장음표시 사용
51쪽
J a disciplina revera idem est anumis, quod pharmacum corporibus e qui ergo docet, justum omne esse aegris, quod erat sanis, sallit, nec est honus Jurisconsultus, scut ille non est bonus meditante consultus seu medicus. 4. Nec debet ab hac nostra doctriana, quam salutarem credimus, absteriarere quemquam illa plausibilis Ohlect tior Ius natura es bis divisin, ideoque immutabiti, ω quod semes Misis titis justum es, aternum tale est. Nam Cap. II. Them. IV. S VII1. vidimus ius esse Fussum asiis & pactori male autem XI. vidimus, tis essentiale active esse in DEO, passive in homine. Quae nemo ratione praeditus negabit esse vera. Hoe modo sumptum jus naturae oria
ne est immutabile r nee enim possibile est DFum non esse essentialiter origi nem r hominem non esse essentialiter sithordinatum. Hinc quae Dro debentur, immutabialiter debentur quoad essentiate; mutabiliter autem quoad modum, si eo stet de voluntate DEI, Them. XV. &
Quod autem attinet ad illa, quae sunt hominum inter sese, adeoque i ris non originarii , sed participati m. XIV. Se. Cap. II.) ea sunt mutabilia, quemadmodum ipse homo talis est, circa particularia, & eatenus varietatilant obnoxia, ut tamen non aliene
tur a DEO; ade ne ab homine tunc in his nihil mutari potest, cum non eo stat de voluntate DEI tanquam Domini Conser. infra Them. XII. n. 3. 5 Cap. V. There. XIII. Aliter Theologi dicunt: DEI voluntas semper est eadem sed ea, quae vult, non sunt semper
Ttima. VI. Peccat scriptor Iutis naisturae, qui pracipua ossicia illius status naturae , pro quo stribit, omittit; gravius qui ea omittenda esse docet. t . ut qui striheret pro statu nat rati quocunque, & omitteret ossicia emga DFum tanquam principium & finem ultimum. Aut profiteatur, se tantum partem seribere, non totum. Alias ta ducit, saltem incautum lectorem &iuvenem, qui potest opinari, se toti iuri naturae satisfecisse, tametsi partem
magnam vel maximam neglexerit.
I. Ita ψor striae ille comes tuumnis, & Atheus, cum rediisset ad conconsessus est a Philosophia seu Jure maturae Η hesi se uctum. Qui Hobbesius ius naturae promittens, a strahendum dixit ab ossiciis erga DEutat unde eomes primum ossicia illa omist, deinde nihilominus iussum se reputans D m etiam horribiliter contempsit dc blasphemavit. Dem. VII. Qia stribit Jus Naturae In modera
pro moderno statu civili, & abstrahit len intra Jute eivili Romano, is stribit p ria GaIpopulis illis, quia iure Romano liberi
iunt, quique cives suos eodem iure Romano non circumscripserunt.
Adeoque stribit fortasse pro Turcis, Sinensibus, Huronibus Sc. Dem. VIII. Seribens jus natura pro In statuum Turcis & mronthus non potest abstrahere a Turcarum vel Huronum legibus η eivilibus serietis aut nqn striptis r nisi s. quid leges Huronum a mo alienarem Ttim. XVI. Cf. II.
Nam Talis doceret sorte non pauca, aserens ea Turcis civibus aut Ilumni hus civibus iamiam libera, quae reveralthera amplius non sunt eorum statui reis stricto i sed libera Dissent ante restructionem. Them. IV. n. a.
In m. IX. Scribens ius naturae prostitu civili Turrarum aut Sinensium, dein medio seu liberas relinquens aut a strahens leges civiles Sinensium, is a Sinenshus non reciperetur, sed damn Tetur , cumque libro suo ex Imperio eliceretur: nisi longe graviori tam au thoritate quam ratione Sinenses erroria
Jlem. X. Scribens pro Statu C - In nam mihstiano S liberas similiter dimittens la- quo ges C manas, Eoue ae multo minus est audiendus, multraue magis da nandus ; nisi possit assene majorem au ctoritatem & meliorem rationem. Plem. XI. Eandem damnationem frat altior
subiret, qui statum altiorem subiiceret,inioso inferiori, ut statum relisionis statui civilii Statum gentium states civitatis. Cap. I. TI . XIX. t e. Tristis. XII. Qui modo edit Ius na- λου s.,
tum pro aliquo statu sui non est, nec nullo deinceps erit, is facit imprudenter, peis bentiti loae & noxie. Imprudenter; quia aedigeat in nubtibus; nis faciat aut per modum poema deviei 'ris ad honestam delectationem; aut peris modum formulae bonae , idque caute; ut Mores & Fenesonius secerunt, & Ci-eero in Legihus. Imprudenter autem imo impie exsecutus id est Homerus, qui sito Poemati, quo Jus naturae e plicat, inseruit Idololatriam iuri natuis rae repugnantem a quo nomine etiam a Platone fuit damnatus, & in sua Repuahlica legi prohibitus. Pisisti se saeit 3 quia praebet o M & pe, lausonem incautis , ut mores in statu n, se
turali non illicitos, licitos etiam putent
52쪽
exerceantque in stam suo modemo. Ex quo rebus publicis ac moribus publicis potest creari periculum. Repugnat autem Juri naturae, eericulo tali locum lacere. Sic multi iuvenes possunt ie- duci a Romanensibus sabulis, tametsi illae innocentes videantur, & statum
tantum naturalem exprimant. Abstineo a nominandis, ne cui saliva sorte moveatur. Nitimur in vetitum. Ignoti vero nulla cupido e dc utinam essent hae
fabulae ignotae, per quas Galli fatentur olim corruptos fuisse populi sui mores. id. Cap. l I. Them. XXVI. &Cap.III. Them. IV. Noxis faceret, praecipue qui pro sich lis talia scriberet. Quia diicipulares anni pretiosi sunt, tanquam fundamen
tum reliquae vita . Hos autem annos
non tantum perderent, sed inutilibus rebus tanquam pro iure assuefierent discipuli. Ne quid de aliis morum damin
Ins N. l. Them, APH. Qui Jus naturae scribit
conveniens sive pro stholis sive pro populis Eur mati est p*ra quod non convenit Systemaci iusto Europae, sed potius convenit flais tui extra Europam ; is inconsulto facit. Scribit enim pro iis, qui ipsum ignorant, & sorte semper ignorabunt. α g. Si scriberem Jus naturiae, quale cst restrictium per stocietates populorum qui
terras incognitas incolunt, aut Groniam diam novam. i
D naram riem. XIV. Scribens Jus Naturae ..-- p ' pro statu societatis complexae omnium
gentibu. non Ir ituras non debCt negligere , multo debet negli minus excludere, omnium minime imia me legem pugnare Statum omnium Statuum,
Christi. 3. Multi praecipuum Naturae hum
nae Oflictum , cultum DEI omiserunt, aut ab eo abstrahendum docuerunt, ut
primo Pustendori rus, & Wolffus conistra Thema VI. 4. Alii prosessi, se scripturos Ius naturae pro gentibus, scholas erexerutis inter Christianos, & ut placere, sita opinione, possent gentilibus, a quibus non audiuntur, nrodHeiunt Christi causam apud Christianos, a quibus f
lis audiuntur r vel saltem causam Christi inseriorem ruerunt momentis illis quibus gentiles utuntur, nempe ratium culis quibusdam ut Heinecius r contra Thema X. &c. His loco hoc breviter indicata, aliabi exsequimur curatius, productis in medium auctoribus. Poem. AVI. Qui volet si bere Ius Ins nanum Naturae simplicitur pro omnibus gentis' humini hus seu hom nibus, ea tamen ratione ut duo poneret e primo ea in quibus zb mpotest resti ingi Jus naturae simpliciter jestrictinn, dictum a & Iecundo ea etiam in quibus bu restringi non potestr Ille deberet pro pter primum caput ponere in Eo libro omnes sere leges civiles omnium marum publicarum, quae ab initio mundi adhuc suerunt, aut deinceps esse pocsunt. Quippe omnes leges civiles non lunt nisi rei rictiones oc persectionea legis naturalis. Hoc autem ab uno homine non, a
multis etiam vix fieri potest. Et isti Imaxime fieri posset, cui bono
Meundum autem caput, nempe ea,
quae lege civili restringi vcl declarari non ponunt, paucis sorte paginis ab l-
nempe Ecclesiam Christi universalem, . Vcretur I Certe si ea sola ponerentur, de seu Catholicam, omnibus gentibus din quibus non in utramque partem dis puta.
fusam ; ac talem, cui aggregari oblugantur omnia regna muniti initII. N. TI . XV Hlec , quae praecedunt seriptores themata, non fine causa nosita sunt
di si iusta, ut teneo, sunt, impruri
'aentem, peristi fiam, noxim operam locarunt plurimi, qui nunc circiamusiant scriptores Jutis naturae per ipsos ita dicti. Aut enim in uno aut in ultero
aut in pluriesis , aliquando etiam in
i. Aliqui scripserunt Ius speculatἱ-vum tantum, nec ex arcendum modosne generis humani pernicie, quale est id, quod bellum omnium in omnes pro flamento iuris agnostit ut Hobbius contra Thema I. & IL & XII. di. Alii deseripserunt ius naturae I definitum , nulli statui, uui nune est
accommodatum ut reflendoreus: eonis
Igitur restat, ut scribat ius tum sis modificatioo hus, quae conveniunt statui illius iuventutis aut ordinis, quem instruendum sibi sumpsti Tiam XVII. No quidem Principia mn d imuponi pol unt, ex quibus pro re nata d principia in cerni passim aut semper in parti lari omni mor
pro una parte possit, quid sit Iuri, M. dis 'li
Expetientia id eonstat. ι Cum tot . JCti, tot Theologi recentioribus tem poribus , nul omnes in iure vetiabam tur, non plura quam olim decreverint ι & multo plures sorte Contentiones, in olim, excitaverint. Videatur Cap. V. em. VI. VIII. XI. XII. XIII. Them. XVIV. Nec tamen multum, Non tam nulla principia esset Sed non temere reia sunt millaeedendum a veteriis ussu longo com
probatis; atque a novandi studio, iuveriret practicis rene his disciplinis quam fieri cedradiuta.. 3 p.
53쪽
potest abstinendum et mmmmis in disciplina Iuris naturae, qua corrupta aut periculo exposita corrumpi, periculove exponi mores publicos, & eum his saltatem generis nummi necesse est. I. Si enim nulla principia essent, numquam in ulla re fuisset aliquid inter homines decretumr cum tamen experiem
tia eonstet, apud omnes gentes pro h nis dc virtutibus haberi temperantiam, sortitudinem, iustitiam, DEl eultum, amorem proximi &e. Hac ergo inter homines Mella sunt e nee potuerunt deiscidi nisi ex principiis, quete omnibus h minitas nota sunt. Vid. cap. VIII. Dem. IV. a. Si omnia, quae nune circumseruntur, principia essent, nihil decerni potuisset, ante quam ista ab otiosis ex cogitarentur. Atque nova trine pia apta sunt ad res decisas in duhium reum Candas. Confer.. Cap. II. Them. XXX.
Sed de Principiis luris naturae alibi Cap. V.&c. 21M . XIX. Qui autem volet Ius natura scribere tale, quale superest, si
omnes omnium statuum restrictiones de modificationes abstrahantur, ne ille pavicis rem tantam ab lvet, ut ostendo. I. Paucis inquam aut numero aut
mole scriptionis, sed tanto gravioribus. I. Scithet enim psinum Duo illa maudata magna a Diliges Dominum D m Sc. , Proximum sevi te ipsum. In his duobus restrictio nulla habet locum quocumque in populo. 3. Mox autem ut illa particulatim explicantur, digito etiam DEI descripta in duahus tantum tabulis, ita ut ex duo hus fiant solummodo decem, haud lata partitione I tum iam locus est restrictio nibus S exceptionihus. Etenim fas est aliquando sabbatum non in sanctifica. tionibus sed in cruentis caedibus peris
agere t fax per calcatam matrem salutis viam urgeret fas hominum strages ede. re r fas aliena auferre &c. Has autem modificationes non ipsum ius natura puarum secum seret, sed ex varietate mum demum apparet. Quomodo enim socio
auferam sua, si in statu seciali non sum
aut quomodo apparehit, rem quam au. sero , non esse socii sed meam 3 & se porro. Conso. Ppra Them. H. n. . A DEO ipso scripta natura tam pauca precepta admittunt exceptimnem, interpretationem , Comparati nem Hetherii totus liber mille pra ceptis resertus, promittit talia, in quae consentiendum sit omnibus gentibus, quis non plane o rutvirini J Viae Cap.
Vll. Tri. XV. Nisi decipis, eris Mine ei mihi magnus sol .
CApixe mure iam non paucos ata
sus exposivimus. Jam alios pedisequemur. Ceterum an corrupuerint jam iam rempublicam Christi, nam Catholicam in Europa, an intra solum corruptionis pinculum adhuc
stetur, viderint Pastores, & Custodes legum publici, quorum id est m.
linei Trum. I. Omnes sapientes legislato- rationes res nihil quidem sine ratione sererunt tum de inquirere autem multum in rationes t
i ho xum prohibuerunt, praesertim juvenibus, propter desectum iudicii magni & experientiae, quae ad hoc opus nempe ad j dicium supra leges publicas serendum, requiritur. i. Qui enim inquirit in legis rationem , potest incurrere in rationem non unam sed plures, quas dum ad examen
vocat, facit se judicem illarum i dc per hoc assuescit etiam judicare M legibus iisque se superiorem constituere, quibus debet esse subie his. Conset. Cap.
u. Them. XXVI. . a. Nunc autem videtur REGNU. Remmii RATIONIS se dictae apertum esse a n- Iuris natura doctoribus & aliquibus Philosiophis r qui cuicumque de qua cunque re, etiam religione, potestatem faciunt libere iudicandi; di quid quid sua privata ratione; non Compre hendit , respuendi, mutandi, resormam ei. Authoritatem autem a legibus de a Religione eliminatum eunt Vid. Cap. IX. Them. VII. VIII. Sc. Ttim. II. Laris, dc una ingenio pol Um in lentibus aperitur via iubtrahendi istis ζ.,.- ω facile omnium legum potestati, laltem, inteme, per has novas doctrinas, legem natura sola ratione depreheiaden mlhadentes, quod Pusim tini, I Ieineociique libri 6c alii quasi perpetuo urgent. Nam ubi semeI ratio privata praevalet sola auctoritati publicae, facile imventiuntur tot rationes comm obligati κ
54쪽
arem legis, quot pro illa. Illicia ad eona traveniendum legi aliunde sufficiunt. Illicia haec ergo ratione aliqua suffiittarro lege habcbuntur, dc anteponentur egi; quia lex plerumque tantum rati nem habet, illicia vero praesentia pauca, nec sensum aiscientia. Vid. Cap. XI. Them. XVIII. Cap. IX. Them. IX. γ' m. III. Quodsi instiper infirmo animo suadeatur, ac sorte persi iudeatur,
a DEO pro actionibus iustis seu test subjectis nihil praemii propositum esse,
praeter ipsum virtutis exercitium; aut saltem ratione nullum tale praemium
deprehendi posse; periculum videtur
1. Nam infirmus se potest arguere Iuste obtemperandum est soli Rationi, Religio metienda est rationer Relisio docet quidem, praemium actionihus 1 stis propositum esse DEUM; ratio vero hoc docere non potest, iuxta Pumem dormi lihrum. Isitur rationi obtemi tandum est, seposita religione seu audi ritate. Vid. Cap. X. Thema IX.
a. Quodsi iustitiae nihil praemii trubuitur , Iustitia res est visis , indigna
ct eousque tantum exercenda, quous
que eorum hominibus valere potessi 3. Ratiocinium hoc totum equidem mili rem est, sed talia in animis infir morum fiunt i sive infirmitas si in intellesta, sive ea a sensuum aut passi num perturbatione veniat. Vid. Cap. M. Them. XVIII. Nesas autem est, eum qui iuris naturae disciplinam re dere promittit, tanquam medicinam animorum, talia dogmata pro suntlamento locare, quae adeo luesica sunt ut facile in venenum abeant. 7 hem. IV. Quando animae immo talitatem non negant quidem, sed i men in iure naturae ab ea abstrahi h ne posse aut debere contendunt; t tumque ius naturae intra terminos imbus sita concludunt; fundamenta ipsa
Juris, Justitiae Legum, fidelitatis, Religionisque convellunt. I. Nam piimo redit idem, quodpmtea posuimus, ratiocinium: omnia n stra ratione metienda sunt i immortalitatem animae ratio non attingit r isitur quidquid de hac dicitur aut strabitur aut creditur, ratione diiudicante suspectum aut falsum est: neque servit ad regulandas actiones vitae humanae. a. S eundo. Ratione non attingitur animae immortalitas: ergo nec DEl pr
videntia. Si haec non; ergo nec ius aliquod, neque principium obligationis nostrae, nec finis est DEUS. Aliaque noxia plura; quae Omnium consessione facilius luccrescunt quam bona, etiamsi
hulla a doctoribus semina spargantur. Videatur totum Cap. X l. praeserti ΤαX. XVII. XVlli. Ol. Sc. Nem. V. Res tam grandis, ut est bra Naturae Jus naturae & gentium, si vel hene tra Oditur M. deretur, traditur tamen nimis brevi tempore, in scholis certe DD. Heter heiodorladoxorum, ubi mensibus aliquot totum opus absolvitur. i. Ex hac tamen schola egressi iuve. nes magnam sapientiae nescio cujus opunionem secum inrunt. Quae potest e reddere temerarios in decernendo de rebus summis etiam religioni S prae se spemere facere annosos etiam Theol gos & ICtos, tanquam qui Juris natu rae callentes non sint, eum in tali Ac demia non fuerint.1. Nostro Theologi totos ac plures tractatus edunt multumque tempus inia a Catholici sumunt in iis tradendis, quae heterod xi doctores paucis pagellis absolvunt
ciue omnia accurate dividunt, demo, straui, ab obiectionibus vindicant r Cum DD. Heterodoxi exiliter de nude asseis rendo haec pleraque doceant. Et ta
Vus abusus, quando Juvenes Catholici hcitrodoris,i in & moderamen confictentiae audistoeodehisaeuae discunt ab heterodoxis; cum illud p idi.m possent plene condiscere a Catholicis. distant.. i. Quis Catholicus sese committeret parocho, qui Theologiam & Conscientiae curam didicillet a Lucteranis Qv keris vel Calvinianis r Nunc id faciunt multi nostri nobiles, qui se viros co mittunt iuventutis sitae speciebuS, quas i ab heterodoxi, scholis domum reporta.
unde fieri potest, ut nimia iuris huius naturae opinione, nec quaerant con silia sapientum in rebus conscientiae, nec audiant. Imo paulatim saluherrimum Consessionis de Poenitentiae sacramen
tum fastidiant & spei nanti ipsi shi eo
scientiae omnino moderatores luturi. Ex quo tum harbaries oriri potest, tum omnibus tam variis ac pusnantibus haeresbus ac noxiae libertati via amplissima complanari.
T5 . VII. ln DD. hetere dinorum mIngm libris de iure Naturae, aut in eorum p x 'eollegiis frequens regnat contemptusum priscorum Ecclesiae Patrum, & omnium Theologorum, & ICtorum; qui arguumtut Jus naturae penitus ignorasse; cum illud antu Grotium omnino incognitum
55쪽
fuisse per flere volant. Praeterea suisse traducitur iam S. Augustius acumena iam S. Hieronymi impetus; S, Clu sostomi Rhetorica, s. Thomae harbaries, aliaque eonfispuntur es jactantur in Catholicos doctores omnes convitia. r. Quid mirum s iuvenis animus ah his retiit minus amans religionem suam, cum ii tam atro carbone pinguntur, cui nobis doctrinam religiosam tradiderunt & adhuc tradunt 7 Ex quo quid non potest sequi malorum λα. Si quis in Catholica civitate talia
estutiret in foro aut circulo se uenti re hominum, denuntiaretur. Juvenes autem nostri sine impedimento mittun
tur, ut ea his in scholis edi leant. Vid. Cap. VII. Them. VII. Sc. TNM. VIII. In ipsorum Iuris libris,& quando non libris, certe in scholis
. Omnes homines esse sacerdotes trullum esse aut dimidium tantum arbitrium liberum. Nullum dari homini-hus meritum apud DEUM: Eeelesam Christi furtim tantum leges ex conve cone sibimet constituisse, adeoque Christum non esse eius Legislatorem; ex quo sequitur etiam Nynagogam non e
sisse; Vid. Cap. XII. Priecepta DEI servari non poster Principes csse caput Ecclesiae Christi &e.
a. Haec aliaque docentibus commitistere iuventutem, rogo, estne ahusus
Tr . IX. Isti libri sunt a Sancta
matre Ecclesia prohibiti non ne rati m. Quos legere sine venia certe est abusus. Quici ipsos loquentes audire, & magistros conducere ὶ aut omnino scholis Catholicorum praeficere Ttim. X. Musus videtur, quando Jus Naturae traditur pro iuvenibus Chri manis, aut sci ibitur pro viris Christianis, maximeque Germanis, si in tali Jure admittuntur quidem sententiae Potatarum, exclud rer autem sententiae
Moysis, Davidis, Salomonis, Jeremiae, Pauli, ipsusque adeo Christi. i. Quas vero naturaliter iusta docuitiset Horatius Epicuri de grege porcum ipse se vocad ti Ovidius vel ab Ethnicis in exilium missiu oh violata Jura
naturae r Christus vero cui tot gentes eruditae sanguinem & animas fundunt, nihil do isset naturaliter justum, aut rationabile la. Neque momentum habet excusatio illa: nempe Sacram Scripturam non agnosti ab omnibus gentibus ut revela ramo igitur gentibus non esse exponemdam pro iura natura. Vid. Cap. X. Them. IV. 3. Nam ostendatur aliqua gens, semsu communi gaudens, quae doctrinas morales in s. Scriptura contentos hae autem ad Jus Naturae spectant) non agnoscat naturaliter iustasi ut quod vibi non vis fieri, alteri &c Sive isitur
agnoscant insuper ut revelaras etiam, sive ut tantum naturales, serviunt iurinaturae. Nam ut revetita serviunt Christianis populis, apud quos revelaticia ita immensum debet praevalere tuis dicio labili rationis. Ut vero naturae eo justa serviunt omnibus hominibus;
serviturae iisdem etiam tanquam reve latae, si revelatio ipsis p dicaretur, aut . quomodocunque satis agnoscere.
. ut adeo iniuria fiat Europaeis gemtihus, quando Ius naturae ipsis traditur sine Christo. extra quem mulum ius solidum, stabile, S aeternum, scut nuti
s. Deinde pereant isti libri etiam Phlia Sophisua
salsum ratiocinium. arisi aiunt, δε-ctrina es HGHara: rem non es pro δε- re natu . Nam quilibet facile visti guet, notissima phrasi deverat Chtim doctrina est Revelata; Etiam, conc do; Tantum , nego. Vid. Cap. X. t tum, praesertim Them. II. III. VI. m. M. Abusus videtur, quam Seripturado a comprobando Jure naturae excivis Patres eunt Sancti Ecclesiae Patres, Theol gi atque Jurisconsulti ge Philosophi C, tholici. i. Quippe si docuerunt naturaliter iusta, cur non sint testes idonei sensi communis naturae de iusto praecipue cum pro testibus recipiantur Poetae a. si vero non docent naturaliter imssa , quis ergo praeter hos docuit aut agnovit natural ter iustum, inde a Christo usque ad Grotium 3 Si tam multi fuerunt doctores, & nullus iusta sensitae docuit, sequitur omnia ad huc usque Iniuste facta esse, & mundum re tam necessaria caruisse, donec Grotii & Pus sindormi libri scriberentur. Deinde s tot millia Doctorum latantis voluminibus non docuerunt narituraliter iusta; unde nobis fidem faciet Misendorisus aut Helae ius & eet ri , ipsos verum ius naturae tradere Nam si hactenus incognitum fuit ius naturae, non habemus exemplar ullum cum quo conserre ipsorum doctrinam possimus & examinare, an si iusta Non S. Scripturam, non Patre i umTheologos dis.
56쪽
Gerre an laeiegea sunt naturaliteri Nau rem . vi si dicunt, eonferri debere cum reis cta ratione , aut cum socialitate, aut eum amore, aut cum studio conservam
di sese. Respondebo: Ergo ante Groistium nemo habuit rectam rationem inemo secius fuit Z nemo amavit DEUM ac proximum ξ omnes sese interemerunt Aut ergo debent asserere, omnes Patres & Catholicos Doctores, si ad haec praedicta conserantur, errasser Aut non
errasse. Si non errarunt, non sunt exisclutiendi a Jure naturae; quia naturaliis ter iussa Mocuerunt. Si errarunt Patres & doctores Catholici omnes, muliato peius errarunt isti; quia quidquid sani docent uti, illud omne prope ad verishum millies docuerunt Patres & alii Doctores Catholiei, S sne ulla compa-xatione melius. Igitur si Patres & D ctores Catholici a jure naturae sunt e cludendi, multo longius inde ahlega dus est Pussendor sanus aut similis alius
liber, qui longe ieiunius, longe debutius, ad haec etiam non sine periculo de naturaliter iusto disserit, i& salso. Vid. Cap. VII. Them. VII. M. Ttim. XII. Abusus vid tur, quan do in re publica Germaniae quae pluribus legibus instructa est, quam ulla in toto orbe respubliea) publice n eessaria esse docetur aliqua naturalis iustitia, diversa ac distincta, nec contenta in tot legihus antiquis & minus anti quis r i. Imprimis enim hoc arguitur tam instructa respublica, leges eam nondum habere, quae sint naturaliter iustae. a. Quod si leges nostrae sunt naturaliis ter iustae, doceantur illae, exerceantur illae, &doctum exercitumque erit jus
3. Si leges nostrae non sunt naturalia ter iussae, ne novorum quidem Natura.
listarum iustae sunt, auae nihil aliud docent. Et praeterea illi Naturalistae poenas dehent Insgnes Imperio Germaniae, qui audeant in patriam fiam hanc ecfundere blasphemiam, ut illum populum qui in toto orbe est legibus instructissi mus, naturali iustitia ante paucos istos heri natos caruisse criminentur. Vid. Cap. IX. Them. VII. n. 4. . Si autem legibus nostris tam sacris quam civilibus sorte deessent adhue alia qua naturaliter iusta, in illis legibus
non comprehensa, certe ea erunt adeo pauca, ut neque tantos clamores, neque tanta innocentium chartarum detrimemta. neque tantas in rem Catholicam v cistrationes , neque omnino vel unam in tota Germania Cathedram commeis
s. At enim, aiunt, prodest, seorsm docere rationes naturales, ob quas bustae sunt leges Civiles. N. Non prodest, sed nocet. Quia hoc est in dubium vocara vim legum & auctoritatem Legislat rum, quo semel in iuventutem admissi, non potest non periclitari respublica. Vid. Them. l. h. cap. & cap. II. Them. XXVII. Tiam. XIII. Abusus videtur, in In Gerar Germania tot d eathedris florere velle non sum ius Naturae exteris & Sinensibus & Ja--etistiis. ponibus, quod promittit Neineceius. 'Prius quod ante pedes est dispiciamus i Si deinde nostra placeant Japonibus, honer Sin ripsi viderint. Praeterquam quod Japonibus istorum libri, quippe ignoti, nihil prosint. Et si quid Germani annuntiate Japonibus debemus, annuntiemus eis JEsum Christum, ejusque Apostol
rum ac Fc lesiae traditiones, non Nat ratistas novos. Civiles autem eorum
leges, nisi ubi Christo repugnant, miti mus intactas, quia prohahilius sunt ri turaliter iustae, S nullo doctore ex ist
rum numero indigent.' Haec pauca de A L. De Usu mistem iuris naturae s liter pauca dice da supersunt. Tiam. XIV. Usus Juris naturae, qua- inali usus te a plerisque novis consarcinatum est, tu in optimus esset non usus. heteradoxiar. Nec deberet poenitere mundum ac genus humanum, si nunquam vel ipse Giotiu, scripsisset, qui tamen multa, ut serunt, habet meliora iis, oui eum coris rigero postea ex DD. Protestantibus v lucriant. Quae vero Hobbesus, Thomasius, Putiendorisus scripserunt, e rum iuste poenitere mundum potest: id quod tota Dac nostra scriptione compro bandum sumpsimus. a. Hunc tamen usum possint praest re sapientibus, ut appareat vis iusticiae et quia quantumvis odio acti sepe tamen non potuere dissimulare viritatem. 3. Odio, inquam, acti. Nam si om . qui nIU nia expendimus, nonnisi res Catholicae odio nas scriptiones suscepisse viden DDι 'uam tur; quod quidem de se satetur Pumen dori 1 in Apologia, Ac in libello de ha- Λεα him Relistionis. imo Heineceius qumque & alii, tametsi dissimulare conenis turr vix enim ob alium finem solos C tholi eos a suis libris excludunt, & ignorantes hos solos sere calumniantur, quam ut iuventus ab his legendis vel
audiendis contemptu, taedioque averta tur, neve ipsorum errores deprehendaniatur. Hoc autem argumentum a C. P. Sch artet uberius tractatum nolumus iterato tractare. t
57쪽
TI . XV. Heineccii libellus mo- 6. Neque poterit graviter id ferre, rudicum tantum usum pretestabit. neque queri Ileine us his duor ne l. Primo demerem ex eo, quidquid pe primo, detrahi sibi, ae spoliari ius habet de Conscientia & actibus huma- suum Naturae: quin potius queritur nisi non tantum quia Catholicus Juv. Theologia nc sera atque Jus utrumque, nis non debet hae ab isto discere, qui sbi per istos Iuris naturae scriptores deis tot habet praeceptores Catholicos; sed trahi atque eripi principia, quibus sita etiam quia ad necessitatem nimium est, omnia superlimixerunt. Queritur e ad utilitatem parum, quod dicit. Si iam Juventus & respublica Christiana, enim nudis nereptas spectatur, sufficit ex administratione iuris eripi sihi per docere i Conscientiam a certis trans- hos doctrinam Christi sui, quasi ex eius gressionibus puram servantiam timore praeceptis non posset, nec deberet ad- DEI, & ohservantia praeceptorum: In ministrari ius naturae. dubiis, scrupulosis Sc. requirenda com 7. Neque potest Ηeineecius queris silai Laxam constringendam obtempe- eundo, ius suum sic castratum non a rando iisdem consilis, & novissimorum plius agnitum iri a Sinenshus & Japois meditatione; Et pauca talia. Pro peris nihus, si detrahantur ex libro Heinereii secta autem instructione nimis parum ea, quae supra diximus ,& in eorum Ioia& habrice de his dicit Hesneeeius. L, cum substituantur alia ex Τheologis,
satur a viro Catholico, qui putabit ICtis, Patribus. Nam si Ius Romanum
sibi hane scientiam esse necessuriam, nihil aliud est. quam Ius Natura acti quilibet ex nostris Theologis , qui haec nibus hominum appliearem, ut istet petractant ac rate, alii freviter, meis Hesneccius in Praefationer Si idem diadiocriter alii, alii amplissime. eendum est etiam de Theologia mora a. Deinde demerem, quae de ossiciis lii si deinde Jus naturae tale est, ut ab hominis erga DEUM habet. Si enim omnibus gentibus, quae non obhrum eonfero ea cum his quae Patres de his rint, asnosci possit ac debeati certe etiastribunt, illa Heinereti sunt plane ex- iam Princlyta illa, quae ex Theolosia Ssucca, &inspida, praesertim quod nul- Juris Pruuentia substituenda diximus, tum mi verbum in ipss nati unde agnoscentur a Sinensibus, si non obhi autem ossicia erga DEUM discemus meis tuerunt. Quodsi haec non agnoscent, vix lius quam ex iplo DEO, S a Christo, etiam Hein cit leges recipient. Ε qui utique iuveni s nostris non est stimo enim, si Sinenses letibus care notus scut Tartaris r Quous ista Hei- rent, parati tamen essent asquas aec, neccii confero cum illis, quae Theologi pere, illas potius accepturos , quibus nostri de praceptis primae tabulae scrip- tum Christiana Ecclesia mirabiliter perserunt, S de virtute Religionis &c. ea- Orbem propagata est; tum etiam illas, que non tantum ex principiis revelatis, quibus Romanum Imperium toto orbe sed etiam naturalihus; rursus tenuia quondam maximum diutillime salvum
S exilia sunt ista Heineccii. ac potens stetit, quaan leges istas Heu 3. Demerem etiam illius Ossicia N, neccii. minis erga se ipsum, oh eorum aridita- Them. XVI. Si quis igitur quaerat, ius naremtem. Rectius issa discuntur ex trael, qualem Naturae tractationem existimen μηimetitas de Virtutibus moralitios, & de Via NECESSARIAM OMNIBUS 7 Re n
sis, & peccatis. Affectuosus autem & spondeo r Nullam esse magis necessa
sapidius vel ex solo auctore de Imit, riam CATECHISMO CAIMLICAE tione Christi. ECCLESIAE. .
. Adhuc demerem, quae de contra- Sine hac enim doctrina nee in ulloctibus, de rerum Dominio & huiusmo- terrae angulo iustitia ulla reperiri podi concise refert. Quid enim hae sunt test; S siqua alicubi reperta est, ea ad illa, quorum pleni sunt iurisconsul- huic catechismo plane consormis est. totum & Theologorum libri r Quod vero attinet ad illos articulos,r. Idem statuerem de multis ceteris. qui non nisi sidei per naturali, quae V Quae autem sunt Pinis gentium ab ipsis num est gratuitum DEI, possunt attingi, sie dicti, a Cap. VI. Lib. II. magnam etiam hi ips articuli Gentibus quihu
partem possent servari. Pleraque plo eunque non tantum possunt proponi, ne sunt apud ICtos & Theolosos exis sed debent. An autem iis assentiantur,
plicata de Iaegibus, de Constitutionibus, pendet a gratia DEI gratuita, & ipsorum
de Imperio mero S mixto. Alia Helia libero consensu. Sive autem assentian nescii, etiam in his, Catholicae Relia tur, sive non; reliquos tamen articulos gioni adversantur: ut dum & ipse Eeia Catechismi ad Jus naturae spectantes, imclesiam nonnisi pactitiam & ex homia liciari non poterunt, nas plane obis uistium phantasia natam facit &c. rueνunte id quod de hoc Catechismo longu
58쪽
longa sertiori iure dicimus, quam de suo libro Heine ius. Trim. XVII. Siquis quaerit Jus naturat non tantum simpliciter necessa rium, sed explientitis, ita ut multae e iam dubitationes eirca haec occurrentes expediantur, is legat Catechismum D
mini Augustini HUNNAEI Doctoris
1 Ovaniensis an. Is . a facultate Themlogica approbatum, & Summae S. Thorrue subnecti solitum. Hic enim reperit et indicata loea Summae Thomere, in quibus locis singula capita hujus doctrinae amplius excutiuntur.
I. Atque sive iuvenis sue vir hic imveniet plurima, quae eum tuto diripere possint: quia fundata tum in ratione naturali, quain sngulariteri excoluit S. Thomas, tum etiam in doserina Christi, Apostolorum, & Doctorum Christianorum; qualia frustra in omnium Prot stantium Naturalistarum libris requitaueris.
a. Cui haec non sussciunt ille tam commentaria sapientissimorum hominum in D. Thomam adeat; quam J risconsultos. 3. Neque albos quispiam dentes nobis ostendat, cum Catechismum viris nobilibus pro iure natura discendo OLserimus. Jure enim naturae imhutos eos volumus non ad hoc modo, ut in hac tantum vita beati sint, sed ut ad veram beatitatem pertingant. Quid enim prodest homini si mundum universum lucretur, animae vero suae de trimentum patiatur Multi in illo re rum articulo peroptabunt prae dissen-
dorsia legisse Catechismum. . LEI DIUS, quo non facile doctiorem Germania tum habuit, in prasitione ad Codicem Iuris Gentium di plomaticum, prodit: se Α viris doctia
se recte inter desiderata relatum est, IUS NATURAE ET GEMA UUM TRADITUM M. A CUNDUM DISCIpLINAM A cHRISTIAΝORUM, id estia sex Christi documentis νώ ea
A TUM. Equidem de Iure natura se eundum disciplinam Christianorum in ter desiderata numerato sallitur Lethnitius; quippe Theotis nostri millies ii
lud copiolusime tradiderunt. De Iure quoque Gentium amplissime quamplures Tractarunt, quamquam sorte pauci seorsim. Inter Heter Oxos tantum haec desiderantur, non inter nostros. Tale autem Ius natura ac gentium seis
eundum disciplinam Christianorum ei vina lapicntium utique non speculandi
solum causa scribendum est: lmo tale ab omnibus Christianis reipsa observan dum, quippe degentibus in statu non iam purae natum, sed adventitio, reis stricto, modificato, ac perfecto. Vid. Cap. X. Theme XII. TI . XVIII. Ad Ius publicum uni- Jua pubibversale multa utiliter congessit Grotius. cum unLNon potest tamen a quolibet inoffenso Grinpede decurri. Mi. Id tum Catholici multi hactenus demonstrarunt, tum heterodoxi. Vid. Cap. XV. a. Suaserim Magnifici P. Francisci deletiva Illa
SCHMIER Jus Publieum universale; R Francisti cui fidere sine periculo possis, viro in imum
omni iure sacro S profano versatis mo, atque elegantissime docto. Irim. XIX. ytis pretium univeram Ius Gen. Λ obtinehitur ex historia pragmatim tium univem omnium gentium. I. Quoniam vero vix est, qui eum omnibus gentibus rem haheat, laborem In a a inutilem suscipetet, qui bule sese nego. Eumtio nunquam exhauriendo traderet. a. Quocirca subit ridere unaque mi strati, quoties intelligo, lumnes ex ae Iuueneulldemia reduces laudari tanquam tum n semesul Q. tum ac gentium pulcre doctos, per am soli tini videlieet dimissium, idque prater tria aut quatuor alius argumenti collegiarcum redeant utritasque huius iuris quolibet ovo nudiores; nisi quod una est rave pluanula haereticae opinionis, auatemeritate leges omnes iudicandi speranendique revertantur audaces.
tum ac Gentium non tunc, cum mul- naturae estia subtilitate acuitur mens, sed cum antia inua an vis.
mus justi & aequi amore firmatur, &ex m non
perientia cautus agnostit, felicitatem hujus vim este, quasi non sit. i. Videmus enim homines acutos multaque doctos reipublicae serendae minus idoneos. Grotius infelix legatus suit, ct infelicior civis. Vid Cap. v I. Them. I. a. Admirabilis est pro hoc argumeniato Peroratio illa, qua Aristoteles suum caput Ethicum concludit. Quae quia prolixior est, non illam , sed argumem tum saltem eius exscribo, quale Cardianalis Agulare in Ilio commentario comtraxit r Dividit vero caput in sex partes : In prima monet, non satis esse ho mini addiscere, quae hisce lihris tradita sunt, nisi & probus fieri studeat. Iniecunda docet, hominem probum seri per consuetudinem bonam. In tertia observat, honam consuetudinem esset per institutionem legis. In quarta traindit, necessiti iam esse legem homini, ut
59쪽
mprobus t . In quinta, oportere homunem idoneum fieri ad leges condem daa. In sexta prescribitur modus, quo homo ad id se essicere possit idoneum. Profecto qui rem tantam sex mensibus ἐidicerit, tertius mihi de caelo Cato cociderit, praecipue si iuvenis site cum Aristoteles, expertus utique rcgum m gister, iuvenes omnino ineptos. judicet ad scientiam justi honestique disce dam, nisi jam prius pie educati sint &Mlectuum suorum victores.
sentia 'US CIVILE ROMANUM pulta .. EST IPSUM PUS NATURAE
amoribus hominum applicatum. id emo primum hoc ius discant ex e eccio, si id multo melius est in ipso iure Romano saerturbat ingenia nondum fima discolae hoc studium. 4. Quodsi jam contendat quis, Ius de Ius nam
natura puram condiscendum esse ante μius civile 3 id quoque pernego. Illud in enim purum ius disticiliores habet di inceptationes quam ius civile , & in qui- in cum discend. peculiares quidami bus ei rem committere aut imbibera
naculiares h .H ..- maioris est momenti ac noxae. Non
' ef tae dissicultati objicienda est iu
ventus tenera, non obiicienda dalium mini mens cerea in vicium flecti, & ista nova odorem adultcrinum diu se
ad Ius rem Thm. XXI. sunt etiam libes ad im
riet; quia tenere omnia mente pauco
cum estia. Sie scribunt aliqui non Inepte de hello, alii de paca, de legationibus alii, alii de navigatione, mercatu, repressa. liis, aequilibrio Se. laia lila. a. In his tamen non pauca ad pra. a cam, multa ad speciem dicta reperium turr multa dicenda dissimulantur, falsa asseruntur, vera Ignorantur, recta e torquentur, sucantur inquinata. inde vii 5 3. Ex his istin aeque facile iniuriam is distra, ae ius didiceris gentium, nisi cum m gna solertia multam experientiam, ν ve iudicium, S invictum attuleris j Bitiae amorem. anctor tu Ilute discriminI eo magis obiic Plincipum H auctoritati omni renuntiaveris su riori , pratcrquam solorum Princia pum i quod suadent multi novi adulatores, invita sene ratione. Namque Principes, cum de iure gentium agitur, plerumque ipsi sunt partes contenti D. Si igitur ex horum solorum auct Witate indagabis jus gentium, nunquam ad idem aliquid pervenies, sed semper Ius gentium hac via a te inventum s cum pugnabit, sicut ipsi inter se principe. pugnant. ante raeti, Thm. XXII. Iuvenes non est ne e non es eesse ante Ius civile seorsim audite Jus discendum naturae ex aliquo eorum libellorum, qui in circumseruntur. - - ἰ lici x. Nam quid queseve sit Ius natum omnes stringens, statim in principio explicant omnes Iuris Civilis interpre
Delade, quae sint singulorum oblis attones pracipuae naturales ad DEUM, ad sesie, ad alios, debuere discere ex
Catechismo. . Iura autem naturalia ut congruia uni civitati, sive ut ea in moderno ita. tu exercenda sunt circumscripta legi-hus positivis, consistunt in ipso iure ciis vili, neque adeo ante ius civile disce la sit t. M iasius enim in occii se in s. Aristoteles melior He eccio mais Amorellagister meliora contait. Ruvenis, im stratim quit I. Ethicor. Cap. III. Ciuilis disia plina non es idoneus auditare es enim rudis actuum est . Ex his autem es
tur. Prater ea eum pertu lationes f.
quantuν, incassum, e nefrinis avdire t quippe eum sinis non COGNITIOR, M ACTIO. Interes autem ni- MI, venis sit aetate o moribus juv ni similis. Non exim desectus es obtempus, sed quia inuit persequitur
Angula cum perturbatione. LI sutem, qui suas rationi fusiciunt appetitiones cum rationeque et i, magnam asse re potest utilitatem. Ubi Aristotelea per doctrinam eivilem nihil aliud inteuligit, quam Morauis Doctrinara tintius vitae humanae & omnium agend rum, quod est ipsum jus natum, a cuius auditione Philosophus iuvenes a cet, seu morihus juvenes sint seu a nis. Et Cap. IV. ait: Rem institutum moribus esse opportu, qui de bis sis e justis er omni civili νatisne es sum cienter auditurus. Ex quo isequitur, de Aristotelis consilio iuvenibus ne tale ante Jus civile explicandum alia quod miserum ex heterodoris iuris nais tum compendium; quia juvenes lana rudes actuum vitae. Ιεitur prius d
hent actuum Vitae notitiam acquirere
quam studeant iuri natura. Actuum autem Vira notitiam acquirunt per j xis civilis doctrinam. Nem. XXIII. Ad Ius Gentium ali-D -- quo modo intelligendum opus eli aliis quo appara , quem in medio tempore reum per annos duos Juri Civili operam dant, extraordinaria solertia sibi pote-
60쪽
esse, nee vanitatis solum causa Aea dumtas' pertranssse. r. 1s autem apparatus est I. Ge grapbia. a. Historiae universalis quaedam idea. 3. Idua saltem mediocris Reia volutionum seu mutationum, quas te
me, populi, seu regna subierunt; illa Lliem quae huic iuventuti scitu sunt,
propiora e. g. pro Germana juventute Revolutiones Germanorum, Gallorum, Francorum, Gothorum Longobardo. rum, Bojorum, Saxonum. a. Sic instructis iacile erit condist re saltem multa ac pracipua capita J xis gentium ; nec tam saepe haerebunt,
quam sepe debebunt haerere, si Ius gemtium ante historiam & Ius Civile discent, ubi vel nomina multa non intel-- . ligent sne Jure civili & historia.
eta tua es. tradi posis abstrahendo ab omnibus gena os ius es.
tibus peculiaribus. Quippe' vanum id est, ut s quis te gladiatoriam doceret
absque omni figura brachii, aut pedis. Jura gentium non in nubibus, nec in abstractis ideis sed in ipserum gentium mori hus sita suntiq. Quomodo enim ostendes, iustum videri omnibus gentibus, legationes recipere, nisi saltem per commodam numerationem tibi constet de singulis, ut Germanis novis & antiquis Romanis, Graecis, Barbaris i Et quomodo osse des Legationes esse iuris natura, nisi ex sensu communi r Nam rationem, quaa sentibus hunc sensim indiderit, iplam invenire fortasse dissicile privator cum
alius aliud in legationibus spectare posist, scut in ceteris. Viae cap. I I. I hem. XXX.
De Principio Iuris aut Legis Natum.
Capitalis lea Them. I. V ta naturae seu effatum rura aequae; illius, qui naturae L ILI gislator est, hoc est rostri DEum per omnia e Proxima sicut teipsum, utrumque proφων mum. r. Christiano nemini licet de huc du- hilare , postquam ipse DFus nos hoc
cisit, & Christus iii his universam logem pendere edixit: Nec ulla ratio assiduci contra valetea. Japanes autem in his cathedris non instruimus neque Tartaros. Sed ne pro his quidem neque ab his excogitari alia lex natura potest. Frine pium TFem. II. Principium Jutis seu LGlic: Natura duplex considerari potest rconsituribum ela Indi rivum. r. Primo PRINCIPIUM CONSTRTUTIVUM est illud ens, a quo lex procedit seu fertur. Hocque Principium est DEUS suo Doluntas DEI, aut
a. Fieri enim nequit ut natura ab alio creetur, & mox a creatoris pol state aliena ab alio legem accipiat. Is
qui essentialiter est auelar, est essentialiter dominus: Essentialiter Dominus essentialiter jubet, ac legem fert. Vid. Cap. VI. Them. IV. & Cap. II. Them. XIII.
onod Cis, Trum. III. Miserabilis est, qui eum ....t ' habeat manifestum indicem huius prinia' eipii, Christum, hoc ne octo aliunda alud quaerit.
DE l. Minereius in prefatione, & Lib. I. S. 6 i. gloriatur se in hanc sententiam de DEI voluntate incidisse, quam de senderit Corebus antecessor Hallensis. Tandem l Quae Infelicitas hominis Christiani, qui cum habeat clarum evange lii , tam necessariam doctrinam in eo non invenit, sed demum ex lacunis, Cocceii expiscatur. Iriem. IV. Qui discrimen inter prim D scrimeneipium constitutivum & indicativum Et intari non secerunt , incerta ae desultoria
flendormi liber hie varia turbat, quod alibi docebimus , Cap. XIII. Them. XII. Thm. V. PRINCIPIUM ΙΝD L piqnsplum TIVUM, seu Principium regno in . a uuascendi Juris vel rectius loquendo Mn Iuria tuis. DIUM Zisniandi ad agnitionem obhemtionis homini Meurassis est omne illud quod iuvat vel illustrat intellectum ad agnoscendam obligationem suam seu voluntatem Legislatoris. Sie F. g. in Jure ciuili Romano primeipium agnoscendi illius Romani Iuria pro antiquissimo statu post Numam, fuit mos publicus, senatus placita, reis gum iussa. Postea idem indicium suem
duodecim meae tahulae. Nostro aevo
est Codex Iustiniamus , quo insipecto agnostimus, num huc aut illud sit Juria civilia Romani.