cap. IV.
m. XXIII. n. 3. potest no. I. Noxam vero tales libri , si multiram sunt, aut nova spirantes, Gerre omnino possunt;
I. Quia ingenia, alias ad technas accuta, magis exacuunt, Spiritum privatum ut ius naturae fovendo. a. Qui 1 etiam nil tale cogitantes scruptores argimenta suppeditant, quibus iustificari vi leantur ea, quae alias videribantur, injuriae, siaudes, foeditagia, periuria. 3. Experientia quoque videtur osten. rur-dirimitas i Ita in me inexcussim AIN. Roman. cap. I. Q. I9.2o. Neque manifestavit tantum speculativam stilagnitionem, sed & instinctum & nereia statem parendir quod qu4 non seciunt, inexcusabiles sunt. Sed de hac mani- statione seu revelatione naturali intelis ligendum est Thema hujus capitis XXII. Quia per hanc communicatur cum ho mine Jus Divinum nriarat ne R fit revelatio DEt non uni versaliter omnibus sed aliquibus electis, per media quae naturae viribus superiorasilint, & ad finem eisdem naturae viriis hus altiorem. Et de hae supereaturali revelatione loquimur in hoc themate. His revelatio specialis apta est monere hominem in Statum Supernatura
contineturque Saeris ueteris. Them. XXXII. Quod Capite I. Iura subo, Them. V. XI. Sc. de Stainum inter se din mur subordinatione dictum est, dicendum ' is Midem est de suhordinatione Iurium. I. Status enim est Ratio certa vImrdere, per tot scriptiones iacilius pra, Ratio edita est Lex ; S Lex in Jusi
sdium parari milibet violentiae. Cum enim tot scriptoribus aeque parum ac tot sentibus idem possit esse sensus in particularibus, scriptorum alteri album, alteri si non plane nigrum certe luscum placet, & unusquisque syllogismo vel ratiocinatione opinionem suam firmati Ratiocinatio autem habetur pro rationerigitur Status quoad formale est ipsum lusa a. Igitur Juri naturae r Themate XXII. suhordinantur cetera , quae is quuntur, quorum neutrum tollit iura naturae , sed tantum circumscribit ac perficit. Omnia autem haec subiicium tur omnino Juri revelato , per quod
ratio pro causa aliquid iaciendi; causa ipsum rursus Jus naturae non tollitur, aliquid faciendi ius dare censetur. Um sed vehementius restringitur tanquam de fit, ut tot in publicum ostententur Jura sibi plane adversantia. Quo igurer plures sunt qui ista scriptis proponant, hoc maior fiet sententiarum duversias S pugna. Quo males erit inhia pugna, hoc minor da iure oentium a summo Domino, & immensum quam tum poscitur, seu potius elevatur.
Them. XXXIII. Juris exercitium seu Rejus exercendi conssana voluntas ea
50쪽
univerisiis LIS , seu legatis est habitus animi di-iponens ad CUIQUE Sum tribue Eum DEO, sibi, ceteris. Haec extemdit se ad omnes Virtutes, quas dirigit ad honum commune universiale seu iunem totius natura . Atque haec est proinprie illa virtus, quae ex disciplina duris naturae eondisti debet, si utilia escenda illa disciplina eiu
illa, quae eroprie ad alium hominem est, S ius civile tam publicum quam priva tum servare docet. Vid. Mist . v. Ethic. Cap. II.
Uris Naturae disciplina est practica scientia ce
vae rationis vivendi pro statu naturae. Practicam dico, ouae apta est & oraclinatur ad exsequensum quod scitur. σου inretites aut/m seire quadem parum aut uilit prorist, retera vero non D. rum, sed omnia, possunt. . . Recte igitur dieitis , justiam fisi agentem ivsa, temperatum etiam temperata. uui ero hae non agie, nun tiam e furtis ea sontis. Veram phrique lae quidem nouaeunte ad so mones autem ennfugientes
fore hae mo)a r a μου perinde ut agroti faciunt, qui merires quaiam diligenter audiunt , nilia autem eorum arane, qua
principiuntur at iliis. O ixit ν iti corpus non Mnestae halebit, δε itis αν--ειν ; fle nee bis a imus piam, s ira ρει splantur. Aristoteles II. Ethicor. Cap. III. Vid. insta Cap. IV. Them. XX.M,Iois p a Them. II. Juris Naturae disciplina. titillo stata quae scribitur pro nullo statu exisserte, .-- otiosa est. Quia non est practica. 71 . I. & iniri XII. Status pure naturalis Inelmamseclintus non existit, aut vix contingit, v. g. homini in Asertam insulam deportato. Istitur Jutis Naturae disciplina pro tali statu scripta esset otiosa. Tiam III. Juris naturae disciplina ' potest seribi pro diversis statibus hum 33ς - ' ni,, quos Capite I. numeravimus, nem M pro seciali imi adi ali 4ti aut omisiano supremi generis. In omnibus his statibus perAurat Si
tus naturae non aufertur, sed tantum
circumsoli itur & perficitur Them. V. cap. I.) Similiter lus ipsium &l ex naiatum perdurat in omnibus his statibus Them. XXXII. Cisp. II. Ergo cum in sinsulis detur ius naturae, pro sim lis etiam statibus potest describi ducuplina duris Natume
R. P. De me Rara L. Πem. IV. Jus naturae distriptum uel stri
conveniens uni horum Statuum, non mox congruit etiam alteri statui. continu abi. Nam singuli status pure narurali posteriores consiliunt in hoc, quod jus naturae circumscribant vel in paucis vel in multis bem. V. Cap. I. ) Quae cirri cum scripta fiunt in posteriore statu, nouamplius pertinent ad Ius Naturale in ius st.itus; quamvis pertinuerim ad sa.
tum priorem non Circumlcriptum. a. e. g. In statu pure naturali erat lus Lua A, ut Fraret fiororem connubio duisceret. In Stacu civili haec libertas naiae alis & hoc jus restrictum est. Ideo qui Icribit Jus naturae pro statu civili non debet docer EdQE Ius connubii sorori; sed FUISSE. Uld. infra. Phem. XILTbem. V. Qui sci bit disciplinam I S dioeris naturae, debet profiteri, pro quo sta- l Nin fici ibat. quo stan I. Scriptoris enim Omcium est prod- eribat. esse, non nocere r Nocet, qui lectorio casionem praehet faciendi aliquid, quod statui quidem alicui convenit, non autem suo. Nisi autem prodat scriptor, pro quo statu I ribat ius nainiuriae, priebet hanc Occasionemr igituriscit contra ossicium.
a. E. F. ini striberet Ius natura pro Christianis, non satisfaceret, si is leges Christianas e Ba scriptione elimum et, Quia doceret, esse aliquid Juris n tura in hoc statu, quod non est nempe doceret, in statu Christiano esse libertatem a legibus Christi, cum nutila sit. 3. Res exemplo potest declararit
dicus aegroto debet praescribere medicianam naturalem convenientem statui. V. g. ei, qui assii aeger est, prasicribite rativam et ei, qui con aluit, confor tatimnis vel instaurativamr ei, qui si nus est, strasema ιυrm. Peccaret a tem de ossicio deesset. si aegro praeseo vivam, siano curativam adhiberet.